III SA/Łd 320/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi uchylił postanowienie o wystawieniu nieruchomości na licytację, uznając je za przedwczesne z powodu nierozstrzygniętych zarzutów dotyczących operatu szacunkowego.
Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o wystawieniu części nieruchomości na licytację. Sąd uznał, że decyzja o licytacji była przedwczesna, ponieważ strona wniosła zarzuty do operatu szacunkowego, a kwestia powierzchni nieruchomości nie została ostatecznie wyjaśniona. Postępowanie egzekucyjne nie mogło być kontynuowane bez prawidłowo zakończonego oszacowania wartości nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o wystawieniu części nieruchomości na licytację. Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do wydania postanowienia o licytacji, ponieważ nie zakończono prawidłowo postępowania dotyczącego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Strona wniosła zarzuty do operatu szacunkowego, a organ II instancji uchylił postanowienie o nieuwzględnieniu tych zarzutów, wskazując na potrzebę wyjaśnienia rozbieżności dotyczących powierzchni nieruchomości. Sąd podkreślił, że art. 110p ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga, aby organ rozstrzygał o egzekucji z wydzielonej części nieruchomości dopiero po ostatecznym oszacowaniu jej wartości. W tej sytuacji, wydanie postanowienia o licytacji było przedwczesne. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie może wydać postanowienia o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości, jeśli nie zakończono prawidłowo postępowania dotyczącego opisu i oszacowania jej wartości, a strona wniosła zarzuty do operatu szacunkowego.
Uzasadnienie
Przepis art. 110p ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ rozstrzyga o egzekucji z wydzielonej części nieruchomości po jej oszacowaniu. W sytuacji, gdy strona wniosła zarzuty do operatu szacunkowego, a organ II instancji uchylił postanowienie o nieuwzględnieniu tych zarzutów, wydanie postanowienia o licytacji jest przedwczesne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skład sądu (trzech sędziów) w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.
u.p.e.a. art. 110p § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje możliwość wystawienia na licytację wydzielonej części zajętej nieruchomości, pod warunkiem, że jej cena wywoławcza wystarcza na zaspokojenie wierzyciela, i stanowi, że organ rozstrzyga o tym po oszacowaniu wartości nieruchomości.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 110r
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zawartość protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
u.p.e.a. art. 110u § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje wnoszenie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz zażalenie na postanowienie w tej sprawie.
u.p.e.a. art. 111e
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 111i § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 111j § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o wystawieniu nieruchomości na licytację zostało wydane przed ostatecznym zakończeniem postępowania dotyczącego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, w sytuacji gdy strona wniosła zarzuty do operatu szacunkowego. Organ II instancji uchylił postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów strony, wskazując na potrzebę wyjaśnienia rozbieżności dotyczących powierzchni nieruchomości, co czyniło decyzję o licytacji przedwczesną.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny rozstrzyga po oszacowaniu wartości nieruchomości wydanie przez organ postanowienia o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości było przedwczesne i jako takie nieprawidłowe nie jest dopuszczalne przystąpienie do licytacji ze wskazaniem ceny wywoławczej wywodzonej z operatu szacunkowego rzeczoznawcy, w sytuacji skutecznego zaskarżenia sporządzonego protokołu z opisu i oszacowania
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Kowalska
członek
Anna Dębowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdza konieczność prawidłowego zakończenia postępowania dotyczącego oszacowania wartości nieruchomości przed podjęciem decyzji o jej licytacji w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, związanej z zarzutami do operatu szacunkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym, pokazując, jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji organu. Jest to istotne dla prawników zajmujących się egzekucją administracyjną.
“Egzekucja nieruchomości: dlaczego sąd uchylił licytację?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 320/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Dębowska Małgorzata Kowalska Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120, art. 145 par. 1 pkt 1a i c oraz art. 135, art. 200 i art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 479 art. 110p par. 1 i 2, art. 110r, art. 110u par. 1, art. 111e, art. 111u par. 1 i 2, art. 111j par. 1 i 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Dnia 4 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 17 marca 2023 roku znak 1001-IEE-1.7192.18.2023.7.ACU, UNP 1001-23-032106 w przedmiocie wystawienia na licytację wydzielonej części nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z dnia 18 stycznia 2023 roku, numer 1002-SEE.711.443.29.2022.5, UNP 1002-23-002959; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącego P. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Postanowieniem z 17 marca 2023 r., znak sprawy: 1001-IEE-1.7192.18.2023.7.ACU, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 18 stycznia 2023 r. nr 1002-SEE.711.443.29.2022.5 UNP: 1002-23-002959 o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], która obejmuje działki o numerach: 87, 112, 155, 399, 472, 644, 701, 74 oraz 399. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec P. M. oraz jego małżonki, której odpowiedzialność za istniejące zaległości ograniczona jest do majątku wspólnego małżonków, na podstawie tytułów wykonawczych z 30.06.2016 r., wystawionych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o numerach: - 32/SPO/2016 - obejmującego należność z tytułu nienależnie pobranej płatności FS w kwocie 87.647,30 zł, powstałą 24.02.2012 r.; - nr 33/SPO/2016 - obejmującego należność z tytułu kosztów postępowania sądowego w kwocie 4.696,00 zł, powstałą 24.02.2012 r. oraz - nr 34/SPO/2016 - obejmującego należność z tytułu kosztów postępowania sądowego w kwocie 7.083,00 zł, powstałą 24.02.2012 r. Pismem z 21.08.2018 r. organ egzekucyjny zajął nieruchomość, położoną w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] i która stanowi wspólność ustawową małżeńską P. M. i M. M. W piśmie tym organ egzekucyjny wezwał małżonków do zapłaty należności objętych ww. tytułami wykonawczymi wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Powyższe wezwanie doręczono 27.08.2018 r. w trybie art. 43 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W piśmie z 30.11.2016 r. wierzyciel wniósł o zajęcie przedmiotowej nieruchomości, z wyłączeniem działki, na której ustanowiona jest służebność. Jednocześnie z zajęciem, w dniu 21.08.2018 r. organ egzekucyjny przesłał do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis w księdze wieczystej wzmianki o wszczęciu egzekucji z ww. nieruchomości. 5.10.2018 r. Sąd ten wpisał do księgi wieczystej wzmiankę o egzekucji z nieruchomości. Pismem z 19.08.2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie zawiadomił stronę oraz innych znanych mu uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Początek tego terminu organ egzekucyjny wyznaczył na 15.09.2021 r., a jego zakończenie na 22.10.2021 r. Pismem z 28.07.2021 r. organ egzekucyjny zlecił rzeczoznawcy majątkowemu dokonanie oszacowania wartości zajętej nieruchomości z wyłączeniem działki, na której ustanowiono dożywotnią służebność osobistą. W dniu 14.10.2021 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej w miejscowości K. oraz W., gminie Z., oznaczonej jako działki o numerach: 74, 399, 155, 112, 644, 399, 472, 701 i 87 o obszarze 12,6500 ha, objętej księgą wieczystą nr [...]. Łączna wartość ww. nieruchomości została oszacowana na kwotę 571.100,00 zł. Protokołem z 22.10.2021 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości. Protokół ten doręczono małż. M. 29.10.2021 r. w trybie art. 43 k.p.a. oraz wierzycielowi w dniu 02.11.2021 r. W piśmie z 3.11.2021 r. P. M. wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Postanowieniem z 19.01.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie uznał za nieuzasadnione zarzuty strony do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Po rozpoznaniu zażalenia strony na powyższe rozstrzygnięcie, postanowieniem z 18.07.2022 r. organ II instancji uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 19.01.2022 r., uznając za uzasadnione zgłoszone przez stronę zarzuty do opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości. Pismem z 12.10.2021 r. organ egzekucyjny ponownie zlecił rzeczoznawcy majątkowemu zaktualizowanie i uzupełnienie operatu szacunkowego z 14.10.2021 r. poprzez oszacowanie dodatkowo działki nr 374/2, na której ustanowiono dożywotnią służebność osobistą, która wchodzi w skład zajętej nieruchomości. O terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny zawiadomił pismem z 7.11.2022 r. małż. M. oraz pozostałych uczestników postępowania. Początek tego terminu organ egzekucyjny wyznaczył na 14.12.2022 r., a jego zakończenie na 18.01.2023 r. Rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy zabudowanej nieruchomości gruntowej usytuowanej w miejscowościach: K. oraz W., w gminie Z., oznaczonej jako działki o numerach: 74, 399, 155, 122, 644, 399, 472, 701, 87 i 374/2 o obszarze 15,4472 ha, objętej księgą wieczystą nr [...]. Operat ten opatrzył datą "4.01.2022 r." Wartość poszczególnych działek oszacował następująco: działka nr 374/2 - 353.000,00 zł (z obciążeniem), działka nr 112 - 126.000,00 zł, działka nr 155 - 74.000,00 zł, działka nr 644 - 169.000,00 zł, działka nr 399 - 130.000,00 zł, działka nr 399 - 7.300,00 zł, działka nr 472 - 26.000,00 zł, działka nr 701 - 5.200,00 zł, działka nr 87 - 16.000,00 zł, działka nr 74 - 67.000,00 zł. Protokołem z 18 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości. Protokół ten doręczono małż. M. w dniu 24.01.2023 r. a wierzycielowi 23.01.2023 r. Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie orzekł o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości, dla której SR w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], która obejmuje działki o numerach: 87, 112, 155, 399, 472, 644, 701, 74 oraz 399. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez P. M. i M. M. zażaleniem z 30.01.2023 r., w którym wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż nie zgadzają się z podjętym rozstrzygnięciem, gdyż jest ono nieuzasadnione. Skarżący wskazali na podjęcie negocjacji z wierzycielem celem polubownego załatwienia sprawy, a jedna z propozycji przedstawionych wierzycielowi dotyczy przekazania na jego rzecz części nieruchomości w zamian za odstąpienie od egzekucji. W ocenie skarżących w tej sytuacji zasadne będzie wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia przez wierzyciela propozycji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że nie może uwzględnić zażalenia strony. Podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie, który wydał postanowienie z 18.01.2023 r. o wystawieniu na licytację wydzielonej części zajętej nieruchomości, nie naruszył obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny ma prawo wystawić na licytację wydzieloną na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami część zajętej nieruchomości, której cena wywoławcza wystarcza na zaspokojenie wierzyciela egzekwującego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z prawa tego skorzystał. Cena wywoławcza wydzielonej zaskarżonym postanowieniem części zajętej nieruchomości (objętej księgą wieczystą nr [...]), która składa się z działek o numerach: 87, 112, 155, 399, 472, 644, 701, 74 oraz 399 wystarcza bowiem na zaspokojenie wierzyciela - Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Łączna wartość wydzielonych działek stanowi kwotę 620.500,00 zł, wobec czego cena wywoławcza będzie stanowiła kwotę 465.375,00 zł. Zgodnie z przepisami u.p.e.a., cena wywoławcza w pierwszej licytacji wynosi trzy czwarte oszacowanej wartości nieruchomości. Natomiast należności dochodzone z przedmiotowej nieruchomości, w dniu wystawienia zawiadomienia o jej zajęciu, tj. 21.08.2018 r., łącznie z odsetkami, kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi, stanowiły kwotę 171.982,14 zł. Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że egzekwowana z tej nieruchomości kwota należności nie jest ostateczną, gdyż każdego dnia narastają odsetki za zwłokę od należności w kwocie 87.647,30 zł (objętej tytułem wykonawczym nr 32/SPO/2016) oraz powstają koszty egzekucyjne związane z prowadzeniem egzekucji. Organ II instancji wskazał także, że okoliczność prowadzenia negocjacji z wierzycielem, co do sposobu spłaty dochodzonych na jego rzecz należności, nie stanowi przeszkody do realizacji zajęcia nieruchomości objętej księgą wieczystą nr PT1B/0008680/8, w tym do podjęcia rozstrzygnięcia o poddaniu egzekucji części działek wchodzących w jej skład. Propozycję przeniesienia na rzecz wierzyciela działek o numerach 644 orz 155, objętych księgą wieczystą nr [...], na poczet dochodzonych należności małżonkowie złożyli wierzycielowi pismem z 8.11.2021 r. Wierzyciel jednak pismami z 9.11.2021 r. oraz 11.01.2022 r. potwierdził wymagalność dochodzonych należności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. M. zaskarżył powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, zarzucając mu naruszenie art. 110p ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego zastosowanie, mimo, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszła taka konieczność. Tym samym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 18 stycznia 2023 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 17 marca 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w niniejszej sprawie nie zaszła konieczność wystawienia nieruchomości na licytację. W ocenie strony wartość posiadanych nieruchomości jest wyższa od wartości, ustalonych na potrzeby opisu i oszacowaniu nieruchomości. Z tego powodu przyjęte w opisie i oszacowaniu kwoty nie odpowiadają obecnym realiom rynkowym, bowiem ze sprzedaży działek można uzyskać wyższą sumę. Analiza rynku lokalnego, dokonana przez biegłego, została przeprowadzona w sposób wybiórczy i niepełny, wskutek czego wyciągnięte zostały niewłaściwe wnioski co do wartości naszych nieruchomości. Biegły przyjął do porównania niewłaściwe nieruchomości, bowiem ich charakter w zbyt małym stopniu odpowiada działkom skarżącego. Strona wskazała także, iż prowadzi wspólnie z żoną negocjacje z wierzycielem w celu przekazania części z nieruchomości, stanowiących ich własność, w zamian za odstąpienie od egzekucji. Z tego względu zasadne będzie wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia propozycji w tym względzie przez wierzyciela. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W odniesieniu do zarzutów dotyczących opisu i oszacowania nieruchomości, podniesionych w uzasadnieniu skargi, organ wskazał, iż tego rodzaju kwestie nie mogą być poddane analizie i ocenie w postępowaniu w przedmiocie prowadzenia egzekucji z wydzielonej części nieruchomości. W odpowiedzi na zarządzenie sędziego sprawozdawcy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi poinformował w piśmie procesowym, że w dniu 6 lutego 2023 r. P. M. wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z 28 marca 2023 r. nr 1002-SEE.7113.1.204.2023.1 UNP 1002-23-015460 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione. W wyniku złożonego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 31 maja 2023 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 28 marca 2023 r., numer 1002-SEE.7113.1.204.2023.1, UNP 1002-23-015460. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie, uznając je za przedwczesne i wskazując, że wyjaśnienia wymaga kwestia dotycząca rzeczywistej powierzchni przedmiotowej nieruchomości, bowiem w tym zakresie występują rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w zapisach księgi wieczystej, a danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz.1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Powyższe oznacza, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 17 marca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 18 stycznia 2023 r. o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], która obejmuje działki o numerach: 87, 112, 155, 399, 472, 644, 701, 74 oraz 399. Materialnoprawną podstawą wydanego postanowienia stanowił przepis art. 110p § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 110p § 1 u.p.e.a., na wniosek zobowiązanego, zgłoszony nie później niż podczas opisu i oszacowania wartości nieruchomości, jak również z urzędu, może być wystawiona na licytację wydzielona na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami część zajętej nieruchomości, której cena wywoławcza wystarcza na zaspokojenie wierzyciela egzekwującego. O prowadzeniu egzekucji z wydzielonej części nieruchomości organ egzekucyjny rozstrzyga po oszacowaniu wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie prowadzenia egzekucji z wydzielonej części nieruchomości i oszacowania jej wartości przysługuje zażalenie (110p § 2 u.p.e.a.). Z kolei zgodnie z art. 110r § 1 u.p.e.a. w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny podaje: 1) oznaczenie nieruchomości, w tym numer ewidencyjny działki, obręb, powierzchnię, a także oznaczenie księgi wieczystej lub w przypadku jej braku - zbioru dokumentów; 2) obiekty budowlane ze wskazaniem ich przeznaczenia gospodarczego oraz przynależności nieruchomości, jak również zapasy objęte zajęciem; 3) stwierdzone prawa i obciążenia; 4) umowy ubezpieczenia; 5) osoby, w których posiadaniu znajduje się nieruchomość, jej przynależności i pożytki; 6) sposób korzystania z nieruchomości przez zobowiązanego; 7) określenie wartości nieruchomości z podaniem jego podstaw; 8) zgłoszone prawa do nieruchomości; 9) inne okoliczności istotne dla oznaczenia lub oszacowania wartości nieruchomości. § 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, mając na uwadze zapewnienie prawidłowej wyceny nieruchomości i uwzględniając przepisy o gospodarce nieruchomościami. Z art. 110u § 1 u.p.e.a. wynika natomiast, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. W § 2 wskazano, że jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Z powyższych przepisów wynika, że możliwość wystawienia na sprzedaż części zajętej nieruchomości (bez znaczenia czy działania te zostaną podjęte z urzędu czy na wniosek zobowiązanego) - zgodnie z art. 110p u.p.e.a. - jest zastrzeżona tylko do takich sytuacji, w których cena wywoławcza pozwala na zaspokojenie wierzyciela egzekwującego. Oznacza to więc, że art. 110p u.p.e.a. w ogóle nie może mieć zastosowania do czasu ostatecznego zakończenia oszacowania wartości nieruchomości, co jednoznacznie wynika z treści wskazanego przepisu. Z akt sprawy wynika, że protokołem z 18.01.2023 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości. Jednocześnie postanowieniem wydanym w tym samym dniu, tj. 18.01.2023 r., nr 1002-SEE.711.443.29.2022.5 UNP: 1002-23-002959 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie orzekł o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], która obejmuje działki o numerach: 87, 112, 155, 399, 472, 644, 701, 74 oraz 399. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 17 marca 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 18.01.2023 r. o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości. Tymczasem, jak wynika również z akt sprawy, w dniu 6 lutego 2023 r. P. M. wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z 28 marca 2023 r. nr 1002-SEE.7113.1.204.2023.1 UNP 1002-23-015460 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione. Z kolei w wyniku złożonego przez stronę zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 31 maja 2023 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 28 marca 2023 r., numer 1002-SEE.7113.1.204.2023.1, UNP 1002-23-015460. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie, uznając je za przedwczesne bowiem nie wyjaśniono kwestii dotyczącej rzeczywistej powierzchni przedmiotowej nieruchomości, gdyż w tym zakresie występują rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w zapisach księgi wieczystej, a danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów. W ocenie sądu, w powyższych okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 110p u.p.e.a. Z treści tego przepisu wprost wynika bowiem, że o prowadzeniu egzekucji z wydzielonej części nieruchomości organ egzekucyjny rozstrzyga po oszacowaniu wartości nieruchomości. Konstrukcja art. 110p u.p.e.a. jest jasna i zrozumiała, niewymagająca skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Tymczasem w niniejszej sprawie organ wydał postanowienie o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości w oparciu zakwestionowany przez stronę operat szacunkowy. Na skutek bowiem wniesionych przez skarżącego zarzutów operat ten nie został uwzględniony przez organ egzekucyjny i postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 28 marca 2023 r. o nieuwzględnieniu zarzutów strony, uznając że nadal wymaga wyjaśnienia kwestia dotycząca rzeczywistej powierzchni przedmiotowej nieruchomości. Tym samym w niniejszej sprawie wydanie przez organ postanowienia z dnia 18.01.2023 r. oraz utrzymującego go w mocy postanowienia z 17 marca 2023 r. o wystawieniu na licytację wydzielonej części nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], która obejmuje działki o numerach: 87, 112, 155, 399, 472, 644, 701, 74 oraz 399 było przedwczesne i jako takie nieprawidłowe. Wskazać należy, że sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód, że opisana w nim nieruchomość ma określoną wartość, która jest podstawą określenia ceny wywoławczej (art. 111e oraz art. 111i § 1 i 2, art. 111j § 1 i 2 ustawy) i wystawienia tak oszacowanej nieruchomości (lub jej części) na licytację. W przypadku zatem gdy wobec wniesienia przez stronę skarżącą zarzutów do opisu i oszacowania zaistniały wątpliwości w zakresie sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu, w którym została ustalona wartość nieruchomości, to nie może ten operat stanowić podstawy do ustalenia ceny wywoławczej nieruchomości. Okoliczność ta przekłada się bezpośrednio na brak możliwości skutecznego prowadzenia egzekucji z przedmiotowej nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne przystąpienie do licytacji ze wskazaniem ceny wywoławczej wywodzonej z operatu szacunkowego rzeczoznawcy, w sytuacji skutecznego zaskarżenia sporządzonego protokołu z opisu i oszacowania, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że wydane przez organ rozstrzygnięcie w przedmiocie wystawienia na licytację wydzielonej części nieruchomości jest również o tyle nieprawidłowe, iż zapadło ono przed doręczeniem stronie protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, a tym samym przed upływem terminu do wniesienia przez stronę zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, co jest niezgodne z przepisami prawa gwarantującymi stronie ochronę na każdym etapie postępowania. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do uznania, że spełniona została przesłanka wystawienia na licytację wydzielonej na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami część zajętej nieruchomości, określona w art. 110p u.p.e.a. Z powyższych względów sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny po przeprowadzeniu postępowania uwzględniającego aktualny protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości, prawidłowo doręczony stronie pouczonej o prawie do wniesienia zarzutów, dokona oceny czy istnieją podstawy do wydania postanowienia w trybie art. 110p u.p.e.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. R.T-M.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI