III SA/Łd 31/07

III SA/Łd 31/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska
Janusz Nowacki
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 27 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr K.O. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 157 § 3 kpa., art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.), art. 7e ust. 2 i 7h ustawy z dnia 19 listopada 1999r., - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) odmówiło wszczęcia na wniosek A. M. i U. S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł., a dokonanego pod numerem [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ustaliło, co następuje:
Prezydent Miasta Ł., działając w oparciu o normę zawartą w art. 15 ust. 2 i art. 18 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej(Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) w dniu [...] dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...], na potwierdzenie czego wydał w dniu [...] zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. W zaświadczeniu tym jako podmiot gospodarczy wymieniono następujące osoby: B. F., K. W., K. R., U. S., M. P., A. S., H. S., B. N., K. G., A. M., A. G., B. G., L. L., S. F., K. R., D. G. i B. Ł.. Jako siedzibę – miejsce wykonywania działalności gospodarczej określono Ł., ul. A, A [...], zaś jako datę rozpoczęcia działalności określono 29 grudnia 1990 r.
Po wydaniu powyższego zaświadczenia miały miejsce zmiany we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, związane z danymi objętymi wpisem, o czym świadczą wydawane przez Prezydenta Miasta Ł. zaświadczenia potwierdzające dokonanie zmian z dnia: 30 października 1995 r., 27 lutego 1996 r., 28 stycznia 1997 r., 15 maja 1998 r., 17 czerwca 1998 r.,14 września 1999 r., 28 marca 2000 r., 29 września 2000 r.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej działając z urzędu orzekł o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez ten organ z dniem 13 lutego 2001 r. wpisu dokonanego w dniu 20 grudnia 1990 r. pod numerem [...], bowiem zgodnie z powołanym art. 88 i Prawa działalności gospodarczej, wpisy do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami podlegają wykreśleniu z urzędu w drodze decyzji administracyjnej, zaś spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy, a wyłącznie jej wspólnicy.
Decyzja ta jest decyzją ostateczną, gdyż strony wymienione w tej decyzji nie wniosły jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, w ustawowym terminie odwołania.
Odnosząc się do wniosku A. M. i U. S. z dnia 3 kwietnia 2006 r. organ wskazał, iż zgodnie z art. 7e ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu także w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa lub dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. W tym przypadku stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja bądź też wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (pozostaje to w zgodzie z wyrokiem z dnia 22 maja 1987 r., sygn. akt: IV SA 1062/86 ONSA 1987 r., Nr 1, poz. 35).
W przypadku postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zasada określona w art. 61 § 1 i 3 k.p.a., a więc, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji nie ma zastosowania, zaś organ administracji jest zobowiązany do ustalenia czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność prowadzenia postępowania nadzwyczajnego (pozostaje to w zgodzie z wyrokiem NSA z dnia 7 stycznia 2003 r., sygn. akt: I SA 2128/02 Monitor Prawniczy 2003/4/147).
Zgodnie z art. 157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wpisu może mieć miejsce z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
W rozpoznawanej sprawie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nastąpiła z przyczyn przedmiotowych, bowiem skoro wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. pod numerem [...] już nie istnieje z chwilą gdy decyzją tego organu z dnia [...] nr [...], która to decyzja stała się decyzją ostateczną, został wykreślony, to nie jest możliwe skorzystanie z normy zawartej w art. 7e ust. 2 Prawa działalności gospodarczej i tym samym dokonanie oceny jego legalności.
Powyższe pozostaje w zgodzie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 29 kwietnia 1999 r., sygn. akt: II SA 505/99 (nie był publikowany) wyraził pogląd, a który to zachowuje zdaniem organu aktualność również w obecnym stanie prawnym " Organ ewidencyjny dokonując wpisu spółki cywilnej w miejsce osoby fizycznej, która przystąpiła do tej spółki postąpił nieprawidłowo. Wadliwy wpis stanowi naruszenie prawa, które jednak trudno uznać za rażące, a więc pociągające za sobą skutki społeczne lub gospodarcze, które to są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności. Wpis jednak uległ już przed kilku laty wykreśleniu w trybie art. 19 ust. 1 pkt. 1 ustawy o działalności gospodarczej, na podstawie zawiadomienia przez strony o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Skoro wpis nie funkcjonuje już od kilku lat w ewidencji działalności gospodarczej, to nie można już przecież skorzystać z przepisu określającego sposób postępowania z wpisami dokonanymi z naruszeniem prawa (art. 19 ust. 2) i doprowadzić ewentualnie do jego wykreślenia, przy zastosowaniu środka nadzwyczajnego na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a."
Skoro więc A. M. i U. S. żądają stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a właściwie zmiany dokonanej we wpisie, na potwierdzenie czego wydano zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej w dniu [...], dokonanego pod numerem [...], zaś wpis ten został wykreślony z urzędu, to nie ma przedmiotu żądania wnioskodawczyń.
Tym samym w opinii organu, nie jest dopuszczalne rozpatrywanie merytoryczne żądania A. M. i U. S. i zachodziła konieczność wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł., gdyż w obrocie prawnym nie występuje już przedmiot, którego to dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, nie ma wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...], gdyż został ostateczną decyzją administracyjną wykreślony.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w dniu 14 grudnia 2006 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosząc o jej uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7e ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł, dokonanego pod numerem [...] z przyczyn przedmiotowych, gdyż treść art. 157 § 2 k.p.a. zobowiązuje organ do wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy z żądaniem wystąpiła strona postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu dokonanego do ewidencji działalności gospodarczej z przyczyn przedmiotowych tzn. z uwagi na brak w obrocie prawnym przedmiotu którego dotyczy wniosek, nie kwestionował zaś przymiotu stron w stosunku do wnioskodawczyń. W ocenie skarżącego wyżej wymieniona decyzja zapadła z naruszeniem przepisu art. 157 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu i jest to samodzielne postępowanie, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.pa., a organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez ten przepis tzn. nie może jej rozpatrywać co do istoty sprawy jak w postępowaniu odwoławczym. Wydanie decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. musi być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym kwestie formalne tzn. czy żądanie zostało wniesione przez legitymowany podmiot oraz czy wskazano przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności następuje wówczas, gdy podmiot zgłaszający żądanie nie spełnia tych wymogów.
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniając odmowę stwierdzeniem, że wszczęcie tego postępowania jest bezprzedmiotowe (wyrok WSA w Warszawie z 05.11.2004 r. Sygn. akt: II SA 2209/2003).
Według akceptowanego przez orzecznictwo NSA poglądu doktryny odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Skoro jest niewątpliwe, że wniosek został złożony przez podmiot mający przymiot strony, nie ma podstaw do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ( z uzasadnienia wyroku NSA z 09.06.1995 r., Sygn. akt: IV SA 184/94).
Z kolei Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w wyroku z sierpnia 1994 r., Sygn. akt: II SAB 25/94 stwierdził, iż wniesione przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Również w wyroku z dnia 15.12.1998 r. NSA w Warszawie, Sygn. akt: I SA 651/98 wypowiedział się, że o ile nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a wniosek pochodzi od strony, organ w myśl art. 157 § 2 k.p.a. ma obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji i zbadać zasadność wniosku, a gdy jest on bezpodstawny odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. NSA stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji jest rozstrzygnięciem formalnym, które może być wydane stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wówczas organ nie powinien badać zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a ograniczyć postępowanie do badania, czy wniosek pochodzi od osoby, która brała udział w charakterze strony w postępowaniu, w którym zostały wydane decyzje objęte wnioskiem o stwierdzenie ich nieważności, bądź nie brała udziału w postępowaniu, ale posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli skarżący był stroną postępowania, w którym zostały wydane decyzje opisane we wniosku o stwierdzenie nieważności, decyzje te dotyczyły jego praw i obowiązków, organ nie miał prawa odmówić wszczęcia na jego żądanie postępowania o stwierdzenie ich nieważności.
Podobnie w wyroku z dnia 04.12.1998 r. NSA w Warszawie, Sygn. akt: I SA 382/98 uznał, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. może mieć miejsce tylko wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania jeżeli o to zwróci się strona. Sąd uznał, że decyzja jest wydana z naruszeniem art. 157 § 2 w sytuacji, gdy skarżący jest stroną postępowania, w którym zostały wydane decyzje opisane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, decyzje te dotyczyły jego praw i obowiązków, zatem organ nie miał prawa odmówić wszczęcia na jego żądanie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Skarżący podniósł, iż mając na uwadze brzmienie art. 157 § 2 k.p.a. oraz wyżej przytoczone tezy orzeczeń sądowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego wpisu.
Jak zauważył Prokurator Prokuratury Okręgowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na wyrok NSA z dnia 29.04.1999 r., Sygn. akt: II SA 505/99. Jednakże według skarżącego zarówno z przedstawionej tezy wyroku, jak i po zapoznaniu się z jego uzasadnieniem należy stwierdzić, iż nie do końca odpowiada on okolicznościom sprawy, której dotyczy wniosek A. M. i U. S., bowiem stwierdzono w nim, iż wadliwy wpis organu ewidencyjnego, jakkolwiek stanowi naruszenie prawa, to jednak trudno je uznać za rażące, a więc pociągające za sobą skutki społeczne lub gospodarcze, które nie są do pogodzenia z wymaganiami praworządności. Istotne jest przy tym, że dokonany wadliwy wpis odniósł skutki prawne, o które chodziło zainteresowanym, czyli takie jakby wpis był prawidłowy.
Tymczasem jak podkreślił Prokurator w nieco wcześniejszym wyroku tego samego NSA w Warszawie z dnia 07.04.1999 r., Sygn. akt: II SA 201/99 Sąd ten wypowiedział się, że wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej w trybie stwierdzenia jego nieważności jest dopuszczalne także wtedy, gdy wpis został już wcześniej wykreślony na wniosek prowadzącego działalność gospodarczą.
Podstawą takiego wniosku było stwierdzenie różnicy w skutkach prawnych decyzji o wykreśleniu na wniosek i decyzji o wykreśleniu z powodu stwierdzenia nieważności wpisu. Dlatego w tym przypadku, zdaniem NSA, decyzja powinna mieć charakter merytoryczny.
Skarżący zważył, iż w świetle przytoczonego wyroku NSA z dnia 07.04.1999 r. nie ma przeszkód, aby rozpatrywać kwestie prawidłowości wpisu w sytuacji, gdy on już nie funkcjonuje. Dla wnioskodawczyń ma bowiem znaczenie, czy ich działalność gospodarcza na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji dokonanym pod numerem [...] została zakończona we wrześniu 2000 r., czy dopiero po wykreśleniu z urzędu na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...].
Zdaniem Prokuratury Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie z wniosku A. M. i U. S. również powinna zawierać merytoryczne rozstrzygnięcie, po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego na podstawie przepisów z daty dokonania zmian we wpisie, kiedy to pominięto w nim ich nazwiska, ustaleniu czy wpis ten był wadliwy i dokonany został z naruszeniem prawa oraz czy ewentualne naruszenie prawa należy uznać za rażące. Ustaleń takich według Prokuratury można dokonywać na etapie wszczętego postępowania.
W odpowiedzi na skargę oraz w głosie do protokołu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Istotą sporo między stronami jest ustalenie, czy istnieje możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zmiany wpisu nr [...] do działalności gospodarczej w zakresie wykreślenia dwóch wspólników, dokonanej na wniosek pozostałych wspólników spółki cywilnej we wrześniu 2000r., wobec wykreślenia z urzędu na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], powyższego wpisu do działalności gospodarczej, potwierdzającego tym samym zakończenie działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, zaewidencjonowanej pod numerem [...] w ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] doszło do naruszenia art. 157 § 2 kpa w związku z art. 7e ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi Prokurator powołując się na cytowane orzecznictwo NSA argumentował, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędacy stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Wobec niekwestionowanego przez organ faktu posiadania przez A. M. i U. S. przymiotu strony, odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na przesłanki przedmiotowe stanowi w ocenie prokuratora naruszenie art. 157 § 2 kpa. W opinii Skarżącego decyzja SKO winna mieć charakter merytoryczny, również z uwagi na różnicę w skutkach prawnych jakie wywołuje decyzja o wykreśleniu wpisu na wniosek i decyzja o wykreśleniu z powodu nieważności wpisu. Zgodnie z treścią art. 7e ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r., Prawo działalności gospodarczej Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.,( identycznie brzmienie miał przepis art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 o działalności gospodarczej, Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm., który utracił moc 01.01.2001r. ) Wpis do ewidencji podlega wykreśleniu także wtedy, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa; w tym przypadku odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzania nieważności decyzji. Powołując się na ten przepis A. M. i U. S. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zmiany dokonanej we wpisie do działalności gospodarczej pod nr [...], polegającej na wykreśleniu ich osób jako wspólników s.c. A, prowadzącej działalność gospodarczą zaewidencjonowaną pod wskazanym numerem.
Zważyć należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa.). Nie ma przy tym zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ art. 157 § 3 kpa stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji. (por. wyrok NSA w sprawie I SA 2128/02 z dnia 07.01.2003r. M.Prawn. 2003/4/147, wyrok WSA w warszawie w sprawie I SA 764/03 z dnia 30.03.2004r. Prok.iPr. 2005/4/44).
Zatem wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność.
Na podstawie art. 157 § 3 kpa., organ orzeka co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie art. 157 § 3 kpa., jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie (por. B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006r, str. 759). Również w utrwalonym orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych. (por. wyrok NSA w sprawie III SA 1342/97 z dnia 01.07.1998r.,LEX nr 44821, wyrok NSA w sprawie IV SA 1400/97 z dnia 22.09.1999r., LEX nr 47895).
Wynika z tego, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie kwestii formalnych w ujęciu nie tylko podmiotowym, ale również przedmiotowym.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie SKO w Ł. zasadnie przyjęło, że wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dokonanej zmiany we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej sprzeciwiają się przesłanki przedmiotowe. Kwestią bezsporną jest wydanie przez Prezydenta Miasta Ł., na podstawie art. 88i i 88e ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) w dniu [...] decyzji Nr [...] orzekającej o wykreśleniu z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej, działalności prowadzonej pod nr [...].
A. M. i U. S. wystąpiły w dniu 3 kwietnia 2006r. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zmiany dokonanej w powyższym wpisie, polegającej na ich wykreśleniu jako wspólniczek spółki cywilnej A prowadzącej działalność zarejestrowaną pod wskazanym numerem.
Sąd stoi na stanowisku, że ,postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zmian dokonanych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej może być prowadzone w odniesieniu do wpisu istniejącego. W niniejszej sprawie uwzględnienie wniosku A. M. i U. S. jest tym bardziej niemożliwe, że wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności "cząstkowej" zmiany we wpisie, dokonanej we wrześniu 2000r. podczas gdy "cały" wpis został wykreślony mocą decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W wyroku z dnia 29.04.1999r. w sprawie II SA 505/99 (LEX nr 46194) NSA zaprezentował pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, że skoro wpis nie funkcjonuje już od kilku lat w ewidencji działalności gospodarczej, to nie można już skorzystać z przepisu określającego sposób postępowania z wpisami dokonanymi z naruszeniem prawa i doprowadzić do jego wykreślenia, przy zastosowaniu środka nadzwyczajnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W ocenie Sądu prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu - zmiany we wpisie było zatem niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Przestał bowiem funkcjonować w obrocie prawnym wpis, który zawierał zmiany podlegające badaniu w aspekcie przesłanek będących podstawą stwierdzenia nieważności. Wyeliminowanie mocą ostatecznej decyzji z obrotu prawnego wpisu, która skonsumował zmianę wpisu, którego stwierdzenia nieważności domagały się zainteresowane, powoduje w opinii Sądu skutek w postaci odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Na marginesie sprawy należy podnieść, że Prokurator w zarzutach skargi wskazał, że dla A. M. i U. S. ma znaczenie, czy ich działalność gospodarcza na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji pod numerem [...] została zakończona we wrześniu 2000r., czy dopiero po wykreśleniu z urzędu na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nie przedstawił jednak uzasadnienia tego poglądu. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, stanowiska U. S. przedstawionego na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007r., i złożonego w tym dniu pisma z dnia 26 marca 2007r., zainteresowane pozostają nadal w sporze z pozostałymi wspólnikami byłej spółki cywilnej A, w zakresie rozliczeń majątkowych i kwestii związanych z najmem lokalu użytkowego. U podstaw podejmowanych przez nie działań leży więc konflikt interesów o charakterze cywilnoprawnym. W trybie kwestionowania wadliwości wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zainteresowane nie osiągną jednak celu do którego dążą, bowiem rozstrzygnięcie sporu między dotychczasowymi wspólnikami spółki cywilnej w zakresie rozliczeń majątkowych i związanych z umową najmu lokalu użytkowego należy do kognicji sądu powszechnego i prowadzenia tej sprawy przed sądem powszechnym nie uniemożliwia zaskarżone rozstrzygnięcie SKO w Ł..
W związku z powyższym stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji należy uznać za trafne, zaś zarzuty skargi naruszenia art. 157 § 2 okazały się niezasadne.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.