III SA/Łd 356/22

III SA/Łd 356/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 200 i art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 478
art. 86, art. 89, art. 92, art. 93,
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Dz.U. 2021 poz 573
§ 2 pkt 2, § 13 ust. 2 pkt 11 i 12, § 14 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Sentencja
Dnia 26 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 roku sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia 1 kwietnia 2022 roku nr KS/WBAS/NIEPELN/24/2021/22 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 10 marca 2022 roku nr KS/WBAS/NIEPELN/23/2021/22; 2. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz M. Ś. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r., nr KS/WBAS/NIEPELN/24/2021/22, wydaną na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 4, art. 89, art. 92 ust. 1, art. 93, art. 94, art. 95, art. 412 i art. 414 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 478 ze zm.) – dalej: "u.p.s.w.n.", art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Regulaminu Świadczeń dla Studentów Politechniki Łódzkiej, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 35/2019 Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 13 czerwca 2019 r. ze zm. wraz z załącznikami oraz Podziału Roku Akademickiego 2021/22 w Politechnice Łódzkiej; Rektor Politechniki Łódzkiej (dalej: Rektor) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10 marca 2022 r., nr KS/WBAS/NIEPELN/23/2021/22 o odmowie przyznania M.Ś. (dalej także: skarżący, strona skarżąca, wnioskodawca) stypendium dla osób niepełnosprawnych na czas odbywania studiów w roku akademickim 2021/22.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ administracji podniósł, że w dniu 18 marca 2022 r. student M. Ś. złożył podanie o ponowne rozpatrzenie wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/22. Wniosek wpłynął w terminie i podlegał rozpatrzeniu. Zaznaczono, iż w uzasadnieniu swojego wniosku student wskazał, powołując się na art. 93 ust. 7 ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce, iż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, którym się legitymuje zostało wydane w dniu 12 lipca 2021 r. Jednocześnie zastrzega on, że jest to pierwsze orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a tytuł zawodowy inżynieria uzyskał w dniu 8 marca 2017 r. Zdaniem wnioskodawcy, w tych warunkach należy stwierdzić, że niepełnosprawność powstała po uzyskaniu tytułu zawodowego. Dalej student poinformował organ, że od dnia 17 maja 2021 r. do dnia 2 marca 2022 r. nie był studentem na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich, natomiast od dnia 3 marca 2022 r. jest studentem studiów drugiego stopnia na kierunku inżynieria środowiska w budownictwie na Wydziale BAIŚ. W ocenie wnioskodawcy, ma on prawo pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych przez siedem semestrów a obecny semestr powinien być liczony jako pierwszy z siedmiu. Ponadto, powołując się na art. 89 ustawy, wyraził przekonanie, że czas w jakim studentowi przysługuje stypendium dla osób niepełnosprawnych należy rozumieć jako czas, gdy spełnione są jednocześnie dwa warunki: wnioskodawca musi posiadać status studenta studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich oraz musi posiadać dokument, o którym mowa w art. 89 ustawy. Student podkreślił, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, którym się legitymuje zostało wystawione dnia 12 lipca 2021 r. (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 17 maja 2021 r.), tzn. po czasie gdy był studentem. Należałoby zatem, w opinii studenta, wnioskować, że wyliczenia dotyczące czasu, w którym przysługiwało mu stypendium dla osób niepełnosprawnych przedstawione w przedmiotowej decyzji a które zostało określone na 13 semestrów - jest błędne, ponieważ w tym czasie nie dysponował dokumentem, o którym mowa w art. 89 ustawy, tym samym nie miał prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych. Organ wskazał, że zasady przyznawania stypendiów w Politechnice Łódzkiej określa Regulamin Świadczeń dla studentów Politechniki Łódzkiej ustalony, w porozumieniu z Samorządem Studenckim, zarządzeniem nr 35/2019 Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 13 czerwca 2019 r. ze zm. (zwany dalej Regulaminem), który został ogłoszony na stronie internetowej PŁ www.p.lodz.pl. Decyzją nr KS/WBAS/NIEPELN/23/2021/22 z dnia 10 marca 2022 r. Rektor odmówił przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych ze względu na fakt, iż upłynął okres przysługiwania świadczeń wynoszący 12 semestrów. W toku przeprowadzonego postępowania Rektor, w pierwotnej decyzji, ustalił, że student M.Ś. posiadał status studenta w latach akademickich: 2010/2011 (2 semestry), 2011/2012 (2 semestry), 2012/2013 (2 semestry), 2013/2014 (2 semestry), 2014/2015 (2 semestry), 2015/2016 (2 semestry), 2016/2017 (1 semestr), co łącznie daje 13 semestrów. Dalej Rektor wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku, podtrzymuje swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji nr KS/WBAS/NIEPELN/23/2021/22, zaznaczając, że wniosek został rozpatrzony prawidłowo, w oparciu o obowiązujące przepisy. Powołując się na znowelizowany art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), Rektor podniósł, że świadczenia dla studentów przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, łącznie przez okres wynoszący 12 semestrów, bez względu na fakt ich pobierania przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów a na studiach drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Organ podkreślił, że ustawa nowelizująca uregulowała także sposób ustalania okresu przysługiwania świadczeń wskazując, że do tego okresu wliczają sią wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów od zajęć, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Rektor wyjaśnił, że od powyższych zasad został ustanowiony wyjątek dotyczący prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych, tj. w przypadku gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, stypendium dla osób niepełnosprawnych przysługuje przez pełen cykl kształcenia na kolejnych kierunkach studiów (pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitych studiach magisterskich), tj. łącznie przez okres do 12 semestrów. Odnosząc się do uwag studenta, Rektor zaznaczył, że przy ocenie prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych na kolejnym kierunku studiów istotny jest moment powstania niepełnosprawności a nie data ustalenia stopnia niepełnosprawności, czy wydania orzeczenia potwierdzającego powyższy fakt. Datę lub okres powstania niepełnosprawności określa się na podstawie treści orzeczenia. Organ ustalił, że student do wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych przedstawił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lipca 2021 r., na podstawie którego stwierdzono, że ustalony (umiarkowany) stopień niepełnosprawności datuje się u niego od dnia 17 maja 2021 r., jednak nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Rektor podkreślił, że data powstania niepełnosprawności nie jest tożsama z datą ustalenia stopnia niepełnosprawności. W opinii organu, student nie udokumentował, że niepełnosprawność powstała w czasie studiów lub po ich ukończeniu, a informacja w treści orzeczenia, że "nie da się ustalić" dnia powstania niepełnosprawności wskazuje, że niepełnosprawność powstała na długo przed datą ustalenia stopnia niepełnosprawności. W tej sytuacji organ wyraził przekonanie, że nie można uznać, że niepełnosprawność wnioskodawcy powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, a co za tym idzie, zastosować, w przypadku M. Ś. wyjątku, o którym mowa w art. 93 ust. 7 ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym, a na który powołuje się student.
W skardze na powyższą decyzję M. Ś.wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Rektora, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 89 i 93 u.p.s.w.n., poprzez niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, a także niewłaściwe odczytanie treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności znak 150447 z dnia 12 lipca 2021 r.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację zawartą w wydanych w sprawie decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 10 marca 2022 r., zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu obligującym sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest zasadność odmowy przyznania skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych w następstwie dokonanej przez organ administracji wykładni art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. w związku z art. 93 ust. 4 tej ustawy i stwierdzenia, że skarżący posiadał statusu studenta łącznie przez okres 13 semestrów, a więc przez okres dłuższy niż wskazany przez ustawodawcę w art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., a równocześnie nie było podstaw do zastosowania rozwiązana wynikającego z art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. Ten ostatni przepis nie mógł – zdaniem organu administracji – znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w przedłożonym przez stronę skarżącą orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazano, iż nie da się ustalić daty, od której istnieje niepełnosprawność, nie jest zatem możliwe – jak wywiódł organ administracji – że niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego. Z tych też względów organ administracji odmówił uczynienia zadość wnioskowi strony skarżącej.
W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student ma prawo ubiegać się o: 1) stypendium socjalne, 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych, 3) zapomogę, 4) stypendium rektora, 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Przy czym przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 u.p.s.w.n.). W myśl art. 89 u.p.s.w.n. stypendium dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr – przez okres do 5 miesięcy. Ograniczenia w zakresie możliwości przyznawania pomocy materialnej, w tym stypendium dla osób niepełnosprawnych normuje art. 93 u.p.s.w.n. Zgodnie z tym przepisem świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Przy czym student kształcący się na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednymi, wskazanym przez niego kierunku. Ustawodawca zastrzegł również, iż świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: 1) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny; 2) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. W myśl art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia – nie dłużej niż przez 9 semestrów; drugiego stopnia – nie dłużej niż przez 7 semestrów. Przy czym w myśl art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n. do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. W niniejszej sprawie istotna jest również treść art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n., w myśl którego w przypadku gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, świadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 2, przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów. Przepisy ust. 4 i 6 stosuje się odpowiednio.
Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca złożyła wniosek o stypendium dla osób niepełnosprawnych z 8 marca 2022 r. – ubiegając się o takowe na rok akademicki 2021/2022, będąc studentem 1 roku Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska, na kierunku budownictwo. Z akt sprawy wynika, iż strona skarżąca posiadała status studenta przez okres 13 semestrów, na studiach I stopnia na kierunku Inżynieria Środowiska na Wydziale Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki Łódzkiej i studia te zakończyły się uzyskaniem tytułu zawodowego inżyniera – tytuł ten uzyskano w dniu 8 marca 2017 r. Po zakończeniu studiów pierwszego stopnia strona skarżąca uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lipca 2021 r. Z treści tegoż orzeczenia wynika, iż niepełnosprawność strony skarżącej została ustalona w stopniu umiarkowanym, orzeczenie wydano do dnia 31 lipca 2024 r., zaznaczono przy tym, iż nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, niemniej jednak wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17 maja 2021 r. W okresie od zakończenia studiów pierwszego stopnia, tj. od 9 marca 2017 r., do dnia 3 marca 2022 r., tj. do dnia podjęcia studiów drugiego stopnia strona skarżąca nie legitymowała się statusem studenta. Nadto wskazane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest pierwszym jakie strona skarżąca uzyskała.
Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż skargę należało uwzględnić z uwagi na treść art. 93 ust. 4 w związku z art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n.
W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, organ administracji dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji dokonał nietrafnej oceny prawnej ustalonego stan faktycznego sprawy. A co za tym idzie w świetle przedłożonych akt sprawy sąd uznaje za niezgodne z prawem działanie organu administracji, który niesłusznie uznał, iż okoliczności niniejszej sprawy wskazywały na konieczność odmowy uczynienia zadość wnioskowi strony skarżącej o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych.
Sąd stoi na stanowisku, iż pojęcie którym posłużył się ustawodawca w treści art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n., tj. pojęcie powstania niepełnosprawności, należy interpretować w sposób uwzględniający zarówno przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 573) – dalej ureh., jak również rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 857) – dalej rozporz. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, niepełnosprawność - oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast w myśl § 2 pkt. 2 rozporz., powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia. Równocześnie § 13 ust. 2 pkt. 11 i 12 rozporz. wymusza na zespole orzekającym, by w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności zawrzeć m.in.: datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Równocześnie przepis § 14 pkt. 5 i 6 rozporz. wskazuje na konieczność, aby zespół datę lub okres powstania stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustalił na podstawie przebiegu schorzenia i dokumentacji medycznej (§ 14 ust. 5 rozporz.) a jeżeli z przedłożonej dokumentacji medycznej i przebiegu schorzenia osoby zainteresowanej, nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, to za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu (§ 14 ust. 6 rozporz.). Oznacza to, że za datę powstania niepełnosprawności należy także uznać datę powstania określonego stopnia niepełnosprawności.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują na to, iż w oparciu o treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lipca 2021 r. należało przyjąć, iż datą powstania niepełnosprawności strony skarżącej była data złożenia przez nią wniosku do powiatowego zespołu, a więc w niniejszym przypadku 17 maja 2021 r. Sąd pragnie zauważyć, że orzekający w niniejszej sprawie organ administracji – Rektor PŁ - nie może wejść w kompetencje organu orzekającego o niepełnosprawności i samodzielnie przyjmować daty powstania orzeczenia. Należy bowiem podkreślić, że ustalenie daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz jej stopnia, następuje w sposób sformalizowany, na podstawie określonych prawem dokumentów medycznych. Ustalenia tego dokonują zaś powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, wskazane w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Członkami tych zespołów mogą być jedynie te osoby, które spełniają wymagania wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Natomiast efektem ustaleń i ocen tych zespołów są orzeczenia, w których określa się datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz jej stopnia niepełnosprawności. Wskazany w treści art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. wymóg, aby niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego oznacza konieczność poczynienia stosownych ustaleń w świetle wskazanych powyżej przepisów i tak też powinno być oceniane załączone do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lipca 2021 r. Orzeczenie to stanowi bowiem wyłączny dowód istnienia niepełnosprawności oraz daty lub okresu jej powstania, a także daty lub okresu powstania stopnia tej niepełnosprawności. To bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zastrzegają ustalanie daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności do właściwości zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tym samym więc zasady i tryb orzekania o niepełnosprawności, uregulowane w tym rozporządzeniu, wykluczają dopuszczalność ustalania daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności przez organ właściwy do ustalenia prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych, o które ubiegała się strona skarżąca. Przyjęcie na tle art. 93 ust. 3 u.p.s.w.n. odmiennego rozumienia pojęcia powstanie niepełnosprawności prowadziłoby do sytuacji, w której okoliczność, podlegająca ustaleniu przez wskazany do tego przez prawodawcę organ (zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności), na podstawie prawnie określonych dokumentów i dowodów, w przypadku braku możliwości jej ustalenia w tak sformalizowany sposób, byłaby ustalana przez inny organ (w tym przypadku właściwy do ustalania prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych) na podstawie takich dowodów, które nie były wystarczające do ustalenia tej okoliczności przez właściwy do tego organ. Przy czym nawet gdyby po wydaniu orzeczenia przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wyszłyby na jaw nowe dowody lub dokumenty, w czasie orzekania o ustaleniu prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych, mające znaczenie dla ustalenia daty powstania niepełnosprawności, o której mowa w art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. to okoliczność ta nie podlegałaby samodzielnej ocenie organu w postępowaniu o ustalenie prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych, lecz miałaby znaczenie dla kształtu prawnego wydanego już orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. np. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2013 r. I OSK 2590/12). Wobec powyższego należało stwierdzić, że zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni art. 93 ust. 4 w związku z art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. przez organ administracji okazał się trafny. Skoro bowiem strona skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia w dniu 8 marca 2017 r., a w dniu 12 lipca 2021 r. uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego należało uznać, że jej niepełnosprawność powstała w dniu 17 maja 2021 r., to tym samym nie może być wątpliwości co do tego, że powstała ona po uzyskaniu tytułu zawodowego, a więc świadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 2 u.p.s.w.n., tj. stypendium dla osób niepełnosprawnych powinno jej przysługiwać przez dodatkowy okres przy uwzględnieniu, że odpowiednie zastosowanie znajdą tutaj przepisy art. 93 ust. 4 i 6 u.p.s.w.n.
Odnotować również należy, iż w treści art. 89 u.p.s.w.n. wyraźnie wskazano, że stypendium dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – nie wartościując tym samym tych orzeczeń między sobą i potwierdzając zarówno wyłączne kompetencje zespołu orzekającego do ustalania daty niepełnosprawności jak i przesądzając, że ustalona w tych orzeczeniach data oznacza powstanie niepełnosprawności w znaczeniu szerokim.
Mając powyższe na względzie, tj. uznając, że zaskarżona decyzja Rektora PŁ jak również poprzedzająca ją decyzja tegoż organu wydane zostały na podstawie przepisów prawa, które nie zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane – sąd orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższą ocenę prawną.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję z 10 marca 2022 r. Rektora Politechniki Łódzkiej.
O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w postaci uiszczonego wpisu sądowego sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
a.l.