III SA/Łd 386/07

III SA/Łd 386/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie NSA Janusz Furmanek (spr.) WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. S. reprezentowanego przez opiekuna prawnego J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 386/07
Uzasadnienie
W dniu [...] J. Z. - działająca jako opiekun prawny swojego ojca M. S. - wystąpiła do Urzędu Miasta S. o wykreślenie z dniem [...] z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego pod nr [...]. Podniosła, iż od tego dnia do chwili obecnej ojciec nie może podejmować, w wyniku udaru mózgu, samodzielnie jakichkolwiek decyzji. Jest osobą niepełnosprawną, z którą w żaden sposób nie można się porozumieć. Pozytywne rozpatrzenie wniosku jest niezbędne do rozpoczęcia dalszych czynności związanych z ustaniem działalności gospodarczej ojca – w Urzędzie Skarbowym, jak również w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. wykreślił wpis dokonany w dniu [...] pod numerem [...] dotyczący działalności: [...], zgłoszonej przez M. S., pod nazwą A, jednakże wykreślenia tego dokonał z dniem [...]. Organ argumentował przy tym, iż przedsiębiorca ma obowiązek zawiadamiania organu rejestrowego o zmianach stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a także o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian. W razie uchybienia 14-dniowego terminu do zawiadomienia o zaprzestaniu działalności gospodarczej, terminem zakończenia działalności określonym w decyzji administracyjnej o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej jest data początkowa 14 dniowego terminu poprzedzającego zgłoszenie, a zatem dzień [...](skoro wniosek o wykreślenie został złożony w dniu [...])
Od ww. decyzji odwołała się J. Z., podnosząc argumenty jak we wniosku z dnia [...]. Stwierdziła ponadto, iż jej ociec ze względu na stan zdrowia nie był w stanie zawiadomić Urzędu o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniosło, iż kwestią sporną w sprawie jest data wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego pod nr [...] dla M. S. Przedstawiciel ustawowy strony domagał się wykreślenia powyższego wpisu z datą [...] tj. datą, w której M. S. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z dniem [...] tj. tak jak uczynił to organ I instancji w zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Jednocześnie, jak wynika z art. 7d ust. 1 ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany zgłaszać organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 7b ust. 2, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.
W ocenie organu II instancji przytoczone przepisy wyraźnie stanowią, iż wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej jest możliwe dopiero po zawiadomieniu o zaprzestaniu wykonywania tej działalności przez przedsiębiorcę organu ewidencyjnego (ew. bez wniosku przez organ rejestrowy w przypadku powzięcia z urzędu informacji przez ten organ - art. 7f ustawy), przy czym żaden przepis nie nakłada na organ ewidencyjny obowiązku dociekania przyczyn opóźnienia w zawiadomieniu o zaprzestaniu wykonywania działalności i różnicowania swojego rozstrzygnięcia w zależności od tego, czy przyczyny opóźnienia były niezależne od woli przedsiębiorcy, czy też wyniknęły z jego zaniedbań. Dla sprawy wykreślenia wpisu z ewidencji istotne jest bowiem to, kiedy informacja o zaprzestaniu wykonywania działalności dotarła do organu prowadzącego ewidencję.
Organ odwoławczy stwierdził, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, iż niemożliwe jest wykreślenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z kilkuletnią datą wsteczną.
Organ odwoławczy uznał zatem, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a w szczególności prawidłowe jest przyjęcie daty [...], jako daty wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Słusznie bowiem przyjęto, że skoro na zarejestrowanym w ewidencji ciąży obowiązek zgłaszania w terminie 14 dni zmian stanu faktycznego i prawnego odnoszących się do podmiotu gospodarczego, jak również informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, to dzień zgłoszenia jest ostatnim dniem tego 14 dniowego terminu, co oznacza, że zmiany wpisu w ewidencji (wykreślenia) można dokonać najwyżej z datą o 14 dni wcześniejszą, niż data zgłoszenia zmian (zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej) do ewidencji - czyli tak jak tego dokonał organ pierwszej instancji.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi złożyła J. Z., wnosząc o jej uchylenie oraz o nakazanie Prezydentowi Miasta S. wykreślenia działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nr [...] z dniem [...], a także zasądzenie kosztów postępowania.
Autorka skargi podniosła przede wszystkim, iż decyzje zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji zapadły na podstawie nieobowiązujących przepisów. Podstawą ich wydania były bowiem art. 7e ust. 1 pkt 1 i art. 7g ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, która została z dniem 21 sierpnia 2004 r. uchylona na mocy art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1808). Organy powinny zatem rozpatrzyć jej wniosek w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.).
Skarżąca podniosła ponadto kolejny raz okoliczność, iż od dnia [...] jej ojciec, prowadzący do tej daty działalność gospodarczą, nie mógł podejmować żadnych decyzji, z uwagi na przebyty udar mózgu. Nie mógł więc dokonać zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Dopiero w wyniku długiego postępowania skarżąca została ustanowiona prawnym opiekunem ojca i niezwłocznie dokonała stosowanego zgłoszenia. W tej sytuacji wniosek o wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji z dniem zaprzestania działalności, tj.[...], jest zasadny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przede wszystkim należy odnieść się należy do sformułowanego w skardze zarzutu oparcia rozstrzygnięcia o nieobowiązujące przepisy. Pełnomocnik ustawowy skarżącego podniósł, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przepisy art. 7e ust. 1 pkt 1 i art. 7g ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), stanowiące podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji, nie obowiązywały. Wskazała na art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.), w myśl którego ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej traci moc z dniem wejścia w życie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (co nastąpiło w dniu 21 sierpnia 2004 r.), za wyjątkiem m.in. art. 7 – 7i, które utraciły moc z dniem 31 grudnia 2006 r. (pkt 2 art. 66). W tej sytuacji, zdaniem strony, organy winny sprawę wniosku o wykreślenie wpisu o wykonywaniu działalności gospodarczej z ewidencji rozpoznać na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wniosek bowiem złożony został w dniu [...].
Stanowisko takie jest błędne, co trafnie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę. Pierwotnie rzeczywiście art. 66 pkt 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej przewidywał, iż art. od 7 do 7i ustawy – Prawo działalności gospodarczej obowiązywać miały do dnia 31 grudnia 2006 r. Jednakże ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 225, poz. 1636), w art. 1 pkt 2, przedłużono obowiązywanie przepisów art. 7 – 7i ustawy – Prawo działalności gospodarczej do dnia 30 września 2008 r. Tak więc zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, iż art. 7e ust. 1 pkt 1 i art. 7g ust. 1 ustawy – Prawo działalności gospodarczej obowiązywały w dacie złożenia wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej M. S. z ewidencji działalności gospodarczej i prawidłowo stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej.
Nie znajduje również uzasadnienia, w ocenie Sądu, żądanie strony skarżącej, by wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej działalności M. S. dokonać z datą [...]. Żądanie takie nie znajduje bowiem oparcia w przepisach prawa.
Stosownie do art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo działalności gospodarczej wpis do ewidencji działalności ewidencji gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. O fakcie zaprzestania wykonywania takiej działalności, stosownie do art. 7d ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorca winien powiadomić organ w terminie 14 dni od dnia zaistnienia takiej okoliczności.
Zasadnie organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w oparciu o przytoczone przepisy wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej możliwe jest wyłącznie po zawiadomieniu o zaprzestaniu jej wykonywania (a ewentualnie bez takiego zawiadomienia, gdy organ z urzędu powziął wiadomości o takim fakcie). Z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż w przypadku wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej momentem mającym prawne znaczenie jest data złożenia wniosku o wykreślenie, a nie data zaistnienia okoliczności uzasadniających dopiero następcze złożenie wniosku.
W orzeczeniu z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt II SA 645/98 (niepubl.), zapadłym wprawdzie na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 28 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, ale podobnie regulującej kwestie informowania organu ewidencyjnego o zmianach, czy zakończeniu wykonywania działalności gospodarczej, Naczelny Sąd Administracyjny sformułował zasługującą na aprobatę tezę, iż brak informacji o zakończeniu działalności gospodarczej stwarza domniemanie, że działalność jest nadal prowadzona. Sąd w składzie niniejszym przyjmuje do wiadomości fakt, iż wykonujący działalność gospodarczą M. S., z uwagi na przebyty w dniu [...] udar mózgu, nie prowadził działalności, nie mógł również osobiście poinformować organu ewidencyjnego o tym zdarzeniu. Okoliczności tej nie kwestionują również rozpatrujące sprawę organy. Jednakże na gruncie obowiązujących przepisów nie jest możliwe wykreślenie wpisu ze wsteczną, kilkuletnią, datą. W wyroku z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt II SA 124/99, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "to na zarejestrowanym w ewidencji gospodarczej przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłaszania organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do podmiotu gospodarczego i działalności gospodarczej powstałe po wpisie do ewidencji, objęte danymi zawartymi w zgłoszeniu. Stąd w praktyce przyjmuje się często dzień zgłoszenia jako ostatni dzień 14-dniowego terminu, co oznacza, że zmiany w ewidencji dokonuje się co najwyżej z datą o 14 dni wcześniejszą niż data zgłoszenia zmian do ewidencji. Niemożliwe jest więc (...) wykreślenie wpisu do ewidencji z [...] datą wsteczną. Możliwość takiej zmiany - nie mającej zresztą żadnej podstawy w obowiązujących przepisach prawa, podważałaby nie tylko wiarygodność, ale i jakikolwiek sens prowadzenia ewidencji działalności gospodarczej jako rejestru publicznego". Teza ta, mimo iż wyrażona na gruncie nieobowiązującej już ustawy o działalności gospodarczej, jest w ocenie Sadu w składzie niniejszym wciąż aktualna i należy ją podzielić w całej rozciągłości. Pewność obrotu gospodarczego wymaga bowiem, by dane zawarte w ewidencji działalności gospodarczej nie mogły być zmieniane kilka lat wstecz.
Dlatego też zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły datę wykreślenia wpisu dotyczącego działalności M. S. z ewidencji działalności gospodarczej. Skoro bowiem wniosek w tej sprawie wpłynął w dniu [...], pierwszy dzień 14-dniowego terminu poprzedzającego zgłoszenie przypadał na dzień [...](por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 1992 r., II SA 462/92, Wokanda 1993/2/25).
Nie ma zatem wątpliwości, iż organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, co z kolei oznacza, iż zasadnie orzeczono o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]. W tej sytuacji w pełni uzasadnione jest twierdzenie, iż organy rozpoznające sprawę wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
W myśl pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei stosownie do treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika bowiem obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Wypływające z powołanych przepisów obowiązki organy rozpoznające niniejszą sprawę wypełniły.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.