III SA/Łd 372/22

III SA/Łd 372/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb, art. 140n
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 189d, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 29 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2022 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 marca 2022 roku znak: KO.4114.18.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice z dnia 21 grudnia 2021 roku znak: DK.5410.8.119.2021.
Uzasadnienie
Decyzją z 22 marca 2022 r., nr KO.4114.18.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice z 21 grudnia 2021 r., znak: DK.5410.8.119.2021 o nałożeniu na J.P. kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki URSUS C-330 o nr [...] i nr rejestracyjnym [...] tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.), zwanej dalej "p.r.d.".
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z 21 grudnia 2021 r. organ pierwszej instancji nałożył na J.P. karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że 13 marca 2021 r. skarżący nabył wskazany pojazd. Skarżący do 15 kwietnia 2021 r. nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku. W związku z powyższym 20 maja 2021 r. zostało wszczęte postępowanie. Organ pierwszej instancji wskazał, że określając wysokość kary zbadał przesłanki określone w art. 140n ust. 4 p.r.d. Skarżący złożył zawiadomienie o nabyciu pojazdu 29 kwietnia 2021 r. Organ pierwszej instancji dokonał oceny możliwości odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.
W odwołaniu od tej decyzji J.P. wskazał, że powiadomienie o wydaniu decyzji jest z 22 stycznia 2022 r. Pojazd został zakupiony 13 marca 2021 r. Rejestracja samochodu miała miejsce 29 kwietnia 2021 r. Zatem podstawy prawne do wydania decyzji przestały istnieć. Zasadnym byłoby zastosowanie art. 189f § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Omawiana sytuacja spowodowana była pandemią COVID-19, ograniczeniami w dostępie do Wydziału Komunikacji, nieprzewidywalnymi zmianami w kwestii okresu na przerejestrowanie pojazdów.
Organ drugiej instancji stwierdził, że z art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2 i art. 140n ust. 4 p.r.d. wynika, że do zastosowania sankcji w postaci administracyjnej kary muszą łącznie wystąpić dwie przesłanki, tj. w szczególności musi nastąpić zbycie lub nabycie pojazdu, po drugie niezgłoszenie tego faktu w terminie 30 dni. Skarżący na podstawie umowy sprzedaży z 13 marca 2021 r. nabył pojazd. W ustawowym terminie 30 dni nie poinformował o powyższym właściwego organu. Na skarżącego nałożona została kara w wysokości 200 zł, a więc w najniższej wysokości przewidzianej w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kara ta jest nakładana obligatoryjnie, nie zależy od uznania (woli) organu właściwego. Zatem przekroczenie trzydziestodniowego terminu skutkuje obowiązkiem nałożenia tej kary. Termin na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu jest terminem ustawowym. Brak jest możliwości jego przywrócenia. Zarówno nabywca, jak i zbywca pojazdu musi poinformować o powyższym właściwy organ. Termin na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu jest terminem ustawowym, brak jest możliwości jego przywrócenia. Zgłoszenia powyższego można dokonać również, np. za pośrednictwem poczty. Dla odstąpienia od nałożenia kary wymagane jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. W ocenie organu drugiej instancji przesłanki określone w art. 189f k.p.a. nie zostały spełnione. Wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia o jego zbyciu lub nabyciu ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo przeniesienia własności, pojazd ten nadal jest zarejestrowany na zbywcę i to on figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako właściciel tego pojazdu. W przypadku obrotu pojazdami na rynku wewnętrznym wtórnym na podstawie umów dwustronnych obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu zarówno przez nabywcę, jak i zbywcę pojazdu we wskazanym nieprzekraczalnym terminie 30 dni służy również zaewidencjonowaniu zmiany właściciela pojazdu i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd. W związku z powyższym, zdaniem organu drugiej instancji, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.
W skardze na powyższą decyzję J.P. zaskarżył ją w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.
Skarżący zarzucił, że decyzja o nałożeniu kary została podjęta po otrzymaniu zawiadomienia o rejestracji pojazdu w warunkach ustania naruszenia prawa i nieuwzględnienia zastosowania art. 189f § 1 i 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że decyzja o nałożenia kary została podjęta po otrzymaniu zawiadomienia o rejestracji pojazdu w warunkach ustania naruszenia prawa, nieuwzględnienia zastosowania art. 189f § 1 i 2 k.p.a., "wyolbrzymiania" potencjalnych (a nie spowodowanych) skutków braku rejestracji pojazdu. Wymóg usunięcia naruszenia prawa skarżący spełnił rejestrując pojazd 29 kwietnia 2021 r., zatem wiele miesięcy przed otrzymaniem decyzji. Nie doszło do żadnej kolizji czy naruszenia prawa w czasie, gdy pojazd był niezgłoszony, niezarejestrowany. W tym okresie, poza przemieszczeniem z miejsca zakupu do miejsca docelowego, pojazd nie był używany. Zachowana jest ciągłość ubezpieczenia. Nie było szkód. Skarżący wskazał, że ma zarejestrowanych kilka pojazdów i nigdy nie było z jego strony żadnych "niedociągnięć" jeśli chodzi o zgłoszenie, zarejestrowanie któregokolwiek z pojazdów. Zaistniała sytuacja spowodowana była przede wszystkim i tylko tym, że ze względu na pandemię SARS-CoV-2 w 2020 r. wydłużono do 180 dni czas na przerejestrowanie pojazdu. Następnie od stycznia 2021 r. skrócono ten okres do 30 dni. Po czym od czerwca 2021 r. ponownie wydłużono czas do 60 dni. Po zakupie pojazdu wielokrotnie był w Wydziale Dróg i Komunikacji w S. Jednakże urząd ograniczał wejścia, pracował zdalnie lub był zamknięty. Na drzwiach zamieszczona była informacja, że możliwe jest zgłoszenie dokumentów po uprzednim umówieniu telefonicznym. Wielokrotnie dzwonił, lecz nikt nie odbierał telefonów lub linia była zajęta. Nie widział informacji o nagłym skróceniu okresu rejestracji do 30 dni. Informacje o kolejnych ofiarach pandemii wstrzymywały go przed zgłoszeniem się do organu, aby nie przenieść wirusa lub nie zostać zarażonym. Nigdy nie został uznany winnym jakiegokolwiek wykroczenia czy przestępstwa. Zaistniała sytuacja miała miejsce tylko ze względu na nieprzewidywalne zmiany w kwestii okresu na przerejestrowanie pojazdów oraz troskę o zdrowie urzędników, obywateli, rodziny oraz swoje.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosując przy tym przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Ocena przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Skierniewice z 21 grudnia 2021 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni.
Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu, a zgodnie art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł. Stosownie do art. 140n ust. 4 p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w omawianym przypadku przy skonkretyzowaniu wysokości nałożonej kary organ administracji ma tzw. luz decyzyjny, a ustawodawca posługuje się tu konstrukcją uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2528/21). Jest rzeczą oczywistą, że kary administracyjnej nie można określić z matematyczną dokładnością, gdyż stopień naruszenia prawa stanowi wielkość ocenną (por. wyrok NSA z 8 września 1999 r., III SA 7707/98). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w sprawach rozstrzyganych w ramach uznania administracyjnego sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ wybór rozstrzygnięcia jest słuszny. Sąd nie jest zatem uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) podjętej decyzji (por. wyroki NSA z 22 stycznia 2021 r., I OSK 2546/20 i I OSK 2463/20; z 1 września 2015 r., I FSK 43/14). Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego podlega natomiast nieskrępowanemu badaniu przez sąd administracyjny w zakresie jej zgodności z przepisami proceduralnymi, w tym w szczególności prawidłowości rozważenia w okolicznościach konkretnej sprawy interesu społecznego i słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 k.p.a. (por. wyroki NSA z 23 kwietnia 1998 r., I SA/Kr 1227/97; z 8 lutego 2021 r., I OSK 2463/20).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2528/21, jeżeli miarą efektywności przyjmowanych w omawianym zakresie rozwiązań, gdy chodzi o skuteczność danej sankcji administracyjnej (wyrażającej się w nałożeniu kary pieniężnej) oraz jej funkcji, jest stopień jej oddziaływania wobec zobowiązanego podmiotu, to tym samym nie można tracić z pola widzenia tego aspektu zagadnienia, który nakazuje uwzględniać znaczenie czynników, które w wymiarze odnoszącym się do stopnia dolegliwości sankcji oraz jej współmierności w relacji do rodzaju naruszenia prawa w tym wysokości administracyjnej kary pieniężnej miałyby w dostatecznym stopniu motywować adresata normy prawnej do zachowania zgodnego z jej dyspozycją (I. Niżnik-Dobosz, Aksjologia sankcji w prawie administracyjnym, w: Sankcje administracyjne, red. M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki, Warszawa 2011, s. 143). Czynniki te, zwłaszcza sposób akcentowania przez ustawodawcę znaczenia poszczególnych spośród nich, nie pozostają bez wpływu na charakter i rodzaj funkcji, które (którą) należałoby wiązać z daną sankcją administracyjną. Wśród nich niezależnie od funkcji represyjnej podkreślić należy znaczenie funkcji motywacyjnej, pozostającej w związku z prewencyjnym oddziaływaniem sankcji administracyjnej w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym, a zwłaszcza co w kontekście dotychczas już przedstawionych argumentów odnoszących się do motywów działania ustawodawcy należy podnieść funkcji ochronnej polegającej na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości (P. Przybysz, Funkcje sankcji administracyjnych, w: Sankcje administracyjne..., s. 170 - 171; M. Kobak, R. Sawuła, Problematyka stosowania sankcji administracyjnych, w: Sankcje administracyjne..., s. 523 - 524; M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Warszawa 2008, s. 258 - 260.). W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że to wzgląd na potrzebę zapewnienia efektywnej ochrony wartości oraz dóbr, o których mowa powyżej, decyduje o ustaleniu wysokości kary pieniężnej za brak zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Wymierzając karę pieniężną, o której mowa w art. 140mb pkt 2 p.r.d., organ administracji nie jest z woli ustawodawcy pozbawiony możliwości operowania w przedziałach określonych tym przepisem, uwzględniając dyrektywy wymiaru kary, o których stanowi art. 140n § 4 p.r.d., a zatem zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, ale również zobowiązany jest zastosować regulacje przewidziane działem IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie bowiem do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, zawarte w art. 140n ust. 6 p.r.d. nie wyłącza zastosowania przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Dział III Ordynacji podatkowej nie reguluje bowiem odstąpienia od nałożenia zobowiązania podatkowego lub odpowiednio administracyjnej kary pieniężnej. Dział ten reguluje natomiast ulgi w spłacie zobowiązań, terminy przedawnienia zobowiązań i odsetki. Oznacza to, że w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczenia, mają zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a., natomiast w odniesieniu do terminów przedawnienia, nakładania i egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, odpowiednio stosowane będą przepisy Ordynacji podatkowej. Przyjęcie poglądu, że przepis art. 140n ust. 4 p.r.d. w sposób autonomiczny i wyczerpujący reguluje dyrektywę wymiaru kary administracyjnej w sprawie naruszałoby fundamenty normatywne i aksjologiczne regulacji ogólnej dotyczącej administracyjnych kar pieniężnych przewidzianej działem IVa Kodeksu postępowania administracyjnego prowadząc do naruszenia chronionych konstytucyjnie zasad równości i proporcjonalności.
Stąd też organy stosując tę karę, w ramach przedziału określonego w przepisie art. 140mb p.r.d. (od 200 do 1 000 zł), powinny brać pod uwagę również dyrektywy wynikające z art. 189d k.p.a.
Zgodnie zatem z treścią art. 189d.k.p.a. wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:
1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.
Z tych samych racji do kary administracyjnej regulowanej art. 140mb i art. 140n ust. 4 p.r.d. znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 189f k.p.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 sierpnia 2021 r., II SA/Go 293/21). Z analizy art. 189f § 1-3 k.p.a. wynika, że w przypadku odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, również mamy do czynienia z instytucją opartą na potrzebie analizy przesłanek ocennych.
Przepis art. 189f § 1 k.p.a. przewiduje dwie przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a mianowicie:
1. waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa;
2. za to samo zachowanie na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej albo kara za wykroczenie albo wykroczenie skarbowe albo strona została prawomocnie skazana za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Z brzmienia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że muszą być spełnione łącznie obie przesłanki w nim wymienione, tj. znikoma waga naruszenia prawa i zaprzestanie naruszenia prawa przez stronę. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżący 29 kwietnia 2021 r. zawiadomił organ pierwszej instancji o nabyciu pojazdu i wniósł o jego rejestrację. Nie budzi zatem wątpliwości, że stan naruszenia prawa przez skarżącego ustał przed wszczęciem postępowania (zawiadomienie z 20 maja 2021 r.). Oceniając, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie, organ winien rozważyć chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. W doktrynie wskazuje się, że ocena, czy waga naruszenia jest znikoma, powinna być dokonywana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. A. Wróbel, Art. 189 (f) Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz Martyna, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022). Stanowisko to sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela. Oznacza, to, że organ administracji oceniając, czy waga naruszenia jest znikoma winien rozważyć stosownie do dyrektyw wynikających z art. 189d pkt 1 k.p.a. wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia.
W niniejszej sprawie wprawdzie nałożono na skarżącego karę w wysokości minimalnej wysokości ustawowego zagrożenia, tj. w wysokości 200 zł, lecz z akt sprawy i z uzasadnień zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie wynika, aby organy administracji obu instancji poczyniły ustalenia dotyczące innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n p.r.d. okoliczności przemawiających za miarkowaniem kary i odstąpieniem od jej wymierzenia (art. 189f k.p.a.). W uzasadnieniach wydanych decyzji brak jest w ogóle rozważań odnoszących się do treści powołanego art. 189d k.p.a. tak w odniesieniu do wymiaru kary, jak i oceny stopnia naruszenia prawa przez skarżącego. Nie sposób nie zauważyć, że chociaż organ pierwszej instancji zarzucił skarżącemu w uzasadnieniu decyzji z 21 grudnia 2021 r. brak złożenia jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie, to w istocie nie zwrócił się do skarżącego o ich udzielenie. W zawiadomieniu z 20 maja 2021 r. o wszczęciu postępowania przytoczył bowiem wyłącznie treść art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2, art. 140n ust. 1 i 4 p.r.d. i bardzo ogólnie poinformował skarżącego o możliwości "przesłania dowodów i wyjaśnień", lecz nie wskazał na jakie okoliczności. Nie poinformował jednak skarżącego o przesłankach wymiaru kary administracyjnej i odstąpienia od jej wymierzenia z art. 189d i art. 189f k.p.a. Skarżący mógł zatem nie mieć świadomości, na jakie okoliczności może się powołać i jakie dowody może przedstawić organowi administracji. Organ drugiej instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w ogóle nie zastosował i nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wskazywanych przez skarżącego okoliczności mających, w jego ocenie, mieć wpływ na zgłoszenie przez niego nabycia pojazdu po upływie terminu trzydziestodniowego (obowiązywania wydłużonego do 180 dni terminu określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. na mocy art. 31i ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm. w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy do 31 grudnia 2020 r. i zamiany stanu prawnego od 1 stycznia 2021 r., funkcjonowania organu administracji w okresie pandemii i związanych z tym utrudnień w dostępie do niego, obawa o stan zdrowia swój i innych osób). Z akt sprawy i uzasadnień decyzji nie wynika także, czy zbywca pojazdu dopełnił obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., czy też nie i jaki wpływ okoliczność ta mogłaby mieć na ocenę przez organ administracji zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, w tym na stopień naruszenia prawa przez skarżącego.
Wskazane braki skutkowały naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poczynienie w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu ustaleń dotyczących nie tylko okoliczności wprost wskazanych w dyrektywach art. 140n p.r.d, ale również odnoszących się do dyrektyw zawartych w art. 189d k.p.a. jest konieczne nie tylko w celu miarkowania kary, lecz również w celu należytego rozważenia możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. Z tych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że sąd nie przesądza, czy organ winien zastosować instytucję odstąpienia od wymierzenia kary czy też nie. Stwierdza wyłącznie, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, a organ administracji ma obowiązek ponownego rzetelnego przeprowadzenia postępowania i następnie rozważenia okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
d.j.