III SA/Łd 329/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-05-24
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowaastma oskrzelowamedycyna pracyPaństwowa Inspekcja Sanitarnapostępowanie administracyjnedowodydomniemanie związku przyczynowegoorzecznictwo lekarskieśmierć pacjenta

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę w sprawie stwierdzenia pośmiertnie choroby zawodowej u A. W., uznając, że organy administracji prawidłowo wydały decyzje na podstawie dostępnych opinii medycznych, mimo braku jednoznacznego potwierdzenia związku astmy z pracą.

Sprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję o odmowie stwierdzenia pośmiertnie choroby zawodowej u jej zmarłego męża, A. W. Po wieloletnim postępowaniu i uchylaniu decyzji przez sądy, organy administracji wydały decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej (astmy oskrzelowej) na podstawie opinii medycznych, które nie wykluczały związku schorzenia z pracą, choć nie mogły go jednoznacznie potwierdzić z powodu śmierci pacjenta. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy działały zgodnie z prawem, a ich decyzje opierały się na dostępnym materiale dowodowym i opiniach medycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę S. W. dotyczącą decyzji o odmowie stwierdzenia pośmiertnie choroby zawodowej u jej zmarłego męża, A. W. Sprawa była wielokrotnie procedowana, a wcześniejsze decyzje organów administracji były uchylane przez sądy z powodu niejednoznaczności materiału dowodowego. Organy administracji dwukrotnie występowały o uzupełnienie opinii medycznych, w tym do Instytutu Medycyny Pracy oraz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Opinie te nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie, czy astma oskrzelowa A. W. była spowodowana czynnikami zawodowymi, głównie z powodu braku możliwości przeprowadzenia pogłębionych badań alergologicznych po jego śmierci. Jednakże, opierając się na domniemaniu związku przyczynowego, gdy nie można obalić wpływu warunków pracy na chorobę, oraz na orzeczeniu WOMP z października 2006 r., organy administracji wydały decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej. Sąd administracyjny w niniejszym wyroku oddalił skargę S. W., uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, opierając się na dostępnych opiniach medycznych i przepisach prawa. Sąd podkreślił, że inspektor sanitarny nie jest uprawniony do orzekania o przyczynie śmierci ani o dacie stwierdzenia choroby zawodowej dla celów rentowych, a jedynie do stwierdzenia samej choroby zawodowej na podstawie opinii medycznych i dochodzenia epidemiologicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji miały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na dostępnych opiniach medycznych, które nie wykluczały związku schorzenia z pracą, oraz na domniemaniu związku przyczynowego, gdy nie można obalić wpływu warunków pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, ponieważ opierały się na orzeczeniu jednostki medycznej I stopnia (WOMP) oraz na fakcie, że jednostka II stopnia (IMP) nie wykluczyła zawodowej etiologii choroby. Mimo braku jednoznacznego potwierdzenia związku z pracą z powodu śmierci pacjenta, nie można było również obalić domniemania wpływu warunków pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 art. 10 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 132 poz. 1115 art. 10 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 art. 12 § 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo wydały decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, opierając się na dostępnych opiniach medycznych, które nie wykluczały związku schorzenia z pracą. Nie można obalić domniemania związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy, jeśli nie wskazano konkretnych pozazawodowych przyczyn schorzenia. Inspektor sanitarny nie jest uprawniony do orzekania o przyczynie śmierci ani ustalania daty stwierdzenia choroby zawodowej dla celów rentowych.

Odrzucone argumenty

Choroba zawodowa powinna zostać stwierdzona od daty złożenia wniosku (31 października 1996 r.) i powinna być wskazana jako przyczyna śmierci A. W.

Godne uwagi sformułowania

uzyskany przez organy administracji materiał dowodowy jest niejednoznaczny nie można obalić domniemania związku przyczynowego między chorobą, a wykonywaniem pracy nie można wykluczyć, że warunki szkodliwe środowiska pracy mogły mieć wpływ na zaistnienie tego schorzenia lub na jego nasilenie

Skład orzekający

Małgorzata Łuczyńska

przewodniczący

Ewa Alberciak

sprawozdawca

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, zwłaszcza w przypadkach pośmiertnych, oraz zakresu kompetencji organów inspekcji sanitarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jednoznacznych dowodów medycznych i śmierci pacjenta w trakcie postępowania. Interpretacja domniemania związku przyczynowego może być stosowana w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje trudności w udowodnieniu choroby zawodowej, zwłaszcza po śmierci pacjenta, oraz podkreśla znaczenie domniemania związku przyczynowego w prawie administracyjnym. Jest to ciekawy przykład analizy dowodów medycznych w kontekście prawnym.

Czy choroba pośmiertnie może być uznana za zawodową? Sąd rozstrzyga w sprawie astmy i domniemania związku z pracą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 329/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Sygn. powiązane
II OSK 1420/07 - Wyrok NSA z 2007-12-18
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 329/07
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Łd 792/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uwzględniając skargę S. W., uchylił zaskarżoną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] Nr [...] o niestwierdzeniu u A. W. – pośmiertnie choroby zawodowej - pod postacią astmy oskrzelowej.
W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził m. in., iż uzyskany przez organy administracji materiał dowodowy jest niejednoznaczny i nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji, zwłaszcza w kontekście wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 grudnia 2004 r. Uzupełniona opinia Instytutu z dnia 27 kwietnia 2005 r. nie wyklucza, że stwierdzona u A. W. astma mogła być astmą zawodową. Jednostki służby zdrowia, skoro stwierdziły u A. W. astmę oskrzelową mieszczącą się w wykazie chorób zawodowych, to powinny w sposób obiektywny, na podstawie całej zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu jego zdrowia, ocenić przyczyny powstania tej choroby. Sąd wskazał, że w świetle § 1 rozporządzenia z 1983 r., jeżeli orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, że czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm. ) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. po rozpatrzeniu odwołania S. W. (żony zmarłego) od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] stwierdzającej pośmiertnie u A. W. (męża) chorobę zawodową układu oddechowego - postanowił zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z poleceniem Sądu prowadząc postępowanie organ I instancji wystąpił po raz kolejny do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wyjaśnienia, których uzyskanie nakazał Sąd i miały one stanowić podstawę do wydania decyzji. W piśmie do Instytutu z dnia 19 czerwca 2006 r. przedłożono raz jeszcze wszystkie wątpliwości i zapytania Sądu uwidaczniane w kolejnych wyrokach z dnia 23 stycznia 2003 r., z dnia 13 grudnia 2004 r. oraz z dnia 26 stycznia 2006 r. z prośbą, aby odpowiedzi na postawione pytania były jednoznaczne, precyzyjne, nie zawierały kwestii dyskusyjnych i niejasności. Odpowiedź Instytutu Medycyny Pracy w Ł. zawierała wyjaśnienia, które były kontynuacją wcześniej udzielanych i podtrzymane zostało tym samym uprzednio zajmowane stanowisko, że wyczerpane zostały możliwości, aby bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, czy choroba A. W. była spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Być może tę wątpliwość rozstrzygnęłyby pogłębione badania alergologiczne (głównie test prowokacji alergenowej), do których nie doszło z powodu zgonu pacjenta. Astma oskrzelowa może być wynikiem uczulenia zarówno na alergeny zawodowe (np. mąki), jak i alergeny pozazawodowe powszechnie występujące w środowisku komunalnym. Na astmę mogą chorować również osoby, u których nie stwierdza się alergii - jest to astma bez podłoża alergicznego. Zdaniem Instytutu fakt utrzymywania się astmy u A. W. po 6 latach od zakończenia pracy zawodowej może być (chociaż nie musi) dowodem na jej etiologię nie związaną z wykonywaną pracą, jak również nie da się wykluczyć, iż A. W. był uczulony na alergeny jedynie pozazawodowe, bądź też astma nie miała etiologii alergicznej i związku z pracą (pismo IMP z dnia 30 czerwca 2006 r. znak: [...]). Wykonując polecenia Sądu organ I instancji zwrócił się również do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. jako jednostki orzeczniczej I - go stopnia z prośbą o opinię dotyczącą wszystkich występujących wątpliwości w przedmiocie schorzenia jakie zaistniało u A. W. i na które Sąd zwracał uwagę w uzasadnieniach kolejnych wyroków z dnia 23 stycznia 2003 r. (sygn. akt II SA/Łd 1617/99), z dnia 13 grudnia 2004 r. (sygn. akt III SA/Łd 668/04) oraz z dnia 26 stycznia 2006 r (sygn. akt III SA/Łd 792/05). Uprzednio taką jednostką organizacyjną uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych, która orzekała w lutym 1998 r. w sprawie A. W. była Poradnia Chorób Zawodowych przy Szpitalu Rejonowym w T. W wyniku reformy administracyjnej przestała ona funkcjonować z końcem 1998 r., a jednostką orzeczniczą I szczebla stał się WOMP w Ł. Po szczegółowej analizie pełnego materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w niniejszej sprawie (m. in. analizie narażenia zawodowego, historii choroby, wyników badań przy uwzględnieniu faktu nieprzeprowadzenia pogłębionej diagnostyki alergologicznej z powodu śmierci pacjenta) i biorąc pod uwagę wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniach ww. wyroków, w tym również kierując się wykładnią WSA przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983 r. — Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. przyjął, że wystąpiły ustawowe przesłanki do uznania schorzenia układu oddechowego u A. W. z dużym prawdopodobieństwem jako związanego z pracą zawodową, a tym samym miały charakter choroby zawodowej (chociaż nie mogło to być jednoznacznie wykazane ze względów oczywistych - śmierci pacjenta w dniu 14 listopada 1998 r.). Konsekwencją zajętego przez WOMP powyższego stanowiska było wydanie orzeczenia nr [...] z dnia 26 października 2006 r. (opinia pośmiertna) o rozpoznaniu choroby zawodowej astmy oskrzelowej umieszczonej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. oraz zgłoszenie choroby zawodowej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (z datą wystawienia i numerem jak w ww. orzeczeniu). PPIS w R. na podstawie orzeczenia lekarskiego WOMP i wyników dochodzenia epidemiologicznego z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyrokach w niniejszej sprawie zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. wydał w dniu [...] decyzję nr [...] znak: [...] o stwierdzeniu pośmiertnie u A. W. choroby zawodowej - astmy oskrzelowej. Od tej decyzji odwołała się S. W. (żona zmarłego A. W.) do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. zgłaszając zastrzeżenia odnośnie daty stwierdzenia choroby zawodowej u zmarłego męża i przyczyny zgonu. W swoim odwołaniu S. W. domaga się stwierdzenia w rozstrzygnięciu decyzji, że choroba zawodowa u A. W. datuje się od 31 października 1996 r., oraz że przyczyną jego śmierci była stwierdzona choroba zawodowa.
Organ II instancji wyjaśnił, iż zasadniczym powodem, dla którego nie można było stwierdzić w dotychczasowych postępowaniach choroby zawodowej był brak rozpoznania w objawach chorobowych - zarówno podczas starania się o nią przez A. W., jak również po Jego zgonie — skutków związanych z narażeniem zawodowym, co wielokrotnie stwierdzały jednostki medyczne uprawnione do orzekania w sprawach zawodowych schorzeń. A. W. występował o uzyskanie choroby zawodowej po raz pierwszy już w 1985 r., następnie w 1991 r. oraz ostatnio w 1996 r. (tak więc po upływie 5 lat od zakończenia pracy i ustania narażenia na pył mąki i zbóż). Wystepujące objawy chorobowe podczas zatrudnienia w młynie i dalej utrzymujące się mimo zaprzestania pracy oraz wyniki specjalistycznych badań lekarskich w upoważnionych jednostkach służby zdrowia łącznie z ujemnymi wynikami skórnych testów alergologicznych z zestawem alergenów wziewnych środowiska pracy, a także potwierdzona badaniem gazometrycznym pełna wydolność oddechowa - były czynnikami wykluczającymi (zdaniem dotychczas orzekających jednostek medycznych) zawodowe przyczyny astmy oskrzelowej. Według opinii IMP astmę u A. W. spowodowały czynniki pozazawodowe i pod uwagę należało brać pospolite alergeny wziewne środowiska niezwiązanego z pracą, a których precyzyjnie nie zdołano określić z powodu jego zgonu przed wykonaniem pogłębionych badań. Powyższe stanowisko było każdorazowo przez Instytut podtrzymywane w odpowiedziach na zapytania inspektora sanitarnego podczas prowadzonych w minionym okresie czasu postępowań po wyrokach Sądu uchylających kolejne decyzje organów I i II instancji. Do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest natomiast uzyskanie lekarskiego rozpoznania uprawnionej jednostki medycznej, iż występujące schorzenie wykazuje cechy kliniczne choroby zawodowej. W przypadku A. W. dopóki fakt taki nie zaistniał - dopóty w myśl obowiązujących w tym zakresie przepisów inspektor sanitarny nie miał podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. wydając swoje orzeczenie nr [...] z dnia 26 października 2006 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej (pośmiertnie) astmy oskrzelowej u A. W. (po dogłębnej analizie całego materiału dowodowego i uwzględniając uwagi i wątpliwości Sądu) przychylił się do oceny, że skoro nie można obalić domniemania związku przyczynowego między chorobą, a wykonywaniem pracy przez A. W. w warunkach narażających na powstanie choroby poprzez wskazanie, że choroba została spowodowana konkretnymi przyczynami pozazawodowymi -- to można przyjąć, iż schorzenie układu oddechowego z dużym prawdopodobieństwem było związane z pracą zawodową. Tym samym można było założyć, że schorzenie A. W. miało charakter choroby zawodowej, chociaż ze względów oczywistych (zgon w trakcie postępowania) nie mogło być to jednoznacznie wykazane. Mając zatem orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. miał delegację do jej stwierdzenia i co uczynił wydając decyzję nr [...] z dnia [...] znak: [...] o pośmiertnym stwierdzeniu choroby zawodowej - astmy oskrzelowej - u A. W. wym. w poz. 3 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, iż rozpatrując odwołanie S. W. od decyzji PPIS w R. wystąpił do WOMP w Ł. o dodatkowe wyjaśnienia odnośnie pośmiertnego stwierdzenia choroby zawodowej u A. W. Skoro bowiem we wcześniejszych orzeczeniach i opiniach uzupełniających wydawanych w wieloletnim postępowaniu przez jednostki orzecznicze stwierdzano, że brak jest wystarczających merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (m. in. przeprowadzane u p. W. testy skórne nie potwierdziły uczulenia na alergeny zawodowe, zaś z powodu jego śmierci nie było możliwe przeprowadzenie pogłębionych badań alergologicznych pozwalających rozstrzygnąć o etiologii schorzenia), to dlaczego w orzeczeniu z dnia 26 października 2006 r. nr [...] oceniono jednak, że schorzenia układu oddechowego rozpoznane u A. W. z dużym prawdopodobieństwem były związane z pracą zawodową. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 17 stycznia 2007 r. znak: [...] w pełni podtrzymał zajęte stanowisko uzupełniając je o informację, która dodatkowo uzasadnia opinię przedstawioną w ww. orzeczeniu. Wynika z niej, że dokumentacja medyczna A. W. zgromadzona podczas badań przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych (WOMP i IMP) nie dawała podstaw do ustalenia, że bezspornie astma oskrzelowa rozpoznana u niego została spowodowana warunkami środowiska pracy. Jednakże nie można też na podstawie tej dokumentacji całkowicie wykluczyć, że warunki szkodliwe środowiska pracy mogły mieć wpływ na zaistnienie tego schorzenia lub na jego nasilenie — co mogłyby wykazać pogłębione badania alergologiczne, które jednak nie zostały wykonane z uwagi na zgon pacjenta przed wyznaczonym terminem badań. (Jak wynika z protokołu sekcyjnego pierwotną przyczyną zgonu A. W. był rozległy zawał serca). Z wyroków WSA w Łodzi wydanych w sprawie choroby zawodowej u zmarłego wynika, że jeśli schorzenie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie schorzenia, to istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem schorzenia a warunkami pracy. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, iż nie można tego domniemania obalić poprzez wskazanie innej konkretnej przyczyny, która spowodowała u A. W. astmę oskrzelową, uznano w orzeczeniu nr [...], że rozpoznana astma oskrzelowa z dużym prawdopodobieństwem była związana z pracą zawodową. W mniejszej sprawie nie można ustalić stopnia zależności pomiędzy czynnikami szkodliwymi środowiska pracy a rozpoznaną astmą oskrzelową, a jedynie nie można wykluczyć ich wpływu na zaistniałe schorzenie, a tym samym nie można obalić domniemania.
Organ odwoławczy, oceniając zgromadzony w długoletnim postępowaniu materiał dowodowy stwierdził, że na obecnym etapie postępowania istnieją przesłanki do uznania, że astma oskrzelowa rozpoznana u A. W. mogła zostać spowodowana narażeniem zawodowym na alergeny zbożowe. Wobec śmierci A. W. nie można było przeprowadzić u niego pogłębionych badań alergologicznych, które jednoznacznie wykluczyłyby zawodową etiologię jego schorzenia oraz wskazałyby pozazawodowe alergeny, które wywołały u niego chorobę. W wielokrotnie wydawanych orzeczeniach i opiniach lekarskich przez jednostki uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych podnoszono, że choć A. W. wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania na chorobę zawodową, to jednak wykonane przed śmiercią badania diagnostyczne (testy skórne) nie ujawniły uczulenia (alergii) na alergeny mąki. Zatem brak było podstaw, aby bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można było uznać, że rozpoznana u A. W. astma oskrzelowa została spowodowana warunkami pracy, zwłaszcza, że jest to choroba bardzo często występująca w populacji ogólnej bez narażenia zawodowego (szacuje się że tylko u 5 —15 % chorych astma powstała w związku z wykonywaną pracą - vide: podręcznik "Choroby zawodowe" pod red. Kazimierza Marka Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2001, 2003). Brak pogłębionych badań alergologicznych nie pozwolił na ustalenie konkretnej pozazawodowej przyczyny powstania u A. W. astmy oskrzelowej.
Organ odwoławczy uznał, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 26 stycznia 2006 r. III SA/Łd, że choć nie można obecnie ustalić, iż bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem warunki pracy spowodowały u A. W. astmę oskrzelową, to jednak nie można też wykluczyć, że to właśnie warunki pracy wpłynęły na powstanie i rozwój tej choroby i dlatego orzekł jak w sentencji niniejszej decyzji.
Organ II instancji, odnosząc się do żądania S. W. (zawartego w odwołaniu), aby w rozstrzygnięciu decyzji ustalić datę 31 października 1996 r. jaką tą "od której należy się świadczenie rentowe", oraz aby w decyzji wskazać, że przyczyną śmierci A. W. była choroba zawodowa, stwierdził, że żądanie to nie może być spełnione przede wszystkim z tego względu, iż powołane wyżej rozporządzenie uprawnia inspektora sanitarnego jedynie do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej (lub braku podstaw do jej stwierdzenia), a nie do orzekania od jakiej daty przysługują świadczenia rentowe związane ze stwierdzoną chorobą zawodową, a tym bardziej nie upoważniają do rozstrzygnięcia o przyczynie śmierci strony, która zmarła w toku postępowania administracyjnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. W. powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji wnosząc o umieszczenie w decyzji, że przyczyną śmierci męża była choroba zawodowa – astma oskrzelowa. Podniosła również, że stwierdzona choroba zawodowa u A. W. powinna być uznana w decyzji od dnia 31 października 1996 r., bowiem od tej daty będzie jej przysługiwało świadczenie rentowe.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
W ocenie Sądu, stwierdzenie pośmiertnie u A. W. choroby zawodowej przez organy obu instancji było wynikiem właściwie uzupełnionego materiału dowodowego. Organy administracji podjęły możliwe czynności w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy : oparły się na uzupełnieniu orzeczenia lekarskiego sporządzonym przez Instytut Medycyny Pracy w dniu 30 czerwca 2006 r., które nie potwierdziło ani nie wykluczyło zawodowej etiologii astmy ze względu na brak możliwości przeprowadzenia kompleksowej diagnostyki alergologicznej oraz na orzeczeniu jednostki orzeczniczej I stopnia – Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 26 października 2006 r. Orzeczenie to było rzetelne, bowiem sporządzone zostało na podstawie wnikliwej analizy całego materiału dowodowego, w tym dokumentacji lekarskiej A. W. oraz narażenia zawodowego.
Skoro wskazana w przepisach jednostka medyczna I stopnia uprawniona do rozpoznania choroby zawodowej w swym orzeczeniu rozpoznała u A. W. chorobę zawodową pod postacią astmy oskrzelowej, zaś medyczna jednostka II stopnia choroby tej nie wykluczyła, to organy administracji prawidłowo, na podstawie tych opinii, wydały decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Powyższe jest zgodne z żądaniem A. W. zawartym we wniosku z dnia 31 października 1996 r. i jest okolicznością bezsporną.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia braku określenia w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu I instancji daty stwierdzenia choroby zawodowej u męża skarżącej od 31 października 1996 r. oraz przyczyny śmierci A W.
Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę podzielił stanowisko organu II instancji, iż inspektor sanitarny nie mógł orzec o przyczynie śmierci męża skarżącej oraz wskazać daty 31 października 1996 r., jako daty stwierdzenia choroby zawodowej A. W., od której przysługiwać miałoby skarżącej świadczenie rentowe.
Stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać : oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W art. 107 § 1 k.p.a. wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Data wydania decyzji wskazuje na istotny element w sprawowaniu orzecznictwa, bo pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 497).
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawierają wszystkie ww. elementy decyzji, w tym datę wydania.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia.
Z powyższego przepisu nie wynika, że wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organ administracji wskazuje dodatkowo datę złożenia wniosku zainteresowanego pracownika jako datę stwierdzenia choroby zawodowej, od której przysługuje świadczenie rentowe. Ze wskazanego przepisu nie wynika również, że organ inspekcji sanitarnej w przypadku pośmiertnego stwierdzenia choroby wskazuje jako przyczynę śmierci pracownika chorobę zawodową.
Powyższa regulacja prawna powoduje więc, że nie mogą odnieść pożądanego rezultatu, zawarte zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze, twierdzenia skarżącej, iż skoro wniosek został złożony w dniu 31 października 1996 r., to w decyzjach administracyjnych choroba zawodowa męża powinna być stwierdzona przez organy administracji od tej daty.
Podkreślenia wymaga, że gdy ustawodawca zakładał jako przesłankę wymogu stwierdzenia choroby zawodowej uprzednie jej rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, to wskazał ją wprost (§ 10 ust. 1 powołanego rozporządzenia).
Wydaje się być rzeczą nieracjonalną, aby ustawodawca bez uzasadnionego powodu wyrażonego w sposób wyraźny w rozporządzeniu o chorobach zawodowych przyznawał zainteresowanemu pracownikowi prawo żądania określenia w decyzji administracyjnej daty stwierdzenia choroby zawodowej od daty złożenia wniosku o jej stwierdzenie.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI