II SA 3531/02

II SA 3531/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski, Sędziowie WSA Dorota Wdowiak (spr.), Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant Beata Bińkowska, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skarg K. P. i E. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2002r. Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów oddala skargi
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2002 roku Burmistrz Gminy W. na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku (tekst jednolity Dz.U. Nr 100 z 2000 r. poz. 1086 z późn. zm.) uchylił w całości zmiany wprowadzone do ewidencji gruntów w obrębie [...] pod numerami [...] i w obrębie [...] pod numerami [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] września 2001 roku w sprawie [...] o stwierdzenie zasiedzenia z dniem 1 lipca 1961 roku nieruchomości położonych w W. pomiędzy ulicami B. i B., pochodzących z dawnej nieruchomości pn. "Część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi C. pod numerem [...]" wykazanych na mapie dla celów sądowych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], które zostały opisane w zawiadomieniu nr [...]z dnia [...].01.2002 r.:
- nieruchomości o powierzchni 1 ha 2860 m przez M. P. w 3/6 części udz., B. Z. K. w 1/6 części udz., K. P. w 1/6 części udz. i U. J. S. w 1/6 części udz,.
- nieruchomości o powierzchni 1 ha 32116 m przez A. Ś. w 2/6 części udz., W. Ś. w 2/6 części udz., J. Z. w 1/6 części udz. i M. H. W. w 1/6 części udz..
Zdaniem Burmistrza Gminy W., dawna nieruchomość pn. "Część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi C. pod numerem [...]" znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Oznacza to, że z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu z 26.10 1945 r. nieruchomości warszawskie, w tym przedmiotowa nieruchomość, na podstawie art. 1 dekretu przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Według stanu prawnego wykazanego w ewidencji gruntów na dzień 27 maja 1990 r. Wojewoda W. w decyzjach komunalizacyjnych potwierdził nabycie z mocy prawa przez Dzielnicę-Gminę W. prawa własności do nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] i działki ew. nr [...],[...] i [...] w obrębie [...] po wejściu w życie ustawy o zmianie ustroju m.st. Warszawy prawo własności Gminy W.. Wprowadzone w ewidencji zmiany ujawniały archiwalny stan własności nieruchomości ustalony na dzień 1 lipca 1961 roku postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] września 2001 r. z pominięciem aktualnego stanu własności nieruchomości wynikających z tytułów własności nabytych przez Gminę W.. Wobec tego, że na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 z póz. zm.) decyzjami komunalizacyjnymi Dzielnica-Gmina W. nabyła prawo własności nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] i księgach (wnioski zostały złożone) , które zostaną założone, a więc po dacie 1 lipca 1961 r. zatem zachodzi konieczność uprzedniego uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
W wyniku złożonego odwołania Wojewoda M. decyzją z dnia [...] września 2002 roku [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznał za słuszne wydanie decyzji w sprawie uchylenia zapisów w ewidencji gruntów zaistniałych w wyniku zmian [...] w obrębie [...] oraz zmian [...]. Instytucja ewidencji ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie może rozstrzygać sporów o prawo własności.
Skargi na decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2002 roku złożyły K. P. i E. M. zarzucając naruszenie:
- § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.09.2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów,
- art. 21 ustawy z dnia 17.5.1989 r. Prawo geodezyjne,
- § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem skarżących, nie jest możliwe uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albowiem tylko część gruntów objętych postanowieniem o zasiedzeniu posiada urządzoną księgę wieczystą. Poza tym, aby założyć księgę wieczystą na określony grunt, musi on zostać oznaczony odrębnym numerem geodezyjnym. Uniemożliwiając wydzielenie ewidencyjne działek nabytych w drodze zasiedzenia, organ administracyjny uniemożliwia właścicielom założenie księgi wieczystej i tym samym wykonanie nałożonego obowiązku (uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym). Wprawdzie prawdą jest, zdaniem skarżących, że w chwili obecnej istnieją do gruntu dwa tytuły prawne a ewidencja nie służy rozstrzyganiu sporów o własność to jednak przedwczesnym jest twierdzenie, że taki spór istnieje.
W odpowiedzi na skargą Wojewoda M. wnosił o jej oddalenie. Podniósł dodatkowo, że poruszana w skardze sprawa wydzielenia z działek ewidencyjnych ich części objętych postanowieniem o zasiedzeniu dotyczy odrębnego postępowania prowadzonego w trybie przepisów o podziale nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W dniu 1 stycznia 2004 roku weszły w życie:
1) Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269),
2) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270),
3) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Zgodnie z art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej.
W myśl art. 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi więc kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew zarzutom zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku Burmistrz Gminy W. orzekł z urzędu o dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów polegającej na uchyleniu w całości zmian wprowadzonych do ewidencji gruntów w obrębie [...]5 pod numerami [...] i w obrębie [...] pod numerami [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 2001 roku o stwierdzeniu zasiedzenia z dniem 1 lipca 1961 roku, kwestionując tym samym prawidłowość dokonania takiego wpisu zawiadomieniem z dnia 9 stycznia 2002 roku.
Przepis art. 20 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. Nr 100 z 2000 r., poz 1086 z późn. zm.) wprowadza zasadę wpisywania do ewidencji gruntów właściciela nieruchomości na podstawie dokumentów dotyczących własności gruntu. Te dokumenty to: akty notarialne, orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne. Niewątpliwie podstawą wpisu do ewidencji gruntów stanowiło postanowienie sądu stwierdzające nabycie własności przez zasiedzenie. Postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2001 roku ustala stan prawny przedmiotowych gruntów na dzień 1 lipca 1961 roku. Tymczasem według stanu prawnego wykazanego w ewidencji gruntów na dzień 27 maja 1990 roku Wojewoda W. w decyzjach komunalizacyjnych potwierdził nabycie z mocy prawa przez Dzielnicę-Gminę W. prawo własności tychże nieruchomości, po wejściu w życie ustawy o zmianie ustroju m.st. Warszawy prawo własności Gminy W..
Do przedmiotowej nieruchomości istnieją więc dwa tytuły prawne, co przyznają same skarżące w skardze.
W wyroku z dnia [...] sierpnia 1998 roku IISA 766/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ten pogląd. Oznacza on, że w toku prowadzenia ewidencji i wprowadzania w niej zmian nie mogą być rozstrzygane kwestie własnościowe. Organ prowadzący ewidencję nie jest uprawniony do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Skoro w niniejszej sprawie wpisano do ewidencji gruntów jako współwłaścicieli: E. M., K. Ś., G. M., Z. Z., K. P., B. K. i U. S. wobec nabycia przez nich prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 1 lipca 1961 roku mimo decyzji komunalizacyjnych potwierdzających nabycie własności tychże nieruchomości przez Gminę W. z dniem [...] maja 1990 roku, to prawidłowo postąpił organ ewidencji gruntów dokonując z urzędu zmiany wcześniejszego zapisu w rejestrze ewidencji gruntów uchylając w całości dokonane zmiany z tego rejestru. Pozostawienie zmian oznaczałoby rozstrzygnięcie przez organ ewidencyjny o stanie prawnym nieruchomości, do czego nie jest uprawniony. Kwestie własnościowe rozstrzygają przecież sądy powszechne. Bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii tytułu własności, zmiany w ewidencji gruntów są przedwczesne.
Sprawa ewidencyjnego wydzielenia działek nie może być także przedmiotem niniejszej sprawy albowiem odbywa się ono w innym postępowaniu, w trybie przepisów o podziale nieruchomości, na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.
W świetle powyższych rozważań sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji uchylającą w całości zmiany w ewidencji gruntów. Skoro nie stwierdzono naruszenia prawa, to na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi należało oddalić.