III SA/Łd 337/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty adiacenckiej.
Skarżący P.N. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty adiacenckiej. Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, wadliwości decyzji ustalającej opłatę oraz naruszeń proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że organy prawidłowo rozpoznały zarzuty, a kwestie dotyczące zasadności decyzji ustalającej opłatę były już rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach sądowych.
Sprawa dotyczyła skargi P.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty adiacenckiej. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym dotyczących nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, wadliwości decyzji ustalającej opłatę adiacencką, a także naruszeń proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, takich jak brak doręczenia upomnienia, błędne ustalenie daty powstania należności i odsetek, czy zastosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące zasadności i wymagalności obowiązku, w tym zachowania terminu na ustalenie opłaty adiacenckiej, były już przedmiotem analizy sądów administracyjnych w poprzednich postępowaniach, które zakończyły się prawomocnym oddaleniem skargi skarżącego. Sąd wskazał również, że zarzuty dotyczące wadliwości decyzji ustalającej opłatę nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, które nie jest instancją do weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Ponadto, sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku w związku z toczącymi się postępowaniami o umorzenie należności lub wznowienie postępowania, wskazując, że samo złożenie wniosku o ulgę nie wstrzymuje wymagalności ani nie czyni egzekucji niedopuszczalną. Sąd odniósł się również do zarzutu braku zawiadomienia prokuratora, stwierdzając, że ocena potrzeby udziału prokuratora należy do organu administracji publicznej. W konsekwencji, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty wniesione po terminie ustawowym są bezskuteczne i nie mogą być rozpoznane przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne ani przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że termin do wniesienia zarzutu jest terminem procesowym zawitym, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego. Uznanie za dopuszczalne uzupełnienie zarzutów lub zmianę ich podstawy po terminie powodowałoby obejście przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1, par. 2 i par. 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.g.n. art. 98a § ust. 1 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54 § par. 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26c § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.g.n. art. 148
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 9
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1, 4, 5 oraz § 2, § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 61 § § 6 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie dotyczące zasadności i wymagalności obowiązku, w tym zachowania terminu na ustalenie opłaty adiacenckiej, były już rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach sądowych i nie mogą być podważane w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty wniesione po terminie ustawowym są bezskuteczne i nie podlegają rozpoznaniu. Złożenie wniosku o umorzenie należności lub wznowienie postępowania nie wstrzymuje wymagalności obowiązku ani nie czyni egzekucji niedopuszczalną, jeśli wykonanie decyzji nie zostało wstrzymane. Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zawiadomienia prokuratora o toczącym się postępowaniu na wniosek strony.
Odrzucone argumenty
Nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Brak wymagalności obowiązku z uwagi na toczące się postępowania o umorzenie należności lub wznowienie postępowania. Niedoręczenie upomnienia zobowiązanej W. N. Błędne ustalenie daty powstania należności pieniężnej i odsetek. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracyjne w postępowaniu ustalającym opłatę adiacencką. Niezawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu na wniosek strony.
Godne uwagi sformułowania
ustaleń tych nie można podważać w postępowaniu egzekucyjnym nie jest to kolejna instancja postępowania jurysdykcyjnego zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym termin do wniesienia zarzutu jest terminem procesowym zawitym, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Dańczak
sędzia
Teresa Rutkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie egzekucyjne nie służy do ponownego badania zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych oraz że zarzuty wniesione po terminie są bezskuteczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej opłaty adiacenckiej, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań egzekucyjnych i częste próby podważania ostatecznych decyzji administracyjnych na różnych etapach. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące terminów i zakresu kontroli w postępowaniu egzekucyjnym.
“Egzekucja administracyjna: kiedy zarzuty są już za późno?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 337/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1663/21 - Wyrok NSA z 2025-03-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 6 par. 1, art. 29 par. 1, art. 33 par. 1, par. 2 i par. 5, art. 54 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 148
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 10 par. 1, art. 183 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 par. 6 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 18 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Asesor WSA Paweł Dańczak Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi P.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. a.l.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...], nr [...], wydanym m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 18 i art. 33 § 2 pkt 1 i 6 lit. c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów P. N. zgłoszonych w sprawie egzekucji administracyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, tytułem wykonawczym z 8 października 2020 r. nr [...] skierowano do egzekucji należność pieniężną stanowiącą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Opłata została ustalona decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. i gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U.2020.1990) - utrzymaną następnie w mocy decyzją SKO w [...] z [...] nr [...]. Osobami wskazanymi w tytule wykonawczym jako zobowiązane do wykonania obowiązku zostali P. N. i W. N.
W dniu 20 października 2020 r. wystawiono zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności pieniężnych przysługujących P. N. od Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. Zawiadomienie doręczono NUS w dacie jego wystawienia, z użyciem środków komunikacji elektronicznej (ePUAP). Dnia 2 listopada 2020 r. doręczono zobowiązanemu odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Dochodzona należność wraz z odsetkami, kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnym wynosiła w dacie wystawienia zawiadomienia 10 174,60 zł.
Następnie, dnia 28 października 2020 r. wystawiono dwa zawiadomienia o nr [...] i [...]. Dokonano nimi zajęcia rachunków bankowych prowadzonych przez Bank [...] na rzecz, odpowiednio P. N. i W. N. Zawiadomienia zostały doręczone do Banku w dacie wystawienia, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a dochodzona należność wraz z odsetkami, kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnym wynosiła w dacie ich wystawienia 10.206,52 zł. Bank w realizacji zajęcia nr [...] przekazał w dniu 5 listopada 2020 r. łącznie 10 216,50 zł. Wpłaty w wysokości 6 564,54 zł i 3 651,96 zł przekazane zostały z dwóch rachunków bankowych zobowiązanego i wpłynęły na rachunek organu egzekucyjnego w dniu 6 listopada 2020 r. Po stwierdzeniu ww. wpłat organ sporządził i przekazał do Banku zawiadomienie z 9 listopada 2020 r. o wycofaniu z realizacji zajęcia dokonanego zawiadomieniami z 28 października 2020 r.
W dniu 3 listopada 2020 r. P. N. wniósł pismo, w którym, na podstawie art. 33 § 1, 2 i 4 u.p.e.a., podniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W piśmie skarżący wskazał, że Prezydent Miasta [...] bezpodstawnie dochodzi należności w wysokości 8 130,00 zł z tytułu decyzji nr [...] z [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej oraz należności w wysokości 1 450,50 zł z tytułu odsetek. Uzasadniając zarzuty skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, podnosząc, że decyzja o podziale nieruchomości z dnia 16 listopada 2012 r. nr [...] stała się ostateczna 4 grudnia 2012 r. Pierwotnie opłata została ustalona decyzją z 23 maja 2013 r. nr [...], którą uchylono wyrokiem WSA w Łodzi. Następnie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił opłatę na podstawie art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Została ona utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] nr [...]. W wyniku wniesienia skargi do sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 26 listopada 2015 r. o sygn. akt II SA/Łd 853/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wnoszący podniósł, że decyzje Prezydenta Miasta [...] z [...] oraz SKO z [...] nie podlegały wykonaniu i nie były decyzjami prawomocnymi w terminie 3 lat od ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości, tj. do dnia 4 grudnia 2015 r. W ocenie wnoszącego zarzuty, niepodleganie wykonaniu decyzji świadczy o przedawnieniu opłaty.
Strona podniosła także, że postępowanie egzekucyjne w sprawie opłaty nie mogło się toczyć z uwagi na trwające postępowania w sprawie o umorzenie opłaty adiacenckiej oraz trzy postępowania o wznowienie postępowania (dwa na etapie skargi kasacyjnej, trzecie wszczęte wnioskiem z dnia 2 listopada 2020 r.). Strona wniosła również o przekazanie odpisu wniesionego podania do Prokuratury Okręgowej w [...] celem uczestnictwa prokuratora w postępowaniu egzekucyjnym oraz sprawdzenia zasadności wydanej decyzji i wszczętej egzekucji. W ocenie strony, przy udziale prokuratora dojdzie do sprawdzenia czy Prezydent Miasta [...] zgodnie z prawem wydaje decyzje o ustaleniu opłat adiacenckich.
Postanowieniem z [...] Prezydent Miasta [...] oddalił zarzuty w sprawie egzekucji, która była prowadzona wobec P. N. na podstawie tytułu wykonawczego z 8 października 2020 r. nr [...].
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. W ocenie zobowiązanego Biuro Egzekucji Administracyjnej i Windykacji Departamentu Finansów Publicznych UMŁ niedostatecznie rozpoznało sprawę, pomijając istotne dla sprawy fakty dotyczące czynności przeprowadzonych przed, jak i w trakcie egzekucji. W ocenie strony, obowiązkiem organu było zbadać sprawę kompleksowo, obiektywnie i bezstronnie oraz zapewnić czynny udział wszystkim stronom postępowania oraz informować wszystkich zobowiązanych o prowadzonych czynnościach, które nie zostały wykonane przez Departament Finansów Publicznych UMŁ. Zdaniem strony, organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z nw. zarzutów:
- zobowiązana W. N. nie otrzymała od organu upomnienia z dnia 12.08.2020 r. pomimo, że w tytule wykonawczym z dnia 28.10.2020 r. w poz. D pkt 11 dotyczącej doręczenia upomnienia wpisano dzień doręczenia 03.09.2020 r.;
- środki finansowe w wysokości 10 216,50 zł zostały pobrane wyłącznie z rachunku należącego do zobowiązanej, która nie otrzymała upomnienia;
- bezprawnego zablokowania środków finansowych na kwotę 20 456,96 zł. wyłącznie z rachunku bankowego zobowiązanej oraz wszystkich środków z rachunku firmowego zobowiązanego;
- pobrania środków finansowych, które w części nie mogły podlegać egzekucji;
- zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz tytuł wykonawczy zobowiązana otrzymała dopiero w dniu 24.11.2020 r., w przypadku gdy blokada środków nastąpiła w dniu 28.10.2020 r., (pobranie nastąpiło w dniu 5.11.2020 r.);
- departament Finansów Publicznych UMŁ, do którego został skierowany wniosek z 10.09.2020 r. o wstrzymanie wykonania zobowiązania z 12.08.2020 r. do chwili obecnej nie zajął stanowiska w tej sprawie;
- organ egzekucyjny nie przekazał odpisu pisma z dnia 3.11.2020 r. do Prokuratury Okręgowej w [...] celem uczestnictwa prokuratury w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym;
- organ nie wyjaśnił i nie uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu istotnych dla sprawy kwestii wynikających z przeprowadzonej egzekucji oraz ze złożonych zarzutów w piśmie z 03.11.2020 r. oraz ich wpływu na egzekucję:
- zajęcie przez Urząd Miasta [...] i wykorzystywanie nieruchomości działki 148/14, należącej do zobowiązanych, od której naliczono dodatkowo opłatę adiacencką;
- prowadzone jednocześnie postępowania w sprawie umorzenia należności opłaty adiacenckiej znak: [...], niezakończonego do chwili obecnej,
- prowadzone jednocześnie postępowanie sądowoadministracyjne oraz administracyjne w sprawie o wznowienie postępowania w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 oraz § 2, § 3 k.p.a. oraz na podstawie art 145 § 1 pkt 3 k.p.a. wobec naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przy wydaniu decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] o ustaleniu opłaty adiacenckiej oraz przy wydaniu decyzji S.K.O. [...] z dnia [...];
- brak wydania stosownego dokumentu przez Departament Finansów Publicznych UMŁ przed wszczęciem egzekucji o zajęciu ostatecznego stanowiska na podstawie złożonego wniosku z dnia 10.09.2020 r. o wstrzymanie wykonania zobowiązania.
Wobec powyższego strona podniosła, że działania zobowiązanych były zgodne z prawem oraz dążyły do wyjaśnienia i załatwienia sprawy wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...]. W sprawie tej Departament Finansów Publicznych UMŁ działał niezgodnie z art. 15 u.p.e.a., jak i z art. 10 § 1 oraz art. 28 k.p.a., gdyż nie przesłał upomnienia i tym samym uniemożliwił stronie wykonania obowiązku przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Departament Finansów Publicznych UMŁ przeprowadził czynności administracyjne z naruszeniem prawa z art. 35 § 1 i 3 k.p.a, gdyż organ nie zajął do tej pory stanowiska w sprawie złożonego wniosku z 10.09.2020 r. o wstrzymanie wykonania zobowiązania. Strony zostały zatem pozbawione możliwości obrony swych praw przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, w pierwszej kolejności powołując brzemiennie art. 33 § 1 u.p.e.a., wskazało, że treść pisma z 3 listopada 2020 r. nie pozostawia wątpliwości, że jego przedmiot stanowi zarzut w sprawie egzekucji, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c u.p.e.a. Podstawą tych zarzutów było nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny braku wymagalności niż odroczenie terminu wykonania obowiązku i rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
Organ II instancji stwierdził następnie, że zarzuty zostały wniesione w terminie ustawowym i jako niezasadny uznał zarzut nieistnienia obowiązku. Wyjaśnił, że kwestia dochowania 3-letniego terminu na ustalenie opłaty stanowiła przedmiot analizy sądów administracyjnych tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 11 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 853/15 oddalił skargę P. N. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1719/16, który oddalił skargę kasacyjną strony. Sądy uznały, że termin na ustalenie opłaty adiacenckiej został zachowany. SKO podkreśliło, iż ustaleń tych nie można podważać w postępowaniu egzekucyjnym.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut braku wymagalności obowiązku, wyjaśniając, że obowiązek wymagalny to taki, którego wykonania może żądać wierzyciel, a w przypadku braku jego wykonania skierować sprawę do egzekucji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W chwili wystawienia tytułu wykonawczego (08.10.2020 r.), wykonanie decyzji nie było wstrzymane żadnym orzeczeniem. Na wymagalność obowiązku nie mają też wypływu, w ocenie organu II instancji, powołane przez zobowiązanego toczące się postępowania w sprawie wniosku o umorzenie egzekwowanej opłaty i wniosków o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia tej opłaty. Nawet częściowe uregulowanie zobowiązania, jak i złożenie wniosku o zastosowanie ulgi nie stanowi obligatoryjnej przesłanki odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a., jak również nie wpływa na dopuszczalność postępowania egzekucyjnego. W związku ze złożonymi wnioskami o wznowienie postępowania nie wstrzymano wykonania decyzji stanowiących podstawę egzekwowanego obowiązku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało dalej, że w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o oddaleniu zarzutów zobowiązany w istocie nie kwestionuje ustaleń organu dotyczących zarzutów, jakie zostały przez niego podniesione. Organ II instancji wskazał przy tym, że zgodnie z art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a należności zostały wyegzekwowane z dniem 5 listopada 2020 r. Jeżeli dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego we właściwym terminie, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne.
Odnosząc się do treści zażalenia, wykraczającego poza wyjaśnione w zaskarżonym postanowieniu zarzuty, organ II instancji wskazał, że kwestie dotyczące skuteczności doręczenia upomnienia solidarnie zobowiązanej są przedmiotem postanowienia Prezydenta Miasta [...] z [...] nr [...] (III SA/Łd 339/21), a niezależnie od tego zarzut został złożony przez P. N. z uchybieniem terminu. Treść potwierdzeń przelewów, których dokonał Bank [...] w realizacji zajęcia wskazuje, że należność została wyegzekwowana od zobowiązanego, a nie jego żony. W piśmie z 12 listopada 2020 r. bank wskazał, że zajęcie zostało zrealizowane w stosunku do P. N. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia w egzekucji prowadzonej do zobowiązanego kwoty odpowiadającej zaległości skierowanej do egzekucji. Ewentualna blokada przez bank kwoty wyższej może stanowić konsekwencję, że egzekwowana zaległość ciąży solidarne na obojgu zobowiązanych. Podniesiona w zażaleniu kwestia "pobrania środków finansowych, które w części nie mogły podlegać egzekucji" nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż zobowiązany nie wskazał żadnych dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. Zajęcie realizowane jest przez bank, który nie powinien przekazać organowi egzekucyjnemu środków finansowych niepodlegających egzekucji administracyjnej.
Kolegium podniosło również, iż w aktach sprawy znajduje się kopia pisma z dnia 12 października 2020 r., stanowiącego odpowiedź Prezydenta Miasta [...] na pismo zobowiązanych z dnia 10 września 2020 r. informujące o braku podstaw prawnych dla żądania wstrzymanie wykonania zobowiązania. Ponadto, organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny (art. 183 § 2 k.p.a.). Organ egzekucyjny nie był zatem związany żądaniem zobowiązanego.
Organ odwoławczy wskazał także, że roszczenia zobowiązanego dotyczące korzystania przez Miasto [...] z jego nieruchomości nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu egzekucyjnym.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, P. N. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając naruszenie prawa dokonane przez organ egzekucyjny oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w związku z przyjęciem, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał rozstrzygnięcia zawartego w wydanym postanowieniu Prezydenta Miasta [...] oraz stwierdzenia, że organ ten nie był zobowiązany przekazać odpisu przyjętego pisma z 3 listopada 2020 r., który zgodnie z wnioskiem skarżącego miał zostać przekazany do Prokuratury Okręgowej w [...]. W ocenie skarżącego istotne jest to, że organ w ogóle nie rozpatrzył tego wniosku, wydając orzeczenie w sprawie, czym naruszył przepisy administracyjne w kwestii rozpatrywania wniosków i udziału Prokuratora w egzekucji, jeżeli o to wnosi strona, wskazując na możliwość popełnienia przestępstwa przy wydaniu decyzji stanowiącej podstawę egzekucji.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:
- rażące naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w oparciu o brak doręczenia zobowiązanym aktu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przed lub w dniu wszczęcia egzekucji, co stanowi, że brak było podstaw do przeprowadzenia egzekucji. Doręczenie zobowiązanemu nastąpiło po przeprowadzeniu egzekucji, tj. po zablokowaniu środków na rachunkach bankowych w dniu 28.10.2020 r. na dwukrotnie większą kwotę, wynoszącą 20 456,96 zł;
- rażące naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 w związku z art. 6 u.p.e.a., tj. wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego, mimo:
-- zajęcia od 2011 roku przez Miasto [...] nieruchomości, stanowiącej działkę nr ewid. 148/14 należącą do zobowiązanych, od której naliczono opłatę adiacencką będącą podstawą egzekucji, pomimo, że nieruchomość została zajęta na cel publiczny bez uregulowania prawnego i braku zapłacenia właścicielom należnej wypłaty za korzystanie z nieruchomości w wysokości 150 000 zł.,
-- trwającego postępowania administracyjnego znak: [...] w sprawie umorzenia należności opłaty adiacenckiej objętej postępowaniem egzekucyjnym,
-- trwającego postępowania administracyjnego dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] oraz decyzji [...] z [...], na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne,
-- trwającego postępowania przed WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 413/20, dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO z [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, obecnie sprawa rozpatrywana jest przez NSA,
-- wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] o ustaleniu opłaty adiacenckiej z naruszeniem art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez to, że naliczono niezgodnie z prawem z art. 98 a ust. 3 tej ustawy opłatę adiacencką od działki nr 148/6, będącej w części drogą publiczną oznaczoną w MPZG symbolem 20 KDD1/2,
-- wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] o ustaleniu znacznie zawyżonej opłaty adiacenckiej w związku z zatajeniem w operacie szacunkowym przez biegłego istotnych dla sprawy faktów, dotyczących faktycznego stanu nieruchomości,
-- wadliwości decyzji, w której pominięto istotny dla sprawy dowód stanowiący, że biegły przyznał się, że nie dokonał oględzin nieruchomości w dniu 16.02.2015 r. i tym samym przyjął nieprawdziwy stan faktyczny nieruchomości (...).
Ponadto skarżący zarzucił organom administracyjnym działanie na szkodę właścicieli nieruchomości poprzez:
- błędne przyjęcie przez organy administracji, że biegły wykonał prawidłowo operat szacunkowy z 16.02.2015 r. mimo, że biegły nie dokonał oględzin nieruchomości,
- brak wstrzymania decyzji z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] znak: [...] z [...] na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co potwierdził w postanowieniu WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 853/15 z 26.11.2015 r. Brak wstrzymania wykonania z urzędu decyzji przez SKO w [...] spowodowało naliczenie w postępowaniu egzekucyjnym i pobranie w egzekucji dodatkowych odsetek za 2015 rok;
- błędne przyjęcie w tytule wykonawczym, że datą powstania należności pieniężnej jest dzień 30.07.2015 r. w przypadku, gdy decyzję z [...] od SKO w [...] zobowiązani otrzymali dopiero w dniu 13.08.2015 r. i w ustawowym terminie 30 dni złożyli skargę do WSA w Łodzi, a Kolegium, zobowiązane było przepisami prawa do wstrzymania jej wykonania;
- błędne przyjęcie terminów, od których można było liczyć odsetki i tym samym egzekwowania zawyżonej kwoty odsetek w tytule wykonawczym. Odsetki zostały wyliczone w nieprawidłowej wysokości, gdyż w sprawie mamy do czynienia z okresami, w których odsetki nie powinny być naliczane;
- przyjęcie przez organy za prawidłowe, że można ustalać opłatę adiacencką od powierzchni działek przeznaczonych w MPZP pod drogi publiczne;
- naruszenia przez organy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.:
-- przy wydaniu decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] brały udział te same osoby, co w poprzedniej uchylonej decyzji Nr [...] z [...], dotyczącej tej samej sprawy i byli nimi pracownicy Urzędu Miasta [...],
-- z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] wynika, że przewodnicząca składu brała udział również przy wydaniu wcześniejszej decyzji z [...] znak: [...], dotyczącej tej samej sprawy.
- naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a, tj.: zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez:
-- zajęcie przez Miasto [...] przedmiotowej nieruchomości na cel publiczny o znacznie wyższej wartości niż opłata adiacencka i dodatkowo obciążenie właścicieli egzekucją,
-- zajęcie należności pieniężnych na rachunkach bankowych o dwukrotnie większej kwocie, wynoszącej łącznie 20 456,96 zł.,
- niepoinformowanie zobowiązanych o fakcie wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz zablokowanie w dniu 28.10.2020 r. wszystkich należności pieniężnych na rachunkach, w tym na rachunku firmowym, które służyły do bieżących zobowiązań firmy zobowiązanego, co spowodowało poniesienie po stronie zobowiązanego dodatkowych konsekwencji wobec innych podmiotów.
Skarżący wniósł również o zobowiązanie organu do dostarczenia podanych w skardze dokumentów, dotyczących przedmiotowej nieruchomości, położonej w [...] przy ulicy [...] i na ich podstawie rozpatrzenia sprawy.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o rozpatrzenie w całości skargi, wstrzymanie wykonania egzekucji oraz czynności egzekucyjnych pomimo, iż doszło do nielegalnego pobrania środków z rachunków bankowych, uchylenie przedmiotowego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta [...], umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w związku z nie doręczeniem aktu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przed wszczęciem egzekucji, zwrotu nienależnie pobranych środków z rachunków bakowych, w tym naliczonych odsetek za 2015 r., zwrot kosztów postępowania.
W piśmie z 13 kwietnia 2021 roku strona podtrzymała swoje stanowisko procesowe, wskazując ponownie na brak doręczenia zobowiązanym aktu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przed lub w dniu wszczęcia egzekucji, zablokowania środków na rachunku bankowym o podwójnej wysokości 20 456,96 zł na podstawie dwóch różnych zawiadomień przesłanych do banku o zajęciu rachunku, co potwierdza uzyskana odpowiedź z banku [...] z 21 listopada 2020 r., przeprowadzenia egzekucji, pomimo trwania postępowań administracyjnych dotyczących decyzji będącej podstawą egzekucji. Skarżący wniósł dodatkowo o rozpatrzenie kwestii braku doręczenia zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu przesłanego do banku [...] poprzez system OGNIVO. Podniósł także, że jedna ze spraw o umorzenie należności wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] o ustaleniu opłaty adiacenckiej została zakończona dopiero [...] decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...], inne sprawy o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO w [...] z [...] nie zostały zakończone do dnia dzisiejszego.
Skarżący poinformował jednocześnie, że w związku z naliczeniem i pobraniem w egzekucji administracyjnej odsetek za okres 31.07.2015 r. do 26.11.2015 r. od wydanej decyzji SKO w [...] z [...] w wyniku błędu SKO w [...], który nie wstrzymało wykonania decyzji z urzędu, co potwierdza wydane i prawomocne postanowienie WSA w Łodzi z 26 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 853/15, sprawa zostaje przekazana do sądu cywilnego na podstawie art. 417 k.c. za szkodę wyrządzoną przedmiotową egzekucją przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek P. N. o wstrzymanie egzekucji administracyjnej.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III WSA w Łodzi z 1 lipca 2021 r., ze względu na wniosek skarżącego, sprawę przekazano do rozpoznania na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, w wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, nie stwierdził, aby postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...], nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej wobec P. N. na podstawie tytułu wykonawczego z 8 października 2020 roku nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, skarżący we wniesionych w dniu 3 listopada 2020 r. zarzutach w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, kwestionuje istnienie oraz wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 8 października 2020 r. o nr [...], wystawionym przez wierzyciela - Prezydenta Miasta [...], na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego i jego żony W. N.
Zgodnie z art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
- w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
- do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
- w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Skarżący w piśmie z 3 listopada 2020 r. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc, że nie istnieje obowiązek określony w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] nr [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej oraz że brak jest wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wskazując na inne przyczyny braku wymagalności niż odroczenie terminu wykonania obowiązku i rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej - a zatem zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c u.p.e.a.
Z akt sprawy wynika również, że skarżący w zażaleniu z 15 grudnia 2020 roku oraz w skardze do Sądu, a także pismach procesowych z 13 kwietnia 2021 r. i 1 lipca 2021 r. podniósł kolejne zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z 8 października 2020 r. o nr [...], dotyczące m. in.: niedoręczenia upomnienia zobowiązanej solidarnie W. N., błędnego przyjęcia w tytule wykonawczym, że datą powstania należności pieniężnej jest dzień 30 lipca 2015 r., w przypadku gdy decyzję SKO w [...] z [...] zobowiązani otrzymali dopiero 13.08.2015 r., błędnego przyjęcia terminów, od których można było liczyć odsetki i tym samym egzekwowanie zawyżonej kwoty odsetek w tytule wykonawczym, braku doręczenia zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu przesłanego do banku [...] poprzez system OGNIVO, a także zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. w postaci zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W powyższych okolicznościach należało w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym po 30.07.2020 r.) zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego we właściwym terminie, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując się na nowe ich podstawy. Ani organy odwoławcze, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze, czy skardze kasacyjnej. Uznanie za dopuszczalne uzupełnienie wcześniej zgłoszonych zarzutów czy zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy przez organ odwoławczy albo przez sąd administracyjny.
Termin do wniesienia zarzutu jest terminem procesowym zawitym, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego. Jeśli zaś, pomimo uchybienia terminu, organ egzekucyjny i wierzyciel prowadzą merytoryczne postępowanie odnośnie zarzutu, to naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu (wyrok NSA z 8.02.1994 r., SA/Wr 1463/93).
Jak wynika z akt sprawy, należności wynikające z tytułu wykonawczego z 8 października 2020 r. zostały wyegzekwowane z dniem 5 listopada 2020 r. Tym samym kolejne zarzuty zgłoszone przez skarżącego w zażaleniu z 15 grudnia 2020 r. oraz skardze do Sądu, a także pismach procesowych z 13 kwietnia 2021 r. i 1 lipca 2021 r. należało uznać za bezskuteczne a ich zasadność nie mogła stać się przedmiotem analizy organu odwoławczego oraz Sądu.
Podkreślenia przy tym wymaga, że podniesiony przez skarżącego w zażaleniu z 15 grudnia 2020 r. zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., poprzez brak doręczenia upomnienia W. N., jako zobowiązanej solidarnie ze skarżącym do uiszczenia należności objętej tytułem wykonawczym, nie mógł odnieść zamierzonego skutku również z tego względu, że zarzut ten może wnieść jedynie zobowiązana, wobec której została podjęta kwestionowana czynność egzekucyjna.
Należy także zwrócić uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 29 lipca 2020 r. w związku z nowelizacją przepisów u.p.e.a., zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., stanowi podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a). Z takiego środka zaskarżenia strona zresztą skorzystała, gdyż obecnie sprawa w tym przedmiocie podlega rozpoznaniu przez WSA w Łodzi w spr. o sygn. akt III SA/Łd 338/21.
W ocenie Sądu, organ II instancji odnosząc się do zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c u.p.e.a. trafnie uznał je za nieuzasadnione. Przedmiotowe zarzuty strony oparte były na twierdzeniu, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje, ponieważ przed upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja o podziale nieruchomości z [...], a więc do dnia 4 grudnia 2015 r., nie stała się prawomocna decyzja z [...] nr [...], nakładająca egzekwowany obowiązek. W zakresie zaś zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c strona podnosi, że egzekucja może się toczyć dopiero po zakończeniu postępowań w sprawie wniosku o umorzenie należności oraz postępowań w trybach nadzwyczajnych o wznowienie postępowania.
Zadaniem Sądu, zaprezentowana przez organy obu instancji ocena podniesionych w powyższym zakresie zarzutów była prawidłowa i brak jest podstaw do jej kwestionowania. Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie słusznie wskazały, że kwestia dochowania 3-letnicgo terminu na ustalenie opłaty była już przedmiotem analizy przed sądami administracyjnymi w wyniku wniesionej przez stronę skargi, a następnie skargi kasacyjnej. Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 853/15, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1719/16, oceniły że termin na ustalenie opłaty adiacenckiej został zachowany. Jak słusznie wskazał organ II instancji, ustaleń tych nie można podważyć w postępowaniu egzekucyjnym, albowiem nie jest to kolejna instancja postępowania jurysdykcyjnego czy postępowanie, w którym można kwestionować ustalenia dokonane ostateczną decyzją, czy prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych.
Wskazać także należy, że wierzyciel rozpatrując zarzuty egzekucyjne, nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, jak np. zarzut nieprawidłowości obciążenia zobowiązanego podatkiem od nieruchomości z uwagi na jej zbycie (wyrok NSA z 07.12.2000 r., III SA 1902/99, LEX nr 47235). Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 27.10.1999 r., IV SA 1104/96). Podobnie wniesienie zarzutu nie uprawnia organu egzekucyjnego do weryfikacji innych niż decyzja administracyjna orzeczeń lub rozstrzygnięć, na których podstawie wystawiono tytuł wykonawczy (wyrok NSA OZ w Lublinie z 03.06.1998 r., I SA/Lu 578/97, LEX nr 35974 oraz wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 27.06.1997 r., I SA/Wr 645/96, LEX nr 29844).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3120/12 (Lex nr 1769596) przyjął, że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 u.p.e.a. przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a. Istotą przywołanej normy prawnej jest by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyroku NSA.
Istotne w rozpatrywanej sprawie jest, że zobowiązany nie wykazał, by po wydaniu tytułu wykonawczego wystąpiły okoliczności potwierdzające nieistnienie obowiązku, jak również wskazujące na brak wymagalności obowiązku. Organ odwoławczy prawidłowo zaznaczył, że wymagalny obowiązek to taki, którego wykonania może żądać wierzyciel, a w przypadku braku jego dobrowolnego wykonania, skierować sprawę do egzekucji.
Z prawidłowo poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że decyzja ustalająca egzekwowaną opłatę stała się ostateczna z dniem [...], a tym samym organy zasadnie uznały, że 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 148 u.g.n. upłynął z dniem 30 lipca 2015 r. Zobowiązany po tym czasie nie uiścił opłaty. W wyniku wniesienia skargi do sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia [...], sygn. akt II SA/Łd 853/15, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Skarga zobowiązanego została prawomocnie oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2018 r. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony dnia 8 października 2020 r., a więc - jak słusznie wskazał organ II instancji - już po czasie, w którym wykonanie decyzji było wstrzymane. W chwili wystawienia tytułu wykonawczego z 8 października 2020 r., wykonanie decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej nie było wstrzymane żadnym orzeczeniem organu ani sądu.
Zdaniem Sądu, prawidłowe było również stwierdzenie organu, że na wymagalność obowiązku nie mają wypływu powołane przez zobowiązanego toczące się postępowania o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia przedmiotowej opłaty adiacenkciej. W związku ze złożonymi wnioskami o wznowienie postępowania nie wstrzymano bowiem wykonania decyzji stanowiących podstawę egzekwowanego obowiązku. Organ słusznie stwierdził także, że na wymagalność obowiązku nie mają wypływu powołane przez stronę toczące się postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie egzekwowanej opłaty. Orzecznictwo sądów w tym zakresie jest zgodne co do tego, że złożenie przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania (np. wniosku o rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty, wniosku o odroczenie terminu płatności itp.) nie powoduje utraty wymagalności obowiązku ani niedopuszczalności egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia takiego wniosku. Złożenie takiego żądania przez zobowiązanego nie może uchylać obowiązku wierzyciela określonego w art. 6 § 1 u.p.e.a., czyli obowiązku podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W każdym przypadku gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania wierzyciel ma obowiązek podjąć czynności, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a. Jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku zobowiązanego o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne, a nie sam fakt złożenia wniosku w tym przedmiocie. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że zobowiązany mimo uchylania się od wykonania obowiązku mógłby skutecznie bronić się przed stosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych składając różne wnioski o udzielnie ulg w spłacie zobowiązania. Wierzyciel w takim przypadku byłby pozbawiony możliwości dochodzenia realizacji obowiązku do czasu ostatecznego zakończenia wszystkich postępowań zainicjowanych przez zobowiązanego. Nie ulega wątpliwości, że byłoby to dla zobowiązanego skutecznym sposobem uchylania się od podjęcia przeciwko niemu środków egzekucyjnych. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że samo złożenie przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania nie ma wpływu na wymagalność zobowiązania ani też nie powoduje niedopuszczalności egzekucji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 19 listopada 2010 r. w spr. II FSK 1957/10, z 14 lipca 2016 r. w spr. II FSK 1637/14, z 3 sierpnia 2018 r. w spr. II FSK 2180/16 i z 21 grudnia 2010 r. w spr. II FSK 1722/09. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
O ile zatem skarżący złożył wniosek o umorzenie należności w postaci opłaty adiacenckiej, to okoliczność ta nie powoduje utraty wymagalności obowiązku, ani nie skutkuje niedopuszczalnością egzekucji do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku. Prezydent Miasta [...] jako wierzyciel jest zobowiązany do podjęcia czynności określonych w art. 6 § 1 u.p.e.a. i z obowiązku tego nie zwalnia go fakt złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie należności. Złożenie takiego wniosku nie obligowało zatem organu egzekucyjnego do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Dlatego też, organy administracji obu instancji trafnie odmówiły uwzględnienia zarzutu w tym zakresie.
W świetle powyższego wnioski dowodowe zawarte w skardze (punkty: 1-6 oraz 8 i 9), zmierzające do wykazania wadliwości działania organów w toku postępowania ustalającego wysokość opłaty adiacenckiej, nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy i podlegały oddaleniu. Jak zaznaczono wyżej, decyzja ustalająca wysokość opłaty adiacenckiej, a będąca podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie, była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie dopatrzyły się nieprawidłowości w działaniu Prezydenta Miasta [...] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...]. Natomiast wniosek dowodowy zawarty w pkt 7 skargi, o zobowiązanie organu do dostarczenia zwrotek pocztowych potwierdzających doręczenie W. N. upomnienia, tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności został oddalony z uwagi na to, iż kwestia doręczenia przedmiotowych dokumentów żonie skarżącego, nie ma znaczenia dla oceny zasadności zarzutów wniesionych przez skarżącego w dniu 3 listopada 2020 r., a ponadto ww. zwrotki pocztowe bądź ich kopie znajdują się w aktach sprawy i nie jest przy tym sporne, że doręczenie obojgu zobowiązanym upomnienia z dnia 12.11.2020 r. nastąpiło w jednej przesyłce, na wspólny adres zamieszkania, a odbiór upomnienia potwierdził podpisem wyłącznie P. N., natomiast doręczenie W. N. tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nastąpiło w dniu 24.11.2020 r. Z akt sprawy wynika również, że doręczenie obojgu zobowiązanym zawiadomienia o zajęciu przesłanego do banku [...] poprzez system OGNIVO, dokonane zostało w formie wydruku zawiadomienia sporządzonego w wersji elektronicznej. W treści zawiadomień doręczonych zobowiązanym znajduje się informacja, że zostały sporządzone w wersji elektronicznej i podpisane zgodnie z art. 26c § 1 i 2 u.p.e.a.
Nie może również odnieść skutku, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zarzut dotyczący naruszenia art. 183 § 2 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu oraz nieprzekazanie mu odpisu złożonych zarzutów, pomimo wyraźnego wniosku strony postępowania wskazującego na niezgodne z prawem działania organu w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej oraz bezpodstawne wszczęcie egzekucji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny. Przewidziany w art. 183 § 2 k.p.a. obowiązek organu zawiadomienia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu ograniczony jest do przypadku wystąpienia potrzeby udziału prokuratora w postępowaniu administracyjnym. Ocena takiej potrzeby należy wyłącznie do organu administracji publicznej ("gdy uzna udział prokuratora (...) za potrzebny"). Oznacza to, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku na wniosek strony zawiadomienia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu. Może to zrobić, jeśli sam uzna, że udział prokuratora w konkretnym postępowaniu jest potrzebny. Oznacza to, że do organu administracji publicznej należy rozstrzygnięcie, czy i w jakim stadium postępowania zawiadomić prokuratora o tym, że jego udział jest potrzebny. Brak zawiadomienia prokuratora o toczącym się postępowaniu przez organ prowadzący to postępowanie, nie może być wobec tego skuteczną podstawą wniesienia skargi, szczególnie, że podmiot zainteresowany może sam zwrócić się do prokuratora o wzięcie udziału w postępowaniu administracyjnym.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia zarzutów podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 3 listopada 2020 r. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
R.T-M.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI