III SA/Łd 330/22

III SA/Łd 330/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1744/22 - Wyrok NSA z 2025-10-16
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 305
art. 60, art. 67, art. 184, art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 33d, art. 72, art. 75
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7 w zw. z art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1376
art. 26 ust. 1 pkt 15
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Sentencja
Dnia 14 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska -Frankiewicz (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant: st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2022 roku sprawy ze skargi Gminy Przedbórz na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 21 lutego 2022 roku nr 2/RP/2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty wraz z odsetkami i zwrotu kwoty w związku z realizacją projektu oddala skargę. [pic]
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego (zwanego dalej: "Zarządem Województwa") z dnia 21 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty.
Z akt sprawy wynika, iż Gmina Przedbórz (dalej: "Skarżąca", "strona" lub "strona skarżąca") wystąpiła do Zarządu Województwa o stwierdzenie nadpłaty i zwrot części dofinansowania zwróconego przez nią jako środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich w związku z realizacją projektu pn. "Termomodernizacja budynku Urzędu Miejskiego w Przedborzu przy ul. Pocztowej w Przedborzu i Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych". Jako podstawę prawną swojego wniosku strona skarżąca wskazała przepis art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) domagając się wydania decyzji określającej kwotę nadpłaty w wysokości 52.417,53 zł wraz z odsetkami (w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych) w wysokości 4.227,00 zł oraz oprocentowaniem. W ocenie strony skarżącej kwota ta została niesłusznie pobrana przez Instytucję Zarządzającą, poprzez zakwalifikowanie jej jako zwrot środków w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – podczas, gdy wolą beneficjenta była wpłata kwoty do depozytu. Strona skarżąca wyjaśniła, że powyższe działanie miało jedynie uchronić ją przed koniecznością uiszczania wysokich odsetek w związku z żądaniem przez Instytucję Zarządzającą zwrotu kwot należności głównych wraz z odsetkami w wysokości określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, w związku z realizacją projektu. Ponadto podniosła ona, że Instytucja Zarządzająca nie uwzględniła istnienia zastrzeżeń wniesionych przez beneficjenta do przeprowadzonej przez nią kontroli. A odnosząc się do podnoszonych przez Instytucję Zarządzającą zastrzeżeń w Informacjach pokontrolnych strona wskazała, iż są one, w odniesieniu do okien w budynku SP w Górach Mokrych oraz opraw oświetleniowych wbudowanych w tym budynku - SP w Górach Mokrych - niezasadne. Strona skarżąca podkreśliła bowiem, że stanowisko Instytucji Zarządzającej w przedmiotowym zakresie jest błędne, gdyż w budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych zostało wymienionych 6 szt. okien o wymiarach 130 x 60 cm oraz 2 szt. okien o wymiarach 90 x 100 cm - co potwierdza materiał dowodowy. Uwypuklono przy tym, iż strona skarżąca nie zgadza się również z uznaniem za "niekwalifikowane" wydatków poczynionych na zamontowanie opraw oświetleniowych - w informacji pokontrolnej Instytucja Zarządzająca wskazała, jakoby zamontowane zostały oprawy natynkowe, gdy tymczasem w audycie oświetlenia z maja 2016 r. wbudowanego w budynku SP w Górach Mokrych w pkt. 4.3. wskazano projektowany typ opraw jako oprawy wstropowe ze źródłem światła typu LED. Zaznaczono przy tym, że oprawy oświetleniowe w SP w Górach Mokrych zawsze były i są do chwili obecnej oprawami natynkowymi, co potwierdza oświadczenie audytora energetycznego o dokonaniu omyłkowego opisu opraw oraz złożone w dniu 19 lutego 2019 r. oświadczenie wykonawcy a także ceny lamp natynkowych i ceny lamp wstropowych z hurtowni, w której w 2017 r. wykonawca oprawy te zakupił. Nadto podniesiono, że zgodnie z prawem budowlanym oprawy wstropowe powinny być zamontowane w sufitach podwieszanych, co z powodu nieistnienia w Szkole Podstawowej w Górach Mokrych takich sufitów, nie było technicznie możliwe.
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. Zarząd Województwa odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej za prawidłową realizację programu odpowiadała Instytucja Zarządzająca, którą jest Zarząd Województwa, a zgodnie z art. 52 ust. 1 tejże ustawy podstawą otrzymania dofinansowania jest umowa. Zaznaczono przy tym, że Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020 (dalej: IZ RPO WŁ) na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr UDA-RPLD.04.02.02-10-0064/16-00 z dnia 5 września 2016 r., przyznała stronie skarżącej dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 1.161.443,73 zł na realizację projektu pn. "Termomodernizacja budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Pocztowej w Przedborzu i budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych". Beneficjent zdefiniował cel projektu, jakim była poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym. Cel ten miał być osiągnięty poprzez obniżenie zapotrzebowania na ciepło i energię elektryczną budynków Urzędu Miasta w Przedborzu oraz Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych w wyniku określonych prac modernizacyjnych.
Jak wynika z akt sprawy w dniach 19 - 22 marca 2018 r. IZ RPO WŁ przeprowadziła planowaną kontrolę dokumentów związanych z Projektem. Ustalenia kontrolne w zakresie nieprawidłowości - opisanych w wydanej w sprawie decyzji - zawarte są w informacji pokontrolnej nr 1 z dnia 9 października 2018 r. oraz informacji pokontrolnej nr 2 (ostatecznej) z dnia 21 listopada 2018 r. Podczas wskazanej kontroli stwierdzono nieprawidłowości skutkujące nałożeniem korekty finansowej uznając za "niekwalifikowalne" m.in. sporne w sprawie wydatki dotyczące: wymiany okien w budynku szkoły podstawowej w Górach Mokrych oraz opraw oświetleniowych wbudowanych w budynku tejże szkoły. Z tych względów w informacji pokontrolnej nr 1 z dnia 9 października 2018 r. IZ RPO WŁ wydała beneficjentowi zalecenia pokontrolne, w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, zobowiązując go do zwrotu konkretnych kwot wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu. W odpowiedzi na powyższe strona skarżąca pismem z dnia 5 listopada 2018 r. wniosła zastrzeżenia oraz wyjaśnienia do treści informacji pokontrolnej nr 1 z dnia 9 października 2018 r. – wskazując m.in., iż nie zgadza się ze stanowiskiem pokontrolnym, przedstawiając uzasadnienie swojego stanowiska w tej sprawie.
Drugą informację pokontrolną nr 2 (ostateczną) Instytucja Zarządzająca sporządziła w dniu 21 listopada 2018 r. – wskazując, iż "do ostatecznej informacji pokontrolnej nie przysługuje możliwość złożenia zastrzeżeń" oraz zaznaczając, że strona naruszyła wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków i za niekwalifikowalne uznano sporne wydatki dotyczące: wymiany okien w budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych oraz oświetlenia wbudowanego w budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych. W tejże ostatecznej informacji pokontrolnej odniesiono się do zastrzeżeń strony skierowanych do informacji pokontrolnej nr 1, przy czym IZ podtrzymała ustalenia wskazane w informacji pokontrolnej nr 1 z dnia 9 października 2018 r. Strona pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. poinformowała IZ RPO WŁ, iż nie zgadza się z zawartymi zaleceniami pokontrolnymi dotyczącymi punktów 7 i 10, które zostały wskazane w informacji pokontrolnej nr 2 (ostatecznej) z dnia 21 listopada 2018 r. Zakwestionowane przez stronę skarżącą zalecenia pokontrolne z punktów 7 i 10 odnoszą się do naruszenia wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków. W punkcie 7 za niekwalifikowalne uznano wydatki dotyczące okien w budynku SP w Górach Mokrych i zobowiązano stronę do zwrotu kwoty 7.885,31 zł wraz z odsetkami w wysokości liczonymi jak od zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 11 grudnia 2017 r. do dnia dokonania zwrotu. W punkcie 10 za niekwalifikowalne uznano wydatki dotyczące opraw oświetleniowych wbudowanych w budynku SP w Górach Mokrych i zobowiązano stronę do zwrotu kwoty 51.771,25 zł wraz z odsetkami w wysokości liczonymi jak od zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 11 grudnia 2017 r. do dnia dokonania zwrotu. Pismem z dnia 4 lutego 2019 r. IZ RPO WŁ dokonała ponownego wyliczenia kwot zaleceń pokontrolnych wskazanych w informacji pokontrolnej nr 2 z dnia 21 listopada 2018 r. uznając ostatecznie za niekwalifikowalne sporne w sprawie wydatki dotyczące zarówno wymiany okien w budynku SP w Górach Mokrych jak również dotyczące opraw oświetleniowych wbudowanych w budynku SP w Górach Mokrych. Wyjaśniono przy tym szczegółowo podstawy tej korekty oraz wskazano, iż aktualne wyliczenia spowodowały, że zmianie uległy odpowiednio także kwoty przewidziane do zwrotu przez beneficjenta.
Jak wynika z akt sprawy sporna kwota została wpłacona przez stronę skarżącą na konto wskazane przez organ - w dniu 13 grudnia 2018 r. strona zwróciła bowiem na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego należności główne wraz z odsetkami wynikającymi z zaleceń pokontrolnych wskazanych w informacji pokontrolnej nr 2 znak: z dnia 21 listopada 2018 r. W tytule wpłaty wskazano: zwrot dotacji w związku z wyd. uznanymi za niekwalifi - depozyt. - odsetki reali. proj. Nr RPLD.04.02.02-10-0064/16 - łącznie zwrócono sumę, która obejmowała również sporną kwotę.
Pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. strona skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot części dofinansowania zwróconego przez nią jako środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich.
Po dokonaniu analizy zasadności argumentów przedstawionych przez stronę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie doszło do nieprawidłowego wykorzystania środków w ramach projektu pn.: "Termomodernizacja budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Pocztowej w Przedborzu i budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych". Środki wypłacone stronie zostały wykorzystane na sfinansowanie wydatków, poniesionych niezgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 oraz Umową o dofinansowanie projektu. Po rozpatrzeniu wniosku strony organ potwierdził wcześniejsze ustalenia pokontrolne IZ RPO WŁ w zakresie: stwierdzonych naruszeń wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków. Zostały uznane za niekwalifikowalne (naruszenie § 1 ust. 12 umowy o dofinansowanie) wydatki dotyczące: wymiany okien w budynku SP w Górach Mokrych oraz oświetlenia wbudowanego w budynku SP w Górach Mokrych. Wobec powyższego organ - po rozpatrzeniu wniosku strony złożonego w trybie art. 75 O.p. - odmówił więc stwierdzenia nadpłaty w kwocie 52.417,53 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w wysokości 4.227,00 zł w trybie art. 72 Ordynacji Podatkowej, a tym samym nie znalazł podstaw do dokonania na rzecz strony zwrotu części dofinasowania zgodnie z wnioskiem strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na wskazaną powyżej decyzję Zarządu Województwa z dnia 21 lutego 2022 r. strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540) przez błędne przyjęcie, iż nadpłata w niniejszej sprawie nie wystąpiła, z uwagi na nieprawidłowości jakich zdaniem IZ RPO, dopuściła się Gmina Przedbórz przy realizacji projektu pn.: "Termomodernizacja budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Pocztowej w Przedborzu i budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych" w zakresie wymiany okien oraz montażu opraw natynkowych w budynku SP w Górach Mokry, gdy tymczasem z okoliczności sprawy i złożonych wyjaśnień przez beneficjenta oraz przedłożonych oświadczeń Dyrektora SP, audytora energetycznego oraz wykonawcy jednoznacznie wynika, iż przy realizacji niniejszego projektu nie wystąpiły żadne nieprawidłowości, a kwota wpłaty dokonana przez beneficjenta na rzecz IZ RPO jest kwotą nienależną podlegającą zwrotowi.
2) § 1 ust. 12 lit. a) umowy o dofinansowanie projektu nr UDA-RPLD.04.02.02-10-0064/16-00 z dnia 5 września 2016 r., poprzez błędne przyjęcie, iż wydatki poniesione przez beneficjenta na wymianę stolarki okiennej oraz na montaż opraw natynkowych w SP w Górach Mokrych zostały poniesione z naruszeniem Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, iż wydatki te nie zostały poniesione w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
3) § 4 ust. 1 pkt. 3) umowy o dofinansowanie projektu poprzez przyjęcie, iż dokonanie wymiany okien w budynku SP w Górach Mokrych nastąpiło niezgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie projektu;
4) § 4 ust. 1 pkt. 3) umowy o dofinansowanie projektu nr UDA[?]RPLD.04.02.02-10-0064/16-00 z dnia 5 września 2016 r poprzez błędne przyjęcie, iż zamontowanie opraw natynkowych, a nie wstropowych było niezgodne z założeniami przyjętymi w audycie oświetlenia wbudowanego oraz kosztorysie inwestorskim stanowiącym załącznik do wniosku dofinansowanie projektu, gdy zebrany w sprawie materiał dowody potwierdza, iż błędnie w dokumentach posłużono się nazewnictwem oświetlenia, a jedynym możliwym rodzajem oświetlenia, który mógł zostać i został zamontowany w SP w Górach Mokrych było oświetlenie natynkowe;
5) art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur wynikających z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, skutkujących przyjęciem, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do dokonania stwierdzenia nadpłaty w kwocie 52.417,53 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych w wysokości 4.227,00 zł.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także nieuwzględnienie interesu społecznego oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, które z okien w SP w Górach Mokrych zostały wymienione (w sytuacji gdy jest to kwestionowane przez IZ RPO), jak również niezweryfikowanie podnoszonych konsekwentnie przez beneficjenta okoliczności, iż montaż opraw wstropowych nie był możliwy z uwagi na wymogi prawa budowlanego, co potwierdza, iż zarówno w audycie energetycznym, jak i w kosztorysach omyłkowo znalazła się nazwa "wstropowe".
W tych warunkach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji nr 2/RP/2022 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 21 lutego 2022 r. oraz zasądzenie od Zarządu Województwa Łódzkiego zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było ustalenie czy wystąpiła nadpłata, strona de facto, zakwestionowała ustalenia zawarte w informacjach pokontrolnych. W ocenie organu, kwestionowanie ustaleń pokontrolnych w skardze na decyzję wydaną w przedmiocie braku zaistnienia nadpłaty - jest niedopuszczalne. Kwestionowanie zaleceń pokontrolnych, a co za tym idzie także stanowiska organu podzielającego ustalenia w ramach przeprowadzonej kontroli o obowiązku zwrotu kwoty ustalonej w tych zaleceniach, mogłoby nastąpić jedynie w skardze na decyzję zobowiązującą stronę do zwrotu, która jednak wobec zwrotu dokonanego przez stronę, nie została wydana. Zaskarżając decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty, powinno się jedynie formułować zarzuty dotyczące przesłanek umożliwiających stwierdzenie nadpłaty a nie zarzuty odnoszące się do uznania wydatków za niekwalifikowane przy realizacji projektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym sądy administracyjne nie przejmują sprawy do końcowego jej załatwienia, a jedynie kontrolują czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa będących podstawą ich działań w stopniu wskazującym na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wydanego przez organy administracji rozstrzygnięcia. W myśl bowiem art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnotować również należy, że sąd kontroluje legalność działań administracji w oparciu o przedłożone mu akta sprawy, nie prowadząc co do zasady samodzielnie postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, z zastrzeżeniem art. 57a.
Kontroli sądu w niniejszej sprawie podlegała zgodność z przepisami prawa podjętej przez Zarząd Województwa Łódzkiego decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty. Tym samym więc kwestią sporną, wymagająca rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jest zasadność tejże odmowy, a w istocie możliwość dokonania zwrotu należności, które strona skarżąca dobrowolnie uiściła. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie w związku ze stwierdzonymi w toku kontroli projektu nieprawidłowościami Instytucja Zarządzająca wezwała do zapłaty spornych środków związanych z uznaniem za niekwalifikowane wydatków dotyczących okien w budynku szkoły podstawowej w Górach Mokrych oraz opraw oświetleniowych wbudowanych w budynku tejże szkoły. Strona zwróciła na rachunek bankowy organu m.in. sporną w niniejszej sprawie kwotę - należności główne wraz z odsetkami wynikającymi z zaleceń pokontrolnych, tj. zwróciła łącznie kwotę 64.468.56 zł należności głównej wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych tytułem, jak sama strona skarżąca wskazała: "Zwrotu dotacji w związku z wyd. uznanymi za niekwalifi - depozyt. – 59656,56 zł odsetki 4812.00 zł reali. proi. Nr RPLD.04.02.02-10-0064/16". Odnotować należy, że następnie organ dokonał ponownego wyliczenia kwot zaleceń pokontrolnych, co spowodowało również zmianę wysokości kwoty, która została następnie ostatecznie. Dla porządku należy zauważyć, że sporna kwota dofinansowania uzyskana przez stronę w związku z realizacją wskazanego projektu, którą strona zwróciła została określona w trybie bezdecyzyjnym przewidzianym w art. 207 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – dalej u.f.p. W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których moa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – to podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Przy czym art. 207 ust. 8 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 lub 11a wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl art. 207 ust. 9 u.f.p. po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcje instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu m.in. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2. oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7. Równocześnie ustawodawca wskazał w treści art. 207 ust. 10 u.f.p., że decyzji, o której mowa w ust. 9, nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem. Wobec powyższego zauważyć należy, iż działania instytucji zarządzającej w razie zaistnienia jednej z określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. przesłanek zwrotu środków przeznaczonych na realizację programu podzielić można na dwa etapy. Przepis art. 207 ust. 8 u.f.p. przyznaje odpowiedniej instytucji uprawnienie do żądania zwrotu środków lub do wyrażenia zgody przez beneficjenta na pomniejszenie kolejnych płatności, wyznaczając mu 14 – dniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania. W razie niezwrócenia dofinansowania, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1057 ze zm.) - dalej "u.z.p.p.r." i skorelowanym z nim art. 207 ust. 9 u.f.p., do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi stosuje się tryb administracyjnoprawny zwieńczony wydaniem indywidualnego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 27 października 2014 r. sygn. akt II GPS 2/14 (ONSAiWSA z 2015 r., nr 2, poz. 17) ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego sprawy. Zatem ustalenie kwoty korekty finansowej nie rodzi bezpośrednio publicznoprawnego zobowiązania do jej zwrotu. Przy czym, jak już wskazywano, w okolicznościach niniejszej sprawy Instytucja Zarządzająca wezwała stronę skarżącą do zwrotu m.in. spornych środków na wskazany rachunek bankowy, a ta – na co również wskazywano - dokonała zwrotu przedmiotowej należności, wpisując w tytule przelewu: zwrotu dotacji w związku z wyd. uznanymi za niekwalifi - depozyt. – odsetki reali. proi. Nr RPLD.04.02.02-10-0064/16. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze, które podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie, fakt dokonania zwrotu kwoty żądanej przez Instytucję Zarządzającą w trybie i z zachowaniem warunków art. 207 ust. 8 u.f.p. w każdym przypadku stanowi przeszkodę do wydania decyzji merytorycznej w sprawie, której przedmiotem jest określenie kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 8 u.f.p.), co potwierdza wprost art. 207 ust. 10 u.f.p., w którym wskazano, że decyzji, o której mowa w ust. 9, nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem (por. np. wyroki: NSA z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1382/15 i z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 2728/14; WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 42/17; WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 620/17, czy WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 868/19 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że strona skarżąca dokonała zwrotu żądanej przez organ kwoty dofinansowania wydanie decyzji było więc zbędne.
Wobec powyższego należało przyjąć, że uregulowanie przez stronę skarżącą kwoty dofinasowania w wysokości określonej przez organ kończyło procedurę dochodzenia zwrotu tejże kwoty ustalonej korektą w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, a co za tym idzie zbędne było wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie. Skoro bowiem wystąpiła przesłanka z art. 207 ust. 10 u.j.p., tj. dokonano zwrotu środków przed wydaniem decyzji to zgodnie z wolą ustawodawcy wydanie tejże – decyzji zobowiązującej do zwrotu środków – jest zakazane.
Zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 tejże ustawy, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a." i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - dalej "O.p.". Należności, o których mowa w treści art. 60 u.f.p., to między innymi należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności - określone jako środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. W sprawach dotyczących tego rodzaju należności, nieuregulowanych w ustawie o finansach publicznych, dopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do kwestii możliwości złożenia kwoty korekty na konto depozytowe organu wskazać należy, iż w sprawach dotyczących należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, nieuregulowanych w ustawie o finansach publicznych, dopuszczalne jest – jak już wskazano - odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej. W dziale tym zawarte są m.in. przepisy dotyczące zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych i stwierdzenia nadpłaty. Przepis art. 33d § 2 pkt 6 O.p. przewiduje możliwość dokonania zabezpieczenia wykonania decyzji przez przyjęcie przez organ podatkowy, na wniosek strony, zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z tej decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, w formie uznania kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego. Jednakże należy zwrócić uwagę, że przepis ten dotyczy dwóch rodzajów decyzji, których wykonanie może zostać zabezpieczone, a mianowicie decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu i decyzji o zabezpieczeniu środków, co potwierdza treść art. 33d § 1 O.p., zgodnie z którym zabezpieczenie wykonania decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu (...) lub wykonanie decyzji o zabezpieczeniu, o którym mowa w art. 33, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w formie określonej w § 2. Tymczasem w stanie faktycznym rozpoznanej sprawy organ nie wydał żadnej decyzji, która mogłaby stanowić podstawę do zabezpieczenia środków w świetle art. 33d O.p., tj. decyzji ostatecznej, decyzji nieostatecznej lecz posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności ani decyzji o zabezpieczeniu. Wpłata środków ustalonych korektą nastąpiła w wyniku wezwania do zwrotu środków, w trybie bezdecyzyjnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanej już uchwale z dnia 27 października 2014 r. sygn. akt II GPS 2/14 ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W uchwale tej zaznaczono nadto, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej oraz zobowiązanie do zwrotu środków to dwie odrębne od siebie instytucje, choć ściśle ze sobą powiązane, bowiem korekta przekłada się na zwrot środków finansowych, o którym mowa w art. 207 u.f.p., co wynika z podstawy faktycznej korekty, która także stanowi okoliczności faktyczne zwrotu. Nie do pogodzenia byłby dwie kolejne decyzje, dotyczące tego samego przedmiotu (decyzja o nałożeniu korekty i decyzja o zwrocie), zważywszy na fakt, że zwrot, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. i art. 207 ust. 1 u.f.p. dotyczy tych samych środków uznanych za nienależne z powodu tych samych naruszeń, które stwierdzono dokonując korekty. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, iż ustalenie i nałożenie korekty decyzją, określającą kwotę środków, które podlegają zwrotowi, oznaczałoby nałożenie na beneficjenta obowiązku zwrotu tej kwoty, podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej i w tej sytuacji bezprzedmiotowe byłoby zarówno wezwanie beneficjenta przez instytucję, która zawarła umowę o dofinansowanie, do dobrowolnego zwrotu kwoty ustalonej w decyzji o korekcie (art. 207 ust. 8 u.f.p.), jak i wydanie na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. decyzji zobowiązującej do zwrotu. Podkreślić należy, że wskazana uchwała NSA ma charakter wiążący zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Wynikająca z przywołanego przepisu moc ogólnie wiążąca uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Odnotować również należy, iż instytucja przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia ma na celu zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji organu podatkowego, a więc zagwarantowanie wierzycielowi - Skarbowi Państwa, że obowiązek określony w decyzji zostanie przez podatnika zrealizowany (por. np. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1858/10; z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1976/10; z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 1684/08 – wszystkie dostępne w CBOSA). Skoro ustalenie kwoty korekty finansowej nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, nie rodzi bezpośrednio publicznoprawnego obowiązku jej zwrotu, a co za tym idzie nie podlega egzekucji w trybie egzekucji administracyjnej, wobec powyższego uznać należy, że w stanie faktycznym sprawy Instytucja Zarządzająca nie była zobowiązana do uznania zwróconej przez beneficjenta kwoty dofinasowania za depozyt. Niemniej jednak możliwym było skorzystanie przez stronę skarżącą z instytucji zwrotu nadpłaty przewidzianej w dziale III O.p. – skoro bowiem kwota do zwrotu została określona w trybie bezdecyzyjnym w drodze wezwania do zwrotu środków przez instytucję, która podpisała umowę z beneficjentem i strona dokonała jej zwrotu, to podmiot, który wykonał wezwanie do zwrotu środków nie powinien być w gorszym położeniu niż ten, który wezwania nie wykonał i nie może być pozbawiony możliwości dochodzenia swych praw jeśli wykonał wezwanie w jego ocenie nieuzasadnione by uniknąć naliczania odsetek za okres prowadzenia postępowania administracyjnego – i taki właśnie wniosek o zwrot nadpłaty został złożony w niniejszym przypadku. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalone uznać należy stanowisko, zgodnie z którym w razie niewykonania wezwania do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p., organ wydaje decyzję określającą: kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3 (art. 207 ust. 9 u.f.p.). Od decyzji tej, zgodnie z art. 207 ust. 12 i 12a u.f.p., przysługuje odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast w przypadku wykonania wezwania do zwrotu środków nie wydaje się decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, jednakże beneficjent na mocy art. 67 u.f.p. w zw. z art. 75 § 1 O.p. może skorzystać z instytucji zwrotu nadpłaty przewidzianej w dziale III Ordynacji podatkowej. W postępowaniu w sprawie zwrotu nadpłaty właściwy organ czyni ustalenia co do zasadności oraz wysokości zastosowanej korekty kwoty otrzymanego przez beneficjenta dofinasowania. Tym samym beneficjent, który dobrowolnie zwrócił kwotę dofinansowania określoną do zwrotu, będzie mógł domagać się merytorycznego rozpoznania sprawy zwrotu dofinansowania w trybie stwierdzenia nadpłaty (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 703/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 154/16 – dostępne w CBOSA). Pogląd taki zaprezentował również tutejszy sąd w wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt IIISA/Łd 868/19, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Zgodnie z art. 75 § 1 O.p. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku – z takim też wnioskiem wystąpiła do organu strona skarżąca wskazując na niezasadność zakwestionowania wydatków dotyczących wymiany okien oraz oświetlenia wbudowanego w budynku szkoły podstawowej w Górach Mokrych. Odnotować jednak należy, iż w myśl art. 72 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę: 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Tym samym więc za nadpłatę należy w szczególności uznać kwotę, która została nadpłacona, a więc uiszczona w kwocie wyższej niż należna, swego rodzaju nadwyżkę dokonaną przez podmiot zobowiązany do wpłaty nad kwotą należną. Kwota nienależna to kwota uiszczona w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia ponad obowiązkowe jest nadpłatą (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1322/10, Lex nr 821376, a także L. Etel, Komentarz do art. 72 ordynacji podatkowej [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk, Warszawa 2022 r., Lex/el).
W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 O.p. – zarzut ten okazał się jednak niezasadny. Jak bowiem wynika z przedłożonych akt, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, w niniejszej sprawie doszło do nieprawidłowego wykorzystania środków w ramach projektu pn.: "Termomodernizacja budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Pocztowej w Przedborzu i budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych". Środki wypłacone stronie zostały bowiem wykorzystane na sfinansowanie wydatków, poniesionych niezgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 oraz niezgodnie z umową o dofinansowanie projektu. Po rozpatrzeniu wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty organ potwierdził wcześniejsze ustalenia pokontrolne w zakresie: stwierdzonych naruszeń wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków słusznie przyjmując jako niekwalifikowane wydatki dotyczące: wymiany okien w budynku SP w Górach Mokrych oraz oświetlenia wbudowanego w budynku SP w Górach Mokrych, a co za tym idzie słusznie odmówił stwierdzenia nadpłaty w kwocie 52.417,53 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, tj. w wysokości 4.227,00 zł. Należało więc uznać, że organ zasadnie nie znalazł podstaw do dokonania na rzecz strony zwrotu części dofinasowania zgodnie z wnioskiem strony. Tym samym więc sformułowany przez stronę skarżącą zarzut naruszenia § 1 ust. 12 umowy o dofinansowanie okazał się bezzasadny. Słusznie bowiem organ ustalił, że wydatki poniesione przez stronę skarżącą na wymianę stolarki okiennej oraz montaż opraw nadtynkowych w szkole podstawowej w Górach Mokrych zostały poniesione z naruszeniem Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. Tym samym więc wbrew zarzutowi strony skarżącej należało uznać, że w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów słusznym był wniosek organu, iż dokonanie wymiany okien w budynku szkoły nastąpiło niezgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie projektu, natomiast zamontowanie opraw natynkowych, a nie wstropowych było niezgodne z założeniami przyjętymi w audycie oświetlenia oraz kosztorysie inwestorskim stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie projektu. Fakt ten potwierdza sam strona – wyraźnie wskazując na to, jakimi sformułowaniami posłużyła się w dokumentach. Zatem niezasadny okazał się również zrzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinansowanie.
Jak wynika z akt sprawy zwrócone przez stronę skarżącą sporne kwoty wynikały z niedotrzymania przez nią zapisów umowy o dofinansowanie projektu w zakresie § 1 ust. 12, który stanowi, iż ilekroć w umowie jest mowa o "wydatku kwalifikowalnym należy przez to rozumieć wydatek lub koszt poniesiony przez Beneficjenta w związku z realizacją projektu uznany za kwalifikowalny zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 - wydanymi przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju opublikowanymi na stronie Ministerstwa infrastruktury i Rozwoju, zwanymi dalej "Wytycznymi ws. Kwalifikowalności". Przy czym zgodnie z § 1 pkt. 9 wskazywanej już umowy o dofinansowanie, "projekt" oznacza w niniejszym przypadku projekt pn. "Termomodernizacja budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Pocztowej w Przedborzu i budynku Szkoły Podstawowej w Górach Mokrych", który został określony we wniosku o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, zwanym też "wnioskiem o dofinansowanie", stanowiącym załącznik do umowy, a więc jej integralną część. Strona skarżąca zawarła umowę o dofinansowanie projektu co oznacza, iż jej obowiązkiem była realizacja tegoż projektu zgodnie z założeniami, które podlegały wcześniejszej ocenie projektu, a której skutkiem w niniejszym przypadku był wybór tego właśnie projektu do dofinansowania. Odnotować również należy, że zgodnie z § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie, strona skarżąca odpowiadała za realizację projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, w tym za jego wykonanie w oparciu o założenia realizacji projektu określone we wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 umowy beneficjent odpowiada za realizację projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w tym za realizację Projektu w oparciu o założenia realizacji projektu określone we wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z treścią Wytycznych wydatek można uznać za kwalifikowalny, jeśli poza innymi warunkami został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. Z akt sprawy wynika, iż realizowane inwestycje muszą wynikać z audytów energetycznych oraz być zgodne z ich założeniami, a w konkursie określono dodatkowe kryteria merytoryczne dostępu wskazując m.in. na: uwarunkowanie inwestycji audytem energetycznym - warunkiem wsparcia projektu była więc zgodność jego zakresu z zaleceniami wynikającymi z przeprowadzonego audytu energetycznego (niespełnienie tego warunku skutkowało negatywną oceną wniosku); stopień efektywności energetycznej - warunkiem wsparcia było wykazanie, iż projekt przyczyni się do zwiększenia efektywności energetycznej każdego z termomodernizowanych budynków o co najmniej 25%, przy czym taka wartość miała wynikać z załączonej dokumentacji technicznej, w tym z audytu energetycznego, z której wynikały również optymalne rozwiązania pod względem ekonomiczno-technicznym (niespełnienie tego warunku skutkowało negatywną oceną wniosku). Zatem strona skarżąca była zobowiązana do zastosowania dokładnie takich usprawnień jakie zostały określone w audycie energetycznym. Tym samym więc zmiana pierwotnej dokumentacji (czy to w formie korekty, czy składanych dodatkowo oświadczeń wyjaśniających) już po przeprowadzeniu kontroli, w wyniku której dopatrzono się naruszeń nie może mieć znaczenia w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego należy odnotować, iż sporne środki wpłacone przez stronę skarżącą na konto organu, a następnie uznane przez nią za nadpłatę dotyczyły naruszenia wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków, gdyż za niekwalifikowalne uznano wydatki dotyczące: wymiany okien w budynku SP w Górach Mokrych oraz oświetlenia wbudowanego w budynku SP w Górach Mokrych. W skarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do przyczyn uznania za niekwalifikowany wydatku poniesionego na wymianę okien w budynku szkoły podstawowej w Górach Mokrych, które to wyjaśnienia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy i zasługują na aprobatę. Podobnie organ szczegółowo wyjaśnił przyczyny uznania za niekwalifikowany wydatku poniesionego na oświetlenie wbudowane w budynku szkoły podstawowej w Górach Mokrych. Również i te wyjaśnienia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy i zasługują na aprobatę. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organ administracji słusznie nie przyjął, iż wyjaśnienia strony skarżącej nie zasługują na aprobatę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że strona skarżąca odpowiada za realizację projektu w oparciu o założenia jego realizacji określone we wniosku o dofinansowanie, a zgodnie z wytycznymi wydatek można uznać za kwalifikowany, jeśli poza innymi warunkami został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. Tymczasem co potwierdzają ustalenia organu, udokumentowane w aktach sprawy, strona skarżąca dokonała wydatków niezgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie. Tym samym więc jak słusznie ustalił organ administracji strona naruszyła § 1 ust. 12 umowy o dofinansowanie, w myśl którego wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek lub koszt poniesiony przez Beneficjenta w związku z realizacją Projektu uznany za kwalifikowalny zgodnie z: - wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, opublikowanymi na stronie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju; - SZOOP (Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych RPO WŁ na lata 2014 – 2020 przyjęty przez Zarząd Województwa Łódzkiego); - innymi dokumentami regulującymi kwalifikowalność wydatków. Równocześnie odnotować należy, że zapisy Wytycznych kwalifikowalności stanowią, iż wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie takie warunki jak m.in. to, że został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują natomiast na to, że w zakresie spornych kwot strona skarżąca nie dochowała tego warunku, a skoro tak, to naruszyła § 1 ust. 12 umowy o dofinansowanie. W konsekwencji, tj. w związku ze stwierdzonymi naruszeniami wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków, zasadnie za niekwalifikowalne zostały uznane wydatki dotyczące: wymiany okien w budynku SP w Górach Mokrych oraz oświetlenia wbudowanego w budynku SP w Górach Mokrych, w konsekwencji czego zobowiązano stronę skarżącą do zwrotu kwoty wraz z odsetkami w wysokości liczonymi jak od zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu. Środki dotyczące wydatków uznanych za niekwalifikowalne zostały przez stronę skarżącą zwrócone w dniu 13 grudnia 2018 r. na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego. A w świetle powyższego nie było też podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
Odnotować przy tym należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ administracji, że umowa o dofinansowanie, zawarta pomiędzy organem administracji a stroną skarżącą, definiuje pojęcie wydatku kwalifikowalnego, który zgodnie z § 1 pkt. 12, musi być poniesiony zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków. Przy czym krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków, o których mowa wyżej zostały wydane na podstawie art. 5 ust. 1, pkt 5 ustawy wdrożeniowej. Tym samym więc strona skarżąca powinna mieć pełną świadomość konsekwencji wynikających z naruszenia tychże Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, a tym samym umowy o dofinansowanie poprzez poniesienie wydatków niezgodnie z założeniami zawartymi we wniosku o dofinansowanie. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż strona skarżąca poniosła wydatki na realizację projektu niezgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków (które zostały stworzone na podstawie ustawy, tj. prawa krajowego). Wydatki na realizację projektu poniesione niezgodnie z u.f.p. nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne, gdyż zostały poniesione niezgodnie z umową o dofinansowanie projektu oraz Wytycznymi kwalifikowalności wydatków. Jak bowiem wynika z akt sprawy poczynione przez organ ustalenia wykazały, że projekt nie był realizowany zgodnie z umową o dofinansowanie. Przy czym w myśl art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy tj. są dokonywane niezgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych. Zasady wydatkowania środków europejskich określone są w regulacjach prawa unijnego oraz prawa krajowego. Naruszenie przy realizacji programu wskazanych przepisów skutkuje zastosowaniem określonych sankcji.
W przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zwrotu nadpłaty organ poczynił stosowne ustalenia co do zasadności oraz wysokości zastosowanej korekty kwoty otrzymanego przez beneficjenta dofinasowania. Jak bowiem wynika z akt sprawy strona skarżąca została poinformowana o wysokości kwoty do zwrotu, a także o tym, że dokonany zwrot został zakwalifikowany jako zwrot środków w zawiązku z art. 207 ust. 1 u.f.p. Za nieuzasadniony należało więc uznać sformułowany przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 u.f.p., gdyż dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują na to, że - wbrew jej twierdzeniu - doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur wynikających z art. 184 u.f.p., a co za tym idzie organ słusznie przyjął, że brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów k.p.a., tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaskarżona do sądu decyzja została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. W toku postępowania organ w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał i rozpoznał materiał dowodowy, uwzględniając rządzące tym postępowaniem zasady ogólne postępowania administracyjnego. Poczynione ustalenia znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy i powinny zostać ocenione jako wystarczające do wydania rozstrzygnięcia.
Stwierdzić zatem należało, że zwrot środków dokonany przez stronę skarżącą nie może być traktowany jako świadczenie nienależne, czy też jako niezasadnie pobrana należność publicznoprawna. Organ był bowiem zobowiązany do odzyskania tych środków zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym więc sporne kwoty nie mogły być uznane za nadpłatę, która powinna zostać zwrócona stronie skarżącej. Stwierdzić należy, że zobowiązanie do zwrotu środków europejskich powstaje z mocy prawa, w przypadku gdy spełniona zostanie któraś z przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p, a decyzja o której mowa w ust. 9 tego artykułu, nawet gdyby była wydana, to ma jedynie charakter deklaratoryjny. Jeżeli więc środki europejskie zostały wydatkowane niezgodnie z obowiązującymi procedurami (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p), to oznacza, że powstał obowiązek ich zwrotu. Wobec faktu, że strona skarżąca dokonała takiego zwrotu, należy przyjąć, że nie mamy do czynienia z nienależnie zapłaconą należnością stanowiącą nadpłatę (zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 72 § 1 pkt 1 O.p., poprzez odesłanie z art. 67 u.f.p.).
Podsumowując uznać należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał obowiązujących reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
a.l.