III SA/Łd 352/23

III SA/Łd 352/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 107 § 3, art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 818
art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt. 7, 8 i 9a, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 5, ust. 9, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, art. 184 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1843
art. 32 ust. 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych t.j.
Dz.U. 2016 poz 200
§ 3, § 5 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków  poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36, art. 143 ust. 2
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Dnia 13 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 roku sprawy ze skargi Gminy Tuszyn na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 13 marca 2023 roku numer 2/KOFEŁ/2023 w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję: 2. zasądza od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz skarżącej Gminy Tuszyn kwotę 4057 (cztery tysiące pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 13 marca 2023 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: "k.p.a.", art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1, art. 60 pkt 6, art. 67, art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 9 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "u.f.p.", art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa", art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347/320 z 2013 r. ze zm.), dalej: "Rozporządzenie 1303/2013"; Zarząd Województwa Łódzkiego określił Gminie Tuszyn przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości 15.200,49 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w łącznej kwocie 6.076,00 zł. dofinansowania na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez Gminę Tuszyn z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w związku z realizacją projektu pn. "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w Gminie Tuszyn".
Powyższe Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (dalej: IZ,) na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu z 12 kwietnia 2017 r. przyznała beneficjentowi - Gminie Tuszyn dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 2.998.576,51 zł na realizację projektu pn. "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w Gminie Tuszyn". Celem szczegółowym projektu była poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym. Cel ten miał zostać osiągnięty poprzez obniżenie zapotrzebowania na ciepło w wyniku prac termomodernizacyjnych przeprowadzonych w budynkach użyteczności publicznej.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca uzyskała finansowanie swojego projektu na skutek ponownego wezwania do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu z 5 października 2016 r.
W dniach 10-14 stycznia 2022 r. IZ przeprowadziła kontrolę na zakończenie realizacji projektu w toku której ustaliła, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości skutkującej obowiązkiem nałożeniem korekty finansowej. Podstawę stwierdzonego obowiązku zwrotu środków stanowiły ustalenia zawarte w informacji pokontrolnej z 4 lutego 2022 r z której wynika, że w zakresie pełnienia nadzoru inwestorskiego przy realizacji zadania inwestycyjnego pn.: Termomodernizacja budynku Miejskiego Centrum Sportu i Wypoczynku w Tuszynie, Termomodernizacja budynku Szkoły Podstawowej w Górkach Dużych, Termomodernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 2 w Tuszynie - filia w Grabowie, Termomodernizacja Szkoły Podstawowej w Wodzinie Prywatnym - beneficjent nieprawidłowo oszacował wartość zamówień. Jednak uchybienia to, pozostają bez wpływu na wynik postępowania, gdyż beneficjent zastosował prawidłową procedurę wyboru wykonawców dla zamówienia o wartości powyżej 50 tys. zł. poprzez opublikowanie zapytań ofertowych na stronie www.bazakonkurencyjnosci.pl. Natomiast w postępowaniach o udzielenie zamówienia w zakresie pełnienia nadzoru inwestorskiego przy realizacji zadań inwestycyjnych pn.: Adaptacja budynku administracyjno - magazynowego na potrzeby Domu Senior Wigor na działce nr 124/1 w Tuszynie, Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w gminie Tuszyn - budynek Urzędu Miasta w Tuszynie, Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w gminie Tuszyn budynek Domu Senior Wigor, Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w gminie Tuszyn - termomodernizacja budynku Szkoły Podstawowej nr 2 w Tuszynie wydatki poniesione na usługę nadzoru inwestorskiego nie kwalifikują się do dofinansowania z uwagi na nieodpowiednią procedurę wyłonienia wykonawcy usługi.
IŻ podkreśliła, że sporządzając wniosek o dofinansowanie beneficjent powinien wziąć pod uwagę zapisy § 4 "Warunki uczestnictwa w naborze" (Ponowne wezwanie do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu z 5 października 2016 r.), który w pkt.3 wskazywał, że "za okres kwalifikowalności wydatków dla projektu przyjmuje się okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r., z zastrzeżeniem, iż wydatki poniesione przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu mogą zostać uznane za kwalifikowalne jedynie w przypadku spełnienia przez nie warunków określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, z 10 kwietnia 2015 r., Wytycznych programowych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (EFRR), przyjętych Uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 930/16 z 16 sierpnia 2016 roku oraz w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, przyjętym Uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 1172/16 z 28 września 2016 r.".
Zgodnie z § 1 pkt 14 umowy o dofinansowanie pod pojęciem "wydatek kwalifikowalny" należy przez rozumieć wydatek lub koszt poniesiony przez Beneficjenta (...) w związku z realizacją Projektu uznany za kwalifikowalny zgodnie z: Wytycznymi programowymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014- 2020 (...). Zgodnie zaś z wytycznymi rozdziałem 6.5 pkt 11 Zamówienia udzielane w ramach projektów przedmiotowych Wytycznych "szacowanie wartości zamówienia jest dokonywane z należytą starannością (...) oraz jest dokumentowane w sposób zapewniający właściwą ścieżkę audytu. Zabronione jest zaniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub jego podział skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia następujących przesłanek:
a) usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie,
b) możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie,
c) możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę.
W przypadku udzielania zamówienia w częściach (z określonych względów ekonomicznych, organizacyjnych, celowościowych), wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części."
Podstawową regułą decydującą, czy dane usługi powinny być oszacowane łącznie i traktowane jako jedno zamówienie jest możliwość uprzedniego zaplanowania wykonania usług. Beneficjent we wniosku o dofinansowanie wyszczególnił wszystkie usługi na pełnienie funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego. Tym samym beneficjent sporządził "plan zamówień", określając przedmiot jako "usługę pełnienia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego", którą, bez względu na ilość postępowań, należało zakupić stosując, ze względu na łączną ich wartość, zasadę konkurencyjności. W przypadku wszystkich zamówień na tę usługę zachowana była również tożsamość czasowa (ten sam projekt współfinansowany ze środków UE) i jednocześnie możliwe było wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę. W ocenie organu beneficjent nieprawidłowo oszacował wartość zamówień na te usługi pełnienia nadzoru inwestorskiego czego konsekwencją było zastosowanie nieprawidłowej procedury wyboru wykonawcy usług.
Pismem z 24 lutego 2022 r. Gmina Tuszyn przekazała zastrzeżenia do powyższej informacji pokontrolnej w których wskazała, iż w związku z przystąpieniem do realizacji inwestycji dot. Domu Senior – Wigor w listopadzie 2015 r., działając w oparciu o przepisy ustawy z 29 stycznia 2004 roku pzp, tj. art. 4 ust. 8, przeprowadziła postępowanie dotyczące sprawowania nadzoru inwestorskiego na przedmiotowym obiekcie, w oparciu o Regulamin udzielania zamówień publicznych do kwoty 30.000,00 euro wprowadzony Zarządzeniem nr 151/2011 Burmistrza Miasta Tuszyna z 24 października 2011 r. w sprawie Regulaminu udzielania zamówień publicznych, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14.000 euro, zmienionym następnie zarządzeniem nr 40/2014 Burmistrza Miasta Tuszyna z 14 kwietnia 2014 r. Zdaniem beneficjenta nie mógł on zastosować innej procedury, bowiem byłoby to niezgodne z regulacjami wewnętrznymi. Udzielenie zamówienia na adaptację budynku domu Seniora - Wigor oraz na nadzór inwestorski nad tą inwestycją nastąpiło przed złożeniem wniosku o dofinansowanie - przed podpisaniem umowy z 12 kwietnia 2017 r., a nadto przed wejściem w życie Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach RPO WŁ 2014 - 2020.
Następnie, w odniesieniu do nadzoru inwestorskiego dotyczącego zadania pn. "Termomodernizacja budynku Urzędu Miasta w Tuszynie", którego wartość oszacowano 15 maja 2017 r. na kwitę 6.764,07 zł, wskazano, iż działano tu w oparciu o § 4 Regulaminu udzielania zamówień publicznych, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30.000,00 euro, tj. w trybie rozeznania rynku. Zdaniem zamawiającego, na tym etapie realizacji projektu nie było potrzeby stosowania innej procedury wyboru wykonawcy, tj. w oparciu o zasadę konkurencyjności.
Beneficjent wskazał, że przed wszczęciem postępowań na kolejne nadzory inwestorskie, 9 czerwca 2017 r. dokonał przeszacowania łącznej wartości wszystkich nadzorów inwestorskich na realizowanym projekcie. W wyniku dokonanego przeszacowania stwierdzono, iż ustalona wartość nie przekroczy kwoty 50.000,00 zł. Dokonał powyższego przeszacowania, bowiem w wyniku prowadzonych postępowań, nie objętych niniejszym projektem, okazało się, że szacunkowy koszt nadzoru netto należy przyjąć na poziomie 1 % wartości danej realizacji, a nie na poziomie 3% jak przyjęto pierwotnie. W związku z powyższym przy wyłonieniu wykonawcy usługi na nadzór inwestorski nad zadaniem "Termomodernizacja budynku Szkoły Podstawowej nr 2 w Tuszynie", oraz zadaniem "Termomodernizacji budynku Dziennego Domu Senior - Wigor" gmina działała w oparciu o § 4 Regulaminu udzielania zamówień publicznych, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30.000,00 euro, tj. w trybie rozeznania rynku. Gmina Tuszyn dalej wyjaśnia, iż w roku 2020 i 2021 z uwagi na prawie trzyletnią przerwę w realizacji inwestycji ujętych w projekcie biorąc pod uwagę zapis z art. 35 ust. 1 i 2 p.z.p., gmina dokonała kolejnego przeszacowania łącznej wartości wszystkich nadzorów inwestorskich na realizowanym projekcie. Przedmiotowe szacowanie wykazało, iż ogłaszając zapytanie cenowe na inspektora nadzoru w roku 2020 i 2021 należy zastosować zasadę konkurencyjności.
Odnośnie szacowania wartości zamówienia i przyjęcia usługi pełnienia nadzoru inwestorskiego na poszczególnych inwestycjach jako oddzielnych zadań beneficjent wskazał, iż po podpisaniu umowy o dofinansowanie stało się jasnym, iż projekt termomodernizacji jest rozległy, obejmuje siedem niezależnych od siebie budynków, położonych w różnych miejscowościach, a jego realizacja jest przewidziana na okres 4 lat dlatego nie można było przyjąć w 2017 r., że mamy do czynienia z jednym zamówieniem. Beneficjent podkreślał, że nie można zapomnieć, że oprócz spełniania kryterium tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz czasowej - w momencie szacowania musi istnieć realna możliwość jednorazowego udzielenia takiego zamówienia - ale z jakichś powodów następuje jego podział na części. Beneficjent wskazał także, iż zamawiający zaliczani do jednostek sektora finansów publicznych zobowiązani są do sporządzania planu postępowań o udzielenie zamówień, jakie przewidują przeprowadzić w danym roku finansowym oraz zamieszczają je na stronie internetowej. Gmina Tuszyn Zarządzeniem Nr 10/2017 Burmistrza Miasta Tuszyna z 24 stycznia 2017 r. przyjęła plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych w Gminie Tuszyn. Plan ten zakładał przeprowadzenie w 2017 r. dwóch postępowań związanych z termomodernizacja budynków użyteczności publicznej (budynki: Urzędu Miasta w Tuszynie oraz Dziennego Domu Senior Wigor).
W zastrzeżeniach Gmina Tuszyn podkreślała, iż nie miała realnej możliwości oszacowania z góry z należytą starannością zamówienia na sprawowanie nadzoru budowlanego nad realizacją poszczególnych inwestycji realizowanych w ramach projektu. Ponadto udzielenie zamówień na usługi przy konkretnej budowie umożliwiło precyzyjne oszacowanie zamówienia, a nadto umożliwiło wzięcie udziału w konkursie ofert mniejszym firmom, wykonawcom, którzy nie podołaliby realizacji zamówienia na przestrzeni 4 lat, lub nie chcieliby podjąć takiego zobowiązania, np. ze względu na brak zaplecza technicznego, a także ze względu na obecny niestabilny rynek.
14 marca 2022 r. IZ RPO WŁ sporządziła ostateczną informację pokontrolną, w której uznano za niezasadne zastrzeżenia beneficjenta i utrzymano w mocy ustalenia dotyczące uznania za niekwalifikowalne części wydatków poniesionych na wybór wykonawców usługi pełnienia nadzoru inwestorskiego oraz zwrotu środków z tego tytułu.
Z powodu niewykonania zaleceń pokontrolnych, zawartych w ostatecznej informacji pokontrolnej, pismem z 22 kwietnia 2022 r., IZ wezwała beneficjenta do zapłaty kwoty zwrotu w zakreślonym w wezwaniu terminie, który upłynął bezskutecznie.
7 września 2022 r. Zarząd Województwa Łódzkiego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia Gminie Tuszyn kwoty przypadającej do zwrotu.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 13 marca 2023 r., organ określił skarżącej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z nieprawidłowym oszacowaniem wartości kontrolowanego zamówienia, podziałem zamówienia na części i brakiem prawidłowego upublicznienia zapytania ofertowego na pełnienie nadzoru inwestorskiego nad realizacją zamówień pn.: "Adaptacja budynku administracyjno-magazynowego na potrzeby Domu Senior-WIGOR", "Termomodernizacja budynku Urzędu Miasta w Tuszynie", "Termomodernizacja budynku Domu Seniora Wigor" oraz "Termomodernizacja budynku Szkoły Podstawowej nr 2 w Tuszynie" - w sposób wynikający z obowiązujących w okresie ogłaszania postępowań Wytycznych programowych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (EFRR) (odpowiednio wersje z 10 kwietnia 2015 roku, 16 sierpnia 2016 roku i 12 kwietnia 2017 roku), zastosowanie znalazło Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień, zwanym dalej "Taryfikatorem". W zamówieniach udzielonych na pełnienie nadzoru inwestorskiego zastosowano stawkę korekty finansowej w wysokości 100% - (poz. 3 tabeli "taryfikatora" - niedopełnienie obowiązku odpowiedniego ogłoszenia w zamówieniach o wartościach niższych niż określone w przepisach wydanych na podstawie: art. 11 ust. 8 p.z.p.). Tym samym wydatki poniesione na powyższe usługi pełnienia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego nie kwalifikują się do dofinansowania z uwagi na nieprawidłowe oszacowanie wartości zamówienia, i podział zamówienia, a co za tym idzie zastosowanie nieodpowiedniej procedury wyłonienia wykonawców usług.
W odniesieniu do wskazań strony, iż postępowanie przeprowadzone zostało przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w oparciu o obowiązujący w gminie Regulamin udzielania zamówień publicznych, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych do kwoty 30 tys. euro, organ podkreślił, że w § 1 pkt 14, zawartej z beneficjentem umowy o dofinansowanie z 12 kwietnia 2017 r. wyraźnie przesądzono, że "wydatek kwalifikowalny" należy rozumieć jako wydatek lub koszt poniesiony przez beneficjenta (...) w związku z realizacją Projektu uznany za kwalifikowalny zgodnie z Wytycznymi programowymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (...). Organ podniósł iż, wzór umowy o dofinansowanie, zawierający cytowane powyżej postanowienie, był nawet załącznikiem do Wezwania do złożenia wniosku o dofinansowanie, w ramach którego strona otrzymała dofinansowanie. Tym samym wymóg powinien być znany stronie już na etapie składania wniosku i rozpoczęcia realizacji projektu niezależnie od tego, że umowa o dofinansowanie została zawarta później. W konsekwencji już na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie strona powinna była wiedzieć, że warunkiem kwalifikowalności wydatków w rozumieniu powołanych Wytycznych (poniesionych także przed złożeniem wniosku o dofinansowanie i przed dniem zawarcia umowy o dofinansowanie) będzie m. in. zastosowanie właściwego trybu udzielenia zamówienia.
Powyższe, w opinii organu, czytelnie wskazuje, że mając pełne rozeznanie, iż suma kwoty już wydatkowanej i kwot zaplanowanych w projekcie do wydatkowania na usługę pełnienia nadzoru inwestorskiego przewyższa 50 tys. zł, (7.800,00 zł + 6.764,07 zł + 45.211,36 zł), kwalifikowalne mogą być tylko takie wydatki, które poniesione zostały zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie (w tym przypadku m.in. z zasadą konkurencyjności). Dalej, zdaniem organu, zapisy § 4 Warunki uczestnictwa w naborze (Ponowne wezwanie do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu z 5 października 2016 r.), jasno wskazują, iż wydatki poniesione niezgodnie z powyższymi dokumentami wykazać należy we wniosku o dofinansowanie po stronie wydatków niekwalifikowalnych. W szczególności z warunków naboru i umowy o dofinansowanie nie wynika możliwość kwalifikowania wydatków poniesionych niezgodnie z właściwymi Wytycznymi (obowiązującymi w dacie wszczęcia postępowania). Niezależnie zatem od tego, czy w chwili wszczęcia któregokolwiek z postępowań strona nie była jeszcze beneficjentem ani nawet wnioskodawcą w ramach naboru nr RPLD.04.02.01-IP.03-10-008/16, w każdym przypadku warunkiem późniejszego stwierdzenia kwalifikowalności poniesionych wydatków jest zgodność ich poniesienia z właściwymi Wytycznymi, które obowiązywały w okresie przeprowadzenia postępowania.
Organ podkreślił, że zgodnie z Wytycznymi programowymi, do których stosowania zobowiązany był beneficjent, w odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach projektu "wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia publicznego oraz upublicznić to zapytanie co najmniej na stronie internetowej beneficjenta, o ile posiada taką stronę."
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z pismem Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej z 28 lutego 2022 r. możliwość zamieszczania ogłoszeń wnioskodawców w Bazie konkurencyjności została wprowadzona od stycznia 2018 r. W myśl Wytycznych programowych w zakresie kwalifikowania wydatków oraz zgodnie z ustawą wdrożeniową, wnioskodawcą jest podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Zamawiający, który w listopadzie 2015 r. przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia, nie składając jeszcze wniosku o dofinansowanie projektu, nie miał obowiązku publikacji zapytania ofertowego w bazie konkurencyjności. Jednakże beneficjent nie wysłał przedmiotowego zapytania do co najmniej trzech potencjalnych oferentów oraz nie zostało ono opublikowane w BIP Urzędu Miejskiego w Tuszynie. Nieupublicznienie tego zapytania w BIP uniemożliwiło dostęp do zamówienia szerokiej, potencjalnie nieograniczonej liczbie wykonawców. Przy braku upublicznienia oraz w związku z zaniechaniem wysłania zapytania ofertowego do potencjalnych trzech oferentów, doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu Rozporządzenia nr 1303/2013, która jest podstawą do naliczenia korekty finansowej.
W odniesieniu do stanowiska strony dotyczącego prawidłowości oszacowania wartości zamówienia na sporną usługę i zastosowanie właściwej procedury przeprowadzenia wyboru wykonawcy zamówienia na podstawie § 4 obowiązującego w gminie Regulaminu udzielania zamówień publicznych tj. prawidłowej procedury rozeznania rynku organ wskazał, że suma kwoty już wydatkowanej na tę usługę i kwot zaplanowanych do wydatkowania na pełnienie nadzoru, przewyższała kwotę 50 tys. zł, (7.800,00 zł + 6.764,07 zł + 45.211,36 zł) co równoznaczne było z obowiązkiem zastosowania zasady konkurencyjności. Organ podkreślił, że kwalifikowalne mogą być tylko takie wydatki, które poniesione zostały zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie w tym przypadku m.in. z zasadą konkurencyjności.
Odnosząc się do przekazanych przez Gminę Tuszyn zastrzeżeń do informacji pokontrolnej, organ przyjął założenie, że dane, zawarte we wniosku aplikacyjnym, zostały przez stronę przemyślane i koszty zaplanowane na poszczególne zadania opierały się na rzetelnym rozeznaniu rynku, zarówno co do wartości robót budowlanych, jak i wartości kosztów zaplanowanych do wydatkowania na zakup usługi inspektora nadzoru inwestorskiego. Organ nie zgodził się z twierdzeniem beneficjenta, że nie miał realnej możliwości oszacowania z góry poszczególnych inwestycji realizowanych w ramach projektu "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w gminie Tuszyn". W ocenie organu, sporządzając wniosek o dofinansowanie projektu, strona miała obowiązek wskazania szacunkowej kwoty, jaką zamierzała przeznaczyć na usługi pełnienia nadzorów inwestorskich nad zaplanowanymi zadaniami, zarówno w ramach kosztów kwalifikowalnych, jak i niekwalifikowalnych. Zatem, skoro umowa o dofinansowanie projektu zawarta została 12 kwietnia 2017 r., a realizacja pierwszego zamówienia na usługę inspektora nadzoru inwestorskiego, spośród zamówień na tę usługę realizowanych po podpisaniu umowy, rozpoczęła się 17 maja 2017 r., Gmina Tuszyn miała pełny obraz tego, ile i jakie części zamówienia, będą do zrealizowania w projekcie.
W przekonaniu organu, nic nie stało na przeszkodzie, aby postępowanie na wybór wykonawców usługi na pełnienie nadzoru inwestorskiego, realizowane było w podziale na części, przy zachowaniu odpowiedniej procedury wyłonienia wykonawców poszczególnych części zamówienia, co w tym wypadku oznaczało zastosowanie zasady konkurencyjności. Za nietrafne organ uznał tłumaczenie strony, iż zastosowanie zasady konkurencyjności uniemożliwiłoby wzięcie udziału w postępowaniu mniejszym firmom.
W opinii organu, trudno także uznać za wiarygodny dowód na poparcie argumentacji strony w postaci tabeli z ponownym przeszacowaniem wartości zadania dla prowadzenia nadzoru inwestorskiego z 9 czerwca 2017 r, który nie zawiera wydatków poniesionych na pełnienie nadzoru inwestorskiego przy realizacji zadania inwestycyjnego pn.: Adaptacja budynku administracyjno-magazynowego na potrzeby Domu Senior-Wigor na działce nr 124/1 w Tuszynie w roku 2015 w kwocie 7.800,00 zł oraz wydatków poniesionych na pełnienie nadzoru inwestorskiego przy realizacji zadania inwestycyjnego pn.: Termomodernizacja budynku Urzędu Miasta w Tuszynie w kwocie 3 450,41 zł. Niezrozumiałe dla organu było dokonanie "ponownego przeszacowania wartości zadania dla prowadzenia nadzoru inwestorskiego realizowanego w ramach projektu "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w gminie Tuszyn" dopiero w 9 czerwca 2017 r., czyli już po rozpoczęciu postępowania na wybór inspektora nadzoru inwestorskiego dla zadania termomodernizacja budynku Urzędu Miasta w Tuszynie, tj. po 17 maja 2017 r. Dzięki pominięciu kosztu, dotyczącego inspektora nadzoru inwestorskiego dla zadania Termomodernizacja budynku Urzędu Miasta w Tuszynie, łączny szacunkowy koszt wszystkich pozostałych zadań, wyliczono na kwotę 45.211,36 zł. Z doliczonym kosztem szacunkowym na termomodernizację budynku Urzędu Miasta w Tuszynie szacunkowa kwota wyniosłaby 51.975,43 zł.
Jednocześnie w przekonaniu organu trudno uznać za rzetelnie przeprowadzone ponowne przeszacowania również z tego powodu, że kwoty wykazane jako szacunkowe np. dla zadania "Termomodernizacja Miejskiego Centrum Sportu i Wypoczynku" zmieniały się odpowiednio: 9 czerwca 2017 r.- 20.883,87 zł, w 20 maja 2020 r. - 41.000,00 zł, natomiast rzeczywisty koszt tej usługi przez wykonawcę został ustalony na poziomie 11.600,00 zł.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie strona zobowiązana była do przeprowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych o wartości wyższej niż 50 tys. zł netto zgodnie z zasadą konkurencyjności określoną w Wytycznych. Wynika to z treści podrozdziału 6.5.2 Wytycznych oraz § 20 umowy o dofinansowanie. Z treści Wytycznych wynika jednoznacznie nie tylko w jaki sposób realizowana jest zasada konkurencyjności po zawarciu umowy o dofinansowanie, ale także jak jest ona realizowana przed zawarciem umowy o dofinansowanie.
W przekonaniu organu, zachowanie zamawiającego, na gruncie spornych postępowań, naruszyło zasady uczciwej konkurencji, przejrzystości postępowania i równego traktowania wykonawców oraz spowodowało trudne do oszacowania skutki finansowe, związane z tym, że mógł on utracić możliwość wyboru potencjalnie korzystniejszej oferty, co w konsekwencji mogło doprowadzić do powstania szkody w budżecie UE. Tym samym, zdaniem organu, opisane w niniejszej decyzji naruszenie polegające na nieprawidłowym oszacowaniu wartości zamówienia, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013.
Kontrola przeprowadzona w oparciu o art. 9 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej dowodzi, że projekt nie był realizowany zgodnie z przepisami krajowymi, umową o dofinansowanie i Wytycznymi, co świadczy o naruszeniu art. 184 ust. 1 u.f.p. Wypłacone stronie środki finansowe na sfinansowanie wydatków, na które IZ RPO WŁ nałożyła korektę finansową, stały się zatem, w ocenie organu, środkami wykorzystanymi z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.. Jednocześnie należy wskazać, że również zawarta między stroną a Instytucją Zarządzającą umowa o dofinansowanie projektu, w przypadku stwierdzenia, że dofinansowanie wykorzystane jest z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w § 13 obliguje stronę do zwrotu środków dofinansowania wraz z odsetkami. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej szkoda powstaje już w momencie, gdy podmiot otrzymujący dofinansowanie realizuje projekt niezgodnie z prawem.
W związku ze stwierdzonym naruszeniem procedur doszło do wystąpienia szkody potencjalnej, polegającej na uniemożliwieniu wzięcia udziału w postępowaniu jak najszerszemu kręgowi potencjalnych wykonawców. W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością wystąpiły zatem trudne do oszacowania skutki finansowe związane z możliwością uzyskania potencjalnie lepszej/tańszej oferty w analizowanym postępowaniu, która mogła być złożona i wybrana jako oferta najkorzystniejsza w przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia. Strona nie zapewniła przeprowadzenia postępowania w sposób gwarantujący jak najszerszy dostęp do zamówień poprzez uczciwą konkurencję i równe traktowanie wszystkich podmiotów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z działaniem podmiotu, które ma negatywny wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie tego budżetu nieuzasadnionym wydatkiem.
W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością, do obliczenia skutków finansowych, oznaczających jednocześnie szkodę dla budżetu UE, organ zastosował Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień z 29 stycznia 2016 r. (§ 5 ust. 1 i 2) Ponieważ skutki finansowe stwierdzonej w przedmiotowej sprawie nieprawidłowości indywidualnej są pośrednie, rozproszone oraz trudne do oszacowania, wysokość stawki procentowej pomniejszenia wydatków poniesionych nieprawidłowo została ustalona na podstawie Taryfikatora stanowiącego załącznik do tego rozporzadzenia.
Wskazane naruszenie, polegające na niedopełnienie obowiązku prawidłowego upublicznienia zapytania ofertowego zgodnie z warunkami wynikającymi z umowy o dofinansowanie projektu, w tym nieprawidłowe ustalenie wartości szacunkowej zamówienia i podział zamówienia skutkujący niezastosowaniem wymogów związanych z właściwą publikacją zapytania ofertowego, wpisuje się w kategorię nieprawidłowości indywidualnej - niedopełnienie obowiązku odpowiedniego ogłoszenia tj. pozycję 3 Taryfikatora, w której przewidziano stawkę procentową stosowaną przy obniżaniu wartości korekt finansowych i pomniejszeń w wysokości 100%, z możliwością obniżenia do wysokości 25%. Powołując się na dyspozycję § 20 ust. 2 umowy o dofinansowanie, organ na kwestionowane postępowanie nałożył korektę finansową w wysokości 100% zgodnie z Taryfikatorem.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik gminy decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z 13 marca 2023 r. zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego tj.:
- art. 207 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 184, art. 207 ust 2. i ust. 9 u.f.p. oraz, art. 2 pkt. 11,12 i 14, art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt. 9 ustawy wdrożeniowej, a także art. 143 w zw. z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013, poprzez ich nienależyte zastosowanie wynikające z nierozważenia indywidualnego interesu skarżącej, prowadzącego do niezasadnego przyjęcia, iż doszło do naruszenia prawa (naruszenia procedur), które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem, tj. poprzez niezasadne przyjęcie, iż doszło do naruszenia przepisów krajowych w związku z brakiem upublicznienia zapytania ofertowego na stronie www.bazakonkurencyiności.gov.pl na pełnienie nadzoru inwestorskiego nad realizacja zakwestionowanych w decyzji zamówień co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż zachodzą przesłanki do nałożenia na Gminę Tuszyn obowiązku zwrotu środków.
- § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżenia korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzieleniem zamówienia w zw. z poz. 1 Załącznika do przedmiotowego rozporządzenia (Taryfikatora), poprzez niezasadne zastosowanie korekty w wysokości 100%.
II. naruszenie przepisów procedury, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 6, 7, 7a, 8, 12 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności, naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, a polegające na
- automatycznym przyjęciu ustaleń wyników kontroli, z pominięciem dokładnej, własnej oceny prawnej stanu faktycznego a także pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym pominięcie protokołu z kontroli nr WTA8.9011.73.2018.2 przeprowadzonej w okresie 12 listopada- 10 grudnia 2018 roku przez Departament Audytu Środków Publicznych Wydział Terenowy Audytu w Łodzi,
- błędnym uznaniu, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z ryzykiem zaistnienia potencjalnej szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiot kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie stanowiła decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 13 marca 2023 roku określająca skarżącej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu w wysokości 15.200,49 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych w związku z realizacją projektu o nazwie "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w Gminie Tuszyn".
Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9a ustawy wdrożeniowej do zadań instytucji zarządzającej którą w rozpatrywanej sprawie jest Zarząd Województwa Łódzkiego zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów, nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w u.f.p. albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu.
Stosownie natomiast do art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11. Ustęp 9 stanowi, że w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej:
1) przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo;
2) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu.
Z kolei w myśl art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei w myśl art.184 ust.1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga pojęcie "innych procedur" obowiązującymi przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. Interpretując pojęcie "innych procedur", należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. prawo zamówień publicznych, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu, która stanowi podstawę jego dofinansowania i reguluje warunki na jakich jest ono przyznawane beneficjentowi (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3597/15, LEX nr 2389918, a także wyroki NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, LEX nr 2345825, z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15, LEX nr 2301514, z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 3026/15, LEX nr 2267348).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy środki przeznaczone na realizację projektu pn.: "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w Gminie Tuszyn" zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., a co za tym idzie, czy zasadnym było nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu części dofinansowania, w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p. oraz czy korekta ta została nałożona w prawidłowej wysokości.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca przystąpiła do realizacji projektu w wyniku skierowanego do niej przez Instytucję Zarządzającą 5 października 2016 r. ponownego wezwania do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. W § 4 pkt 3 tego wezwania wskazano, że za okres kwalifikowalności wydatków dla projektu przyjmuje się okres od 01.01.2014 r. do 31.12.2023 r., z zastrzeżeniem, iż wydatki poniesione przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu mogą zostać uznane za kwalifikowalne jedynie w przypadku spełnienia przez nie warunków określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności — na lata 2014-2020, z dnia 10 kwietnia 2015 r., Wytycznych programowych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (EFRR), przyjętych Uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego Nr 930/16 z dnia 16 sierpnia 2016 roku oraz w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, przyjętym Uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego Nr 1172/16 z dnia 28 września 2016 r
12 kwietnia 2017 r. gmina zawarła z Instytucją Zarządzającą umowę o dofinansowanie projektu "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w Gminie Tuszyn", która następnie była aneksowana (zmiany te nie dotyczą stwierdzonych nieprawidłowości). W § 1 pkt 14 umowy o dofinansowanie zawarta została definicja "wydatku kwalifikowalnego" zgodnie z którą pod pojęciem tym należy rozumieć wydatek lub koszt poniesiony przez Beneficjenta w związku z realizacją Projektu uznany za kwalifikowalny zgodnie z Wytycznymi programowymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 [...], SZOOP, innymi dokumentami regulującymi kwalifikowalność wydatków. Stosownie do § 2 pkt 6 i 7 umowy dofinansowanie jest przyznawane na pokrycie wydatków kwalifikowanych ponoszonych przez beneficjenta w związku z realizacja projektu. Beneficjent zobowiązuje się pokryć ze środków własnych wszelkie wydatki niekwalifikowane w ramach projektu. Dofinansowanie może być przyznane na sfinansowanie przedsięwzięć zrealizowanych w ramach projektu przed podpisaniem umowy o ile wydatki zostaną uznane za kwalifikowane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz będę dotyczyć okresu realizacji projektu. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy okres realizacji projektu obejmuje okres od 28 grudnia 2015 r do 15 grudnia 2020 r. Z kolei w myśl § 20 ust. 1 umowy beneficjent udziela zamówień w ramach projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, a także zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w Wytycznych programowych ws. kwalifikowalności, w szczególności zobowiązuje się do upublicznienia zapytań ofertowych zgodnie z ww. wytycznymi. Zgodnie z powyższymi wytycznymi programowymi w sprawie kwalifikowalności w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy upublicznić zapytanie ofertowe (podrozdział 6.5.3. pkt 5) Upublicznienie zapytania ofertowego polega na jego umieszczeniu na stronie internetowe beza konkurencyjności. Jeśli wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia publicznego oraz upublicznić to zapytanie co najmniej na stronie internetowej beneficjenta, o ile posiada taką stronę.( podrozdział 6.5.3. pkt 7 wytycznych programowych w sprawie kwalifikowalności).
Z kolei w myśl podrozdziału 6.5.2 pkt 8 lit. a) wytycznych w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy upublicznić zapytanie ofertowe zgodnie z warunkami, o których mowa w pkt 10 lub 11. Stosownie do podrozdziału 6.5.2 pkt 10 upublicznienie zapytania ofertowego polega na jego umieszczeniu w bazie konkurencyjności, a w przypadku zawieszenia działalności bazy potwierdzonego odpowiednim komunikatem ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego – wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia oraz upublicznieniu tego zapytania co najmniej na stronie internetowej beneficjenta, o ile posiada taką stronę lub innej stronie internetowej wskazanej przez właściwą instytucję będącą stroną umowy o dofinansowanie. W przypadku gdy ze względu na specyfikę projektu podmiot rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia oraz upublicznić to zapytanie co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę lub innej stronie internetowej wskazanej przez właściwą instytucję (podrozdziału 6.5.2 pkt 11).
Kwestia sporną w rozstrzyganej sprawie było to czy gmina dokonał niedozwolonego podziału na części zamówienia na usługi w zakresie pełnienia nadzoru inwestorskiego co skutkowało ominięciem zasady konkurencyjności przy udzielaniu tego zamówienia. W ocenie IZ skarżąca doskonała nieuprawnionego podziału zamówienia pomijając w ten sposób przewidziany w wytycznych obowiązek upublicznienia zapytania ofertowego i nie przeprowadzając wyboru wykonawcy usług w trybie właściwym z zachowaniem zasady konkurencyjności. Strona skarżąca natomiast stoi na stanowisko, że realizacja projektu "Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w gminie Tuszyn" obejmowała kilka odrębnych zamówień bowiem projekt ten obejmował siedem niezależnych od siebie budynków, położonych w różnych miejscowościach, a jego realizacja była przewidziana na okres 4 lat .
W przekonaniu sądu w sporze tym racje należy przyznać organowi, który słusznie uznał, że w sprawie doszło do niedozwolonego podziału zamówienia na części.
Zgodnie z podrozdziałem 6.5 pkt 11 wytycznych szacowanie wartości zamówienia jest dokonywane z należytą starannością [...]. Zabronione jest zaniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub jego podział skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia następujących przesłanek:
a) usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie,
b) możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie,
c) możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę.
W przypadku udzielania zamówienia w częściach (z określonych względów
ekonomicznych, organizacyjnych, celowościowych), wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części. Wartość szacunkowa zamówienia jest wartością netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT).
Przy czym w przywołanych wytycznych wskazano, że powyższe przesłanki należy interpretować zgodnie z wykładnią przepisów p.z.p. dotyczących szacowania wartości zamówienia.
Kwestia czy w projekcie mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy też ma miejsce kilka odrębnych zamówień była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych przy interpretacji art. 32 ust. 2 p.z.p. Z orzeczeń tych wynika, że dla oceny czy doszło do zakazanego podziału zamówienia na części konieczna jest analiza każdego konkretnego przypadku. Przy dokonaniu takiej oceny należy posłużyć się takimi kryteriami jak tożsamość przedmiotowa zamówienia (usługi tego samego lub podobnego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu), tożsamość czasowa zamówienia (możliwie udzielenie zamówienia w tym samym czasie) i tożsamość podmiotowa (możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę). Z odrębnymi zamówieniami będziemy mieli natomiast do czynienia wówczas gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie lub nie jest możliwe jego nabycie u tego samego wykonawcy w tym samym czasie. W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że wszystkie usługi nadzoru inwestorskiego w ramach kontrolowanego projektu były tożsame rodzajowo, mogły być zrealizowane przez jednego wykonawcę, w znanym stronie przedziale czasowym, a zatem należało traktować je jako jedno zamówienie, którego wartość winna być oszacowana łącznie w celu prawidłowego ustalenia obowiązującej przy jego udzielaniu procedury. ( por. wyroki NSA z 16 marca 2016r. w sprawie sygn. akt II GSK 2308/14 LEX nr 2113089, z 15 października 2019r. w sprawie sygn. akt I GSK 367/18 LEX nr 2975894, z 24 lutego 2021 r. sygn. akt I GSK 243/18 LEX nr 3151234). Zamawiająca przystępując do szacowania wartości zamówienia, znając planowaną liczbę usług nadzoru inwestorskiego, które zamierza nabyć powinna oszacować ich łączną wartość, niezależnie od tego czy zamierzała je nabyć jednorazowo w ramach jednego postępowania, czy też jak w rozstrzyganej sprawie, sukcesywnie w ramach odrębnych postępowań ze względów ekonomicznych czy organizacyjnych. Sporne zamówienie stanowiło zamówienie jednorodzajowe i od początku przewidziane było w takim samym kształcie w odniesieniu do wszystkich obiektów. W ocenie sądu okoliczność, że termomodernizacja dotyczyła kilku niezależnych obiektów znajdujących się w różnych miejscowościach na terenie gminy, a projekt był realizowany na przestrzeni 4 lat nie oznacza, że wartości tych usług nie można było z góry z należytą starannością oszacować. W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki uznania zamówienia za jedno, a mianowicie tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i czasowa. Okoliczność, że wszystkie planowane w ramach kontrolowanego projektu zamówienia na usługi nadzoru inwestorskiego winny być traktowane jak jedno zmówienie wbrew wywodom skarżącej nie stała na przeszkodzie udzieleniu planowanego zamówienia w częściach, a co za tym idzie nie wykluczała możliwości wzięcia udziału w realizacji zamówienia przez mniejsze firmy, z mniejszym potencjałem ekonomicznym, czy zapleczem kadrowym. Strona mogła w odniesieniu do każdego etapu - obiektu przewidzianego do realizacji w projekcie organizować oddzielne postępowanie w celu wyłonienia wykonawcy spornej usługi, ponieważ w postępowaniu tym nie chodziło o kumulowanie wartości zamówienia w celu organizacji jednego dużego postępowania przetargowego na wyższa kwotę. Gmina zobowiązana była jednak zsumować wartość wszystkich części zamówienia, które stanowiły funkcjonalna i techniczną całość w celu ustalenia i przeprowadzenia właściwej procedury wyboru wykonawców spornej usługi. A zatem beneficjent miał prawo prowadzić odrębne postępowania w celu wyłonienia usługodawcy jeśli było to uzasadnione względami organizacyjnymi, celowościowymi czy ekonomicznymi, ale wszystkie ogłoszenia o zamówieniu publicznym na poszczególne jego części winny zostać upublicznione w sposób przewidziany we właściwych wytycznych. Zgodnie z odpowiednimi wytycznymi zapytania ofertowe należało wysłać do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców i umieścić na stronie internetowej beneficjenta czego w sprawie zabrakło w odniesieniu do zakwestionowanych przez organ postępowań.
W toku postępowania gmina wskazywała na okoliczność przeszacowania wartości usługi w postaci pełnienia nadzoru inwestorskiego nad zaplanowanymi do realizacji w projekcie zadaniami skutkujące koniecznością ponownego oszacowania tych wydatków. Jednak w ocenie sądu trafnie w kontrolowanym rozstrzygnięciu organ wskazuje na nierzetelność dokonanego przez stronę ponownego przeszacowania wartości spornej usługi. W przeszacowaniu z czerwca 2017 roku nie uwzględniono bowiem znanych stronie kosztów poniesionych na nadzór nad adaptacją domu seniora Wigor oraz kosztów nadzoru nad termomodernizacją Urzędu Miasta w Tuszynie. Rzetelne uwzględnienie powyższych kwot w dokonywanym przeszacowaniu wskazywałoby na konieczność zastosowania zasady konkurencyjności przy dokonywaniu spornego zamówienia. A zatem trafie w zaskarżonej decyzji przyjął organ, iż gmina dopuściła się naruszenia procedur (podrozdział 6.5 pkt 11 wytycznych) związanych z szacowaniem wartości zamówienia czego konsekwencją było zastosowanie nieprawidłowej procedury wyboru wykonawcy spornej usługi naruszające (podrozdział 6.5.2 pkt 8 lit. a) i 10
Naruszenie przez zamawiającą § 20 ust.1 umowy o dofinasowanie oraz wytycznych (podrozdziały 6.5 pkt 11 oraz 6.5.2. pkt 8,10) stanowiło "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 13093/2013. Naruszenie wymienionych przepisów mogło bowiem spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE gdyż doszło do ograniczenia kręgu potencjalnych wykonawców. W sytuacji gdyby zamawiający zachował zasadę konkurencyjności i w prawidłowy sposób upublicznił zapytania ofertowe do postępowania mogliby się zgłosić wykonawcy, którzy mogliby złożyć korzystniejsze oferty od tych jakie przyjęto. Tak się jednak nie stało gdyż zamawiająca odstąpiła od stosowania zasady konkurencyjności doprowadzając tym samym do ograniczenia kręgu potencjalnych wykonawców, tym samym naruszając zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji w dostępie do środków unijnych. Organ trafnie uznał, że naruszenie przez stronę przepisów umowy o dofinansowanie oraz wytycznych mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych polegającą na poniesieniu niepotrzebnych wydatków. O możliwości zaistnienia potencjalnej szkody w budżecie UE świadczy, w ocenie sądu, ilość oferentów, którzy zgłosili zainteresowanie udziałem w zamówieniu w odniesieniu do tych jego etapów, w których informacje o zamówieniu zostały upublicznione w sposób prawidłowy. Ilość oferentów w prawidłowo upublicznionych postępowaniach wskazuje, że rzeczywiście istniała możliwość uzyskania korzystniejszej oferty, a więc nie można wykluczyć zaistnienia potencjalnej szkody dla budżetu UE dlatego zgodzić należy się z organem, że w sprawie doszło do nieprawidłowości.
W tym miejscu odnosząc się do argumentacji skargi wskazującej na brak stwierdzenia nieprawidłowości w toku wcześniejszej kontroli przedmiotowego projektu zakończonej protokołem z kontroli nr WTA8.9011.73.2018.2 przeprowadzonej w 2018 roku przez Departament Audytu Środków Publicznych Wydział Terenowy Audytu w Łodzi wskazać należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy wdrożeniowej niestwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości w toku wcześniejszej kontroli przeprowadzonej przez właściwą instytucję nie stanowi przesłanki odstąpienia od odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11 w przypadku późniejszego stwierdzenia jej wystąpienia. W toku pierwotnie przeprowadzonej kontroli pracownicy Departamentu Audytu nie dostrzegli popełnionej przez stronę nieprawidłowości polegającej na nieprawidłowym oszacowaniu wartości zamówienia i co za tym idzie naruszeniu zasady konkurencyjności, która to nieprawidłowość została wykryta w toku ponownej kontroli na zakończenie realizacji projektu i stała się przedmiotem kontrolowanego postępowania.
W sytuacji gdy doszło do "nieprawidłowości" o której mowa w art.2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013, powstał obowiązek zastosowania korekt finansowych określonych w art.24 ust.1 i 5 ustawy wdrożeniowej. Szczegółowe kwestie dotyczące korekt finansowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżenia wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz.U. z 2016 r. poz.200 ze zm.) – dalej " rozporządzenie w sprawie korekt".
W niniejszej sprawie skutki finansowe stwierdzonej nieprawidłowości były pośrednie, rozproszone i trudne do oszacowania. W związku z czym zastosowanie miała metoda wyliczenia nieprawidłowości według stawek procentowych określonych w załączniku do rozporządzenia z 29 stycznia 2016r. (§ 5 ust.1 i 2 rozporządzenia w sprawie korekt).
W przypadku nieprawidłowości polegającej na niedozwolonym podziale zamówienia skutkującym niezastosowaniem wymogów związanych z publikacją zapytania ofertowego oraz niedopełnienia obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego zgodnie z warunkami wynikającymi z umowy o dofinasowanie przewidziana jest korekta określona w pozycji 3 załącznika do rozporządzenia w sprawie korekt w stawce 100% z możliwością jej obniżenia do wysokości 25%.Przy czym zgodnie z § 7 rozporządzenia w sprawie korekt w przypadku kategorii nieprawidłowości indywidualnych, której w załączniku do rozporządzenia przypisano więcej niż jedną stawkę procentową, zastosowanie stawki procentowej o niższej wysokości niż maksymalna wysokość dla danej kategorii nieprawidłowości indywidualnych jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jest to uzasadnione charakterem i wagą stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej. Stosownie zaś do § 3 rozporządzenia w sprawie korekt wartość korekty finansowej lub pomniejszenia może zostać obniżona, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej. Zaś charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji.
W zaskarżonej decyzji organ zdecydował o nałożeniu na stronę korekty w wysokości 100% w żaden sposób nie motywując swojej decyzji w tym zakresie. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z dnia 6 października 2020 r., I OSK 3235/18, uzasadnienie decyzji jest wadliwe nie tylko wtedy, gdy nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, ale także wtedy, gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Trzeba też dodać, iż sporządzenie uzasadnienia decyzji ma charakter następczy w stosunku do samego podjęcia decyzji w sprawie. Uzasadnienie jest wadliwe kiedy na podstawie uzasadnienia decyzji nie da się ustalić motywów organu, które doprowadziły do określonego rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 listopada 2017 r., II SA/Kr 1023/17). Z przedstawionym powyżej naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., mamy do czynienia w sprawie niniejszej, w zakresie braku jakiegokolwiek uzasadnienia rozstrzygnięcia co do zastosowanego poziomu korekty w wysokości 100% w sytuacji gdy możliwym było jej obniżenie do poziomu 25 %, zgodnie z poz. 3 załącznika do rozporządzenia w sprawie korekt, na którą to możliwość wskazuje sam organ w zaskarżonej decyzji. Rację przyznać należy skarżącej, iż organ, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśnił beneficjentowi, jakie motywy przyświecały mu w niedostrzeżeniu podstaw do obniżenia korekty finansowej do poziomu 25%. Zamiast tego organ ograniczył się jedynie do zacytowania przepisów rozporządzenia w sprawie korekt w żaden sposób nie uzasadniając swojej - negatywnej dla beneficjenta - decyzji w tym zakresie. A zatem w ocenie sądu organ uzasadnił przedmiotową decyzję w sposób niepełny, i to w zakresie mającym bezpośredni wpływ na istotę sprawy, tj. na wysokość kwoty zobowiązania przypadającej do zwrotu. Ponadto wskazane uchybienie uniemożliwia dokonanie w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji przez sąd, a zatem musiało skutkować jej uchyleniem.
Wskazać przy tym należy, iż wyczerpujące uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia w zakresie wysokości zastosowanej stawki procentowej jest niezwykle istotne dla strony z punktu widzenia nałożonego na nią w zaskarżonej decyzji obowiązku. Uznaniowe zastosowanie 100%, a nie 25-cio%-owej stawki oznacza w istocie o wiele bardziej dolegliwe obciążenie finansowe dla skarżącej gminy. Odstąpienie przez organ od przedstawienia argumentacji dla tak istotnej z perspektywy skarżącej kwestii w istocie pozbawia ją możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem w zakresie, w jakim odstąpił on od przedstawienia argumentów i przesłanek podjętej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie w zakresie zastosowanej stawki procentowej powinno uwzględniać słuszny interes strony oraz być szczegółowo uzasadnione obiektywną i rzetelną argumentacją, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem składu orzekającego, skoro ustalenie wysokości potencjalnej szkody w budżecie UE ma w niniejszej sprawie charakter rozważań czysto hipotetycznych, a jej wymierne ustalenie jest de facto niemożliwe, tym bardziej koniecznym było głębsze pochylenie się przez organ nad zastosowaną stawką procentową, mając na uwadze słuszny interes strony. Tym czasem rozważań w tym zakresie próżno szukać w zaskarżonej decyzji. Argumentacja w tym zakresie została zaprezentowana dopiero w piśmie procesowym organu złożonym 9 października 2023 r. i należy uznać ją za spóźnioną. Podkreślić bowiem należy, że argumentacja zaprezentowana w odpowiedzi na skargę, czy na rozprawie przed sądem nie może zastępować, czy uzupełniać zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odpowiedź na skargę jest wyłącznie pismem procesowym składanym w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ orzekający powinien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub ocen prawnych. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 19 października 2021 r., I SA/Gd 836/21 LEX nr 3246998). Przedmiotem kontroli sądu w rozstrzyganej sprawie nie było stanowisko organu zawarte w piśmie procesowym z 9 października 2023 r, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji.
Dążąc do zapobiegania nieprawidłowościom w wydatkowaniu środków pomocowych oraz do odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, organy nie powinny kierować się wyłącznie formalizmem i orzekać o zwrocie całej kwoty dofinansowania pomijając cel, w jakim realizowana jest unijna polityka spójności, oraz nie uwzględniając zasad proporcjonalności, słuszności czy dobrej wiary. W ocenie sądu popełnione przez organ w tym zakresie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. powoduje również niespełnienie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a zatem stanowi naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. Stwierdzone naruszenie prawa uzasadnia w ocenie sądu wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższa ocenę sądu oraz zawrze w decyzji wyczerpujące i przekonujące rozważania w zakresie możliwości zastosowania 25% korekty finansowej z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz obowiązującej przy ustalaniu korekt finansowych zasady proporcjonalności (art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013).
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
e.o.