Orzeczenie · 2020-05-20

III SA/Łd 343/20Uchylenie kosztow egzekucyjnych błędną wykładnia przepisów

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2020-05-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneopłata manipulacyjnazajęcie wierzytelnościrachunek bankowyustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnysądowa kontrolabezskuteczna egzekucja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 8.224,56 zł. Koszty te obejmowały opłatę za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (6.853,80 zł) i opłatę manipulacyjną (1.370,76 zł). Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), który pozwala na pobranie opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnej tylko w przypadku faktycznego zajęcia środków. W sprawie nie wykazano, czy do takiego zajęcia doszło. Ponadto, sąd odniósł się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 64 § 6 u.p.e.a. (opłata manipulacyjna), wskazując na konieczność zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organów. Organy nie wykazały tej zależności, opierając się jedynie na analogii do opłat za zajęcie nieruchomości i nie rozważając faktycznego nakładu pracy ani skuteczności egzekucji. Sąd podkreślił, że w przeciwieństwie do orzeczeń przywołanych przez organ, w tej sprawie egzekucja była całkowicie nieskuteczna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności opłat za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i opłat manipulacyjnych, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (przed 8 września 2016 r.) oraz specyfiki sprawy, gdzie egzekucja była całkowicie bezskuteczna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być naliczona, jeśli na rachunku nie było środków pieniężnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata egzekucyjna na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wykładni językowej art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, że przepis ten nie przewiduje możliwości pobrania opłaty, gdy na rachunku bankowym nie ma środków pieniężnych.

Czy opłata manipulacyjna za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego może być naliczona w wysokości wynikającej z procentowego stosunku do kwoty egzekwowanej, bez uwzględnienia faktycznych nakładów pracy i skuteczności egzekucji, zwłaszcza w przypadku bezskutecznej egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naliczenie opłaty manipulacyjnej wymaga wykazania racjonalnej zależności między jej wysokością a czynnościami organu, zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały, aby zachowana została racjonalna zależność między wysokością opłaty manipulacyjnej a czynnościami organu, odwołując się jedynie do analogii z opłatą za zajęcie nieruchomości i nie rozważając faktycznego nakładu pracy ani skuteczności egzekucji, która była całkowicie bezskuteczna.

Czy organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego po umorzeniu postępowania z powodu bezskuteczności, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie poczyniły wystarczających ustaleń co do faktycznego zajęcia wierzytelności oraz nie oceniły prawidłowo skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla zastosowania przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata za zajęcie innych wierzytelności pieniężnych lub praw majątkowych pobierana jest tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata manipulacyjna za czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych powinna być racjonalnie powiązana z nakładem pracy i skutecznością, a jej wysokość nie może być nadmierna.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 18

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być naliczona tylko w przypadku faktycznego zajęcia środków. • Naliczenie opłaty manipulacyjnej wymaga wykazania racjonalnej zależności między jej wysokością a czynnościami organu, zwłaszcza przy bezskutecznej egzekucji. • Organy nie wykazały, że doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. • Organy nie oceniły prawidłowo skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla stosowania przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych • brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji • zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone • w przypadku bezskuteczności egzekucji, nie można obciążać wierzyciela kosztami, które nie odzwierciedlają faktycznych nakładów pracy organu

Skład orzekający

Monika Krzyżaniak

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

sędzia

Małgorzata Kowalska

asesor (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności opłat za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i opłat manipulacyjnych, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (przed 8 września 2016 r.) oraz specyfiki sprawy, gdzie egzekucja była całkowicie bezskuteczna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów postępowania egzekucyjnego i ich relacji do skuteczności działań organów, co jest istotne dla wierzycieli i dłużników. Wyrok sądu opiera się na interpretacji przepisów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Czy można obciążyć wierzyciela kosztami egzekucji, która niczego nie przyniosła?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst