III SA/Łd 378/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi oddalił skargę Komendanta Powiatowego Policji na postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, uznając, że Policja nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy.
Sprawa dotyczyła skargi Komendanta Powiatowego Policji na postanowienie SKO o niedopuszczalności zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Policja zatrzymała prawo jazdy S.B. za przekroczenie prędkości i poinformowała starostę, który odmówił wszczęcia postępowania. Policja wniosła zażalenie, ale SKO uznało je za niedopuszczalne z powodu braku interesu prawnego Komendanta. WSA w Łodzi oddalił skargę, potwierdzając, że Policja nie jest stroną w tym postępowaniu, a jej działania mieszczą się w ramach interesu publicznego, a nie prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Komendanta na postanowienie Starosty Radomszczańskiego odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy S. B. Komendant Policji argumentował, że posiada interes prawny do wniesienia zażalenia, powołując się na obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku prawnego. Sąd administracyjny, działając w trybie uproszczonym, oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd podkreślił, że interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, a działania Policji w ujawnianiu wykroczeń i informowaniu starosty mieszczą się w sferze interesu publicznego, a nie indywidualnego interesu prawnego Komendanta. Brak jest przepisu prawa materialnego, który kreowałby dla organu Policji status strony w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy kierowcy, a samo posiadanie wiedzy o zdarzeniu lub obowiązek działania w interesie publicznym nie jest równoznaczne z posiadaniem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd uznał, że postanowienie starosty nie wpływa na prawa ani obowiązki Komendanta Policji, a zatem zażalenie było niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Komendant Powiatowy Policji nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wniesienia zażalenia na postanowienie starosty odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy.
Uzasadnienie
Interes prawny musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, a działania Policji w ujawnianiu wykroczeń i informowaniu starosty mieszczą się w sferze interesu publicznego, a nie indywidualnego interesu prawnego Komendanta. Brak jest przepisu prawa materialnego, który kreowałby dla organu Policji status strony w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 135 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
u. Policji art. 1 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u. o kierujących pojazdami art. 102 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Policja nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wniesienia zażalenia na postanowienie starosty odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Działania Policji w ujawnianiu wykroczeń i informowaniu starosty mieszczą się w sferze interesu publicznego, a nie indywidualnego interesu prawnego Komendanta. Brak jest przepisu prawa materialnego, który kreowałby dla organu Policji status strony w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy kierowcy. Postanowienie starosty odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie rozstrzyga ani nie wpływa na prawa i obowiązki organu Policji.
Odrzucone argumenty
Komendant Powiatowy Policji posiada interes prawny w sprawie i jest uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Radomszczańskiego. Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów wskazuje na zasadność uznania interesu prawnego Komendanta. Postanowienie Starosty Radomszczańskiego, choć nie dotyczy bezpośrednio sytuacji Komendanta, jest błędne i wpływa na jego sferę materialnoprawną. Komendant Powiatowy Policji pośrednio zyskuje status strony, ponieważ posiada wiedzę na temat zdarzenia będącego podstawą postępowania. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji kreuje legitymację procesową dla Komendanta Powiatowego Policji.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego. Działania organu Policji w takich sytuacjach mieszczą się w ramach realizacji interesu publicznego, a nie w ramach ochrony własnego, indywidualnego interesu prawnego. Obowiązek działania w interesie publicznym nie jest równoznaczny z posiadaniem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Skład orzekający
Małgorzata Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Alberciak
sędzia
Anna Dębowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście interesu prawnego organów innych niż bezpośrednio adresaci decyzji, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym lub publicznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej organu Policji w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym i kto może zaskarżyć decyzję. Rozróżnienie między interesem prawnym a publicznym jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy policja zawsze może skarżyć decyzje administracyjne? Sąd wyjaśnia, kiedy organ nie jest stroną postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 378/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-09-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Dębowska Ewa Alberciak Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1047 art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 145 art. 1 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 28, art. 134, art. 141 par. 1, art. 144 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 13 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 kwietnia 2024 roku nr KO.481.10.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Uzasadnienie 19 lutego 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w Radomsku poinformował Starostę Powiatowego w Radomsku o zatrzymaniu prawa jazdy S. B. za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z pisma wynikało, że S. B. posiada prawo jazdy kat. AM, B, F, G nr dokumentu: [...], wydane w 29 czerwca 2017 r. przez Chorwację. Postanowieniem z 1 marca 2024 r. Starosta Radomszczański odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy S. B., uznając, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia niniejszej sprawy i wydania decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Komendant Powiatowy Policji w Radomsku wskazał, iż 15 lutego 2024 r. funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Radomsku o godz. 9:41 w miejscowości G. na ul. [...], powiat radomszczański, podczas kontroli prędkości ujawnili wykroczenie dotyczące przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym przez obywatela Chorwacji S. B., zam. S. [...]. W związku z powyższym funkcjonariusze zatrzymali kierującemu za pokwitowaniem dokument prawa jazdy, zgodnie z art. 135a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.) – dalej: "u.p.r.d." oraz zgodnie z art. 136 ust. 2 i 3 u.p.r.d., sporządzili zawiadomienie do Starosty Radomszczańskiego celem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z uwagi na fakt popełnienia wykroczenia na terenie powiatu radomszczańskiego, Starosta Radomszczański jest organem właściwym do wydania decyzji w tej sprawie. Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku na postanowienie Starosty Radomszczańskiego z 1 marca 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu wskazało, że Komendant Powiatowy Policji w Radomsku nie posiada interesu prawnego w sprawie, zatem nie był uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Radomszczańskiego z 1 marca 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy S. B.. Kolegium zauważyło, iż Komendant Powiatowy Policji w Radomsku działał w sprawie w związku z przyznanymi mu kompetencjami jako organ, który ujawnił czyn polegający na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, nałożył na kierującego pojazdem prawomocny mandat karny za stwierdzone wykroczenie oraz skierował do starosty informację o stwierdzonym naruszeniu przepisów ruchu drogowego. Komendant nie jest jednak podmiotem, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie, czyli podmiotem, na który nałożono obowiązki lub któremu przyznano uprawnienia w drodze decyzji. O ile Komendant Powiatowy Policji w Radomsku posiada niewątpliwie interes faktyczny w określonym załatwieniu sprawy administracyjnej, jako podmiot który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.r.d. i wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, o tyle brak jest po jego stronie interesu prawnego uprawniającego go do skutecznego wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: "k.p.a.". Interesu prawnego nie można wywodzić z interesu faktycznego. Świadczy to o niedopuszczalności zażalenia z przyczyn podmiotowych, tj. braku legitymacji skargowej wnoszącego zażalenie. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim skargę do sądu administracyjnego złożył Komendant Powiatowy Policji w Radomsku, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: 1. naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez jego wadliwą wykładnię i uznanie, że Komendant Powiatowy Policji w Radomsku nie posiada interesu prawnego w sprawie, zatem nie jest uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Radomszczańskiego z 1 marca 2024 r., podczas gdy wykładnia systemowa i celowościowa wskazuje, że zasadne jest uznanie, że Komendant Powiatowy Policji w Radomsku ma interes prawny w sprawie i jest uprawniony do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Starosty Radomszczańskiego; 2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, podczas gdy nie zachodzą przesłanki świadczące o słuszności takiej decyzji. Skarżący podniósł, że o ile można się zgodzić, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy odnosi się bezpośrednio do indywidualnej sytuacji kierującego, a zatem dotyczy jego interesu prawnego, to nie sposób przyjąć, aby w jakikolwiek sposób nie oddziaływało na obowiązki skarżącego, a tym samym wywiera ono wpływ na jego sferę materialnoprawną. Wprawdzie postanowienie Starosty Radomszczańskiego nie zawiera rozstrzygnięcia odnoszącego się bezpośrednio do sytuacji Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku, ale rozstrzygnięcie to jest błędne. Skarżący wykonując prawa i obowiązki powierzone mu przez ustawodawcę, jako organ stojący na straży przestrzegania prawa, ma prawny obowiązek reagowania w przypadku wykrycia takiego naruszenia. Komendant Powiatowy Policji pośrednio zyskuje status strony, albowiem jest w tym przypadku jedynym organem, który w związku z wykonywaniem swoich obowiązków posiada wiedzę na temat zdarzenia będącego podstawą ewentualnego wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Skarżący zwrócił uwagę, iż posiada statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uprawniał go do skutecznego wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Istnieje bowiem przepisu prawa materialnego, który przesądza, że sprawa zatrzymania prawa jazdy dotyczy indywidualnego i własnego interesu prawnego czy obowiązku skarżącego. Za taki przepis może być uznany art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepis ten określa zadania Policji, do których należy m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku prawnego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania. Posiadanie interesu prawnego można w tym przypadku utożsamiać z obowiązkiem wykonywania określonych kompetencji, a zatem wypełnianie przez organy Policji obowiązków w zakresie ochrony bezpieczeństwa i porządku prawnego. Czyni to Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy kierującemu. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a) sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą nie dopatrzył się w działaniu organu nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa. Skarga nie jest zasadna bowiem prawidłowe jest stanowisko SKO, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych. Kontroli sądu w niniejszej sprawie podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 kwietnia 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku na postanowienie Starosty Radomszczańskiego z 1 marca 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a, w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a., do zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Treść powyższych przepisów, w razie wniesienia zażalenia, obliguje organ II instancji do zbadania jego dopuszczalności. Wskazać również należy, że przepisy k.p.a. nie definiują pojęcia niedopuszczalności odwołania, co skutkuje stwierdzeniem, że warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów k.p.a. określających przedmiot zaskarżenia, toku postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 7, Warszawa 2021 r., C.H. BECK, str.1151-1153). Stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Dopuszczalność zażalenia jest zatem uwarunkowana przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi. Przesłanki podmiotowe to złożenie tego środka zaskarżenia przez legitymowany podmiot, zaś przedmiotowe to wniesienie zażalenia od rozstrzygnięcia, którego zaskarżenie przewidują przepisy prawa. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia zażalenia przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Zatem niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 598/13, Lex nr 1368972; wyrok WSA w Łodzi z 9 czerwca 2021 r., II SA/Łd 850/20, Lex nr 3214291, wyrok WSA w Szczecinie z 25 marca 2021 r., II SA/Sz 95/21, LEX nr 3176517). Wskazać należy, że w kontrolowanym postępowaniu krąg podmiotów uprawnionych do uczestniczenia w nim w charakterze strony należało ustalić - wobec braku odrębnej regulacji materialnoprawnej w tym zakresie - poprzez zastosowanie kryteriów określonych w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego w świetle przytoczonego przepisu jest zatem to, czy podmiot ten legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wyrażane jest stanowisko, że interes prawny strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Przepis art. 28 k.p.a. nie ustanawia normy prawnej samoistnej, a więc może być stosowany tylko w związku z przepisami prawa materialnego, stanowiącymi podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając jednostce status strony postępowania. Podkreśla się również, że interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 755/05, Lex nr 337323). Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny i aktualny, a nie ewentualny. Od tak traktowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (por. wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Na 2525/13, Lex nr 143 5883). Posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, a okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 k.p.a. W judykaturze wskazywano też, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (por. wyroki: WSA w Warszawie z 28 grudnia 2012 r., sygn. akt VI SA/ Wa 1868/12, Lex nr 1291958; w Szczecinie z 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1287/12, Lex nr 1320920). W rozstrzyganej sprawie trafnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, że Komendant Powiatowy Policji w Radomsku na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie posiada statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uprawniałby go do skutecznego wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego który przesądzałby, że sprawa zatrzymania prawa jazdy dotyczy indywidualnego i własnego interesu prawnego czy obowiązku Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy S. B. ani nie rozstrzyga ani nie wpływa na prawa i obowiązki organu Policji. W szczególności za przepis prawa materialnego kreujący legitymację procesową dla Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku nie może być uznany powołany w skardze art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. Regulacja ta określa zadania Policji, do których należy m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku prawnego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania. Należy podkreślić, że wykonując prawa i obowiązki powierzone mu przez ustawodawcę organ Policji, który ujawnił popełnienie przez kierującego wykroczenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit.a u.p.r.d., zatrzymuje kierowcy prawo jazdy i powiadamia o zdarzeniu właściwego starostę, przesyłając do niego zatrzymany dokument. Podejmując powyższe czynności organ Policji nie działa "we własnej sprawie administracyjnej" lecz "w interesie publicznym". Posiadania interesu prawnego nie można utożsamiać z obowiązkiem wykonywania określonych kompetencji. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Szczecinie z 25 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 95/21 (LEX nr 3176517), że wypełnienie przez organy Policji obowiązków w zakresie ochrony bezpieczeństwa i porządku prawnego nie czyni z Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy kierującemu. Zdaniem autora skargi Komendant Powiatowy Policji w Radomsku pośrednio zyskuje status strony, albowiem jest w tym przypadku jedynym organem, który w związku z wykonywaniem swoich obowiązków posiada wiedzę na temat zdarzenia będącego podstawą ewentualnego wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Jednocześnie skarżący przyznaje, że postanowienie Starosty Radomszczańskiego nie zawiera rozstrzygnięcia odnoszącego się bezpośrednio do sytuacji Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku, ale rozstrzygnięcie to jest błędne. Skarżący wykonując prawa i obowiązki powierzone mu przez ustawodawcę, jako organ stojący na straży przestrzegania prawa, ma prawny obowiązek reagowania w przypadku wykrycia takiego naruszenia. W istocie więc skarżący swój interes prawny wywodzi z obowiązku działania w celu ochrony interesu publicznego. Takie stanowisko nie znajduje jednak oparcia w przepisach prawa. Na gruncie postępowań administracyjnych dodatkowym gwarantem ochrony interesu publicznego może być prokurator, którego udział w takich postępowaniach przewidują i określają przepisy działu IV k.p.a. W przypadku organu Policji przepisy takiego uprawnienia nie przewidują, a zatem udział takiego organu w postępowaniu w charakterze strony jest możliwy tylko w razie posiadania interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., co w tej sprawie nie zachodzi (por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r., II GSK 1850/21, LEX nr 3274149). Końcowo wskazać wypada że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Treść powyższego przepisu nie oznacza dowolności organu we wszczynaniu postępowania z urzędu lub na wniosek. Zazwyczaj przepisy prawa materialnego przyznają inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania organowi lub stronie, albo obu tym podmiotom, a jeżeli tej kwestii nie regulują wówczas uznaje się, że postępowanie zmierzające do nałożenia na stronę obowiązków lub ograniczenia jej uprawnień jest wszczynane na zasadzie oficjalności (z urzędu), a postępowanie prowadzące do przyznania uprawnień na zasadzie skargowości (na żądanie strony). Zaznaczyć należy, że wszczynane przez starostę na podstawie informacji od organów Policji postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w oparciu o art. 102. ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, ze zm.), jest postępowaniem wszczynanym przez organ z urzędu, a nie na wniosek. Mimo więc, że informacja organu Policji stanowi impuls do wszczęcia tego postępowania, niejako je inicjuje, to nie można jej utożsamiać z wnioskiem o jego wszczęcie, a tym samym organ Policji przesyłając zawiadomienie o przekroczeniu przez kierującego pojazdem prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie jest stroną postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy kierowcy. Również fakt doręczenia Komendantowi Powiatowemu Policji w Radomsku postanowienia organu I instancji nie przyznaje mu statusu strony. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy odnosi się bezpośrednio do indywidualnej sytuacji kierującego (tj. przysługującego mu uprawnienia), a zatem dotyczy wyłącznie jego interesu prawnego. Nie sposób natomiast przyjąć, aby w jakikolwiek sposób oddziaływało na prawa czy obowiązki Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku, a tym samym wywierało wpływ na jego sferę materialnoprawną. Postanowienie starosty nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia odnoszącego się bezpośrednio do sytuacji skarżącego. Sąd nie stwierdził istnienia normy prawnej, która kreowałaby u podmiotu ujawniającego naruszenie z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit.a u.p.r.d. interes prawny wymagający ochrony. Sam skarżący również takiej normy nie wskazał. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skoro Komendant Powiatowy Policji w Radomsku nie mógł być stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, to zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez niego zażalenia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. EC
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI