III SA/Łd 388/25

III SA/Łd 388/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 79 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1394
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Sentencja
Dnia 20 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, , po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 marca 2025 roku nr SKO.4121.43.2025 w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oraz wygaszenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy lub sko) utrzymało w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z 7 lutego 2025 r. o odmowie wyrejestrowania pojazdu oraz wygaszenia decyzji Starosty Zgierskiego z 13 lipca 2013 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Toyota Corolla o nr rej. [...].
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
13 lipca 2013 r. na wniosek M. C. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca), Starosta Zgierski zarejestrował za numerem [...] pojazd marki Toyota Corolla o numerze identyfikacyjnym VIN [...].
28 października 2024 r., strona skarżąca wniosła o wyrejestrowanie pojazdu marki Toyota Corolla o nr rej. [...] z uwagi na fakt, iż od 10 lat pojazd ten nie posiada ważnego badania technicznego, ani ubezpieczenia OC.
Decyzją z 7 lutego 2025 r. Starosta Zgierski orzekł o odmowie wyrejestrowania pojazdu oraz wygaszenia decyzji Starosty Zgierskiego z 13 lipca 2013 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Toyota Corolla o nr rej. [...]. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją, z 18 marca 2025 r., organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję Starosty Zgierskiego z 7 lutego 2025 r. o odmowie wyrejestrowania pojazdu oraz wygaszenia decyzji Starosty Zgierskiego z 13 lipca 2013 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Toyota Corolla o nr rej. [...]. Kolegium uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ II instancji powołał treść art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.), w którym zawarto przesłanki wyrejestrowania pojazdu, wskazując, że katalog wskazanych przesłanek jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza wymienionymi w treści przepisu okolicznościami, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy do żądania wyrejestrowania pojazdu. Zgodnie z wolą ustawodawcy właściciel pojazdu może wnioskować o jego wyrejestrowanie wyłącznie w oparciu o określone we wskazanym powyżej przepisie przesłanki (zniszczenie, demontaż, wywóz z pojazdu z kraju, jeżeli był zarejestrowany lub zbyty za granicę, kradzież, udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności), a żadna z nich nie wiąże się z możliwością dalszego posiadania i użytkowania pojazdu. W konsekwencji przyjętych rozwiązań ustawa Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie określa (w art. 79 ust 4), że pojazd wyrejestrowany nie podlega powtórnej rejestracji, wymieniając jedynie wąski katalog wyjątków od tej reguły. Zatem zgodnie z intencją ustawodawcy wyrejestrowanie pojazdu jest ostateczne i oparte o decyzję właściciela wyrażoną wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu, popartym dokumentacją potwierdzającą rzeczywiste wystąpienie określonych wskazaną powyżej ustawą podstaw. Organ II instancji wyjaśnił, że z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu jest decyzją związaną. Zależy ona wyłącznie od wypełnienia przez wnioskodawcę określonych ustawowo przesłanek, a nie od swobodnego uznania organu administracji, czy właściciela. Wyrejestrowanie pojazdu jest dopuszczalne jedynie w wyszczególnionych przez ustawodawcę sytuacjach - ich wyliczenie nie ma bowiem jedynie charakteru przykładowego lecz jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że tylko w przypadku zaistnienia i udokumentowania którejkolwiek z taksatywnie wymienionych w ustawie przesłanek faktycznych i prawnych organ administracji, na wniosek właściciela pojazdu, zobowiązany jest zgłoszony pojazd wyrejestrować. W innych zaś przypadkach wniosek właściciela pojazdu nie może zostać uwzględniony. Ustawa nie przewiduje bowiem żadnych wyjątków od ustanowionych w niej zasad. Ciężar dowodu spoczywa na właścicielu pojazdu, gdyż to on ma obowiązek "udokumentować" okoliczności wymienione w cytowanym przepisie, wszak postępowanie podlega wszczęciu na jego wniosek. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że wniosku o wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu strona nie uzasadniła zaistnieniem żadnej z wymienionych w przepisie okoliczności. Wskazała ona bowiem, jako podstawę wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu oraz wygaszenia decyzji, fakt, iż od 10 lat przedmiotowy pojazd nie posiada ani ważnego badania technicznego, ani ubezpieczenia OC. Dalej kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, iż wygaszenie decyzji o rejestracji pojazdu, o które wnioskuje skarżąca, zostało uregulowane w art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości. Dalej, cytując treść wskazanego przepisu, kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania tej instytucji, bo tylko decyzje o rejestracji pojazdu wydane przed dniem 14 marca 2005 r. dotyczące pojazdów nieposiadających ważnego okresowego badania technicznego oraz obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów, przez okres dłuższy niż 10 lat, podlegały wygaszeniu z dniem 10 czerwca 2024 r. Uzupełniająco sko stwierdziło, że zestawienie pojazdów podlegających niniejszemu wygaszeniu decyzji, które zostało sporządzone na podstawie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, zostało przekazane Staroście Zgierskiemu przez ministra do spraw informatyzacji. Pojazd marki Toyota Corolla został zarejestrowany decyzją z dnia 13 lipca 2013 r., a więc nie spełniał on jednego z warunków wskazanego przepisu, w związku z tym nie znalazł się na wskazanym wykazie. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że wymieniony powyżej przepis nie uprawnia starostów do indywidualnego rozpatrywania wygaszenia decyzji każdego pojazdu, a jedynie zobowiązuje do zawiadomienia o wygaśnięciu decyzji poprzez publiczne obwieszczenie. Odnosząc się z kolei do kwestii prawa własności organ wskazał, iż strona nie przedłożyła umowy zbycia pojazdu, nie powiadomiła też organu o jego zbyciu, do czego była zobowiązana. O ile w ogóle do sprzedaży pojazdu doszło, to nowy właściciel ani nie dokonał przerejestrowania wskazanego pojazdu, ani nie poinformował o jego nabyciu, zatem w systemie CEPIK strona widnieje jako ostatni właściciel. W powyższych okolicznościach, gdy wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów uzasadniających wyrejestrowanie pojazdu organ administracji zasadnie i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa odmówił wyrejestrowania pojazdu. Okoliczności wskazane przez stronę nie dają bowiem podstawy ani do wyrejestrowania pojazdu, ani do wygaszenia decyzji o jego rejestracji. W ocenie organu w omawianej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych w art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przesłanek, która stanowiłaby podstawę wyrejestrowania pojazdu. Pojazd nie spełnia również kryteriów wymienionych w art. 17 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości, na podstawie której dokonywano wygaszenia decyzji o rejestracji pojazdów.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżyła decyzję kolegium w całości, zarzucając jej:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez zaniechanie zbadania przesłanki udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, jako podstawy wyrejestrowania samochodu,
- niezasadne pominięcie, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż nastąpiło trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności,
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a nadto poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego.
W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczności trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu marki Toyota Corolla nr rej. [...] bez zmiany w zakresie prawa własności oraz o uchylenie decyzji obu organów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym złożył organ, zaś pełnomocnik strony nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; a w myśl art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast w razie uzwlędnienia skargi w całości labo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawą wydanej przez organy decyzji stanowił art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.) – dalej: "p.r.d." oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r., poz. 1394).
Przepis art. 79 ust. 1 p.r.d. stanowi, że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:
1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;
2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;
3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;
4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;
5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności;
6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;
7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa odpowiednio w art. 41 rozporządzenia 167/2013, art. 46 rozporządzenia 168/2013 albo art. 51 rozporządzenia 2018/858.
Nadto, w myśl art. 79 ust. 1a p.r.d. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek właściciela pojazdu będącego zbywcą albo nabywcą pojazdu wywożonego za granicę.
Wskazany wyżej przepis, art. 79 ust. 1 p.r.d., na co trafnie zwróciły uwagę orzekające w sprawie organy administracji publicznej, określa zamknięty katalog przesłanek wyrejestrowania pojazdu - ich wyliczenie nie ma jedynie charakteru przykładowego, lecz tworzy katalog zamknięty. Ustawodawca posłużył się bowiem formułą: "pojazd podlega wyrejestrowaniu (...), w przypadku (...)". Przy czym okoliczność ta nie budzi wątpliwości ani w judykaturze ani w doktrynie – wskazuje się bowiem, iż art. 79 ust. 1 p.r.d. wymienia enumeratywnie okoliczności, w których jest możliwe wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu już zarejestrowanego i dopuszczonego do ruchu drogowego na terenie Polski. Z redakcji tego przepisu wynika bowiem jednoznacznie, że wyłącznie w razie powstania którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie sytuacji faktycznych właściwy organ (starosta) jest obowiązany na wniosek właściciela pojazdu wyrejestrować pojazd. Co więcej p.r.d. wyraźnie wyłącza wyrejestrowanie pojazdu z innych powodów niż wymienione w art. 79 ust. 1, przy czym wyrejestrowanie pojazdu może nastąpić jedynie na wniosek jego właściciela (zob. np. uchwała NSA z dnia 18 grudnia 2000 r., sygn. akt OPK 20/00, ONSA 2001/3/104, a także Lex/el nr 46830; a także R. Stefański, Komentarz do art. 79 ustawy prawo o ruchu drogowym [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2024 r., Lex/el). Powyższe powoduje zatem, że inne, niż określone tym przepisem przyczyny wyrejestrowania pojazdu, nie mogą stanowić skutecznej podstawy domagania się od organu administracji dokonania tejże czynności. Zatem wyrejestrowanie pojazdu jest dopuszczalne jedynie w wyszczególnionych przez ustawodawcę sytuacjach, co z kolei oznacza, że tylko w przypadku zaistnienia i udokumentowania którejkolwiek z takstatywnie wymienionych w ustawie przesłanek faktycznych i prawnych organ administracji, na wniosek właściciela pojazdu, zobowiązany jest zgłoszony pojazd wyrejestrować. A co za tym idzie w innych przypadkach wniosek właściciela pojazdu nie może być uwzględniony. Ustawa nie przewiduje bowiem żadnych wyjątków od ustanowionych w niej zasad. Przy czym decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu jest decyzją związaną – zależy ona bowiem wyłącznie od wypełnienia przez wnioskodawcę określonych ustawowo przesłanek, a nie od swobodnego uznania organu administracji (zob. chociażby wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2292/16, Lex/el nr 2316454).
W niniejszej sprawie, organy administracji publicznej ustalając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjęły, że powołana przez stronę skarżącą przyczyna wyrejestrowania spornego auta, nie zawierała się w żadnej z określonych art. 79 ust. 1 p.r.d. przesłanek uprawniających organ do uwzględnienia wniosku strony. Stanowisko to, w ocenie sądu, było trafne. Zauważyć bowiem należy, iż strona wnosząc o wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu wskazała, iż od 10 lat pojazd ten nie posiada ważnego badania technicznego, ani ubezpieczenia OC. Strona podniosła także, że pojazd został zbyty ponad 10 lat temu i nie posiada tablic rejestracyjnych pojazdu z tego samego powodu. Skarżąca wskazała również, że nie posiada umowy sprzedaży pojazdu i formalnie figuruje w CEPIK jako właściciel samochodu, ale z uwagi na upływ 10 lat, wnosi o wykreślenie jej jako właściciela tegoż pojazdu.
W ocenie sądu organy administracji zasadnie uznały, że prezentowane w postępowaniu administracyjnym przez stronę skarżącą stanowisko, jak również powołana argumentacja, nie realizowały żadnej z przesłanek określonych w art. 79 ust. 1 p.r.d., w szczególności przesłanki określonej art. 79 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy. Jak bowiem wyżej wskazano, zgodnie z tym przepisem, przyczyną wyrejestrowania może być udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Z powołanego przepisu wynika, że na jego podstawie wyrejestrowaniu podlega pojazd należący do osoby, w przypadku której nie doszło do żadnych zmian w zakresie jej prawa własności, mimo że całkowicie i w sposób trwały została ona pozbawiona posiadania pojazdu (por. np. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r.; sygn. akt I OSK 2292/16, Lex/el nr 2316454). W literaturze wskazuje się, iż przyczyna określona w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. obejmuje wypadki przywłaszczenia pojazdu, ukrywania go przez określoną osobę, czyniąc niemożliwym korzystanie z niego przez właściciela. Przyczyna ta aktualizuje się w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, połączonych z unicestwieniem pojazdu, np. poprzez jego całkowite, nieodwracalne zniszczenie, czy na skutek jego zaginięcia w niewyjaśnionych okolicznościach. Przesłanka ta zachodzi w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności połączonych z unicestwieniem pojazdu poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka (podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy) – por. R. Stefański, Komentarz do art. 79 ustawy prawo o ruchu drogowym [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2024 r., Lex/el oraz wskazane tam poglądy judykatury: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1166/19, Lex/el nr 2977155 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2465/16, Lex/el nr 2381710. Również w orzecznictwie podnosi się, iż przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu, w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., należy rozumieć też taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie – zgodnie z jego przeznaczeniem – nie jest możliwe. Mogą to być sytuacje, w których wprawdzie pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, jednak ze względu na stopień uszkodzeń i w konsekwencji jego stan techniczny dalsza eksploatacja pojazdu w jego dotychczasowym charakterze nie jest możliwa. W tym znaczeniu następuje utrata posiadania pojazdu, czyli utrata – w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d. – środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze oraz maszyny lub urządzenia do tego przystosowanego (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 557/18, Lex/el nr 2554879). Zmiana trwała oznacza stałą, nieodwracalną, niepodlegającą zmianie; zaś zmiana zupełna to całkowita utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2465/16, Lex/el nr 2381710). Niejako na marginesie należy jeszcze zauważyć, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. W myśl bowiem art. 79 ust. 5 p.r.d. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. Tymczasem w niniejszej sprawie, strona skarżąca podnosiła, że przeniosła prawo własności pojazdu objętego postępowaniem. Wobec zatem akcentowanej zmiany w zakresie prawa własności spornego auta, nie było podstaw do przyjmowania, iż wskazana powyżej przesłanka wyrejestrowania pojazdu, w tym ta określona art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., mogła zostać spełniona, a tym samym, że ziściła się podstawa do uwzględnienia wniosku strony. Wskazać bowiem należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4249/18, Lex/el nr 3230487), że wyrejestrowanie pojazdu nie jest instrumentem prawnym służącym do weryfikacji stanu własności, a na skutek zbycia pojazd nie podlega wyrejestrowaniu. Należy odróżnić obowiązek właściciela zarejestrowanego pojazdu do dokonania zgłoszenia jego zbycia, od wyrejestrowania pojazdu. Tę pierwszą sytuację reguluje art. 78 ust. 2 p.r.d., zgodnie z tymi przepisami, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie 30 dni starostę o zbyciu pojazdu. W razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, jeżeli w dowodzie rejestracyjnym nie jest określony aktualny termin ważności badania technicznego i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Nadto z przepisów wykonawczych wynika, że w przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel pojazdu do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu. "Obowiązkowi zbywcy odpowiada obowiązek nabywcy pojazdu, dokonania zgłoszenia jego nabycia. W przypadku zawiadomienia o nabyciu pojazdu zarejestrowanego, organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela. W tym modelu nie ma zatem miejsca na wyrejestrowanie pojazdu w odniesieniu do jego zbywcy. Zbycie pojazdu uzasadnia jego wyrejestrowanie jedynie wówczas, gdy nastąpiło za granicę (art. 79 ust. 1 pkt 3 p.r.d.), w tym przypadku wyjątkowo wniosek o wyrejestrowanie może złożyć zarówno właściciel będący zbywcą, jak i właściciel będący nabywcą pojazdu wywożonego za granicę. Wyrejestrowanie pojazdu reguluje art. 79 p.r.d. i nie może budzić wątpliwości, że katalog przypadków uzasadniających wyrejestrowanie jest zamknięty, na co wskazuje brzmienie art. 79 ust. 1 p.r.d., wyliczenie w nim zawarte nie ma charakteru przykładowego. Postępowanie w sprawie wyrejestrowania nie może być prowadzone z urzędu, jego wszczęcie jest możliwe wyłącznie na wniosek właściciela, który powinien wskazać podstawę wyrejestrowania i udokumentować ją w sposób przewidziany ustawą. Skoro postępowanie prowadzone jest na wniosek, organ administracji nie jest także uprawniony do samodzielnego poszukiwania podstawy do wyrejestrowania pojazdu i inicjowania w takim zakresie z urzędu postępowania dowodowego. Może natomiast, w ramach zgłoszonego wniosku i przedstawionych dokumentów, dokonać ustaleń w zakresie rzeczywistej woli wnioskodawcy, oceniać złożone dowody i ewentualnie wzywać do ich uzupełnienia, w zakresie odpowiadającym zidentyfikowanej podstawie wyrejestrowania". Tożsame stanowisko NSA zajął również chociażby w wyroku z dnia 22 lutego 2024 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 1361/23, Lex/el 3688850, i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę poglądy te w pełni podziela.
W ocenie sądu organy prawidłowo, odmawiając wyrejestrowania pojazdu strony, wyjaśniły, że przedstawione przez skarżącą okoliczności i brak jakichkolwiek dokumentów prowadzą do wniosku, że żadna z przesłanek wyrejestrowania nie została w sprawie spełniona. Fakt, że skarżąca ani nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, ani nie wskazała na okoliczności faktyczne dotyczące podstaw do wyrejestrowania nie budzi wątpliwości. W sprawie nie ma w szczególności podstaw do uznania, że skarżąca utraciła pojazd bez przeniesienia prawa własności, albowiem nie potwierdzają tego prawidłowo poczynione w sprawie ustalenia organów. Nie można też stwierdzić, aby w sprawie zaistniały podstawy do wyrejestrowania pojazdu w oparciu o tę przesłankę, albowiem sprzeciwia się temu również przepis § 19 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2024 r., poz. 1709 ze zm.), zgodnie z którym do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jego właściciel składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie na określonym formularzu, do którego dołącza dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, dowód rejestracyjny, tablice (tablicę) rejestracyjne. Skarżąca nie była w stanie złożyć takich dokumentów, ograniczyła ona bowiem się jedynie do oświadczenia, iż takowych nie posiada (§ 19 ust. 4 wskazanego rozporządzenia). Należy też zwrócić uwagę i na to, że strona zmieniała w toku postępowania swoją argumentację, początkowo wskazując jako powód wyrejestrowania to, że przedmiotowy pojazd od 10 lat nie posiada ani ważnego badania technicznego, ani ubezpieczenia OC. Następnie zaś twierdziła, iż zbyła przedmiotowy pojazd, niemniej jednak ani nie przedłożyła umowy jego zbycia, ani nie powiadomiła organu o jego zbyciu. Nie podała taż żadnych danych dotyczących tych okoliczności. Co więcej nikt (w tym przede wszystkim domniemany nabywca pojazdu) ani nie poinformował organu o jego nabyciu, ani nie przerejestrował pojazdu.
Organ prawidłowo uznał także, że brak było podstaw do wygaszenia decyzji o rejestracji pojazdu. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394) decyzje o rejestracji pojazdu wydane przed dniem 14 marca 2005 r. dotyczące pojazdów nieposiadających ważnego okresowego badania technicznego, w stosunku do których ich posiadacze nie dopełnili obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli pojazd im podlega, przez okres dłuższy niż 10 lat, przypadający bezpośrednio przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, wygasają z dniem 10 czerwca 2024 r. Przy czym w myśl art. 17 ust. 2 wskazanej ustawy przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdów zabytkowych oraz pojazdów wolnobieżnych. Zawiadomienie o wygaśnięciu decyzji, o której mowa w ust. 1, może odbywać się przez publiczne obwieszczenie (art. 17 ust. 3 wskazanej ustawy). Ustawodawca zaznaczył przy tym, iż minister do spraw informatyzacji, nie później niż do dnia 10 marca 2024 r., przekaże właściwym starostom zestawienia sporządzone na podstawie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w art. 80a ustawy zmienianej w art. 2, niezbędne do przygotowania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 3 (art. 17 ust. 4 wskazanej ustawy). W ocenie sądu orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo przyjęły, iż w sprawie tej brak jest możliwości zastosowania tej instytucji, albowiem jedynie decyzje o rejestracji pojazdu wydane przed dniem 14 marca 2005 r. dotyczące pojazdów nieposiadających ważnego okresowego badania technicznego oraz obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów, przez okres dłuższy niż 10 lat, podlegały wygaszeniu z dniem 10 czerwca 2024 r. Jak przy tym wyjaśnił organ II instancji zestawienie pojazdów podlegających wygaszeniu decyzji oparciu o przywołany powyżej przepis, które zostało sporządzone na podstawie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, zostało przekazane Staroście Zgierskiemu przez ministra do spraw informatyzacji, a wykaz ten nie zawierał przedmiotowego pojazdu. Co więcej podkreślić należy, iż – jak wynika z akt sprawy - przedmiotowy pojazd marki Toyota Corolla został zarejestrowany przez właściwy organ decyzją z dnia 13 lipca 2013 r., a więc nie spełniał on jednego z warunków określonego przez ustawodawcę w treści art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy, w związku z tym nie znalazł się na otrzymanym wykazie.
W powyższych okolicznościach nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. dotyczący wadliwego uznania, że w sprawie nie miała miejsca trwała utrata posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności. Z żadnych dowodów, jak też z oświadczeń samej skarżącej nie wynika, aby przesłanka ta wystąpiła. Podnosząc zarzut braku dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych oraz uzasadnienia decyzji nie wskazano, ani na to jaki dowód w postępowaniu pominięto, ani na czym polegała wadliwa ocena zebranego materiału, zwłaszcza w kontekście konsekwentnych twierdzeń skarżącej o zbyciu pojazdu. Nie określono też, jakie dowody mogły w sprawie potwierdzić, że doszło do utraty posiadania bez zmiany prawa własności. Odnośnie natomiast wniosku dowodowego skarżącej o jej przesłuchanie na okoliczność trwałej oraz zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności podkreślić należy, że – stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, pod pewnymi warunkami, przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów. W związku z powyższym żądanie przesłuchania strony skarżącej nie mogło w ogóle wchodzić w rachubę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazać przy tym należy, że do wyrejestrowania pojazdu w przypadku o którym mowa w art. 79 § 1 pkt 5 p.r.d. samo oświadczenie strony nie wystarczy, lecz konieczne jest udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności w sposób przewidziany ustawą, a zatem innym dokumentem, niż oświadczenie wnioskodawcy (por. chociażby wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt III SA/Po 302/25, Lex/el nr 3932353).
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
e.o.