III SA/Łd 363/21

III SA/Łd 363/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-07-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I GSK 1547/21 - Wyrok NSA z 2025-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13, § 14
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 10
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 1, art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 28 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2021 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej posiadaczowi chryzantem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), § 2 ust. 1 pkt 6, § 13za rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania M.S. pomocy finansowej, jako posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży, będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 4 listopada 2020 r. M.S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży. We wniosku wnioskodawca zadeklarował, że przechowuje chryzantemy doniczkowe w pełnej fazie dojrzałości przeznaczone do sprzedaży w ilości 1520 sztuk. W dniu 6 listopada 2020 r. złożył zmianę do wniosku, w której oświadczył, że przechowuje 2300 sztuk chryzantem doniczkowych. W kolejnej zmianie wniosku złożonej w dniu 26 listopada 2020 r. podał, że przechowuje 5280 chryzantem doniczkowych. Tego samego dnia złożył dokument potwierdzający liczbę chryzantem odebranych przez organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego lub inne instytucje publiczne. Zgodnie z treścią tego dokumentu w dniu 13 listopada 2020 r. przekazano 20 sztuk chryzantem doniczkowych. Strona złożyła ponadto pięć dokumentów potwierdzających liczbę chryzantem odebranych jako bioodpady:
- 19 listopada 2020 r. przekazano 600 sztuk chryzantem doniczkowych,
- 20 listopada 2020 r. przekazano 814 sztuk chryzantem doniczkowych,
- 23 listopada 2020 r. przekazano 936 sztuk chryzantem doniczkowych,
- 24 listopada 2020 r. przekazano 932 sztuki chryzantem doniczkowych,
- 25 listopada 2020 r. przekazano 1978 sztuk chryzantem doniczkowych,
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał M.S. pomoc finansową posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży, będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014 któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19 w wysokości 46 000 zł do 2300 chryzantem doniczkowych, których przechowywanie zadeklarował we wniosku złożonym w dniu 4 listopada 2020 r. i w zmianie do wniosku z dnia 6 listopada 2020 r. oraz odmówił przyznania pomocy do chryzantem doniczkowych w ilości 2 980 sztuk dodanych zmianą wniosku z dnia 26 listopada 2020 r.
Od powyższej decyzji M.S. złożył odwołanie wskazując, że nie zgadza się z jej treścią. Stwierdził, że w dniu 6 listopada 2020 r. złożył zmianę do wniosku, w którym w sekcji V błędnie zadeklarował liczbę posiadanych chryzantem. Przyczyną omyłki był fakt, że kwiaty zostały znacznie wcześniej przygotowane do sprzedaży, tzn. nie znajdowały się tylko i wyłącznie w szklarniach, tunelach foliowych ale również w samochodach dostawczych i przyczepach oraz w pojazdach ciężarowych, co spowodowało utrudnienia w dokładnym oszacowaniu liczby posiadanych kwiatów. Ponadto, jak wyjaśnił skarżący dodatkowym utrudnieniem jest to, że prowadzi gospodarstwo w dwóch różnych miejscach, tj. przy ul. A. i przy ul. B. w W. Podkreślił, że wszystkie posiadane chryzantemy zutylizował zgodnie z zaleceniami ARiMR w W. w Ośrodku Hodowli Zarodowej [...] po dokładnym przeliczeniu sztuk w obecności pracowników ARiMR, a w dniu 26 listopada 2020 r. przedłożył dokumenty potwierdzające dokładną liczbę zutylizowanych kwiatów, składając korektę (zmianę) do wniosku z dnia 6 listopada 2020 r.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zasady przyznawania wnioskowanej pomocy reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo. Stosownie do treści § 13za rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, posiadaczowi co najmniej:
1) 50 sztuk chryzantem doniczkowych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, lub
2) 200 sztuk chryzantem ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2
- będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana na prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek posiadacza chryzantem, w którym zgłasza Agencji liczbę posiadanych w dniu złożenia wniosku chryzantem doniczkowych lub ciętych w fazie pełnej dojrzałości, których nie sprzedał w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19 (§ 13za ust. 2 rozporządzenia). We wniosku, o którym mowa w ust. 2, podaje się również:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres posiadacza chryzantem ubiegającego się o pomoc;
2) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) posiadacza chryzantem ubiegającego się o pomoc, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
3) numer identyfikacyjny posiadacza chryzantem ubiegającego się o pomoc nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli został nadany;
4) numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej posiadacza chryzantem ubiegającego się o pomoc;
5) miejsce przechowywania zgłoszonych chryzantem;
6) oświadczenie, że posiadacz chryzantem ubiegający się o pomoc jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19;
7) inne oświadczenia posiadacza chryzantem ubiegającego się o pomoc związane z wnioskowaną pomocą.
W przypadku gdy posiadacz chryzantem nie posiada numeru, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2, składa wniosek o wpis do ewidencji producentów, o której mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 13za ust. 3 i 4 rozporządzenia). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się:
1) do dnia 6 listopada 2020 r.;
2) do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce przechowywania zgłoszonych chryzantem;
3) na formularzu udostępnionym przez Agencję.
Agencja ogłasza na swojej stronie internetowej informację o możliwości odbioru chryzantem przez organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego lub inne instytucje publiczne (§ 13za ust. 5 i 6 rozporządzenia).
Podmioty i instytucje, o których mowa w ust. 6, zgłaszają zamiar odbioru chryzantem, wskazując w nim liczbę chryzantem, z wyszczególnieniem liczby chryzantem doniczkowych i ciętych, które zamierzają odebrać. W zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 7, podaje się również:
1) nazwę, siedzibę i adres podmiotu lub instytucji, o których mowa w ust. 6;
2) numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej podmiotu lub instytucji, o których mowa w ust. 6;
3) preferowane miejsce i termin odbioru chryzantem doniczkowych lub ciętych (§ 13za ust. 7 i 8 rozporządzenia).
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 7, składa się:
1) do dnia 12 listopada 2020 r.;
2) do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce preferowanego odbioru chryzantem;
3) na formularzu udostępnionym przez Agencję.
W przypadku złożenia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7, kierownik biura powiatowego Agencji wskazuje miejsce odbioru chryzantem oraz informuje niezwłocznie posiadacza chryzantem o zamiarze odbioru jego chryzantem przez podmiot lub instytucję, o których mowa w ust. 6 (§ 13za ust. 9 i 10 rozporządzenia).
Posiadacz chryzantem odbiera na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne potwierdzenie liczby chryzantem, z wyszczególnieniem liczby chryzantem doniczkowych i ciętych, odebranych przez podmioty i instytucje, o których mowa w ust. 6 (§ 13za ust. 11 rozporządzenia). Chryzantemy nieodebrane w terminie do dnia 16 listopada 2020 r. przez podmioty i instytucje, o których mowa w ust. 6, ich posiadacz oddaje niezwłocznie jako bioodpady podmiotowi zajmującemu się, zgodnie z przepisami o odpadach, zbieraniem lub przetwarzaniem odpadów lub podmiotowi wskazanemu przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na jego stronie internetowej, odbierając od tych podmiotów na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne potwierdzenie liczby chryzantem, z wyszczególnieniem liczby chryzantem doniczkowych i ciętych, odebranych jako bioodpady (§ 13za ust. 12 rozporządzenia).
Posiadacz chryzantem składa do kierownika biura powiatowego Agencji, w terminie do dnia 30 listopada 2020 r., potwierdzenia odbioru, o których mowa w ust. 11 i 12, a posiadacz chryzantem prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą składa również oświadczenia i zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis określone w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (§ 13za ust. 13 rozporządzenia).
Pomoc, o której mowa w ust. 1, ustala się w wysokości iloczynu liczby chryzantem oddanych podmiotom lub instytucjom, o których mowa w ust. 6, i podmiotom, o których mowa w ust. 12, oraz stawki pomocy (§ 13za ust. 14 rozporządzenia). Stawka pomocy, o której mowa w ust. 14, wynosi w przypadku:
1) chryzantemy doniczkowej - 20 zł za sztukę;
2) chryzantemy ciętej - 3 zł za sztukę.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana posiadaczowi chryzantem w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r. na podstawie dokumentów złożonych przez posiadacza chryzantem zgodnie z ust. 13 (§ 13za ust. 14, 15 i 16 rozporządzenia). Pomoc, o której mowa w ust. 1, w przypadku posiadaczy chryzantem prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, ma charakter pomocy de minimis i jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis.
Organ wyjaśnił, że rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 października 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 1917) wprowadzono zakaz wstępu na teren cmentarzy, z wyjątkiem pogrzebu i czynności z nim związanych, od dnia 31 października 2020 r. do dnia 2 listopada 2020 r. Wprowadzenie powyższego zakazu oznaczało, że podmioty zajmujące się handlem jak również producenci rolni zostali pozbawieni możliwości sprzedaży m.in. chryzantem. Pomoc przewidziana w § 13za rozporządzenia udzielana jest posiadaczowi co najmniej 50 chryzantem doniczkowych lub 200 sztuk chryzantem ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku o pomoc, będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19. Pomoc finansowa jest przyznawana na prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek posiadacza chryzantem, w którym zgłasza Agencji liczbę posiadanych w dniu złożenia wniosku chryzantem doniczkowych lub ciętych w fazie pełnej dojrzałości, których nie sprzedał w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19. Jak wynika z uregulowania zawartego w § 13za ust. 5 rozporządzenia, wnioski o przyznanie pomocy należało złożyć do dnia 6 listopada 2020 r. do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce przechowywania zgłoszonych chryzantem. Ustawodawca nie przewidział możliwości składania zmian do wniosku o przyznanie pomocy po ostatecznym terminie składania wniosków, czyli po dniu 6 listopada 2020 r. w związku z powyższym należało uznać, że jest to ostateczny termin na zgłaszanie liczby posiadanych chryzantem doniczkowych.
W analizowanej sprawie M.S. złożył w dniu 4 listopada 2020 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży. We wniosku oświadczył, że przechowuje 1520 sztuk chryzantem doniczkowych przy ul. A. w W. W dniu 6 listopada 2020 r. złożył zmianę wniosku, w którym w części V zwiększył ilość przechowywanych roślin do 2300 sztuk. W dniu 26 listopada 2020 r. strona złożyła kolejną zmianę do wniosku, w której zwiększyła ilość przechowywanych roślin o 2980 sztuk do poziomu 5280 sztuk chryzantem doniczkowych. Zgodnie z § 13za ust. 2 rozporządzenia pomoc jest przyznawana na prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek posiadacza chryzantem, w którym zgłasza Agencji liczbę posiadanych w dniu złożenia wniosku chryzantem doniczkowych lub ciętych w fazie pełnej dojrzałości, a jak uregulowano w § 13za ust. 5 wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się do dnia 6 listopada 2020 r. W związku z powyższym organ I instancji poprawnie ustalił, że na dzień 6 listopada 2020 r. M.S. zgłosił przechowywanie 2300 sztuk chryzantem i do tej ilości przyznano pomoc finansową. Termin ten jest także terminem granicznym dla dopuszczalności wnioskowania o przyznanie pomocy, a tym samym także dla złożenia zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy skutkującej wnioskowaniem o przyznanie pomocy w większym rozmiarze, aniżeli we wniosku złożonym do dnia 6 listopada 2020 r.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że to wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za informacje podane we wniosku, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym, jak również z żądaniami i wolą samego wnioskodawcy. Składając wniosek M.S. złożył oświadczenie zawarte w części X wniosku stanowiące, że wszystkie dane podane we wniosku są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym oraz zostały przez niego podane dobrowolnie. W tej samej części wniosku zawarto również oświadczanie, że znane są stronie warunki przyznawania wnioskowanej pomocy dla posiadacza chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19 określone w § 13za rozporządzenia.
Wobec powyższego, zdaniem organu strona dysponowała informacją z zakresu wypełniania wniosku o przyznanie pomocy jak i wiedzą dotyczącą warunków przyznawania tej pomocy.
Biorąc pod uwagę graniczny termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy, tj. 6 listopada 2020 r. złożenie oświadczenia w dniu 26 listopada 2020 r. nie mogło wywołać skutku prawnego ani w zakresie zmiany wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy w większym rozmiarze, ani skutku w postaci przyznania pomocy w zakresie nie objętym treścią wniosku o pomoc skutecznie złożonego w dniu 6 listopada 2020 r.
Na marginesie organ zwrócił uwagę, że konstrukcja § 13za cyt. rozporządzenia wskazuje, że termin złożenia deklaracji co do ilości chryzantem objętych pomocą, które wnioskodawca przekaże ma istotne znaczenie, albowiem jak wynika z treści tego przepisu i jego wykładni celowościowej założeniem realizacji tego programu pomocowego jest, aby jak najwięcej kwiatów zostało przekazane podmiotom wskazanym w ust. 6 tego przepisu, w terminach wskazanych w ust. 12 tego przepisu, a jednocześnie by umożliwić organizację w tak krótkim czasie logistyki przekazania kwiatów. Termin określony w ust. 12 § 13za rozporządzenia determinowany był przede wszystkim trwałością kwiatów, ale także tym, iż w okresie bezpośrednio następczym i do dnia 16 listopada 2020 r. przypadały święta, w tym święto państwowe w dniu 11 listopada 2020 r. i związane z nimi uroczystości pozwalające wykorzystać te kwiaty podmiotom wskazanym w ust. 6 § 13za rozporządzenia.
Nie można ocenić działania wnioskodawcy jako oczywistą pomyłkę i dać wiarę twierdzeniu w odwołaniu, że pierwotnie nie doszacował ilości niesprzedanych kwiatów o ponad 247%, a następnie mimo zliczania nadal nie doszacował o 130%. Niezależnie jednak od tego, jak wyżej podniesiono to wnioskodawca odpowiada za treść wniosku, a pomyłki, nawet według strony oczywiste, nie mają wpływu na prawo do pomocy.
W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość przyznanej pomocy finansowej, tj. 2300 szt. x 20 zł (tj. stawka pomocy w przypadku chryzantemy doniczkowej wynosi 20 zł za sztukę.) = 46 000 zł
Na powyższą decyzję M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżając decyzję w części odmawiającej przyznania pomocy do chryzantem doniczkowych w liczbie 2 980 sztuki dokonanych zmianą wniosku z dnia 26 listopada 2020 r. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.
- § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. poprzez błędną jego interpretację nieuwzględniającą treści § 13za ust. 11, 12, 13 rozporządzenia przy czym błąd interpretacyjny polega na zawężeniu przyznanej pomocy do liczby chryzantem doniczkowych zadeklarowanych do przekazania uprawnionym podmiotom w złożonym wniosku, zamiast do udzielenia pomocy w odniesieniu do liczby chryzantem faktycznie przekazanych uprawnionym podmiotom;
- art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o zakończeniu postępowania przez organ I instancji i uniemożliwienie zajęcia stanowiska wobec zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności, że organ ten nosił się z zamiarem nieuwzględnienia wniosku w całości.
W oparciu o postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zaskarżonej części i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania podkreślił, że wniosek o udzielenie pomocy finansowej został złożony w terminie. Wskazał, że brak sformułowanego expressis verbis przepisu, że po dacie 6 listopada 2020 r., niedopuszczalne jest dokonanie korekty złożonego w terminie wniosku. Zdaniem skarżącego postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej ma charakter postępowania administracyjnego, w którym, co do zasady, brak jest prekluzji dowodowej, a strony mają znaczną swobodę modyfikowania złożonych wniosków.
Niezależnie od powyższego skarżący podniósł również, że z brzmienia § 13za ust. 5 rozporządzenia nie wynika, że ewentualne korekty wniosku dokonane po dniu 6 listopada 2020 r. są niedopuszczalne. Aby ustalić normę prawną w tym zakresie należy uwzględnić także § 13za ust. 6, 7, 10, 11, 12, 13 cytowanego rozporządzenia, które regulują obieg informacji pomiędzy kierownikiem biura Powiatowego Agencji, posiadaczem chryzantem oraz podmiotami uprawnionymi do odbioru chryzantem. Jak wynika z treści tych przepisów przekazywanie chryzantem między posiadaczem, a podmiotami uprawnionymi do odbioru jest ściśle monitorowane przez kierownika biura Powiatowego Agencji, co przemawia za tym, że organ I instancji miał wiedzę o liczbie przekazanych przez posiadacza chryzantem, niezależnie od tego ile sztuk wnioskodawca zadeklarował. Ponadto ustawodawca posługując się w § 13za ust. 6, 7, 10, 11, 12, 13 pojęciem "liczba chryzmatem przekazanych/odebranych" nie ogranicza tego pojęcia zastrzeżeniem "chryzantem zadeklarowanych" lecz używa go w rozumieniu chryzantem faktycznie przekazanych i zutylizowanych, co przemawia za tym, że chodzi o chryzantemy faktycznie przez posiadacza skierowane do uprawnionych podmiotów, a nie zadeklarowane we wniosku.
Za takim brzmieniem normy prawnej przemawia także fakt, że każdorazowo przy czynności przekazania chryzmatem na rzecz, czy to Stowarzyszenia "C.", czy to Ośrodka Hodowli Zarodowej [...] Sp. z o.o. obecny był przedstawiciel Agencji, który starannie kontrolował liczbę przekazanych przez skarżącego chryzantem doniczkowych i nie konfrontował liczby chryzantem przekazanych z liczbą chryzantem zadeklarowanych we wniosku, choć wiedzę na ten temat posiadał, co jasno wynika z brzmienia § 13za ust. 11, 12 i 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Skarżący nadmienił również, że ustalanie liczby chryzantem doniczkowych przez wnioskodawcę odbywało się w warunkach nagłych, tj. z dnia na dzień na podstawie wprowadzonej decyzji o zakazie wstępu na teren cmentarzy. Wszystkie przygotowane do sprzedaży chryzantemy doniczkowe były przygotowane do transportu, tzn. umieszczone były nie tylko w szklarniach, tunelach foliowych ale przede wszystkim w samochodach dostawczych, przyczepach, pojazdach ciężarowych i rozlokowane w różnych miejscach, a dokładne ich policzenie na dzień sporządzania wniosku o udzielenie pomocy było niezwykle utrudnione.
Na rozprawie w dniu 21 lipca 2021 r. skarżący wyjaśnił, że o możliwości ubiegania się o zwrot opłaty za kwiaty dowiedział się z mediów. W dniu 3 listopada 2020 r. pojechał do siedziby agencji zapytać się jaka jest droga ubiegania się o płatności. Urzędnicy wyjaśnili mu, że nie mają jeszcze kwestionariuszy i poprosili, by wstrzymał się ze składaniem wniosku. Wniosek złożył 4 listopada 2020 r., gdy formularze były dostępne. Wstępnie określił mniejszą ilość kwiatów, bowiem nie znał ich dokładnej ilości i nie chciał narazić się na zarzut zawyżenia ilości zgłoszonych chryzantem. Wskazał, że posiada dokumentacje potwierdzającą faktyczną ilość posiadanych kwiatów i odpowiada ona ilości zdanych chryzantem. Wniosek złożył 26 listopada 2020 r., gdy znał już ilość zutylizowanych chryzantem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz.187) – dalej: rozporządzenie. Rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1932), które weszło w życie w tym samym dniu. Zmiana dotyczyła dodanie § 13 za określającego zasady udzielania pomocy finansowej posiadaczom chryzantem doniczkowych i ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku – będącym mikroprzedsiębiorstwem, małym lub średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19.
Bezsporne w sprawie pozostaje, iż skarżący spełnia warunki otrzymania płatności. Jednakże zdaniem organu otrzymać może jedynie pomoc w zakresie ilości chryzantem zgłoszonych do dnia 6 listopada 2020 r. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 5 rozporządzenia wniosek składa się :
1) do dnia 6 listopada 2020 r.;
2) do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce przechowywania zgłoszonych chryzantem;
3) na formularzu udostępnionym przez Agencję.
Zdaniem organu odwoławczego termin 6 listopada 2020 r. jest terminem granicznym dla dopuszczalności wnioskowania o przyznania płatności, a tym samym także dla złożenia zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy. Ponadto osoba wnioskująca o przyznanie pomocy winna zapoznać się z powszechnie dostępnymi zasadami przyznania pomocy, o którą wystąpiła. Od skarżącego, który jest przedsiębiorcą trzeba wymagać należytej staranności. Powinien on w dniu składania wniosku wiedzieć ile chryzantem nie sprzedał.
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego w zakresie braku możliwości zmiany wniosku po dniu 6 listopada 2020 r. jest nieprawidłowe.
Celem dokonanych w dniu 2 listopada 2020 r. zmian rozporządzenia było udzielenie wsparcia posiadaczom chryzantem w pełnej dojrzałości, którzy z powodu zakazu wejścia na cmentarze zostali pozbawieni możliwości ich sprzedaży. Wobec powyższego na organach administracji spoczywał obowiązek udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom ponoszącym straty w związku z wprowadzonym zakazem, którzy prawidłowo wykazali ilość chryzantem oddanych podmiotom lub instytucjom określonym w rozporządzeniu.
Wprowadzenie przepisów zmieniających rozporządzenie nie zostało poprzedzone odpowiednim vacatio legis, umożliwiającym zapoznanie się z treścią przepisów. Dokładna analiza treści rozporządzenia była konieczna, bowiem uzależniało ono przyznanie pomocy od spełnienia szeregu obowiązków w zakresie zachowania odpowiedniej treści i terminu składanych wniosków.
Ponadto rozporządzenie zmieniające przewidywało wyjątkowo krótki okres na złożenie wniosku, to jest 4 dni. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego, złożonych na rozprawie, termin ten w jego przypadku był jeszcze krótszy, bowiem w dniu 3 listopada 2020 r. właściwe biuro Agencji nie dysponowało jeszcze odpowiednim formularzem wniosku. Zgodnie z § 13 ust. 5 punktu 3, to właśnie Agencja była zobowiązania doręczyć stronie formularz wniosku.
W ocenie Sądu tryb wdrażania powyższych przepisów pomocowych naruszał wynikające z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady zaufania obywateli do państwa i przyzwoitej legislacji. Nie można stawiać wyższych wymagań wnioskodawcom niż oddziałom Agencji, które także nie były w stanie prawidłowo przygotować się do wykonania rozporządzenia poprzez wydanie formularzy wniosku już w pierwszym dniu obowiązywania nowych przepisów. W związku z powyższym Sąd uznał za nieusprawiedliwioną odmowę przyznania pomocy poszkodowanemu posiadaczowi chryzantem w przypadku, gdy faktycznie poniósł on szkodę i swój wniosek skorygował po dniu 6 listopada 2020 r. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu przepis § 13 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia określa końcową datę złożenia wniosku. Nie jest natomiast tak, jak błędnie przyjął organ odwoławczy, że jest terminem granicznym dla złożenia zmiany wniosku. Tym samym należy przyjąć, że skarżący składając wniosek do 6 listopada 2020 r. nie przekroczył terminu określonego w rozporządzeniu również w przypadku dokonania jego korekty po tym dniu.
Za powyższą wykładnią terminu określonego w § 13 ust. 5 pkt 1 przemawia także treść przepisu § 14 rozporządzenia, w myśl którego pomoc ustala się w wysokości iloczynu liczby chryzantem oddanych podmiotom lub instytucjom, o których mowa w ust. 6. i podmiotom, o których mowa w ust. 12, oraz stawki pomocy. Podmioty wymienione w ust. 6 to odbierające chryzantemy organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego lub inne instytucje publiczne. Natomiast ust. 12 określa podmioty, którym posiadacz przekazuje chryzantemy jako bioodpady. Stawki udzielonej pomocy są takie same w przypadku przekazania chryzantem zarówno podmiotom wymienionym w ust. 6 jak i 12 (v. ust. 15). Dlatego nie można przyjmować, że termin określenia dokładnej ilości chryzantem (w przypadku złożenia wniosku do 6 listopada 2020 r.) może mieć znaczenie w sprawie, np. poprzez określenie wysokości pomocy. Ponadto przepisy rozporządzenia nie zawierają zakazu zmiany treści wniosku złożonego w terminie.
Prezentowany przez organ sposób wykładni § 13 ust. 5 pkt 1 prowadzi do wypaczenia celu rozporządzenia, którym jest przeciwdziałanie skutkom ograniczeń na rynku rolnym spowodowanych epidemią COVID-19. Natomiast uniemożliwienie korekty wniosku jest dodatkowym ograniczeniem uprawnień wnioskodawcy, nie przewidzianym w rozporządzeniu.
Sąd uznał za logiczne wyjaśnienia skarżącego, że wstępnie określił mniejszą ilość chryzantem, gdyż nie znał ich dokładnej ilości i nie chciał narazić się na zarzut zawyżenia ilości zgłoszonych chryzantem. Obawy strony były uzasadnione, bowiem w części X pkt 3 wniosku o przyznanie pomocy znajduje się pouczenie o skutkach odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Podanie we wniosku zawyżonej ilości chryzantem mogłoby wiązać się z taką odpowiedzialnością.
Jak wyżej wspomniano sposób wdrażania rozporządzenia utrudniał wnioskodawcom zapoznanie się z jego treścią i staranne przygotowanie wniosku. Negatywne skutki takiego wdrażania aktu prawnego nie mogą obciąć wnioskodawców.
Sąd uznał za zasadny zarzut skargi naruszenia art. 10 k.p.a. Z akt sprawy wynika, iż organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie pouczyły strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Ponownie rozpoznając sprawę organ względni stanowisko sądu przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przed wydaniem orzeczenia pouczy strony w trybie art. 10 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
is