III SA/Łd 354/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-02-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdywymiana prawa jazdyprawo jazdy zagranicznecofnięcie uprawnieńnieważność dokumenturuch drogowykierowanie pojazdemjazda pod wpływem alkoholuUE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wymiany szwedzkiego prawa jazdy na polskie, uznając, że skarżący nie spełnił warunków ważności dokumentu i posiadania uprawnień.

Skarżący B.J. złożył wniosek o wymianę szwedzkiego prawa jazdy na polskie, jednak organ odmówił, ponieważ dokument był nieważny z powodu cofnięcia uprawnień w Szwecji za jazdę pod wpływem alkoholu. Sąd administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie jest możliwa tylko w przypadku posiadania ważnego dokumentu i nie może służyć obejściu przepisów o odzyskiwaniu uprawnień po ich utracie.

Sprawa dotyczyła wniosku B.J. o wymianę szwedzkiego prawa jazdy kategorii AM, B na polski odpowiednik. Organy administracji odmówiły wymiany, wskazując, że szwedzkie prawo jazdy zostało zatrzymane i uprawnienia cofnięte z powodu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, a dokument jest obecnie nieważny. Sąd administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami, wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie jest możliwa tylko wtedy, gdy dokument jest ważny i zostanie zwrócony organowi wydającemu. W przypadku B.J. szwedzkie prawo jazdy zostało unieważnione, a uprawnienia cofnięte, co stanowi negatywną przesłankę do wydania polskiego prawa jazdy. Sąd uznał, że polskie organy nie miały obowiązku ustalania szczegółowych warunków odzyskania uprawnień w Szwecji, a jedynie fakt ich cofnięcia. Wydanie polskiego prawa jazdy osobie, która utraciła uprawnienia w innym kraju UE, byłoby obejściem prawa i naruszeniem zasady wzajemnego uznawania praw jazdy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie prawo jazdy nie może być wydane osobie, której zagraniczne prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienia cofnięte w okresie obowiązywania zatrzymania lub cofnięcia, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie jest możliwa tylko w przypadku posiadania ważnego dokumentu i nie może służyć obejściu przepisów dotyczących odzyskiwania uprawnień po ich utracie. Wydanie polskiego prawa jazdy osobie z cofniętymi uprawnieniami w innym kraju UE naruszałoby prawo i cel przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.p. art. 12 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 12 § ust. 2a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 1138

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność szwedzkiego prawa jazdy skarżącego z powodu cofnięcia uprawnień. Niespełnienie przez skarżącego przesłanek z art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami (brak ważnego dokumentu, brak zwrotu dokumentu). Zastosowanie negatywnej przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami (cofnięcie uprawnień w kraju wydania).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego, w tym prawa szwedzkiego. Twierdzenie, że okres zatrzymania prawa jazdy upłynął i skarżący mógłby odzyskać uprawnienia. Argument, że skarżący jest obywatelem Polski i jego centrum życiowe jest w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

Wymiana zagranicznego prawa jazdy na polski odpowiednik jest możliwa tylko w przypadku posiadania ważnego dokumentu. Nie można zaakceptować sytuacji, w której osobie nie posiadającej uprawnień do kierowania pojazdami wydaje się ważne prawo jazdy. Wydanie polskiego prawa jazdy bez spełnienia warunków odzyskania uprawnień w kraju wydania prowadziłoby do obejścia prawa szwedzkiego. Polskie organy administracji nie są zobowiązane do wyjaśniania sytuacji prawnej skarżącego w zakresie odzyskania prawa jazdy w świetle szwedzkich przepisów prawnych.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

sprawozdawca

Małgorzata Kowalska

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiany zagranicznych praw jazdy na polskie, zwłaszcza w kontekście utraty uprawnień w kraju wydania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji wymiany prawa jazdy wydanego w kraju UE na polskie. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu prawnego w Szwecji mogą być inne w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z wymianą dokumentów między krajami UE i konsekwencje utraty uprawnień w jednym kraju dla możliwości ich uzyskania w innym. Jest to istotne dla osób pracujących lub mieszkających za granicą.

Czy utrata prawa jazdy za granicą uniemożliwia uzyskanie polskiego dokumentu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 354/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-02-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 941/22 - Wyrok NSA z 2025-11-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 12 ust. 1 pkt 5, art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Sentencja
Dnia 1 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant: asystent sędziego Krystyna Adamczewska- Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2022 roku sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy wydanego za granicą na polskie prawo jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.), dalej u.k.p., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wymiany B.J. szwedzkiego prawa jazdy kat. AM, B na polski odpowiednik.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
6 października 2020 r. B.J. złożył wniosek o wymianę szwedzkiego prawa jazdy kat. AM, B na polski odpowiednik, załączając wymaganą przepisami prawa fotografię oraz dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy. Do wniosku strona nie załączyła kserokopii prawa jazdy, będącego przedmiotem wymiany. 9 października 2020 r. B.J. złożył wyjaśnienia wskazując, że składa wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą (w Szwecji), które było wymienione z dokumentu polskiego. Podał, że utracił prawo jazdy w Szwecji w 2014 r. z powodu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Wskazał, że od lutego 2020 przebywa (mieszka) na terenie Polski i chciałby uzyskać prawo jazdy. Okres zatrzymania prawa jazdy w Szwecji upłynął w sierpniu 2016 r., prowadzi działalność gospodarczą w Polsce, a ww. dokument jest niezbędny.
12 października 2020 r. organ wydający prawo jazdy zwrócił się przez system teleinformatyczny RESPER do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie danych zamieszczonych w oryginale dokumentu zgłoszonym do wymiany.
W odpowiedzi na powyższe zapytanie przesłana została informacja z treści której wynika, że 11 czerwca 2008 r. B.J. wydane zostało na terenie Szwecji prawo jazdy kat. AM, B o nr [...], które jest obecnie dokumentem nieważnym. Akta ewidencyjne kierowcy potwierdzają, że w 2008 r. B.J. dokonał wymiany polskiego prawa jazdy kat. B na szwedzki odpowiednik, które zostało zatrzymane z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, a następnie unieważnione z powodu "odwołania" (cofnięcia) uprawnień do kierowania pojazdami. Warunkiem ich przywrócenia (odzyskania) jest dopełnienie przez stronę obowiązku w postaci poddania się specjalistycznym badaniom lekarskim, służącym ocenie zdolności do kierowania pojazdami.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił B.J. wymiany szwedzkiego prawa jazdy kat. AM, B na polski odpowiednik. W uzasadnieniu decyzji organ odwołując się m.in. do treści art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami podkreślił, że okoliczność zatrzymania na terytorium Szwecji szwedzkiego prawa jazdy, a także cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami wynikających z tego dokumentu dyskwalifikuje skarżącego do uzyskania polskiego dokumentu prawa jazdy.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym podniósł zarzut naruszenia:
a) art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego ww. decyzji w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia bez odwołania się do konkretnych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji, co uniemożliwia weryfikację poczynionych przez organ ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy;
b) art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz zebrania całego istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego z uwagi na zaniechanie uzyskania przez organ pierwszej instancji informacji w przedmiocie treści prawa szwedzkiego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, tj. dotyczącym wynikających z przepisów prawa szwedzkiego warunków odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, instytucji zatrzymania prawa jazdy w prawie szwedzkim oraz pozostałych środków zastosowanych wobec skarżącego przez właściwe organy w Szwecji w związku z prowadzeniem przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości;
c) art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przy dokonywaniu istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, dotyczących kwestii zatrzymania skarżącemu szwedzkiego prawa jazdy w Szwecji, pisemnych wyjaśnień B.J. z 9 października 2020 r. w części, w której wynika z nich, że okres zatrzymania skarżącemu ww. prawa jazdy w Szwecji już upłynął oraz przyjęcie wbrew treści ww. pisma skarżącego, że okres ten nadal obowiązuje; d) art. 10 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie realizacji w toku niniejszego postępowania zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym w stadium tego postępowania bezpośrednio poprzedzającym wydanie skarżonej decyzji, podczas gdy jej urzeczywistnienie w niniejszej sprawie na ww. etapie postępowania - w świetle dotychczasowego czasu trwania oraz przebiegu postępowania - nie prowadziły do zwłoki w załatwieniu sprawy skutkującej niebezpieczeństwem dla życia i zdrowia ludzkiego, a pozwoliłoby na wyczerpujące zebranie istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego oraz poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.
W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że regulacje dotyczące zasad posługiwania się prawem jazdy uzyskanym w innym państwie, zawarte w art. 14 polskiej ustawy oraz w art. 41 Konwencji opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa -sygnatariuszy Konwencji. Powyższa zasada wzajemności nie ma jednak charakteru bezwzględnego i doznaje szeregu ograniczeń.
W przedmiotowej sprawie, zastosowanie znajduje art. 14 u.k.p., który określa uprawnienie strony do otrzymania, po spełnieniu przesłanek wskazanych w tym przepisie, polskiego odpowiednika posiadanego przez nią zagranicznego prawa jazdy. Zgodnie z tym przepisem, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Z przytoczonej powyżej normy prawnej jednoznacznie wynika, że warunkiem otrzymania przez skarżącego polskiego odpowiednika posiadanego przez niego szwedzkiego prawa jazdy jest złożenie wniosku o wymianę dokumentu, posiadane ważnego prawa jazdy wydanego za granicą, uiszczenie opłaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 i opłaty ewidencyjnej oraz zwrot zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu odwoławczego nie została spełniona przesłanka druga i czwarta. Zgłoszone do wymiany szwedzkie prawo jazdy nie jest dokumentem ważnym, ponieważ zostało unieważnione, a skarżący nie jest w stanie dokonać jego zwrotu do organu wydającego, gdyż zagraniczne prawo jazdy nie znajduje się w jego posiadaniu, albowiem zostało zatrzymane na terytorium Szwecji.
Przepis art. 14 ust. 1 u.k.p. może mieć zatem zastosowanie tylko do osoby, która nie posiada polskiego prawa jazdy, lecz legitymuje się jego ważnym zagranicznym odpowiednikiem. W przeciwnym wypadku wymiana nieważnego zagranicznego prawa jazdy na ważne polskie prawo jazdy skutkowałoby obejściem wymogów, które musi spełniać kierowca, aby odzyskać zatrzymane prawo jazdy, co z oczywistych względów byłoby niedopuszczalne.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachodzi negatywna przesłanka wymiany prawa jazdy określona w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Z cytowanego przepisu wynika bowiem zakaz wydania w Polsce prawa jazdy m.in. w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w kraju, w którym prawo jazdy zostało uprzednio wydane.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że uprawnienia do kierowania pojazdami zostały skarżącemu w Szwecji cofnięte i mogą być przywrócone dopiero po uprzednim poddaniu się specjalistycznym badaniom lekarskim. Dopóki zatem strona nie podda się takim badaniom, dopóty uprawnienie do kierowania pojazdami pozostaje cofnięte. Aby ubiegać się o ponowne wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Szwecji skarżący musiałby spełnić dodatkowy warunek, a mianowicie przedstawić pozytywną opinię lekarską potwierdzającą zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym. Wydanie polskiego prawa jazdy bez spełnienia powyższego warunku prowadziłoby do obejścia prawa szwedzkiego.
Przedstawione powyżej okoliczności wskazują jednoznacznie, że skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami i do chwili obecnej nie zostały przywrócone. W tej sytuacji, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że okres zatrzymania szwedzkiego prawa jazdy upłynął.
W świetle bowiem art. 4 ust. 3 u.k.p., na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem.
Prezydent Miasta Ł. zasadnie zatem odmówił wymiany B.J. szwedzkiego prawa jazdy kat. AM, B na polski odpowiednik. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której osobie nie posiadającej uprawnień do kierowania pojazdami wydaje się ważne prawo jazdy uprawnienia te potwierdzające i bez znaczenia pozostaje fakt, gdzie osoba ta zamieszkuje.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego podnosząc zarzut naruszenia:
-art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz zebrania całego istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego z uwagi na zaniechanie uzyskania przez organ drugiej instancji informacji w przedmiocie treści prawa szwedzkiego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, tj. dotyczącym wynikających z przepisów prawa szwedzkiego warunków odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami oraz środków zastosowanych wobec skarżącego przez właściwe organy w Szwecji w związku z prowadzeniem przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organy obu instancji nie ustaliły w toku postępowania, czy skarżący zamieszkując w Polsce mógłby w świetle prawa szwedzkiego ubiegać się o odzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami na terenie Szwecji. Tymczasem, zdaniem pełnomocnika jest to okoliczność kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pełnomocnik podkreślił również, że skarżący jest obywatelem Polski i obecnie jego centrum życiowe koncentruje się w Polsce, żaden natomiast organ nie może wymagać od obywatela by wyprowadził się z kraju w celu załatwienia sprawy administracyjnej. Okoliczność natomiast, że skarżący nie dysponuje dokumentem szwedzkiego prawa jazdy nie powinna stanowić przeszkody do uwzględnienia wniosku, ponieważ istnieje możliwość odzyskania dokumentu od właściwego szwedzkiego organu w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Pełnomocnik nadmienił również, że skarżący jest gotów dopełnić w Polsce jakichkolwiek dodatkowych formalności, od spełnienia których uzależniona byłaby możliwość uzyskania polskiego odpowiednika prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
W dniu 22 września 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego, w którym wniósł on o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci kopii ostatecznej decyzji Zarządu Transportu w Szwecji z dnia [...] r. wraz z jej tłumaczeniem przysięgłym na język polski.
W piśmie procesowym z dnia 1 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ustosunkowując się do zgłoszonego wniosku dowodowego wskazało, że wskazany powyżej dokument pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Odwołując się do treści art. 14 u.k.p. organ podkreślił, że aby wymienić zagraniczne prawo jazdy na polskie prawo jazdy, musi być ono ważne, a taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Skarżącemu zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami, które do chwili obecnej nie zostały przywrócone, a skoro uprawnienia nie zostały przywrócone to bez znaczenia pozostaje okoliczność, że okres zatrzymania szwedzkiego prawa jazdy już upłynął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 125 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie wymiany B.J. szwedzkiego prawa jazdy na polski odpowiednik.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020r. poz.1268 z późn. zm.), dalej u.k.p.
Zgodnie z treścią art.4 ust.1 pkt 2c.) wymienionej ustawy, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest:
2) wydane za granicą:
c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
W myśl art.4 ust.3 u.k.p. międzynarodowe prawo jazdy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c, stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania odpowiednim pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów w ruchu międzynarodowym na terytorium państw-stron Konwencji, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, z wyjątkiem kierowania ciągnikiem rolniczym. Międzynarodowe prawo jazdy jest ważne łącznie z krajowym prawem jazdy.
Zgodnie z treścią art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie:
5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia;
W myśl art.12 ust.2a) u.k.p. w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.
Zgodnie z treścią art.14 ust.1 u.k.p. Osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Organy administracji wydały swoje rozstrzygnięcia wskazując jako podstawę prawną dwa przepisy a mianowicie art.14 ust.1 u.k.p. i art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. Jeżeli chodzi o przepis art.14 ust.1 to w zaskarżonej decyzji podniesiono, że nie zostały spełnione dwie przesłanki określone w tym przepisie a mianowicie B.J. nie posiada ważnego szwedzkiego prawa jazdy a ponadto skarżący nie zwrócił szwedzkiego prawa jazdy polskiemu organowi wydającemu prawa jazdy. W ocenie organów administracji spełniona została także negatywna przesłanka określona w art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. gdyż w Szwecji cofnięto skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami oraz zatrzymano mu prawo jazdy. Wobec tego organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku B.J.
Należy zaznaczyć, że we wniosku z dnia 6 października 2020r. oraz w wyjaśnieniu z 9 października 2020r. B.J. określił swoje żądanie jako wniosek o wymianę szwedzkiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy. Mimo tak określonego żądania to skarżącemu w rzeczywistości chodziło o wydanie polskiego prawa jazdy gdyż nie zwrócił on szwedzkiego odpowiednika tego dokumentu.
W ocenie sądu organy administracji trafnie odmówiły skarżącemu wymiany szwedzkiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art.14 ust.1 ustawy z 5 stycznia 2011r. B.J. nie posiada bowiem ważnego szwedzkiego prawa jazdy oraz nie zwrócił tego prawa jazdy polskiemu organowi wydającemu prawa jazdy. Są to okoliczności niesporne. Wobec niespełnienia przesłanek określonych w art.14 ust.1 u.k.p. brak było podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego.
W przekonaniu sądu organy słusznie również uznały, że w niniejszej sprawie spełniona została negatywna przesłanka wymiany prawa jazdy określona w art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wynikający z wymienionego przepisu zakres ustaleń organu obejmuje badanie czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte oraz na jaki czas prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto (por. wyroki NSA z 23 marca 2021r. w spr. I OSK 4025/18, z 20 maja 2021r. w spr., I OSK 4042/18, z 27 maja 2020r. w spr. I OSK 694/19 i z 7 września 2016r. w spr. I OSK 718/16).
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest to, że w 2008r. wydano B.J. szwedzkie prawo jazdy zaś w dniu [...]r. zatrzymano mu ten dokument z uwagi na prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Nadto postanowieniem z dnia [...]r. Krajowy Zarząd Transportu w [...] unieważnił prawo jazdy na okres 24 miesięcy do dnia 10 sierpnia 2016r. W chwili obecnej szwedzkie prawo jazdy skarżącego nie jest ważne. Wskazuje na to odpowiedź z systemu informatycznego Eucaris udzielona na zapytanie Prezydenta Ł. (w aktach administracyjnych) jak również treść pisma Urzędu ds. Transportu w [...] z 11 sierpnia 2020r. sygnatura [...] (w aktach administracyjnych). Na stronie 1 tego ostatniego pisma wyraźnie stwierdzono, że B.J. posiada nieważne szwedzkie prawo jazdy zaś na stronie 2 wyjaśniono jakie są warunki odzyskania prawa jazdy. Dodać należy, że z tłumaczenia uzasadnienia postanowienia z [...]r. Krajowego Zarządu Transportu w [...] wynika, iż do odzyskania prawa jazdy w przypadku prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości konieczne jest złożenie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego. Jest rzeczą niesporną, że B.J. nie złożył takiego zaświadczenia w Krajowym Zarządzie Transportu w [...]. W związku z czym wydział praw jazdy wymienionego szwedzkiego organu w piśmie z 11 sierpnia 2020r. stwierdził, że szwedzkie prawo jazdy skarżącego jest nieważne.
Zaznaczyć należy, że prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami. W sytuacji gdy w dniu 10 sierpnia 2014r., skarżącemu zatrzymano szwedzkie prawo jazdy i do chwili obecnej B.J. go nie odzyskał to oznacza, że nie posiada on uprawnień do kierowania pojazdami. Innymi słowy B.J. ma cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami. Skoro zatem skarżący nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami bo jego szwedzkie prawo jazdy jest nieważne to polski organ administracji nie może mu wydać polskiego dokumentu stwierdzającego posiadanie takich uprawnień na terenie Polski gdyż jest obywatelem polskim. Stanowiłoby to naruszenie art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. oraz art.11 ust.4 Dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (Dz.Urz.UE L z 2006r.403.18 ze zm.), który stanowi, że państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Wydanie obecnie skarżącemu polskiego prawa jazdy byłoby także sprzeczne z celem wprowadzenia uregulowań w obu wymienionych przepisach a było nim uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów Wspólnoty, ominięcie nałożonych sankcji i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określnych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Podkreślić należy, że pismo Urzędu do Spraw Transportu w [...] z 11 sierpnia 2020r. jak również postanowienie Krajowego Zarządu Transportu w [...] z [...]r. są zagranicznymi dokumentami urzędowymi, których moc dowodowa została zrównana z mocą dowodową polskich dokumentów urzędowych (art.76 § 1 K.p.a.). Zgodnie z treścią art.1138 Kodeksu postępowania cywilnego, zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi. Przepis ten, który zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe z polskimi dokumentami urzędowymi pod względem ich mocy dowodowej, ma zastosowanie także w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1966/11). Zagranicznym dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony przez organ państwa obcego, w ramach powierzonych mu kompetencji, we właściwej formie, przy czym miejsce wystawienia dokumentu nie jest istotne. Zagranicznym dokumentem urzędowym jest nie tylko jego oryginał, lecz również jego odpis bądź uwierzytelniony wyciąg (zob. wyrok SN z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. II CSK 379/06, LEX nr 457825).
Skarżący nie podważył treści pisma Urzędu do Spraw Transportu w [...] z 11 sierpnia 2020r. z którego wynika, że jego szwedzkie prawo jazdy jest nieważne. Nie podważył także treści postanowienia Krajowego Zarządu Transportu w [...] z [...]r. w którym podano dlaczego zatrzymano prawo jazdy B.J. oraz wyjaśniono co należy zrobić aby odzyskać prawo jazdy. W związku z czym oba dokumenty należało uznać za wiarygodne.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.7, 8 § 1 i 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie uzyskania informacji w przedmiocie treści prawa szwedzkiego co do warunków odzyskania przez B.J. uprawnień do kierowania pojazdami oraz środków zastosowanych wobec skarżącego przez organy w Szwecji. W skardze podniesiono, że polskie organy nie ustaliły czy obowiązek poddania się specjalistycznym badaniom lekarskim w Szwecji jest nieograniczony w czasie czy też jest ograniczony czasowo, od kiedy należy liczyć upływ tego czasu a jeżeli czas ten już upłynął to czy są jakieś dodatkowe formalności do spełnienia w Szwecji aby odzyskać prawo jazdy.
W przekonaniu sądu polskie organy administracji nie były zobowiązane wyjaśniać okoliczności podniesionych w skardze (jakie badania lekarskie winien wykonać skarżący w Szwecji, gdzie należy jej wykonać, czy są one ograniczone w czasie a jeżeli tak to w jakim okresie i jakie jeszcze inne formalności skarżący winien spełnić w Szwecji aby odzyskać prawo jazdy). Dla polskich organów administracji istotne jest jedynie to czy wobec skarżącego nie występuje jedna z przeszkód wydania prawa jazdy określona w art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. i takie ustalenia polskie organy dokonały. Ustaliły bowiem, że B.J. ma cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami gdyż jego szwedzkie prawo jazdy jest nieważne. Oznacza to, że wystąpiła przeszkoda do wydania polskiego prawa jazdy, o której mowa w art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. i wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Okoliczności podniesione w skardze, niewątpliwie istotne dla skarżącego, winny zostać ustalone przez niego samego w szwedzkim organie zajmującym się prawami jazdy. B.J. posiadał bowiem szwedzkie prawo jazdy i to szwedzki organ zatrzymał ten dokument oraz pozbawił go uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie szwedzkich przepisów. Skarżący może zatem zwrócić się do szwedzkiego organu właściwego dla praw jazdy celem wyjaśnienia jakie badania lekarskie i gdzie musi wykonać, czy jest jakiś termin na ich wykonanie a jeżeli tak to jaki, czy są jeszcze jakieś inne warunki odzyskania prawa jazdy i ewentualnie jakie i.t.p. Wszystkie te kwestie skarżący może wyjaśnić w szwedzkim organie bo na terenie Szwecji pozbawiony został uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie sądu polskie organy administracji nie są zobowiązane do wyjaśniania sytuacji prawnej skarżącego w zakresie odzyskania prawa jazdy w świetle szwedzkich przepisów prawnych. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach obowiązkiem polskich organów administracji było ustalenie czy skarżącemu nie cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie Szwecji i takie ustalenie zostało dokonane co uzasadniało odmowę uwzględnienia wniosku B.J. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Wspomnieć tylko należy, że okres unieważnienia szwedzkiego prawa jazdy upływał skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2016r. zaś do Polski wrócił on w lutym 2020r. Miał zatem przeszło trzy i pół roku aby podjąć starania o odzyskanie szwedzkiego prawa jazdy na terenie Szwecji. B.J. takich starań nie podjął lecz po powrocie do Polski wystąpił do polskiego organu administracji o wymianę szwedzkiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy. Bez znaczenia pozostaje okoliczność podniesiona przez skarżącego na rozprawie, iż po upływie okresu zatrzymania prawa jazdy nie ubiegał się on w Szwecji o jego odzyskanie gdyż w tym czasie rozwodził się z żoną, miał duże długi zaś badania lekarskie w Szwecji są kosztowne. Jeszcze raz należy podkreślić, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach, że wymiana zagranicznego prawa jazdy na polski odpowiednik jest możliwe po spełnieniu przesłanek określonych w art.14 ust.1 u.k.p. a mianowicie wnioskodawca musi posiadać ważne zagraniczne prawo jazdy oraz musi zwrócić ten dokument polskiemu organowi wydającemu prawa jazdy. W niniejszej sprawie skarżący nie posiada ważnego szwedzkiego prawa jazdy a w konsekwencji nie zwrócił tego dokumentu polskiemu organowi administracji. Jego żądanie wymiany szwedzkiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy nie mogło zatem zostać uwzględnione. W ocenie sądu aby uzyskać polskie prawo jazdy B.J. winien podjąć starania celem odzyskania szwedzkiego prawa jazdy przed szwedzkim organem zajmującym się takimi dokumentami. Polskie organy administracji nie są uprawnione do podejmowania takich działań w imieniu skarżącego.
W przekonaniu sądu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy złożona przez stronę decyzja Zarządu Transportu w [...] z [...]r. (k.35-38). Z decyzji tej wynika jedynie to, że zakończył się okres zatrzymania szwedzkiego prawa jazdy oraz zawiera ona informację o procedurze wydania prawa jazdy. Okoliczności te wynikają z wcześniej złożonych dokumentów i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie istotne jest jedynie to, że w świetle art.14 ust.1 u.k.p. aby wymienić zagraniczne prawo jazdy na polski odpowiednik, zagraniczne prawo jazdy musi być ważne. W rozpoznawanej sprawie B.J. nie posiada ważnego szwedzkiego prawa jazdy a tym samym nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja z [...]r. nie wnosi nic istotnego do sprawy i nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że szwedzkie prawo jazdy B.J. jest nieważne a więc nie posiada on uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z czym w oparciu o treść art.14 ust.1 i art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. organy administracji trafnie odmówiły skarżącemu wydania polskiego prawa jazdy. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę B.J.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI