III SA/Łd 344/25

III SA/Łd 344/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 3 par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 737
art. 64 ust. 1, art. 66
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Sentencja
Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi A. W. na zarządzenie Dyrektora Przedszkola Miejskiego nr [...] w K. z dnia 25 marca 2025 roku nr 8/2025 w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora w przedszkolu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządzeniem Dyrektora Przedszkola Miejskiego nr [...] w K. z 25 marca 2025 r. odwołano ze stanowiska wicedyrektora w Przedszkolu Miejskim [...] w K. A. W. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca).
Z akt sprawy wynika, że skarżąca świadczyła pracę jako nauczycielka przez okres 44 lat, a od 11 lat jest wicedyrektorem w Przedszkolu Miejskim [...] w K. (wcześniej skarżąca świadczyła pracę w innym przedszkolu na stanowisku dyrektora, jednakże przedszkole to zostało zamknięte).
4 lutego 2025 r. odbyło się zebranie, podczas którego rodzice zwrócili uwagę na nieprawidłowości w pracy nauczycieli w oddziałach przedszkolnych przy ul. [...]. W tym samym dniu do sekretariatu Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. (dalej również: przedszkole) wpłynęła pisemna skarga dotycząca wskazanych podczas zebrania nieprawidłowości. 10 lutego 2025 r., w związku ze wskazaną powyżej skargą rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. - oddział mieszczący się w K. przy ul. [...] - przeprowadzono kontrolę doraźną w zakresie prawidłowości wykonywania przez wicedyrektora zadań w zakresie nadzoru pedagogicznego. W trakcie kontroli przeprowadzono rozmowy z wicedyrektorem oraz dokonano analizy dokumentacji, tj.: dokumentacji z nadzoru pedagogicznego (1 segregator) i oddziałów zlokalizowanych w SP Nr 1 w K. (1 segregator); księgi zastępstw nauczycieli; dzienników grupowych (grupa I 3-4 latki "[...]" i grupa II 4-5-latki "[...]"); dokumentacji grupowej grupa I 3-4 łatki "[...]" i grupa II 4-5-latki "[...]"); arkuszy obserwacji pedagogicznej (grupa I 3-4-latki "[...]" i grupa II 4-5-latki "[...]); dokumentacji specjalistów. W wyjaśnieniach z 10 lutego 2025 r. strona wskazała, że: "Każde dziecko ma prawo kogoś bardziej lub mniej lubić, do kogoś się bardziej przywiązać i przyzwyczaić. Żadne dziecko nie jest przeze mnie faworyzowane lub źle traktowane. Zdarza się, że nauczycielki, aby zwrócić na siebie uwagę dzieci, podczas ich głośnej działalności używają podniesionego głosu. Nie jest to »krzyk« personalny. Nauczycielka zorganizowała bal halIoweenowy dla swojej grupy i zaprosiła w ramach współpracy dzieci z innego przedszkola. Nie mam wiedzy na temat wydania dziecka osobie nieznanej lub nieupoważnionej do odbioru. Osoby, co do których były wątpliwości, zostały sprawdzone w oświadczeniach rodziców i wylegitymowane. Dzieci siadają na dywanie w różnych sytuacjach w ciągu dnia. Dla ich bezpieczeństwa siadają przed posiłkami, podczas zabaw, np. »głuchy telefon«, rozmów, słuchając opowiadań, wyjaśnień przed wypełnianiem kart pracy. Zdarza się, że dzieci się wyciszają przed działaniami wymagającymi skupienia. Jedyne sytuacje podczas których dzieci nie wychodzą do toalety to zajęte kabiny przez inne dzieci z naszej lub I grupy." W kolejnych wyjaśnieniach, z 14 lutego 2025 r., strona skarżąca wskazała, że plan nadzoru, jak każdy plan, jest "organizmem żywym", możliwe są zmiany, przesunięcia terminów. Wszystkie zaplanowane obserwacje zostaną, jak co roku zrealizowane. Obserwacja problemowa, dostosowanie metod pracy do potrzeb dzieci z doświadczeniem migracyjnym została przeprowadzona, arkusz obserwacji uzupełniała nauczycielka; obserwacje problemowe, dobór i realizacja celów ogólnych i szczegółowych podczas zajęć specjalistycznych, zostały przeprowadzone, arkusze obserwacji w trakcie uzupełniania.
19 lutego 2025 r. odbyła się rada pedagogiczna, na której była obecna również skarżąca. Podczas posiedzenia rady pedagogicznej, na ustny wniosek strony skarżącej i kilku nauczycieli, zostały odczytane pisma rodziców zawierające skargi, skarżąca zabierała głos i ustosunkowała się do stawianych jej zarzutów. Dyrektor przedszkola zwróciła się z wnioskiem do rady pedagogicznej o wyrażenie zgody na odwołanie strony skarżącej z funkcji wicedyrektora przedszkola. Rada pedagogiczna wyraziła negatywną opinię w tym przedmiocie (jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy uchwały nr 19 2024/2025 Rady Pedagogicznej Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K.: "Rada pedagogiczna wyraża negatywną opinię dotyczącą odwołania ze stanowiska wicedyrektora A. W.." Uchwałę podjęto w głosowaniu tajnym w obecności 23 członków Rady Pedagogicznej, głosów za: 8, głosów przeciw: 9, głosów wstrzymujących się: 6). Z akt sprawy wynika również, iż w tym samym dniu, tj. 19 lutego 2025 r., zostały wysłane wnioski o wyrażenie opinii o odwołaniu wicedyrektora do: organu prowadzącego oraz do Kuratora Oświaty. Pismem z 3 marca 2025 r. organ prowadzący, Prezydent Miasta K., pozytywnie zaopiniował odwołanie skarżącej ze stanowiska wicedyrektora Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K.. Skierowany do Kuratora Oświaty w Łodzi wniosek o wyrażenie opinii dotyczącej odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora przedszkola, tj. pismo z 19 lutego 2025 r., został doręczony 25 lutego 2025 r. (w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzone datą wpływu wniosku do Kuratorium Oświaty w Łodzi), niemniej jednak Kurator Oświaty w Łodzi nie wyraził swojego stanowiska w sprawie. Nadto, 25 lutego 2025 r. dyrektor przedszkola, działając na podstawie art. 75 ust. 1 w związku z art. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 986 ze zm.), wysłała do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Łódzkim zawiadomienia o możliwości popełnienia przez skarżącą czynu, o którym mowa w art. 75 Karty Nauczyciela, wskazano na ujawnienie przez rodziców uczęszczających do przedszkola dzieci działań i zaniechań wicedyrektora przedszkola wskazujących na możliwość naruszenia obowiązku rzetelnego realizowania zadań związanych z powierzonym stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami przedszkola: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą poprzez zaistnienie okoliczności, które stały się podstawą do odwołania skarżącej z pełnionej funkcji.
Zarządzeniem Nr 8/2025 Dyrektora Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. z 25 marca 2025 r. odwołano stronę skarżącą ze stanowiska wicedyrektora w Przedszkolu Miejskim Nr [...] w K.. W załączniku nr 1 do tego zarządzenia wskazano na następujące przyczyny odwołania, tj.: 1) informacje od rodziców dzieci z grupy "[...]", że dzieci boją się zajęć z wicedyrektor; 2) brak właściwego nadzoru nad przestrzeganiem procedury przyprowadzenia i odbioru dzieci z przedszkola w oddziale przedszkolnym przy ul. [...] w K. gdyż zdarzały się sytuacje, gdy nauczyciele oddziału wydawali dzieci bez żadnego wylegitymowania osoby odbierającej dziecko, nawet gdy osoba ta przychodzi raz bądź dwa razy w roku i nie była znana wychowawcy; 3) lekceważenie potrzeb dzieci i niewłaściwe pełnienie funkcji opiekuńczo-wychowawczej poprzez: a) brak zgody na wychodzenie dzieci do toalety, zgodnie z ich potrzebami, b) nakazywanie siedzenia dzieciom w ciszy, bo nie lubi Pani hałasu, c) tolerowanie praktyki zamykania płaczących dzieci w ciemnej toalecie do czasu aż się samouspokoją; 4) brak właściwego nadzoru pedagogicznego nad nauczycielami którzy dopuszczali się nagannych praktyk jak: a) krzyczenie na dzieci, b) zmuszanie dzieci do jedzenia nawet w przypadku, gdy dziecko stanowczo się temu sprzeciwiało; 5) utarta zaufania dyrektora przedszkola do dalszego pełnienia funkcji wicedyrektora przedszkola. Ponadto zaznaczono, że "wskazane wyżej przyczyny mają charakter wyjątkowy, wskazują na niedopełnienie obowiązków, które powodują destabilizację w realizacji zadań opiekuńczych i wychowawczych przedszkola, w związku z czym konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie dalszego pełnienia funkcji przez wicedyrektora, gdyż dalsze pełnienie funkcji godziłoby w interes przedszkola".
Zawiadomieniem z 25 marca 2025 roku Dyrektor Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K., działając na podstawie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.), po zasięgnięciu opinii: rady pedagogicznej i organu prowadzącego oraz po wyczerpaniu procedury określonej w art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust 2 wskazanej powyżej ustawy poinformował stronę skarżącą, że z dniem 31 marca 2025 r. odwołuje ją z funkcji wicedyrektora Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K.. W związku z powyższym od 1 kwietnia 2025 r. obowiązki wicedyrektora zostają zakończone. Nadto wskazano, iż zgodnie z dotychczasowym stosunkiem pracy skarżąca pozostaje zatrudniona w Przedszkolu Miejskim Nr [...] w K. na stanowisku nauczyciela wychowania przedszkolnego. Skarżąca potwierdziła otrzymanie tegoż zawiadomienia. Następnie, pismem z 31 marca 2025 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. o doręczenie jej zarządzenia o odwołaniu z funkcji wicedyrektora oraz podanie powodów odwołania. Dyrektor przedszkola pismem z 8 kwietnia 2025 r. uczyniła zadość żądaniu skarżącej - w załączeniu pisma przesłano zarządzenie Nr 8/2025 – wskazując przy tym, iż zarządzenie zostało odczytane na radzie pedagogicznej 25 marca 2025 r. i skarżąca miała możliwość zapoznania się z jego treścią oraz uzasadnieniem. Do akt sprawy załączono pismo z 7 kwietnia 2025 r., w którym Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Łódzkim zawiadomił o wszczęciu wobec skarżącej postępowania wyjaśniającego, informując, iż opisane w treści pisma zachowanie strony skarżącej (tj.: 1. Niezapewnienie bezpieczeństwa dzieciom poprzez niezapewnienie właściwego nadzoru nad przestrzeganiem procedur przeprowadzania i odbierania dzieci z przedszkola w oddziale przedszkolnym zlokalizowanym w K., przy ul. [...], w szczególności zaniechanie legitymowania osób odbierających dzieci; 2. Przyzwolenie na stosowanie przemocy nie fizycznej wobec dzieci poprzez tolerowanie praktyki zamykania płaczących dzieci w ciemnej toalecie do czasu, aż się uspokoją oraz izolowanie dzieci z grupy [...] przy organizacji i zabawie z okazji Halloween; 3. Stosowanie wobec dzieci przemocy werbalnej, poprzez krzyczenie, doprowadzając je do płaczu; 4. Stosowanie niewłaściwych metod wychowawczych ograniczających naturalną ekspresję dziecka poprzez nakazywanie dzieciom siedzenia w ciszy oraz poprzez niewyrażanie zgody na wychodzenie dzieci do toalety; 5. Naruszenie godności dziecka poprzez zmuszanie dzieci do jedzenia posiłków, co w skrajnych sytuacjach doprowadzało je do wymiotów oraz karanie dzieci za niejedzenie obiadu pobawieniem dziecka kompotu) uprawdopodabnia ziszczenie się przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczyciela wynikających z dyspozycji przepisu art 75 ust 1 Karty Nauczyciela, tj. stanowi naruszenie godności zawodu oraz obowiązków nauczyciela wynikających z art. 6 pkt 1 i 5 cytowanej ustawy. W aktach sprawy znajduje się też pismo skarżącej z 28 kwietnia 2025 r. (które 29 kwietnia wpłynęło do przedszkola), w którym wskazuje ona, iż "wymawia umowę o pracę w związku z przejściem na emeryturę". Nadto, do akt administracyjnych załączono pismo z 24 kwietnia 2025 r. Biura Rzecznika Paw Dziecka Zespół Edukacji i Wychowania, w treści którego wskazano m.in., iż wobec otrzymania przez Rzecznika Praw Dziecka informacji o wszczęciu wobec skarżącej postępowania wyjaśniającego, w związku z podejrzeniem naruszenia obowiązków określonych w art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela – Rzecznik Praw Dziecka zwraca się do Dyrektora Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. o przekazanie informacji w przedmiotowej sprawie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zaskarżyła powyżej wskazane zarządzenie Nr8/2025 w całości, zarzucając mu niezaistnienie materialnych przesłanek z art. 64 w zw. z art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe do odwołania skarżącej ze stanowiska Wicedyrektora Przedszkola Miejskiego nr [...] w K.. W oparciu o wskazany powyżej zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia Nr 8/2025 z dnia 25 marca 2025 r., a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.: zawiadomienia z dnia 25 marca 2025 r.; wniosku z dnia 31 marca 2025 r.; zarządzenia Nr 8/2025 wraz z załącznikiem nr 1; informacji o przydziale zajęć z dnia 31 marca 2025 r.; pisma z dnia 2 kwietnia 2025 r.; odpowiedzi na wniosek z dnia 8 kwietnia 2025 r.; protokołu kontroli doraźnej z dnia 21 lutego 2025 r.; wyjaśnienia z dnia 14 lutego 2025 r.; notatki służbowej z dnia 10 lutego 2025 r.; pisma z dnia 10 lutego 2025 r.; pisma z dnia 6 lutego 2025 r.; wydruku z bazy SIO - wszystkich na okoliczność: stosunku pracy łączącego strony oraz istnienia braku podstaw do rozwiązania stosunku pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Na rozprawie 27 sierpnia 2025 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska procesowe.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił wnioski dowodowe zgłoszone w skardze i w piśmie złożonym przez dyrektora przedszkola na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny sądu orzekającego w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości i legalności zaskarżonego doń Zarządzenia Nr 8/2025 r. Dyrektora Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. z 25 marca 2025 r., którym odwołano skarżącą ze stanowiska wicedyrektora w tymże przedszkolu. Zarządzenie o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego – jako akt o administracyjnym charakterze – podlega kontroli sądu administracyjnego, niezależnie od ewentualnej ochrony stosunku pracy, który podlega kompetencji sądu pracy.
Akt dyrektora przedszkola o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora przedszkola jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2030/14, Lex/el nr 1528988). A co za tym idzie podlega on kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się przepisów k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 765/15, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/261E0EE45D).
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.) – dalej: "u.Pr.O." jeżeli w szkole utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenie tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej. Przy czym katalog możliwych przyczyn odwołania ze stanowiska kierowniczego określa art. 66 u.Pr.O. Przepis ten – art. 66 u.Pr.O. - stanowi, iż organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 (art. 66 ust. 1 pkt 1 u.Pr.O.); 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O.). Przy czym zgodnie z art. 66 ust. 2 u.Pr. O. opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie jako podstawę odwołania wicedyrektora ze stanowiska wskazano art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. Równocześnie, jak wynika z akt sprawy, uczyniono przy tym zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 66 ust. 2 u.Pr.O., tj. pismem z 19 lutego 2025 r. zwrócono się o wyrażenie opinii do Kuratora Oświaty w Łodzi (pismo to zostało doręczone do Kuratorium Oświaty w Łodzi 25 lutego 2025 r.). W świetle art. 64 ust. 1 u.Pr.O. nie ma wątpliwości, że ustawodawca zaliczył stanowisko wicedyrektora szkoły do kategorii stanowisk kierowniczych. A co za tym idzie do jego odwołania ze stanowiska zastosowanie znajdzie art. 66 u.Pr.O. W judykaturze nie budzi przy tym wątpliwości, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy, ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 296/05, Lex/el nr 186659, opubl. również [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/AAFBF028D5). Przyjmuje się więc, że zarządzenie w sprawie odwołania z funkcji dyrektora szkoły jest aktem o charakterze administracyjnoprawnym. Jako taki podlega on więc kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, a nie powszechne. Przy czym skoro art. 66 u.Pr.O. nie wskazuje formy decyzji administracyjnej dla odwołania ze stanowiska kierowniczego w szkole, to oznacza to, że następuje ono w formie zarządzenia. Powołanie bądź odwołanie dyrektora czy wicedyrektora szkoły jest więc sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami (por. np. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 805/10, Lex/el nr 645315 opubl. również [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/405631F529; czy wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 817/10, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/175F53E1AD). Nie można więc przyjąć, że akt odwołania dyrektora szkoły (tak jak akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły) należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy bowiem do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być on przez to aktem z zakresu administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2641/12, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/AEE2302E48; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1416/11, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B2BE0E2349). Odnotować należy, że od aktu o odwołaniu dyrektora wymaga się, aby zawierał uzasadnienie (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1664/12, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/66E2CD4BD5). Wskazane powyżej uwagi odnoszone były w orzecznictwie do aktu odwołania dyrektora szkoły niemniej jednak ma on materialnie jednakową treść, jak akt o odwołaniu ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Różni je natomiast m.in. to, że odwołania wicedyrektora szkoły, stosownie do art. 64 ust. 1 u.Pr.O., dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej. Na marginesie wskazać należy, że dyrektor szkoły nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego, zatem jego akty nie podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., co nie znaczy, że nie ma do tego innej podstawy. Zatem skoro akt o odwołaniu dyrektora szkoły nie jest decyzją administracyjną (zob. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 439/04, OwSS 2005, nr 3, s. 69), to podobny w treści akt o odwołaniu wicedyrektora szkoły również nie ma takiego charakteru. Nie podlega więc zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Nie znajdą także zastosowania art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., jako dotyczące postanowień administracyjnych, ani art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. odnoszący się do aktów prawa miejscowego, ani też art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., gdyż analizowane odwołanie wicedyrektora nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym nad działalnością organu samorządu terytorialnego. Pozostaje zatem przyjęcie, że akt o odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem lub czynnością z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten bowiem nie tylko dotyczy stosunku prawnopracowniczego, ale także - bezpośrednio - administracyjnoprawnego. Zarazem akt o odwołaniu z funkcji wicedyrektora dotyczy praw i obowiązków danej osoby, gdyż na jego mocy zostaje ona pozbawiona kompetencji przyznanych wicedyrektorowi szkoły przez statut szkoły oraz ustawę. Zważyć należy, że w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki, stosownie do art. 68 ust. 9 u.Pr.O., zastępuje go wicedyrektor (a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora – inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący). Obowiązki dyrektora mogą być powierzone wicedyrektorowi także w innych przypadkach - zob. np. art. 63 ust. 5 u.Pr.O. Nie budzi zatem wątpliwości ścisła relacja między aktem o powołaniu albo odwołaniu osoby z funkcji wicedyrektora, a jej uprawnieniami i obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa. Akt ten ma treść zarówno publicznoprawną, jak i związaną ze stosunkami prawa pracy. Na gruncie powyższego stwierdzić zatem należy, że akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 765/15, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/261E0EE45D). Od aktu odwołania ze stanowiska wicedyrektora nie przysługuje odwołanie, lecz można wnieść na ten akt skargę do sądu administracyjnego.
W niniejszym postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania jest zachowanie przewidzianych w przepisach publicznoprawnych wymogów dotyczących aktu odwołania wicedyrektora jednostki samorządowej (przedszkola miejskiego) jako formy realizacji zadań publicznoprawnych gminy, a więc aktu o publicznoprawnym charakterze. Odnotować przy tym należy, że w myśl art. 4 pkt 1 u.Pr.O. ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole – należy przez to rozumieć także przedszkole. Zatem stanowisko wicedyrektora czy to szkoły, czy to przedszkola ma z jednej strony niewątpliwie charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny, jednak z drugiej strony łączy się ono także z interesem prywatnoprawnym.
W kontrolowanym przypadku niewątpliwie doszło do aktu odwołania wicedyrektora jednostki samorządowej, a konkretnie jednostki podlegającej Miastu K.. W opinii sądu zaskarżone zarządzenie dotyczy interesu prawnego strony skarżącej, gdyż z chwilą pozbawienia jej dotychczasowo pełnionej funkcji wicedyrektora, pozbawiono ją powierzonych obowiązków i uprawnień. Tym samym więc nie może być wątpliwości co do tego, że narusza ono interes prawny strony skarżącej. Strona skarżąca, tj. osoba odwołana ze stanowiska wicedyrektora przedszkola miejskiego jest zatem, w ocenie sądu, podmiotem legitymowany do wniesienia przedmiotowej skargi. Przy czym okoliczność ta nie była sporna.
Podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia, którym odwołano stronę skarżącą z ze stanowiska wicedyrektora przedszkola miejskiego, stanowiły przepisy u.Pr.O., a rolą sądu rozpoznającego skargę na to zarządzenie była ocena zasadności i legalności tegoż, tj. w istocie odwołania strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora przedszkola miejskiego w trybie określonym zaskarżonym zarządzeniem. Jako podstawę prawną odwołania strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora organ wskazał art. 64 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. Zgodnie z treścią tego – przywoływanego już powyżej - przepisu, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, jak wynika z akt administracyjnych, wymogi formalne podjętego rozstrzygnięcia - określone w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. - zostały przez organ zachowane, gdyż w sprawie zostały wysłane wnioski o wyrażenie opinii o odwołaniu strony skarżącej do organu prowadzącego (pismo z 19 lutego 2025 r. skierowane do Prezydenta Miasta K.), do rady pedagogicznej (pismo z 19 lutego 2025 r. skierowane do Rady Pedagogicznej Przedszkola Miejskiego [...] w K.) oraz do Kuratora Oświaty (pismo z 19 lutego 2025 r. skierowane do Kuratora Oświaty w Ł.). Podkreślić przy tym należy, ani brak wyrażenia opinii, ani wyrażenie opinii negatywnej (kwestionującej odwołanie ze stanowiska wicedyrektora) nie blokuje skutecznego odwołania ze stanowiska. Opinia wyrażona na podstawie art. 64 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. nie ma bowiem charakteru wiążącego (por. np. wyrok NSA z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 1101/22, Lex/el nr 3869331 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3350/21, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/3C5DFCFF33). Wymogiem określonym przez ustawodawcę w treści art. 64 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. jest bowiem uprzednie zasięgnięcie opinii określonych podmiotów – w niniejszym przypadku organu prowadzącego, rady pedagogicznej oraz kuratora oświaty. Sformułowanie, którym posłużył się ustawodawca w treści art. 64 ust. 1 oraz art. 66 ust.1 pkt 2 u.Pr.O., tj. "po zasięgnięciu opinii", nie oznacza bowiem wymogu jej uzyskania, ale konieczność uprzedniego zwrócenia się do określonych podmiotów o wyrażenie opinii. Niejako na marginesie wskazać należy, że wymóg uzyskania pozytywnej opinii wynika z innych przepisów u.Pr.O. – przykładowo z art. 9 ust. 1, czy art. 32 ust. 4. Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta K. pismem z 3 marca 2025 r. pozytywnie zaopiniował odwołanie strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora przedszkola miejskiego. Z Kolei Rada Pedagogiczna Przedszkola Miejskiego Nr [...] w K. uchwałą Nr 19 2024/2025 z dnia 19 lutego 2025 r. wyraziła negatywną opinię w sprawie odwołania strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora (uchwałę podjęto w głosowaniu tajnym w obecności 23 członków Rady Pedagogicznej, głosów za oddano 8; głosów przeciw oddano 9, głosów wstrzymujących się oddano 6). Z kolei kurator oświaty nie wyraził w ogóle w sprawie opinii, mimo doręczenia mu 25 lutego 2025 r. (w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przez Kuratorium Oświaty w Łodzi wniosku o wyrażenie opinii z 19 lutego 2025 r. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem poprawnego przeprowadzenia postępowania dotyczącego odwołania wicedyrektora ze stanowiska jest jedynie zwrócenie się o opinię do określonych w treści przywołanych powyżej przepisów podmiotów. Tym samym brak wyrażenia przez kuratora oświaty opinii w sprawie odwołania strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora, nie stanowiło przeszkody do wydania zarządzenia o odwołaniu wicedyrektora ze stanowiska. W treści art. 66 ust. 2 u.Pr.O. wskazano, iż opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od daty otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Zatem skoro wniosek o wydanie opinii doręczono do Kuratorium Oświaty w Łodzi 25 lutego 2025 r. to 21-dniowy termin na wydanie tejże opinii upłynął w dniu 18 marca 2025 r. Przy czym zaskarżone do sądu zarządzenie Nr 8/2025 o odwołani strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora zostało wydane 25 marca 2025 r. A co za tym idzie należy uznać, iż uczyniono zadość wymogom formalnym, o których mowa w przywołanych powyżej przepisach.).
Zaskarżone zarządzenie w przedmiocie odwołania strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora przedszkola – jak już wskazywano - nie jest decyzją administracyjną i w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie nie znajdują zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Również przepisy u.Pr.O. nie przewidują stosowania k.p.a. ani wprost, ani odpowiednio, do podjęcia aktu o odwołaniu dyrektora/wicedyrektora ze stanowiska (por. np. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 913/21, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/031F275651). Bez wpływu na trafność wydanego rozstrzygnięcia należy zatem uznać zarzuty dotyczące wydania stronie skarżącej zaskarżonego zarządzenia wraz z uzasadnieniem dopiero po wezwaniu, czy też brak wyraźnego zapoznania skarżącej z materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia. Wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że strona skarżąca była na bieżąco informowana o podejmowanych czynnościach, była też wzywana do zajęcia stanowiska w sprawie zgłaszanych pod jej adresem zarzutów. Miała zatem możliwość ustosunkowania się do nich, co zresztą czyniła, składając do sprawy wyjaśnienia, które załączono do akt sprawy.
W ocenie sądu niezasadny jest też zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. Przepis ten, jak już wskazywano, pozwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (w niniejszym przypadku wicedyrektora przedszkola) w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia wyłącznie "w przypadkach szczególnie uzasadnionych". Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi taka przesłanka, należy niewątpliwie do organu, który zamierza pozbawić nauczyciela dotychczasowej funkcji kierowniczej. Dysponuje on w tym zakresie pewną swobodą – ustawodawca posłużył się bowiem sformułowaniem: "może odwołać". Jednak sfera uznania kompetentnego organu, chociaż dość znaczna, nie jest nieograniczona, gdyż organ, korzystając z przysługujących mu uprawnień, musi uwzględniać rozwiązania wynikające z ustawy o systemie oświaty, w tym ograniczenia przewidziane w jej art. 66 ust.1 pkt 2 u.Pr.O. Skoro bowiem przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. przewiduje możliwość odwołania tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych to oznacza to, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył wicedyrektorowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza odwołać go z tej funkcji, nie mogą mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego, lecz powinny być dokładnie oraz szczegółowo wywiedzione i umotywowane w dokumentach zgormadzonych w aktach sprawy oraz wskazane w uzasadnieniu podejmowanego rozstrzygnięcia. Zatem prawidłowość zaskarżonego zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska wicedyrektora przedszkola należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Przy czym powołane w uzasadnieniu zarządzenia okoliczności muszą być konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym jego wydanie oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia. Tylko takie wywody w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając wicedyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 66 ust.1 pkt 2 u.Pr.O. Przy czym powołany przepis w przewidzianych w nim sytuacjach nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie upoważnia właściwy organ do odwołania wicedyrektora z funkcji kierowniczej, nie podając przy tym wprost żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Zaznaczyć jednak należy, że skoro ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" – używanego również w innych normach prawnych u.Pr.O. – dodał przysłówek "szczególnie", to nie ulega wątpliwości, że w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. położył on nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Przysłówek "szczególnie" służy bowiem do wyróżnienia, podkreślenia czegoś. Użyte w omawianym przepisie pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" musi być rozumiane wąsko (zob. np.: wyrok NSA z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt III OSK 2403/21, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6AFA775C23; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1047/11, Lex/el nr 1139586 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 681/11,Lex/el nr 1152698; a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 535/10, Lex/el nr 953908). Oznaczać ono może albo nagłe zdarzenia powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności wicedyrektora albo naruszenie prawa przez wicedyrektora, czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem wicedyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu wicedyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Nieograniczoność ram czasowych odwołania wicedyrektora w omawianym trybie w stosunku do chwili wystąpienia owych szczególnie uzasadnionych przypadków podważałaby ratio legis regulacji zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. Brak szybkiej reakcji organu na postępowanie wicedyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu może znosić, możliwość jego odwołania z funkcji na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego w sposób oczywisty dla przypadków wymagających natychmiastowego działania (por. np. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3053/01, Lex/el nr 82679 oraz z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1615/12, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/A7C0FB70FE). Zatem wąsko rozumiane pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" oznacza tylko takie sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania placówki. Zagrożenie to musi być przy tym na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę. Tym samym więc podstawą odwołania z pełnionej funkcji kierowniczej nie mogą być przypadki zwyczajne, typowe – tj. bazujące jedynie na negatywnej ocenie pracy czy wykonania bieżących zadań nauczyciela pełniącego funkcję kierowniczą. Sąd podziela przy tym wyrażane w judykaturze stanowisko, iż z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. nie wynika, aby podstawą odwołania z funkcji kierowniczej były tylko zawinione przypadki działania dyrektora, taką podstawę stanowią bowiem również przypadki niezawinione, niemniej jednak uniemożliwiające sprawowanie funkcji kierowniczej w pełnym zakresie (por. np. wyrok WSA z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2580/19, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/74D8A107B2). Wobec powyższego odnotować należy, że w orzecznictwie wskazywano na następujące "szczególnie uzasadnione przypadki" uzasadniające odwołanie z funkcji kierowniczej: 1) kradzież ; 2) błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją; 3) poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu kierownika placówki; 4) zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych; 5) notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły; 6) długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę, powodując jej dezorganizację; 7) jawne, nietolerancyjne i dyskryminujące zachowanie kierownika placówki mające na celu poniżanie nauczycieli bądź uczniów (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1884/17, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B5D342E0A9; z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 22/17, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0F44B55DD8; z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 109/17, opubl. [w:] CBOSA - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/A5655AA561). Oczywistym jest, iż przypadki stanowiące podstawę odwołania z funkcji kierowniczej, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. są zawsze ściśle związane z okolicznościami konkretnej sprawy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia, wskazano na następujące przyczyny odwołania ze stanowiska wicedyrektora przedszkola: 1) informacje od rodziców dzieci z grupy "[...]", że dzieci boją się zajęć z wicedyrektor; 2) brak właściwego nadzoru nad przestrzeganiem procedury przyprowadzenia i odbioru dzieci z przedszkola w oddziale przedszkolnym przy ul. [...] w K. gdyż zdarzały się sytuacje, gdy nauczyciele oddziału wydawali dzieci bez żadnego wylegitymowania osoby odbierającej dziecko, nawet gdy osoba ta przychodzi raz bądź dwa razy w roku i nie była znana wychowawcy; 3) lekceważenie potrzeb dzieci i niewłaściwe pełnienie funkcji opiekuńczo-wychowawczej poprzez: a) brak zgody na wychodzenie dzieci do toalety, zgodnie z ich potrzebami, b) nakazywanie siedzenia dzieciom w ciszy, bo nie lubi Pani hałasu, c) tolerowanie praktyki zamykania płaczących dzieci w ciemnej toalecie do czasu aż się samouspokoją; 4) brak właściwego nadzoru pedagogicznego nad nauczycielami którzy dopuszczali się nagannych praktyk jak: a) krzyczenie na dzieci, b) zmuszanie dzieci do jedzenia nawet w przypadku, gdy dziecko stanowczo się temu sprzeciwiało; 5) utarta zaufania Dyrektora Przedszkola do dalszego pełnienia funkcji wicedyrektora przedszkola. Równocześnie do akt sprawy załączono dokumenty wskazujące na określone w uzasadnieniu zarządzenia okoliczności, które stanowiły podstawę odwołania strony skarżącej z funkcji wicedyrektora przedszkola. W odpowiedzi na skargę organ szczegółowo opisał swoje stanowisko w niniejszej sprawie, natomiast strona skarżąca w uzasadnieniu skargi oraz na terminie rozprawy stanęła na stanowisku, że stawiane jej zarzuty są bezpodstawne, gdyż zachowaniem swoim nie naruszyła przepisów powoływanych przez organ. Sąd, na rozprawie, postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r., dopuścił zarówno wnioski dowodowe złożone w skardze (w postaci przywołanych dokumentów załączonych do skargi), jak również w piśmie złożonym przez dyrektora przedszkola na rozprawie (w postaci następujących dokumentów: postanowienia Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Łódzkim z 10 lipca 2025 r. o wszczęciu, na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Łódzkim z 3 lipca 2025 r., postępowania dyscyplinarnego wobec strony skarżącej, porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę z 4 lipca 2025 r. zawarte między stroną skarżącą a dyrektorem przedszkola; prośby strony skarżącej z 26 czerwca 2025 r. o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron w związku z przejściem na emeryturę; pisma strony skarżącej z 28 kwietnia 2025 r. wymawiającego umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia w związku z przejściem na emeryturę) na mocy przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a.
W ocenie sądu stawiane przez organ zarzuty są zasadne, dawały one bowiem podstawę do wydania zaskarżanego zarządzenia. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, jak i w odpowiedzi na skargę organ w sposób dostateczny wyjaśnił, dlaczego w przypadku skarżącej miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w przywołanej powyżej regulacji, tj. w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. W ocenie sądu z materiału dowodowego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynikają zachowania skarżącej stanowiące podstawę odwołania jej z funkcji kierowniczej, wymienione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, w tym w szczególności polegające na lekceważeniu potrzeb dzieci przejawiającym się: a) brakiem zgody na wychodzenie dzieci do toalety, zgodnie z ich potrzebami, b) nakazywaniem siedzenia dzieciom w ciszy, c) tolerowaniem praktyki zamykania płaczących dzieci w ciemnej toalecie do czasu aż się samouspokoją. Ponadto z akt sprawy wynika także brak właściwego nadzoru nad nauczycielami którzy dopuszczali się nagannych praktyk takich jak: a) krzyczenie na dzieci, b) zmuszanie dzieci do jedzenia nawet w przypadku, gdy dziecko stanowczo się temu sprzeciwiało. Z akt sprawy wynika również, że dzieci bały się zajęć prowadzonych przez wicedyrektor. Z akt sprawy wynika również brak właściwego nadzoru nad przestrzeganiem procedury przyprowadzenia i odbioru dzieci z przedszkola w oddziale przedszkolnym przy ul. [...] w K.. Okoliczności te potwierdza m.in. protokół ze spotkania rodziców dzieci z dyrekcją Przedszkola nr [...] z 4 lutego 2025 r., podczas którego zgłoszono następujące problemy: 1) nauczyciel wymusza jedzenie, każe jeść nawet w przypadku, gdy dziecko stanowczo się sprzeciwia i gdy przysłowiowo "rośnie mu w buzi"; 2) dzieci z grupy [...] są zamykane w łazience, świadkami tych sytuacji są dzieci z grupy [...] 3) wicedyrektor nie pozwala na wyjście do toalety za potrzebą; 4) nauczyciel w sposób głośny oznajmia, że "nienawidzi bachorów i tej pracy"; 5) nauczycielki krzyczą na dzieci, niejednokrotnie gdy odbieramy dzieci i przebywamy w szatni słyszymy, jak krzyczą na dzieci i zwracają się do dzieci: "czy ja pozwoliłam ci się ruszać?!"; 6) wicedyrektor każe siadać dzieciom w kole na dywanie w ciszy "bo nie lubi hałasu"; 7) podczas odbierania dziecka przez matkę nauczycielka skierowała słowa: "i pamiętaj, że ja nie przytulam dzieci płaczących"; 8) podczas przyprowadzania dziecka do przedszkola w obecności ojca nauczycielka skierowała słowa "wchodź do sali bo nie zamierzam się tu z tobą szarpać"; 9) izolowanie grup [...] i [...], co było widoczne podczas organizacji balu halloweenowego; 10) wydanie dziecka przez nauczycielkę matce, która była pod znacznym wpływie alkoholu. Jak wynika z akt sprawy, zgłoszone do protokołu spotkania problemy zostały potwierdzone przez obecnych rodziców. Ponadto, co należy podkreślić, z akt sprawy wynika, iż świadkiem zdarzeń opisanych w protokole z 4 lutego 2025 r. była między innymi osoba zajmująca stanowisko pomocy nauczyciela w Przedszkolu Miejskim Nr [...], która wyraźnie wskazała, iż była świadkiem tych zdarzeń i sytuacji (pismo z 10 lutego 2025 r., w którym wskazano nadto, że okoliczności te nie były zgłaszane wicedyrektor, gdyż była ona świadkiem tych sytuacji i zdarzeń). Z kolei woźna w piśmie z 10 lutego 2025 r., oświadczyła, że była świadkiem sytuacji opisanych w piśmie z 4 lutego 2025 r., a nadto wyraźnie wskazała, że była świadkiem podszczypywania i stawiania dzieci w kącie za karę przez konkretnych nauczycieli, którzy bardzo głośno krzyczeli na dzieci, stosowali wobec dzieci mocne ściskanie rąk, co powodowało ból i płacz dziecka. Był stosowany zakaz chodzenia do toalety według potrzeb dziecka, tylko wtedy gdy nauczyciel wyznaczył czas na korzystanie z toalety. Dziecko płaczące było odsyłane do toalety żeby się "wyryczeć", uspokoić i dopiero wrócić do sali. Woźna wskazała także, że jeden z nauczycieli wyzywał dzieci od "bachorów", a przy tym podała, że była świadkiem naocznym szarpania dzieci i przeciągnięcia chorego dziecka za ręce po podłodze. Często krzyczano i również wysyłano dzieci do toalety żeby się tam "wyryczały". W swojej odpowiedzi z 10 lutego 2025 r. woźna wskazała także, że wicedyrektor stosowała wobec dzieci wmuszanie jedzenia, co czasami kończyło się nawet wymiotami danego dziecka. Również był zakaz wychodzenia do toalety, gdy dziecko miało taką potrzebę. Woźna wskazała, że według wicedyrektor dziecko powinno korzystać z toalety wtedy, gdy jest na to wyznaczony czas. Było przymusowe leżakowanie w kompletnej ciszy. Gdy dzieci wiedziały, że w danym dniu będą zajęcia z wicedyrektor były roztrzęsione, wystraszone i zapłakane. Ponadto woźna wskazała, że była naocznym świadkiem zachowań nauczycielki, która między innymi straszyła dzieci, że pójdą do gabinetu Pani Dyrektor, wtedy wystraszone potrafiły siedzieć dłuższy czas w ciszy. Woźna wskazała także, że gdy dziecko nie chciało obiadu to było zaprowadzane do gabinetu Pani Dyrektor wraz z obiadem. Wracało zapłakane i wystraszone. Również z pisma nauczycielki wychowania przedszkolnego z 10 lutego 2025 r. wynika, że była ona świadkiem sytuacji i zdarzeń określonych w piśmie z 4 lutego 2025 r. a nadto wskazała ona, że niektóre nauczycielki, w tym również wicedyrektor bardzo głośno krzyczą na dzieci, co wywołuje u niektórych nagły płacz. Dzieci nie chcą wchodzić do sali, po zachęceniu i wejściu ciągle pytają: "czy będzie pani dyrektor?", "czy ja będę cały dzień z nimi" "czy ja też będę na obiedzie?". Z relacji nauczycielki wynika także, że strona skarżąca zmuszała dzieci do zjedzenia wszystkiego, nie mogły one wstać jeśli nie zjadły wszystkiego, bądź prawie wszystkiego. Na odpoczynku dzieci leżą w ciszy, praktycznie się nie ruszając. Nauczycielka wskazuje, że była świadkiem, kiedy wicedyrektor nie puściła dziecka do toalety na odpoczynku i to dziecko "posikało się" na dywan. Bywają dni, kiedy dzieci zaczynają płakać, trząść się jeśli do sali wchodzi wicedyrektor.
Z akt sprawy wynika również, że w celu wyjaśnienia okoliczności zaistniałych zdarzeń, 18 lutego 2025 r. odbyły się spotkania z rodzicami, którzy w sposób szczegółowy, na podstawie relacji swoich dzieci opisali zachowania konkretnych nauczycieli przedszkola, w tym wicedyrektor, a które również potwierdzają przyczyny odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora Przedszkola Miejskiego nr [...] w K. określone w załączniku nr 1 do zarządzenia, tj. w jego uzasadnieniu. Nadto, z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie zapewniła bezpieczeństwa fizycznego dzieciom przedszkolnym, nie zapewniając właściwego nadzoru nad przestrzeganiem procedury przyprowadzenia i odbioru dzieci z przedszkola w oddziale przedszkolnym przy ul. [...] w K., gdyż zdarzały się sytuacje, gdy nauczyciele oddziału wydawali dzieci bez żadnego wylegitymowania osoby odbierającej dziecko, nawet gdy osoba ta przychodziła raz bądź dwa razy w roku i nie była znana wychowawcy. Takie zaś sytuacje mogą zagrażać realnie bezpieczeństwu dzieci w tym ich życiu, czy zdrowiu.
Wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia okoliczności, potwierdzone w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym wskazują, że w niniejszej sprawie można mówić zarówno o obiektywnej utracie zaufania do kierownika placówki, jak również o zagrożeniu dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania placówki oraz o utracie zdolności wykonywania powierzonej wicedyrektorowi funkcji. Co więcej w ocenie sądu wskazane w uzasadnieniu zarządzenia o odwołaniu z funkcji wicedyrektora przedszkola przyczyny odwołania są obiektywne i potwierdzone w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez dyrektora przedszkola. Okoliczności, które obciążyły stronę skarżącą i wskazywały m.in. na sposób jej postępowania i zarządzania placówką zostały ustalone na podstawie pisemnych oświadczeń nauczycieli, woźnej oraz rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola. Materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia rodziców, woźnej, a także nauczycieli zatrudnionych w placówce, nad którymi nadzór sprawowała strona skarżącą były spójne, konsekwentne i wzajemnie się uzupełniały. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie miał żadnych wątpliwości, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie dawał pełną i wiarygodną podstawę do uznania, iż w sprawie zaistniały szczególnie uzasadnione przypadki do odwołania strony skarżącej ze stanowiska wicedyrektora Przedszkola [...] w K.. Wskazane w zarządzeniu zdarzenia mają charakter wyjątkowy, stanowią o niedopełnieniu obowiązków, które wprowadzają destabilizację w realizacji zdań opiekuńczych i wychowawczych przedszkola, co skutkowało natychmiastowym zaprzestaniem dalszego pełnienia przez skarżącą funkcji wicedyrektora przedszkola, gdyż dalsze pełnienie tej funkcji godziłoby nie tylko w interes przedszkola ale przede wszystkim w dobro dzieci do niego uczęszczających. Zachowania te są niewątpliwie przejawem lekceważenia indywidualnych potrzeb dzieci, naruszenia ich godności oraz świadczą o niewłaściwym pełnieniu funkcji kierowniczych oraz opiekuńczo-wychowawczych. Tym samym sytuacje wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia niewątpliwie wpisują się w przesłankę "przypadku szczególnie uzasadnionego", o którym stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. Wskazać w tym miejscu należy, art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karty Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 986 ze zm.) nakłada na nauczycieli (w tym również nauczycieli zatrudnionych w publicznych przedszkolach) obowiązek: 1) rzetelnego realizowania zadań związanych z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę; 2) wspierania każdego ucznia w jego rozwoju; 3) dążenia do pełni własnego rozwoju osobowego; 3a) doskonalenia zawodowego, zgodnie z potrzebami szkoły; 4) kształcenia i wychowywania młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka; 5) dbania o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów. Wobec powyższego w ocenie sądu zachowania nauczyciela, które poniżają, ośmieszają, zastraszają, czy lekceważą podopiecznych stanowią bezpośrednie naruszenie zasady poszanowania ich godności. Nauczyciel powinien mieć świadomość, iż każda forma przemocy, w tym słownej, w stosunku do podopiecznych, nawet w łagodnej postaci, nie jest akceptowalna w środowisku edukacyjnym, a nauczyciel powinien postępować z dziećmi z należytym poszanowaniem ich godności i nienaruszalności psychicznej. Zachowania zarzucone stronie skarżącej, potwierdzone w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, noszą znamiona zachowań nieetycznych. Niewłaściwe zachowania strony skarżącej wobec dzieci, jak i akceptacja takich zachowań których dopuszczali się inni nauczyciele przedszkola w postaci agresji słownej oraz fizycznej podważają poczucie bezpieczeństwa dziecka w miejscu, w którym powinno być ono przecież otoczone szczególną opieką i troską. Niewymagający wiedzy specjalistycznej jest fakt, iż jeżeli dziecko doświadcza ze strony swojego opiekuna poniżania, braku wsparcia, gdy jest zastraszane, a nadto gdy stosuje się wobec niego przemoc fizyczną lub psychiczną, to może to doprowadzić do zahamowania jego rozwoju emocjonalnego, problemów psychicznych oraz niechęci do wszelkich placówek oświatowych, w tym w szczególności do szkoły. Zatem wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia oraz potwierdzone materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy zachowania strony skarżącej stanowią nie tylko o naruszeniu praw dziecka wynikających ze statutu przedszkola, w którym pełniła ona funkcję wicedyrektora czy przyjętych w nim standardów ochrony małoletnich ale także wynikających z Konstytucji, która w art. 30 gwarantuje konstytucyjną ochronę godności człowieka, która jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Wynikające z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy zachowania strony skarżącej stanowią także o naruszeniu praw dziecka wynikających z ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.), która gwarantuje prawo do wolności od poniżającego traktowania od przemocy fizycznej i psychicznej. Zgodnie z art. 19 Konwencji Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe kroki w dziedzinie ustawodawczej, administracyjnej, społecznej oraz wychowawczej dla ochrony dziecka przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej, krzywdy lub zaniedbania bądź złego traktowania lub wyzysku, w tym wykorzystywania w celach seksualnych, dzieci pozostających pod opieką rodzica(ów), opiekuna(ów) prawnego(ych) lub innej osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Z kolei w art. 28 ust. 2 Konwencji wskazano, że Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe środki zapewniające, aby dyscyplina szkolna była stosowana w sposób zgodny z ludzką godnością dziecka i z niniejszą konwencją. W świetle powyższego nie może również ujść uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z małymi dziećmi uczęszczającymi do przedszkola, a co za tym idzie z bardzo małym człowiekiem, w odniesieniu do którego nawet pojedyncze sytuacje, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, świadczą o wystąpieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O. Strona skarżąca pełniąc funkcję kierowniczą, a przede wszystkim będąc nauczycielem z tak długim stażem była szczególnie zobowiązana do dbania o dobro pozostających pod jej opieką dzieci, czego w ocenie sądu nie uczyniła. A co za tym idzie zarzucone stronie skarżącej naruszenia mają charakter rażący i uzasadniały natychmiastowe jej odwołanie ze stanowiska wicedyrektora w Przedszkolu Miejskim nr [...] w K. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.Pr.O.
W ocenie sądu prezentowana przez pełnomocnika strony skarżącej argumentacja sprowadza się do polemiki i stanowi próbę zanegowania okoliczności faktycznych dla niej niekorzystnych przy jednoczesnym niedostrzeganiu zarzutów i dowodów je potwierdzających. Twierdzenia te są bezpodstawne, gdyż nie pojawiły się w toku postępowania okoliczności, które mogłyby podważyć wynik postępowania wyjaśniającego organu oraz przyjętą ocenę opartą zarówno o analizę całokształtu materiału dowodowego, jak i o doświadczenie życiowe. Ponadto potwierdzeniem okoliczności ujawnionych w aktach sprawy jest i to, że w stosunku do strony skarżącej zostało wszczęte – na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Łódzkim - przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewódzki Łódzkim, postanowieniem z 10 lipca 2025 r., postępowanie dyscyplinarne.
Co do stanowiska pełnomocnika strony skarżącej, iż mimo odwołania ze stanowiska wicedyrektora, stronie skarżącej przydzielono godziny dydaktyczne, to jak słusznie wskazała obecna na rozprawie dyrektor przedszkola, strona skarżąca mimo odwołania jej z funkcji wicedyrektora przedszkola, nie została zwolniona z pracy, a co za tym idzie zostały jej przydzielone zajęcia, niemniej jednak w szkole, ze starszymi dziećmi. Ponadto, jak wskazała dyrektor przedszkola, strona skarżąca po odwołaniu jej ze stanowiska wicedyrektora przedszkola przedłożyła zwolnienie lekarskie i w związku z tym nie podjęła już pracy, a następnie złożyła wniosek o rozwiązanie umowy o pracę, a finalnie doszło do rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron (okoliczności te potwierdzają dokumenty złożone przez dyrektor przedszkola podczas rozprawy).
Reasumując, zdaniem sądu, postępowanie przed organem zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie dostrzegł w niniejszej sprawie naruszeń przepisów prawa, ani materialnego, ani procesowego.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
a.kr