III SA/Łd 313/18

III SA/Łd 313/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2018-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 621/19 - Wyrok NSA z 2023-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 278
art. 6, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1-13
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 2 ust. 2, art. 59 ust. 7, art. 93 ust. 1, art. 96
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Dnia 21 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. Ś. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A114 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej R. W. z urzędu. .
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ARiMR, § 1, § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie wymogów, do których kontroli jest właściwy powiatowy lekarz weterynarii oraz rodzajów tej kontroli (Dz. U poz. 692), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 6 maja 2015 r., art. 1, art. 3, art. 6, art. 8, art. 16, art. 38 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 278), art. 2 ust. 2, art. 59 ust. 7, art. 93, art. 96 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 549 ze zm.), zwanego rozporządzeniem nr 1306/2013, art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzani i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., s. 69), zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z [...] [...] o odmowie przyznania R.W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r..
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 2 czerwca 2016 r. producent złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w którym wystąpił o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, płatności do bydła, płatności do krów. Do wniosku producent dołączył załączniki (11 szt), w tym: załączniki graficzne (8 szt.), oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych (1 szt.), oświadczenia o zwierzętach (2 szt.). Z raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z 17 marca 2016 r. wynika, że 17 marca 2016 r. inspektor weterynaryjny podjął próbę przeprowadzenia kontroli w siedzibie stada R.W. Kontrola nie została przeprowadzona z uwagi na odmowę producenta. W podaniu z 5 lutego 2017 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wyjaśnienie przyczyny nieotrzymania zaliczki z tytułu dopłat bezpośrednich. Organ I instancji w piśmie z 3 marca 2017 r. wyjaśnił, że przyczyną braku wypłaty płatności zaliczkowych było uniemożliwienie inspektorom weterynaryjnym przeprowadzenia kontroli w siedzibie stada w zakresie wzajemnej zgodności. W podaniu z 9 marca 2017 r. skarżący zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie przyczyny przedłużenia postępowania oraz wyjaśnił, że w gospodarstwie były przeprowadzone trzy inspekcje weterynaryjne, w czasie których osoby kontrolujące nie stosowały odzieży ochronnej, wykonywały fotografie obiektu i zwierząt z wykorzystaniem lampy błyskowej. Inspektorzy stwierdzili brak kolczyka. Producent podniósł, że złożył wniosek o duplikat oraz wykazał, że Biuro Powiatowe nie wystawia zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie duplikatu kolczyka. Skarżący wskazał, że został obrażony przez inspektorów, którzy kierowali w stosunku do niego groźby dotyczące utylizacji zwierząt. Producent wniósł o wydanie kopii raportów z inspekcji, zdjęć oraz nagrań dźwiękowych. Wraz z pismem z 14 marca 2017 r. organ I instancji przekazał skarżącemu potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności oraz poinformował producenta, że jest to jedyny dokument w sprawie przekazany przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Z. Pouczył skarżącego, że jeżeli w trakcie czynności kontrolnych sporządzona została dodatkowa dokumentacja, to o jej wydanie powinien się zwrócić do organu przeprowadzającego kontrolę, tj. Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Z.
Organ I instancji [...] wydał decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. z uwagi na uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej stosownie do art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013.
Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.
Powiatowy Inspektorat Weterynarii w piśmie z 22 grudnia 2017 r. wskazał, że w 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Z. podjął 2 próby przeprowadzenia kontroli. Inspektorzy 31 marca 2016 r. zostali upoważnieni do przeprowadzenia kontroli IRZ w siedzibie stada skarżącego. 31 marca 2016 r. (po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym z właścicielem) do gospodarstwa udali się inspektor weterynaryjny K.R. oraz zastępca Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. T.C. Celem czynności kontrolnych było zweryfikowanie identyfikacji i rejestracji zwierząt z gatunku bydło. Przed wejściem na teren gospodarstwa właściciel oblał ręce inspektorów denaturatem. Właściciel gospodarstwa uniemożliwił wejście do pomieszczenia inwentarskiego, zatrzymując kontrolujących w progu obory, a jego małżonka odczytywała numery kolczyków u zwierząt. Zwierzęta, z wyjątkiem jednej sztuki, zostały zakolczykowane. Na pytanie, dlaczego u jednej krowy brak jest kolczyków skarżący oświadczył, że w Biurze Powiatowym ARiMR złożył wniosek o wydanie duplikatu kolczyków (nie przedstawił do wglądu potwierdzenia). Dwie sztuki bydła pochodziły z Austrii. Na prośbę przedstawienia świadectwa zdrowia właściciel zaczął zachowywać się agresywnie. W momencie, kiedy zaczął używać wulgarnych określeń w stosunku do kontrolujących, przerwano czynności kontrolne i opuszczono gospodarstwo. W związku z powyższym nie sporządzono protokołu kontroli. W 2016 r. sporządzono jeden protokół kontroli.
Organ II instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. skarżący wystąpił o przyznanie płatności obszarowych do powierzchni 20,07 ha oraz płatności do zwierząt, do krów oraz do bydła.
W celu sprawdzenia, czy producent spełnia wskazane w art. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego warunki przyznania płatności – wymogi wzajemnej zgodności, zostały podjęte próby przeprowadzenia kontroli na miejscu przez Inspekcję Weterynaryjną. Pierwsza zamierzona kontrola miała być przeprowadzona w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ-CC) 17 marca 2016 r. bez zapowiedzi. Kontrola nie została przeprowadzona z uwagi na odmowę rolnika. Z uwag zamieszczonych w raporcie wynika, że skarżący wyraził zgodę na skontrolowanie jednego z dwóch pomieszczeń inwentarskich, w którym znajdowało się 17 sztuk bydła, w tym 4 sztuki prawidłowo oznakowane (kolczyki na obu małżowinach usznych). Na pytanie inspektora dotyczące nieoznakowania zwierząt producent zareagował agresywnie. Nakazał inspektorowi opuszczenie pomieszczenia. Nie udzielił odpowiedzi na zadane pytanie. Skarżący nie wyraził zgody na skontrolowanie bydła znajdującego się w drugim pomieszczeniu. Inspektor wykonujący kontrolę poinformował producenta o konsekwencjach wynikających z uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli oraz zgłosił zdarzenie na Komisariacie Policji w A,. Raport przesłano rolnikowi pocztą.
W podaniu z 9 marca 2017 r. skarżący wyjaśnił, że w gospodarstwie były przeprowadzone trzy inspekcje weterynaryjne, w czasie których osoby kontrolujące nie stosowały odzieży ochronnej, wykonywały fotografie obiektu i zwierząt z wykorzystaniem lampy błyskowej. Inspektorzy stwierdzili brak kolczyka. Producent wyjaśnił, że złożył wniosek o duplikat. Biuro Powiatowe nie wystawia zaświadczenia o złożeniu wniosku o wydanie duplikatu kolczyka. Skarżący został obrażony przez inspektorów, którzy kierowali w stosunku do niego groźby dotyczące utylizacji zwierząt. Producent wniósł o wydanie kopii raportów z inspekcji, zdjęć oraz nagrań dźwiękowych. 31 marca 2016 r. po telefonicznym uzgodnieniu z właścicielem, podjęto ponownie próbę przeprowadzenia kontroli, podczas której rolnik oblał inspektorom dłonie denaturatem, uniemożliwił wejście do pomieszczeń inwentarskich. Skontrolowano wymóg zakolczykowania bydła, kolczyki posiadały wszystkie zwierzęta, za wyjątkiem jednej krowy. Producent wyjaśnił, że wystąpił do ARiMR o wydanie duplikatu kolczyka. Nie przedstawił inspektorom do wglądu potwierdzenia. W budynku znajdowały się dwa byki z Austrii. Producent nie wyraził zgody na przedstawienie świadectwa zdrowia tych zwierząt.
W odwołaniu skarżący dodatkowo wyjaśnił, że podczas kontroli 17 marca 2016 r. w pierwszym pomieszczeniu jedna krowa nie miała kolczyków, ale widoczne były ślady po zakolczykowaniu. Cielęta nie były zakolczykowane ze względu na występujący u nich odruch ssania. W drugim pomieszczeniu znajdowały się byczki z Austrii, które zostały poddane kwarantannie. Z tego względu producent uchylił drzwi do pomieszczenia, ale nie umożliwił inspektorowi wejścia do pomieszczenia. 31 marca 2016 r. została przeprowadzona kolejna kontrola. Skarżący zarzucił, że nieprawdziwa jest informacja, iż został powiadomiony o kontroli.
Organ II instancji za bezsporne uznał, że pierwsza i druga kontrola zostały rozpoczęte. W przypadku pierwszej kontroli producent umożliwił wejście inspektorom do jednego z dwóch pomieszczeń, w których przebywały zwierzęta. Uniemożliwił jednak przeprowadzenie jej w pełnym zakresie, tj. uniemożliwił inspektorom wejście do drugiego pomieszczenia. W przypadku drugiej kontroli producent umożliwił inspektorom sprawdzenie kolczyków bydła. Uniemożliwił jednak przeprowadzenie jej w pełnym zakresie, tj. uniemożliwił inspektorom wejście do obu pomieszczeń inwentarskich, w których przebywały zwierzęta oraz nie przedstawił na żądanie inspektorów świadectw zdrowia dwóch byków pochodzących z Austrii, rzekomo objętych kwarantanną. Wobec powyższego, w ocenie organu II instancji, producent nie zapewnił niezbędnej pomocy przy wykonywaniu czynności kontrolnych, czyli nie wywiązał się z obowiązku, który nałożył na niego ustawodawca w art. 38 ust. 1 pkt 9 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Uniemożliwienie przez stronę przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej inwentarza żywego skutkuje odmową przyznania płatności na 2016 r.. Kontrola ta bowiem stanowi weryfikację przestrzegania wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie płatności. Uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli skutkuje odmową przyznania płatności, o które strona w danym roku wnioskowała, tj. stosownie do art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013. Producent nie udowodnił, że zapewnił niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych w opisanym powyżej zakresie, tj. poprzez umożliwienie wejścia do wszystkich pomieszczeń inwentarskich, czy choćby przez udokumentowanie przebywania w stadzie zwierząt objętych kwarantanną, co do których rzekomo istniały przeciwskazania do wstępu osobom spoza gospodarstwa. Organ II instancji stwierdził, że uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli nie nastąpiło wskutek działania siły wyższej, czy nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013. W szczególności nie wystąpiły zdarzenia, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, tj. śmierć beneficjenta, długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym, zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym, choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw, wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.
W skardze na powyższą decyzję R.W. wniósł o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):
- art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1856) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, że żadna z kontroli w gospodarstwie skarżącego się nie odbyła przy jednoczesnym wskazaniu wyników przeprowadzonych kontroli;
- art. 7, art. 76, art. 77, art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, że żadna z kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącego się nie odbyła przy jednoczesnym wskazaniu wyników przeprowadzonych kontroli;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami z niego wynikającymi;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z [...] w sytuacji, gdy prawidłowe było jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym ma on w ogóle zastosowanie oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli prowadzi do odmowy przyznania wszystkich płatności, o jakie ubiegał się rolnik.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w sytuacji uniemożliwienia kontroli odrzuceniu podlegają nie wszystkie wnioski o przyznanie pomocy złożone przez producenta rolnego, lecz tylko te z nich, których dotyczyć miała zamierzona kontrola. Wniosek o przyznanie płatności na 2016 r. obejmował: jednolitą płatność obszarową, płatność redystrybucyjną, płatność na zazielenienie, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, płatności do krów oraz płatności do bydła. Wniosek objęły został kontrolą administracyjną. W aktach sprawy nie ma jednak dokumentu obrazującego czy wynik kontroli w zakresie poszczególnych rodzajów płatności był zgodny z deklaracją wnioskodawcy zawartą we wniosku o przyznanie płatności z 2 czerwca 2016 r.. Zupełnie innego rodzaju kontrola miała zostać przeprowadzona na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego przez służby inspekcji weterynaryjnej, gdyż dotyczyć miała identyfikacji i rejestracji zwierząt. Kontrola na miejscu dotyczyć mogła płatności do bydła i krów. W konsekwencji skutek w postaci odrzucenia wniosku przewidziany w art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013 odnosić się mógł wyłącznie do płatności tego rodzaju, oczywiście w sytuacji przesądzenia kwestii, że producent rolny uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Pojęcie "wniosek" nie jest równoznaczne z terminem "formularz". Rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w zakresie płatności obszarowych może złożyć tylko jeden wniosek w ciągu roku. Na jednym formularzu wniosku o przyznanie płatności producent rolny może ubiegać się o przyznanie różnego rodzaju płatności. Z samej treści formularza (druku) składanego przez rolników w celu uzyskania pomocy wynika, że może on obejmować kilka różnych płatności. W zależności od tego, które z nich zostaną wskazane w konkretnym przypadku rolnik składa odpowiednią ilość wniosków o przyznanie płatności na jednym druku (formularzu). Zupełnie inne są cele kontroli przeprowadzanej przez ARiMR, o których mowa w art. 30 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, której zadaniem jest przede wszystkim sprawdzenie zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej, a inne są cele kontroli służb weterynaryjnych w obszarze IRZ. Kontrole na miejscu leżące w kompetencji ARiMR mają na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Powyższe oznacza, że wymienione kontrole nie mogą być utożsamiane z możliwością weryfikacji kryteriów pozwalających na przyznanie płatności do bydła i krów, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem skarżącego, kontrola na miejscu 17 i 31 marca 2016 r. w obszarze IRZ dotyczyła i mogła dotyczyć ze względu na kompetencje i wiedzę osób kontrolujących oraz cel i zakres tego rodzaju kontroli – wyłącznie inwentarza żywego, nie mogła natomiast dotyczyć gruntów rolnych. Oznacza to, że raport powiatowego lekarza weterynarii z dnia 17 marca 2016 r. nie mógł być wyłączną i zarazem jedyną podstawą odmowy przyznania skarżącemu wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które wnioskował. W konsekwencji odmowa przyznania skarżącemu wszystkich objętych wnioskiem płatności na 2016 r., na tej podstawie, że rolnik uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu jedynie odnośnie jednej z nich (w obszarze IRZ) – narusza materialnoprawny przepis art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013, który daje podstawę do odrzucenia tylko tego wniosku, którego kontrola dotyczy. Organ błędnie przyjął, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w gospodarstwie i w związku z tym powinien się liczyć z odmową przyznania płatności. Żaden z organów nie wyjaśnił, jakie są wzajemne relacje uniemożliwienia przeprowadzenia przez skarżącego kontroli w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt w gospodarstwie oraz przyznania poszczególnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ nie wskazał ile sztuk krów i ile sztuk bydła zostało zadeklarowanych we wniosku do poszczególnych płatności, ile faktycznie przebywało w siedzibie stada oraz ile spełniało pozostałe (nie wyszczególnił jakie) warunki do wypłaty tego typu płatności. Skarżący zarzucił także, iż twierdzenia organu, że 17 i 31 marca 2016 r. uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w siedzibie stada w jego gospodarstwie rolnym są nieprawdziwe. Skarżący podniósł przy tym, że umożliwił wejście na teren gospodarstwa inspektorom weterynaryjnym. 31 marca 2016 r. zezwolił im na rozpoczęcie kontroli po wcześniejszym odkażeniu rąk denaturatem, zwyczajowo stosowanym w gospodarstwach rolnych środkiem dezynfekującym. Takie zachowanie wynikało z zasad zachowania środków ostrożności z uwagi na dobrostan zwierząt, jak również ze względów zdrowotnych samych inspektorów, którzy nie posiadali rękawic ochronnych. Z tożsamych względów nie pozwolił inspektorom na bezpośrednie oględziny bydła sprowadzonego z Austrii, którego izolacja wynikała z troski o pozostałe bydło i o samych kontrolujących. 17 marca 2016 r. K.R. wykonała czynności kontrolne w gospodarstwie skarżącego. Sporządziła na tę okoliczność protokół. Ze względów emocjonalnych zaznaczyła w nim jednak, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Wszelkie kontrole winny być wykonywane przez co najmniej dwóch upoważnionych do tego pracowników. Druga z kontroli odbyła się z udziałem dwóch upoważnionych do tego osób, które także naocznie stwierdziły rodzaj, ilość oraz dane identyfikacyjne znajdujących się w gospodarstwie zwierząt. Wobec poczynionych ustaleń niedopuszczalnym była odmowa sporządzenia przez inspektorów weterynaryjnych protokołu z kontroli, ewentualnie notatki służbowej z przeprowadzonych czynności oraz uniemożliwienie skarżącemu i organowi administracji zapoznania się z jego treścią. Skarżący zarzucił nadto, że nie odniesiono się do kwestii związanej z wystąpieniem do biura powiatowego ARiMR z wnioskiem o wydanie duplikatu kolczyków. Organy nie zweryfikowały jego twierdzeń w tym zakresie, choć posiadały na ten temat pełną wiedzę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 7 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę i wnosi o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Skarżący oświadczył, że raport z kontroli z 17 marca 2016 r. otrzymał na początku maja 2017 r.. Zastrzeżeń do raportu nie składał. Raport był w jego skrzynce pocztowej, ale nie było go w kopercie. Płatności bezpośrednie otrzymuje od 2004 r. do chwili obecnej. Płatność za 2015 r. otrzymał w okresie styczeń – marzec 2015 r..
W piśmie z 19 grudnia 2018 r. organ administracji wyjaśnił, że skarżącemu odmówiono przyznania płatności bezpośrednich za 2016 r. w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia tej kontroli. Fakt, że kontrola miała być przeprowadzona przed złożeniem wniosku pozostaje bez znaczenia dla sprawy, bowiem rolnik jest zobowiązany do przestrzegania wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności przez rok kalendarzowy właściwy dla złożenia wniosku. Skoro przedmiotem sporu są płatności za 2016 r., brak jest przeciwskazań do uwzględnienia wyników kontroli, która odbyła się w roku złożenia wniosku, nawet jeżeli odbyła się przez datą złożenia tego wniosku. Podczas kontroli 17 marca 2016 r. nie zostały sporządzone żadne nagania dźwiękowe ani też dokumentacja fotograficzna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2017r. poz.1370 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017r. poz. 278 ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L nr 347 poz. 549 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1306/2013.
Zgodnie z treścią art.6 ustawy z 5 lutego 2015r. płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.
W myśl art.8 ust.1 wymienionej ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z treścią art.16 ust.1-4 i 5a-6 cytowanej ustawy 1. Płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) i koza domowa (Capra hircus).
2. Płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:
1) płatności do bydła, jeżeli:
a) posiada samice lub samce tego gatunku:
– których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy,
– przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,
b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki;
2) płatności do krów, jeżeli:
a) posiada samice tego gatunku:
– których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesiące,
– przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,
b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki.
3. Płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a.
4. (7) Płatności związane do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a.
5a. W przypadku gdy dane zwierzę z gatunku bydło domowe lub koza domowa zostało objęte więcej niż jednym wnioskiem o przyznanie płatności związanej do zwierząt, płatność tę przyznaje się temu rolnikowi, który złożył jako pierwszy wniosek o przyznanie tej płatności do tego zwierzęcia i są spełnione pozostałe warunki przyznania tej płatności.
5b. W przypadku zwierząt gatunków owca domowa i koza domowa za objęte wnioskiem o przyznanie płatności związanej do zwierząt uznaje się, zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, wszystkie samice tych gatunków:
1) spełniające warunek, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 lit. a,
2) będące w posiadaniu rolnika w okresie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 lit. b
- co potwierdzają dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
6. Do obliczania wieku zwierząt stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące obliczania terminów, z tym że termin upływa z początkiem ostatniego dnia.
W myśl art.38 wymienionej ustawy 1. Powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, jako organ kontroli, o którym mowa w art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 809/2014, jest właściwy do przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu przestrzegania wymogów wskazanych w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 13.
2. Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu, o której mowa w ust. 1, zwanej dalej "kontrolą wymogów", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa w ust. 1.
3. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres tych czynności oraz podstawę prawną do ich wykonywania.
4. W przypadku konieczności wykonania czynności kontrolnych w ramach kontroli, o których mowa w ust. 1, poza obszarem działania powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa w ust. 1, lekarz ten upoważnia do wykonania tych czynności powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na położenie siedziby stada w rozumieniu przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Do czynności kontrolnych przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na położenie siedziby stada:
1) wykonuje czynności kontrolne w ramach kontroli wymogów w miejscu, zakresie i terminie wskazanych w upoważnieniu;
2) sporządza protokół wykonania czynności kontrolnych;
3) niezwłocznie przekazuje protokół, o którym mowa w pkt 2, powiatowemu lekarzowi weterynarii, o którym mowa w ust. 1.
6. Przed przystąpieniem do wykonania czynności kontrolnych w ramach kontroli wymogów osoba upoważniona do ich wykonania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie do wykonania czynności kontrolnych rolnikowi, jeżeli jest on obecny podczas kontroli.
7. Czynności kontrolne w ramach kontroli wymogów mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014.
8. Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych w ramach kontroli wymogów mają prawo do:
1) wstępu na teren gospodarstwa rolnego, w tym do pomieszczeń i miejsc związanych z utrzymywaniem lub przebywaniem zwierząt;
2) dostępu do zwierząt;
3) pobierania próbek do badań;
4) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;
5) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów;
6) żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych.
9. Rolnik jest obowiązany zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych.
10. Powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, sporządza raport zgodnie z art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, a w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 99 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, w tym raporcie umieszcza również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, i przekazuje ten raport kierownikowi biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodego rolnika, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw lub płatności związanych do zwierząt.
11. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych powiatowemu lekarzowi weterynarii, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która wykonywała czynności kontrolne.
12. Powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zgłoszone zastrzeżenia, uzupełnia ustalenia zawarte w raporcie. W przypadku nieuwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, przekazuje zgłoszone zastrzeżenia, wraz ze swoim stanowiskiem do tych zastrzeżeń i raportem, do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji.
13. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wymogi wskazane w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013, do których kontroli jest właściwy powiatowy lekarz weterynarii, oraz rodzaj przeprowadzanych kontroli, z uwzględnieniem kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego przeprowadzania tych kontroli.
Zgodnie z treścią art.93 ust.1 rozporządzenia nr 1306/2013 przepisy dotyczące zasady wzajemnej zgodności obejmują podstawowe wymogi w zakresie zarządzania wynikające z prawa unijnego oraz normy utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, ustanowione na poziomie krajowym i wymienione w załączniku II, i odnoszące się do następujących obszarów:
a) środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej;
b) zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin;
c) dobrostan zwierząt.
W myśl art.96 wymienionego rozporządzenia państwa członkowskie korzystają, w stosownych przypadkach, z systemu zintegrowanego, ustanowionego w tytule V rozdział II, a w szczególności art. 68 ust. 1 lit. a), b), d), e) i f). Państwa członkowskie mogą korzystać z istniejących systemów zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi zasady wzajemnej zgodności. Systemy te, a zwłaszcza system identyfikacji i rejestracji zwierząt ustanowiony zgodnie z dyrektywą Rady 2008/71/WE(71) oraz rozporządzeniami (WE) nr 1760/2000 i (WE) nr 21/2004, muszą być zgodne z systemem zintegrowanym, o którym mowa w tytule V rozdział II niniejszego rozporządzenia.
2. W zależności od odnośnych wymogów, norm, aktów lub obszarów zasady wzajemnej zgodności, państwa członkowskie mogą zadecydować o przeprowadzaniu kontroli administracyjnych, w szczególności takich, które są już przewidziane w ramach systemów kontroli stosowanych dla odpowiedniego wymogu, normy, aktu lub obszaru zasady wzajemnej zgodności.
3. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy beneficjent wywiązuje się z obowiązków określonych w niniejszym tytule.
4. Komisja przyjmuje akty wykonawcze ustanawiające przepisy dotyczące przeprowadzania kontroli mających na celu weryfikację zgodności z obowiązkami, o których mowa w niniejszym tytule, w tym przepisy umożliwiające uwzględnienie następujących czynników w analizie ryzyka:
a) udział rolnika w systemie doradztwa rolniczego przewidzianym w tytule III niniejszego rozporządzenia;
b) udział rolnika w systemie certyfikacji, jeżeli obejmuje on dane wymogi i normy.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 116 ust. 3.
Zgodnie z treścią art.59 ust.7 rozporządzenia wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
W myśl art.2 ust.2 rozporządzenia nr 1306/2013 do celów finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:
a) śmierć beneficjenta;
b) długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
c) poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;
d) zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;
e) choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;
f) wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu administracji o odmowie przyznania R.W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016r. z uwagi na uniemożliwienie przez skarżącego przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej w jego gospodarstwie w dniach 17 marca 2016r. i 31 marca 2016r.
Analiza przepisu art.59 ust.7 rozporządzenia nr 1306/2013 wskazuje, że płatności nie są przyznawane wnioskodawcy w sytuacji gdy uniemożliwia on przeprowadzenie kontroli na miejscu. Określenie "uniemożliwia przeprowadzenia kontroli na miejscu" użyte w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. było przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 czerwca 2011r. w sprawie C-536/09. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że wymienione określenie stanowi autonomiczne pojęcie prawa Unii, które podlega jednolitej wykładni we wszystkich państwach członkowskich w ten sposób, że obok zachowań umyślnych obejmuje ono każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli ten rolnik lub jego przedstawiciel nie przyjął wszelkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 17 marca 2016r. miała zostać przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym R.W. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego w Z. Kontrola miała dotyczyć wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ-CC). Z kontroli sporządzono raport z którego wynika, że skarżący uniemożliwił jej przeprowadzenie. Treść tego raportu wskazuje, że R.W. początkowo zgodził się na kontrolę w jednym z dwóch pomieszczeń inwentarskich, w którym było 17 sztuk bydła w tym 4 sztuki prawidłowo oznakowane. Na pytanie inspektora dotyczące nieoznakowania części zwierząt skarżący nie udzielił odpowiedzi, zaczął zachowywać się agresywnie i nakazał inspektorom opuszczenie pomieszczenia. Odmówił także skontrolowania bydła znajdującego się w drugim pomieszczeniu. Używał przy tym słów wulgarnych pod adresem inspektorów oraz sam zadzwonił na Policję informując, że inspektorzy przyszli na kontrolę bez zapowiedzi. Inspektorzy poinformowali skarżącego o konsekwencjach wynikających z uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli oraz sami zgłosili incydent na Komisariacie Policji w A.
Należy zaznaczyć, ze raport z tej kontroli został wysłany skarżącemu za pośrednictwem poczty. W aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia tego raportu lecz jak wynika z oświadczenia R.W. złożonego na rozprawie raport otrzymał on na początku maja 2017r. Należy podkreślić, że w raporcie znajduje się pouczenie, że osoba, która nie zgadza się z jego zapisami ma prawo zgłosić do niego zastrzeżenia w terminie 14 dni. R.W. takich zastrzeżeń nie zgłosił w wymaganym terminie. Należało zatem uznać za wiarygodne zapisy zawarte w wymienionym raporcie. Jego analiza wskazuje, że skarżący w dniu 17 marca 2016r. faktycznie uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu. Nie udzielił odpowiedzi na pytania inspektorów co do przyczyn nieoznakowania części bydła, nie wpuścił inspektorów do drugiego pomieszczenia w którym znajdowały się zwierzęta i nakazał inspektorom opuszczenie jego gospodarstwa. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący swoim zachowaniem uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu. Uzasadniało to odmowę przyznania płatności bezpośrednich na 2016r.
Odnośnie przyczyn odmowy przyznania płatności organy administracji podały również uniemożliwienie przez skarżącego przeprowadzenia kontroli w dniu 31 marca 2016r. Z kontroli tej nie został sporządzony raport zaś organy oparły swoje ustalenia w tym zakresie na piśmie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. z 12 grudnia 2017r. (k.131 akt administracyjnych). Treść tego pisma wskazuje, ze w dniu 31 marca 2016r. R.W. oblał ręce inspektorów denaturatem i nie pozwolił im wejść do pomieszczenia inwentarskiego. Jego żona odczytywała jedynie inspektorom numery kolczyków u zwierząt przy czym jedna sztuka nie była zakolczykowana i skarżący nie okazał wniosku o wydanie duplikatu kolczyków. Nie przedstawił także świadectwa zdrowia dwóch sztuk bydła pochodzącego z Austrii lecz zaczął zachowywać się agresywnie i używać wobec kontrolujących słów wulgarnych. W związku z czym inspektorzy przerwali kontrolę i opuścili gospodarstwo rolne R.W. Odnośnie tej kontroli wersja R.W. przedstawiona w jego pismach jest odmienna i wynika z niej, że to kontrolujący zachowywali się agresywnie, używali gróźb wobec jego rodziny i żądali od niego haraczy. Mimo, że nie został sporządzony raport z tej kontroli to organy administracji dały wiarę wersji kontrolujących.
W ocenie sądu stanowisko organów w tym zakresie należało uznać za słuszne. Kontrolujący nie mieli bowiem interesu aby przedstawiać nieprawdziwy przebieg kontroli zaś wersję R.W. trudno uznać za wiarygodną. Jest ona nielogiczna i nieprzekonująca. Wersja skarżącego wpisuje się w narrację przedstawianą przez niego w kilkunastu pismach złożonych w postępowaniu administracyjnym o rzekomej korupcji inspektorów, ich bezpodstawnej agresji, używaniu przez nich gróźb a nawet przemocy fizycznej. W przekonaniu sądu organy administracji trafnie oparły się w tym zakresie na wersji przedstawionej przez inspektorów kontroli i odmówiły wiarygodności relacjom skarżącego w tej kwestii. Również zatem w dniu 31 marca 2016r. R.W. uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w swoim gospodarstwie. Uzasadniało to odmowę przyznania płatności na 2016r.
Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że organy administracji słusznie odmówiły skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich na 2016r. R.W. bowiem dwukrotnie (17 marca i 31 marca 2016r.) uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu. Dodać należy, iż odmowa ta nie była spowodowana "siłą wyższą" lub "nadzwyczajnymi okolicznościami" w rozumieniu art.2 ust.2 rozporządzenia nr 1306/2013. Skarżący zresztą nie powoływał się na takie okoliczności, Organy administracji trafnie zatem uznały, że spełnione zostały przesłanki określone w art.59 ust.7 wymienionego rozporządzenia i nie przyznały skarżącemu płatności bezpośrednich.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że przepis art.,59 ust.7 rozporządzenia nr 1306/2013 może dotyczyć płatności tylko tego rodzaju co do których producent rolny uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. W ocenie skarżącego w sytuacji gdy kontrole w dniach 17 i 31 marca 2016r. dotyczyły inwentarza żywego (tzn. bydła i krów) a nie gruntów rolnych to nieuzasadniona była odmowa przyznania wszystkich płatności bezpośrednich o które wnioskował skarżący w tym także dotyczących gruntów ornych.
Z wymienionym poglądem nie można się zgodzić. Pogląd ten był uzasadniony w okresie obowiązywania przepisu art.23 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli [przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U. UE L nr 141 poz.18 ze zm.). Przepis ten brzmiał następująco: wnioski o przyznanie pomocy, których kontrola dotyczy, są odrzucane, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu.
W okresie obowiązywania tego przepisu było utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, że w sytuacji gdy rolnik uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu to uzasadniało to odmówieniem mu przyznania tylko tych płatności, których dotyczyła kontrola (por. wyroki NSA z 8 listopada 2013r. w spr. II GSK 990/12 i z 18 maja 2017r. w spr. II GSK 2256/15). Od dnia 1 stycznia 2014r. obowiązuje jednak art.59 ust.7 rozporządzenia nr 1306/2013, którego treść jest nieco inna niż nieobowiązującego już art.23 ust.2 rozporządzenia nr 796/2004.
Przede wszystkim w art.59 ust.7 nie ma już sformułowania znajdującego się w art.23 ust.2 rozporządzenia nr 796/2004 "których kontrola dotyczy". O ile z treści art.23 ust.2 tego ostatniego rozporządzenia wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że odrzuca się wnioski o przyznanie tylko takiej pomocy których dotyczy kontrola to analiza treści art.59 ust.7 rozporządzenia nr 1306/2013 nie pozwala na przyjęcie takiej tezy. W tym ostatnim przepisie nie ma już bowiem mowy, że odmawia się przyznania tylko takiej pomocy, której dotyczyła kontrola. Analiza art.59 ust.7 wskazuje, że w przypadku gdy rolnik uniemożliwia przeprowadzenie kontroli to uzasadnia to odmowę przyznania wszystkich płatności o jakie rolnik się ubiega w danym roku. Taki pogląd wyraził WSA w Lublinie w wyroku z 2 marca 2017r. w spr. III SA/Lu 1209/16, WSA w Kielcach w wyroku z 17 listopada 2016r. w spr. I SA/Ke 543/16 i z 17 listopada 2016r. w spr. I SA/Ke 541/16, WSA w Rzeszowie w wyroku z 24 maja 2018r. w spr. I SA/Rz 276/18 i WSA w Poznaniu w wyroku z 5 września 2018r. w spr. III SA/Po 359/18. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi, że w sytuacji gdy rolnik uniemożliwia przeprowadzenie kontroli to winno być mu odmówione przyznanie tylko tej pomocy, której dotyczyła kontrola.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że R.W. nie uniemożliwiał przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie w dniach 17 i 31 marca 2016r.
Z treści skargi wynika, że skarżący usiłuje przerzucić odpowiedzialność za nieprzeprowadzenie kontroli w dniach 17 i 31 marca 2016r. na inspektorów Inspekcji Weterynaryjnej w Z. zarzucając im agresję, stosowanie gróźb, arogancję czy żądanie od niego haraczu. Faktycznie przebieg obu kontroli wyglądał zupełnie odmiennie o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Wspomnieć tylko należy, że R.W. w wymaganym terminie 14 dni nie zgłosił zastrzeżeń do raportu kontroli z 17 marca 2016r. W związku z czym dokument ten należało uznać za wiarygodny. Odnośnie zaś przebiegu kontroli w dniu 31 marca 2016r. to w tym zakresie sąd oparł się na piśmie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. z 12 grudnia 2017r. i odrzucił wersję przedstawioną przez skarżącego co zostało omówione we wcześniejszych rozważanych.
Zaznaczyć jedynie należy, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że obie kontrole (tzn. z 17 i 31 marca 2016r.) miały miejsce przed złożeniem przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na 2016r. Do kwestii tej organ administracji odniósł się w piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2018r. i sąd podzielił argumentację tam przedstawioną. W piśmie tym słusznie podniesiono, że rolnik ubiegający się o płatności ma obowiązek przestrzegania wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy w którym złożył wniosek o płatność (w przypadku skarżącego przez cały 2016r.).
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że R.W. w dniach 17 i 31 marca 2016r. uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu co uzasadniało odmowę przyznania mu płatności bezpośrednich na 2016r. Organy administracji słusznie uznały, że spełnione zostały przesłanki określone w art.59 ust.7 rozporządzenia nr 1306/2013. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę R.W.
Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał adwokat E.Ś. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej skarżącemu z urzędu.
k.ż.