III SA/Łd 343/23

III SA/Łd 343/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2458/23 - Wyrok NSA z 2024-06-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200 i art. 205 par. 2, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 128, art. 134 i art. 63 par. 1 i par. 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr SKO.4141.77.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 kwietnia 2023 r., nr SKO 4141.77.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło niedopuszczalność odwołania K.K. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 21 lutego 2023 r., nr ZDiT-IU.40081.693.1.2021 ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki VW Sharan o numerze rejestracyjnym[...].
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 21 lutego 2023 r. orzekł o ustaleniu dla K.K. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki VW Sharan o numerze rejestracyjnym [...] w wysokości 331 zł.
K.K. za pośrednictwem poczty mailowej (z adresu:[...]) złożył 14 marca 2023 r. odwołanie od decyzji z 21 lutego 2023 r.
Organ drugiej instancji stwierdzając niedopuszczalność odwołania podniósł, że zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania. Odwołanie – w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – stanowi podanie, o którym mowa w art. 63 § 1 k.p.a. Fakt, że odwołanie nie musi spełniać szczególnych wymogów co do treści, nie oznacza jednak, że nie musi ono spełniać minimalnych wymogów formalnych jakie ustawodawca przewidział dla podań wnoszonych w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wniósł odwołanie za pośrednictwem poczty mailowej na adres poczty mailowej organu pierwszej instancji (zdit@zdit.uml.lodz.pl). Odwołanie to nie czyni zadość wymaganiom ustalonym na gruncie art. 63 § 1 k.p.a. i konsekwentnie winno mieć miejsce stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że z dotychczasowej korespondencji, która odbywała się drogą pisemnego doręczenia, jak i doręczenia mailowego można wnioskować, że złożenie odwołania może odbyć się drogą mailową, jak i doręczenia pisemnego. Nie ma informacji o odwołaniu tylko i wyłącznie drogą doręczenia pisemnego do właściwego organu rozpatrującego sprawę. Wszelkie dane osobowe, adresowe są znane dla wszystkich stron uczestniczących w postępowaniu i nigdy nie były w jakikolwiek sposób podważane lub kwestionowane. Z powodu braku informacji w pouczeniu, że odwołanie należy złożyć tylko osobiście w formie pisemnej istnieje domniemanie, że można też takowe złożyć w każdej innej, dostępnej w formie np. elektronicznie.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie odwołania od decyzji o zapłacie kosztów powstałych w następstwie usunięcia pojazdu i zapoznanie się z dokumentacją odwoławczą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W art. 134 k.p.a. uregulowano dwie odrębne instytucje proceduralne – niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi wniesienia odwołania (por. wyrok NSA w Warszawie z 10 listopada 1998 r., III SA 898/97). Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że 14 marca 2023 r. skarżący na adres poczty elektroniczny organu pierwszej instancji przesłał wiadomość e-mail, do której załączył odwołanie od decyzji z 21 lutego 2023 r. ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.
Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
Z kolei stosownie do art. 63 § 3a k.p.a. podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru.
Warunkiem skuteczności wniesienia podania na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej jest jego wniesienie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Niezachowanie tego warunku powoduje bezskuteczność czynności. Jak wskazano powyżej, stosownie do art. 63 § 1 zd. 2 k.p.a., podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zmiana przepisu art. 63 § 1 k.p.a., który od 5 października 2021 r. obliguje organy administracji do pozostawienia bez rozpoznania, podania wniesionego na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), nastąpiła na podstawie art. 61 pkt 17 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320). W tej sytuacji od 5 października 2021 r. organ jest zobowiązany do pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeśli strona wniosła je do organu zwykłym e-mailem, a nie za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym (art. 61 pkt 17 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych) bądź na adres do doręczeń elektronicznych (zmiana wprowadzona na podstawie art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu automatyzacji załatwiania niektórych spraw przez Krajową Administrację Skarbową – Dz. U. poz. 1301, obowiązująca od 7 lipca 2022 r.).
Już na gruncie uprzedniego brzmienia omawianego przepisu w orzecznictwie podkreślało się, że nie można utożsamiać adresu mailowego organu z elektroniczną skrzynką podawczą (por. wyrok NSA z 28 marca 2022 r., I OSK 1224/21; z 6 kwietnia 2023 r., III OSK 7475/21; podobnie: wyrok WSA w Łodzi z 29 listopada 2022 r., II SA/Łd 702/22, wyrok WSA w Szczecinie z 22 lutego 2023 r., I SA/Sz 847/22). W art. 63 § 1 k.p.a. ustawodawca odwołał się do pojęcia elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej utworzonej na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 57 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o informatyzacji" w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia przez skarżącego odwołania za pośrednictwem maila), definiuje elektroniczną skrzynkę podawczą organu jako dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17). Stosownie do art. 16 pkt 1a ustawy o informatyzacji podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane przez ministra właściwego do spraw informatyzacji na ePUAP (elektronicznej platformie usług administracji publicznej), oraz zapewnia jej obsługę. Z funkcjonowaniem elektronicznej skrzynki podawczej organu łączy się m.in. system urzędowych poświadczeń odbioru rozumianych jako dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego – w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru (art. 3 pkt 20 lit. a-d ustawy o informatyzacji). Wymogi dotyczące m.in. doręczania dokumentów elektronicznych uregulowane zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 180). Organ nie ma więc możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2022 r., II OZ 466/22; postanowienie WSA w Łodzi z 4 kwietnia 2023 r., II SA/Łd 310/23). Dopiero w razie wniesienia podania na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym możliwe byłoby stosowanie wymogów określonych w art. 63 § 3a k.p.a. a w razie ich niespełnienia art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2023 r., III OSK 7475/21; wyrok WSA w Gliwicach z 7 czerwca 2023 r., II SA/Gl 356/23).
W tej sytuacji z uwagi na brzmienie art. 63 § 1 k.p.a. organ zobligowany jest do pozostawienia pisma bez rozpoznania jeśli strona wniosła pismo do organu zwykłym e-mailem, a nie na adres ePUAP organu. Organ nie ma więc możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2022 r., II OZ 466/22). Jednocześnie nie można uznać za odwołanie pisma, które zostało wniesione za pośrednictwem zwykłej poczty elektronicznej a nie za pośrednictwem ePUAP organu (por. wyrok NSA z 10 maja 2022 r., I OSK 2207/21). Pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 63 § 1 k.p.a. nie następuje ani w drodze decyzji, ani postanowienia. Należy zatem przyjąć, odwołując się do instytucji pozostawienia podania bez rozpoznania uregulowanej w art. 64 § 2 k.p.a., że pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o której podjęciu należy jedynie powiadomić wnoszącego podanie.
Podanie wniesionego przez skarżącego 14 marca 2023 r. za pośrednictwem zwykłej poczty e-mail powinno zatem zostać pozostawione przez organ administracji bez rozpoznania na podstawie z art. 63 § 1 k.p.a., a skarżący winien o tym zostać zawiadomiony. Za nieprawidłowe uznać więc należy wydanie przez organ administracji postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.
Z tych względów sąd stwierdził, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 134 k.p.a. w związku z art. 63 § 1 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji związany będzie wykładnią prawa dokonaną w niniejszym uzasadnieniu, co do możliwości uznania pisma skarżącego z 14 marca 2023 r. za prawidłowo wniesione i co do możliwości uznania go za odwołanie. W zależności od wyników tych ustaleń organ podejmie dalsze czynności.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
O zwrocie na rzecz skarżącego od organu administracji kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
d.j.