III SA/Łd 322/05

III SA/Łd 322/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 16 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie o przyznanie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o odmowie przyznania Panu W. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r.
Następnie decyzją z dnia [...] wydaną w trybie art.155 kpa /Nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił zmiany wyżej wymienionej decyzji z dnia [...].
Pan W. W. w dniu 11 września 2002 r. odwołał się od decyzji z dnia [...] do Wojewody [....] wyjaśniając, że nie występował o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r. tylko od 2 stycznia 2002 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art.6c ust.2 pkt 2, art.37k i art.37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu... /Dz.U Nr 154, poz.1793/ oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Pan W.W. został zarejestrowany z własnej woli w urzędzie pracy w dniu 18 grudnia 2001 r. i w tym samym dniu złożył dokumenty potwierdzające okres zatrudnienia, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu oraz wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał zasiłek przedemerytalny od dnia 19 grudnia 2001 r. w wysokości 120 % zasiłku podstawowego.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją ostateczną organu odwoławczego z dnia [...] Nr [...]
W piśmie z dnia 15 marca 2002 r. skierowanym do Wojewody [...] Pan W. nawiązał do wcześniej złożonego w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr 1 w Ł. pisma, wnosząc o zakwalifikowanie wniosku z 18 grudnia 2001 r. jako wniosku o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego z datą 2 stycznia 2002 r., powołując się na zmianę przepisów ustawy.
Organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek Pana W. i decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r.
Powyższa decyzja jest decyzją ostateczną, bowiem W. W. wniósł od niej odwołanie z uchybieniem terminu.
Niezależnie od postępowania odwoławczego, pismo z dnia 4 lipca 2002 r. złożone w PUP Nr 1 w Ł. zostało potraktowane jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. nie znalazł podstaw do zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] i odmówił jej zmiany.
Wojewoda uznał, iż z uwagi na fakt dokonania przez Pana W. rejestracji w urzędzie pracy w dniu 18 grudnia 2001 r., a więc przed wejściem w życie ustawy o... zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U Nr 154, poz.1793/ uprawnienia do świadczeń z Funduszu Pracy mogą być ustalone wyłącznie na podstawie zasad obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. Przepis ten stanowi, iż osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania, 2/ do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art.24, 28, 28a, 34 oraz 37l - 37o ustawy wymienionej w art.3 niniejszej ustawy, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych.
Uprawnienia Pana W. zostały prawidłowo ustalone na podstawie przepisów art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r.
Nabył on prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r.
W prowadzonym postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego ocena uprawnień do tego świadczenia mogła nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów art.37 k w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. Zmiana przepisów od 1 stycznia 2002 r. zmieniająca brzmienie art.37k i zmieniająca warunki wymagane dla uzyskania świadczenia przedemerytalnego nie może być podstawą do ich zastosowania wobec W.W., bowiem ustawodawca nie przewidział takiej możliwości wobec osób zarejestrowanych przed wejściem w życie nowych regulacji prawnych, tj. przed 1 stycznia 2002 r.
Ocena sytuacji Pana W. na tle warunków wskazanych w art.37k w brzmieniu dotyczącym /do 31.12.2001 r./ wykazała, iż nie spełnia on warunków uprawniających do świadczenia przedemerytalnego po rejestracji w dniu 18 grudnia 2001 r. zarówno w zakresie wieku jak i posiadanego do dnia rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy okresu uprawniającego do emerytury. Rejestrując się posiadał wiek 56 lat i okres uprawniający do emerytury 35 lat 11 miesięcy i 16 dni.
Warunki wymagane dla uzyskania świadczenia przedemerytalnego (wg przepisów obowiązujących do 31.12.2001 r.), to:
dla mężczyzny - wiek 63 lata i posiadany okres uprawniający do emerytury /25 lat/ lub
- w roku kalendarzowym , w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończył 60 lat i posiada okres uprawniający do emerytury / 25 lat/, lub
- do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lat.
W ocenie organu odwoławczego zasadnie odmówiono zmiany decyzji ostatecznej z dnia 8 kwietnia 2002 r. odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r.
Wnioskowanie o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art.155 kpa z powodu zmiany przepisów, w świetle których spełniałby Pan W. prawo do świadczenia przedemerytalnego nie może być uwzględnione, bowiem nie przewidują takiej możliwości przepisy prawa materialnego /w tym wskazany art.11 ust.2 ustawy zmieniającej z 17 grudnia 2001 r./.
Ocenę uprawnień dokonuje się na dzień rejestracji z zastosowaniem przepisów prawa obowiązującego w dacie rejestracji.
Wobec rejestracji dokonanej w dniu 18 grudnia 2001 r. ocena uprawnień W. W. do świadczeń musi być dokonana z zastosowaniem przepisu prawa obowiązującego w tym dniu.
Pan W. W. w dniu 16 października 2002 r. zaskarżył decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż nigdy nie występował do Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r. Kwestię tę wyjaśnił w 4 pismach skierowanych do Wojewody /z 14.01.2002 r., 15.03.2002 r., 4.07.2002 r. i 11.09.2002 r./.
Występował natomiast o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 stycznia 2002 r.
Do dnia dzisiejszego nie dostał odpowiedzi i decyzji, dotyczących pisma z dnia 2 stycznia 2002 r.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, iż bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące braku decyzji w sprawie przyznania świadczenia od dnia 2 stycznia 2002 r. Odmowa zmiany decyzji ostatecznej nr [..] z dnia [...] stanowi bowiem odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 stycznia 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r.
Należy zatem na wstępie wyjaśnić, iż na mocy art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm./, sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1270/.
W myśl art.13 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /u.p.s.a/ właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 u.p.s.a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art.145 § 1 u.p.s.a Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istot wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie /poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji// orzekać na niekorzyść strony /art.134 § 1 u.p.s.a/.
Badając w niniejszej sprawie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Organy administracyjne błędnie oparły swe rozstrzygnięcia na przepisie art.155 kpa. Podstawą rozpoznania sprawy stanowić powinien art.154 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Na mocy decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] skarżący nie nabył prawa.
Decyzją tą odmówiono mu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r.
Tymczasem, jak podnosi trafnie skarżący, zarówno w piśmie z dnia 2 stycznia 2002 r. jak i w pismach późniejszych nie domagał się on świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r., lecz od 1 stycznia 2002 r.
Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji nie przeprowadził analizy wniosku z dnia 2 stycznia 2002 r., w którym skarżący wycofał złożony 18 grudnia 2001 r. wniosek o zasiłek przedemerytalny i prosił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Bezzasadnie uznał, że Pan W. żąda świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2001 r.
Cofnięcie wniosku o zasiłek przedemerytalny stanowiło oświadczenie procesowe strony i nie mogło zostać zignorowane przez organ administracyjny.
O tym, jaki charakter i zakres żądania ma pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane.
W razie wątpliwości organ mając na względzie przepisy artykułów 7-9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie ostatecznego stanowiska.
Organ po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 2 stycznia 2002 r. zobowiązany był przeanalizować jego treść. W przypadku niejednoznaczności stanowiska strony powinien wezwać ją do sprecyzowania żądania.
Wobec zmiany przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu powinien ustalić, czy w/w pismo nie zawiera wniosków o wyrejestrowanie skarżącego i ponowną rejestrację po dniu 31 grudnia 2001 r.
Gdyby rzeczywiście taka była intencja strony, to wymagała ustalenia kwestia nabycia przez Pana W. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących po dniu 31 grudnia 2001 r.
Ewentualna zmiana decyzji z dnia 8 kwietnia 2002 r. nie uchybia przepisowi art.154 § 1 kpa, gdyż za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony.
W przypadku zmiany decyzji skarżący mógłby nabyć prawo do korzystniejszego świadczenia.
Biorąc pod uwagę naruszenie przepisów artykułów 7, 8, 9 i 155 kpa Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ w zw.z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...].
Organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zwróci się do strony o zajęcie stanowiska. W szczególności, czy pismo z dnia 2 stycznia 2002 r. zawierało wnioski o wyrejestrowanie i ponowną rejestrację w urzędzie pracy.
Jeżeli skarżący stwierdzi, iż takie były jego intencje, to konieczne okaże się rozpoznanie jego wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 stycznia 2002 r.