III SA/Łd 306/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-07-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo oświatoweprzedszkolerekrutacjakryteria wiekoweprawo do edukacjidzieckouchwała rady gminypostępowanie administracyjne WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyjęcia dziecka do przedszkola, uznając, że dziecko spełniało kryteria wiekowe.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę matki na decyzję o odmowie przyjęcia jej dziecka do publicznego przedszkola. Organ argumentował, że dziecko nie ukończyło 3 lat, co było podstawą odmowy. Sąd uznał tę interpretację za błędną, wskazując, że dziecko urodzone pod koniec roku kalendarzowego, które w danym roku szkolnym kończy 3 lata, powinno być objęte wychowaniem przedszkolnym. Dodatkowo, organy nie zastosowały prawidłowo kryteriów rekrutacyjnych, w tym tych dotyczących wielodzietności i niepełnosprawności rodzeństwa. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję organu i poprzedzające ją rozstrzygnięcie.

Sprawa dotyczyła skargi A. C. na decyzję Dyrektora Publicznego Przedszkola w G., która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej o niezakwalifikowaniu dziecka skarżącej do przedszkola. Głównym powodem odmowy było nieukończenie przez dziecko 3 lat na dzień 1 września 2025 r. Organy błędnie interpretowały przepisy Prawa oświatowego, twierdząc, że wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od 3 do 6 lat, a przyjęcie 2,5-latka jest możliwe tylko w wyjątkowych okolicznościach i na decyzję dyrektora. Sąd administracyjny uznał to stanowisko za błędne. Zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa oświatowego, wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata. Dziecko skarżącej, urodzone 27 grudnia 2022 r., kończy 3 lata w 2025 r., co oznacza, że jest objęte wychowaniem przedszkolnym od początku roku szkolnego 2025/2026. Sąd podkreślił, że przepis art. 31 ust. 3, dotyczący dzieci 2,5-letnich, dotyczy przypadków, gdy dziecko nie ukończyło jeszcze 3 lat w danym roku kalendarzowym, a nie dzieci, które kończą 3 lata po rozpoczęciu roku szkolnego. Ponadto, organy naruszyły art. 131 Prawa oświatowego, nie stosując prawidłowo kryteriów rekrutacyjnych pierwszego etapu (wielodzietność, niepełnosprawność), mimo że skarżąca przedłożyła dowody w tym zakresie. Naruszono również art. 158 Prawa oświatowego, poprzez brak podania najniższej liczby punktów kwalifikujących do przyjęcia oraz nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dziecko kończące 3 lata w roku kalendarzowym po rozpoczęciu roku szkolnego jest objęte wychowaniem przedszkolnym od początku roku szkolnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 31 ust. 1 Prawa oświatowego określa, iż wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, co oznacza, że dziecko urodzone pod koniec roku kalendarzowego, które w danym roku szkolnym kończy 3 lata, ma prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

pr.ośw. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata.

pr.ośw. art. 31 § 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dzieci w wieku 3-5 lat mają prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego.

pr.ośw. art. 31 § 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo do wychowania przedszkolnego uzyskuje się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata.

pr.ośw. art. 131 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Do publicznego przedszkola przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy.

pr.ośw. art. 131 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

W przypadku większej liczby kandydatów niż miejsc, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego bierze się pod uwagę kryteria takie jak wielodzietność, niepełnosprawność kandydata, rodziców lub rodzeństwa, samotne wychowywanie, objęcie pieczą zastępczą.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli naruszono prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, rozpatrując skargę, stosuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.

pr.ośw. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

pr.ośw. art. 158 § 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

pr.ośw. art. 158 § 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Pomocnicze

pr.ośw. art. 31 § 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

W szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku. Przepis ten nie ma zastosowania do dzieci, które kończą 3 lata po rozpoczęciu roku szkolnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 70 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dziecko spełnia kryterium wiekowe do objęcia wychowaniem przedszkolnym od początku roku szkolnego. Organy naruszyły przepisy Prawa oświatowego dotyczące kryteriów rekrutacyjnych, w tym kryteriów ustawowych (wielodzietność, niepełnosprawność). Organy naruszyły przepisy dotyczące sposobu podawania wyników rekrutacji i sporządzania uzasadnienia odmowy przyjęcia.

Godne uwagi sformułowania

Dziecko skarżącej 3 lata kończy 27 grudnia 2025 r., a więc jest objęte wychowaniem przedszkolnym od początku roku szkolnego w 2025 r. Sąd stanowisko to uważa za błędne. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek zamieszkiwania na obszarze danej gminy – a więc gdy brakuje miejsc w publicznym przedszkolu – organy miały obowiązek wziąć pod uwagę kryteria kwalifikacyjne wymienione w art. 131 ust. 2 pr.ośw. Każde z tych naruszeń stanowi samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

przewodniczący

Katarzyna Ceglarska-Piłat

członek

Agnieszka Krawczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących wieku dzieci uprawniających do wychowania przedszkolnego oraz stosowania kryteriów rekrutacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa oświatowego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rekrutacji do przedszkoli i błędnej interpretacji przepisów przez organy, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa rodziców i dzieci.

Czy Twoje dziecko ma szansę na miejsce w przedszkolu? Sąd wyjaśnia kluczowe błędy w rekrutacji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 306/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Małgorzata Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 737
art. 31 ust. 1-11, art. 131 ust. 1-6, art. 158 ust. 1-7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 1, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 24 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Publicznego Przedszkola w G. z dnia 2 kwietnia 2025 roku nr PPG.4310.7.2025 w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej z dnia 24 marca 2025 roku; 2. zasądza od Dyrektora Publicznego Przedszkola w G. na rzecz A. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. Dyrektor Publicznego Przedszkola w G. (dalej: Dyrektor lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej (dalej: Komisja) z dnia 24 marca 2025 r. o niezakwalifikowaniu dziecka – A. C. – do tego przedszkola.
Na tę decyzję matka dziecka – A. C. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 31 ust. 1, 3, 6, 7 i 8 ustawy Prawo oświatowe poprzez ich błędną interpretację odmawiającą zakwalifikowania i następnie przyjęcia dziecka do Publicznego Przedszkola w G. z uwagi na kryterium wieku, podczas gdy syn skarżącej spełnia kryterium wieku uprawniające go do przyjęcia do publicznego przedszkola,
2. § 2 pkt 2 Uchwały nr XXI/111/20 Rady Gminy [...] z dnia 24.11.2020 r. w sprawie określenia kryteriów rekrutacji stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym do publicznego przedszkola i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest gmina G. poprzez ich błędne zastosowanie i stosowanie przez Dyrektora kryterium wieku dziecka niezgodnego z uchwałą Rady Gminy G., co miało istotny wpływ na treść Regulaminu rekrutacji, a następnie rozstrzygnięcie i skutkowało odmową przyjęcia do przedszkola;
3. art. 70 ust. 1 zd. 1 Konstytucji, poprzez ograniczenie korzystania z konstytucyjnego prawa do edukacji w wyniku odmowy zakwalifikowania dziecka do przedszkola i w konsekwencji odmowy jego przyjęcia do tego przedszkola,
4. art. 32 Konstytucji, poprzez naruszenie zasady sprawiedliwego i równego traktowania obywateli wobec prawa, w wyniku odmowy zakwalifikowania dziecka do przedszkola i w konsekwencji odmowy jego przyjęcia (braku na liście przyjętych),
5. art. 158 ust. 1, 6, 7 i 9 ustawy Prawo oświatowe w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w treści decyzji do stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy oraz przedstawienia motywów przemawiających za podjęciem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz brak pouczenia co do konieczności uiszczenia wpisu od skargi oraz jego wysokości,
6. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ II instancji niezbędnych czynności, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło w konsekwencji do odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej z dnia 24 marca 2025 r., zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
- Uchwały nr XXI/111/20 Rady Gminy G. z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie określenia kryteriów rekrutacji stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym do publicznego przedszkola i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest gmina [...] na okoliczność prowadzenia postępowania rekrutacyjnego przez Komisję Rekrutacyjną w Publicznym Przedszkolu w G. niezgodnie z ww. uchwałą,
- aktów urodzenia 3 dzieci skarżącej na okoliczność wielodzietności rodziny skarżącej w rozumieniu art. 4 pkt 42 ustawy Prawo oświatowego, co skutkowałoby przyznaniem 100 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym, gdyby umieszczono dziecko na liście osób zakwalifikowanych do przedszkola,
- wniosku do Komisji Rekrutacyjnej z dnia 14 kwietnia 2025 oraz pisma Dyrektora z dnia 15 kwietnia 2025 r. na okoliczność stanowiska (decyzji Dyrektora) w przedmiocie wniosku o uzasadnienie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola,
- orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W. nr [...] z dnia 29 listopada 2024 r. o potrzebie kształcenia specjalnego L. C. na okoliczność konieczności przyznania synowi skarżącej 100 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym, gdyby umieszczono dziecko na liście osób zakwalifikowanych do przedszkola (z uwagi na niepełnosprawność rodzeństwa kandydata).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów załączonych do skargi uznając, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga była zasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję Dyrektora Przedszkola w G. o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej o niezakwalifikowaniu do tego przedszkola dziecka skarżącej urodzonego 27 grudnia 2022 r. Jako powód podano "nieukończenie przez dziecko 3 lat na dzień 1 września 2025 r.", z zaznaczeniem, że "wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od 3 do 6 lat", a "przyjęcie do przedszkola 2,5 latka jest możliwe na podstawie decyzji dyrektora, tylko jeżeli po zakończeniu postępowania rekrutacyjnego przedszkole nadal dysponuje wolnymi miejscami" (uzasadnienie niezakwalifikowania kandydata z dnia 27 marca 2025 r. – k. 67 akt sądowych).
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, a w odpowiedzi na skargę dodał, że bazując na doświadczeniu w pracy z dziećmi uważa, iż dzieci które nie mają ukończonych 3 lat, a szczególnie te z końca roku kalendarzowego, nie są gotowe uczęszczać do przedszkola, szczególnie ze względu na czynności samoobsługowe i trudności w adaptacji. Kryteria organu prowadzącego zostały rozpisane dla dzieci trzyletnich z uwzględnieniem miesięcy, ponieważ dzieci im starsze tym lepiej funkcjonują w placówce. Analizując wnioski dzieci trzyletnich komisja rekrutacyjna dokonywała kwalifikacji zgodnie z kryteriami zawartymi we wniosku. Kwalifikując dzieci, które po 1 września będą miały ukończone 3 lata komisja zauważyła, że wiele dzieci, które mają ukończone 3 lata np. w maju, lipcu nie zostałyby przyjęte, a dzieci z końca roku zostałyby przyjęte ze względu na kryteria ustawowe. W przypadku dzieci 3 letnich każdy ukończony miesiąc jest bardzo istotny, gdyż rozwój dziecka w tym wieku jest bardzo dynamiczny i ma to wpływ na funkcjonowanie w placówce. Zdaniem organu, zgodnie z przepisami Prawa oświatowego, z wychowania przedszkolnego korzystają dzieci w wieku 3-6 lat. W wyjątkowych przypadkach dziecko może zacząć chodzić do przedszkola, kiedy ma 2,5 roku (art. 31 ust. 3 Prawa oświatowego). Dziecko w tym wieku nie może korzystać z rekrutacji - o tym, czy zostanie przyjęte do przedszkola, decyduje dyrektor przedszkola. W świetle ww. przepisu chodzi bowiem o możliwość, a nie obowiązek objęcia dziecka 2,5-letniego wychowaniem przedszkolnym, zatem brak jest roszczenia, które rodzice (prawni opiekunowie) mogliby skutecznie egzekwować.
Sąd stanowisko to uważa za błędne.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm. – dalej: pr.ośw.), wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego.
Dziecko skarżącej 3 lata kończy 27 grudnia 2025 r., a więc jest objęte wychowaniem przedszkolnym od początku roku szkolnego w 2025 r.
Nic w tym zakresie nie zmienia przepis art. 31 ust. 3 pr.ośw., który stanowi, że "w szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku". Jest tak dlatego, że przepis ust. 3, podobnie jak kolejne ustępy przepisu art. 31 pr.ośw. należy odczytywać w świetle jego ust. 1, który określa, w jaki sposób należy ustalać, kiedy dziecko kończy 3 lata. Dla celów tej regulacji dzieckiem 3-letnim jest każde dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 3 lata, nawet jeśli data ta przypada po rozpoczęciu roku szkolnego. Dziecko 2,5 letnie, o którym mowa w art. 31 ust. 3 pr.ośw. to dziecko, które nie ukończyło w roku kalendarzowym 2025 r. 3 lat, lecz 2,5 roku. Takich dzieci dotyczą "szczególnie uzasadnione przypadki", o których mowa w przepisie, a nie dzieci takich, jak syn skarżącej. Nie ma więc racji Komisja i Dyrektor, że syn skarżącej może być przyjęty do przedszkola na podstawie decyzji Dyrektora, i tylko wtedy, gdy po zakończeniu postępowania rekrutacyjnego przedszkole nadal dysponuje wolnymi miejscami. Sąd podkreśla raz jeszcze – dziecko urodzone 27 grudnia 2022 r. jest dzieckiem 3-letnim w rozumieniu art. 31 pr.ośw. (całego tego przepisu, a nie tylko jego ust. 1).
Do syna skarżącej ma więc zastosowanie art. 31 ust. 1 pr.ośw., a także dalsze ustępy tego artykułu, a mianowicie: art. 31 ust. 6, zgodnie z którym "dzieci w wieku 3-5 lat mają prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego"; art. 31 ust. 7 "dziecko uzyskuje prawo, o którym mowa w ust. 6, z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończy 3 lata", art. 31 ust. 8 "zapewnienie warunków do spełniania obowiązku, o którym mowa w ust. 4, oraz realizacji prawa, o którym mowa w ust. 6, jest zadaniem własnym gminy", art. 31 ust. 9 "zadanie, o którym mowa w ust. 8, jest wykonywane przez gminę przez zapewnienie dziecku możliwości korzystania z wychowania przedszkolnego w: 1) publicznym przedszkolu, oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, prowadzonych przez gminę, lub 2) publicznym przedszkolu, oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, prowadzonych przez inną osobę prawną lub osobę fizyczną, położonych na obszarze gminy, lub 3) niepublicznym przedszkolu, o którym mowa w art. 17 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddziale przedszkolnym w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, lub niepublicznej innej formie wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, położonych na obszarze gminy", art. 31 ust. 10 "jeżeli liczba dzieci, którym gmina ma obowiązek zapewnić możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego, zamieszkałych na obszarze danej gminy, zgłoszonych podczas postępowania rekrutacyjnego do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, niepublicznego przedszkola, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddziału przedszkolnego w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, lub niepublicznej innej formy wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, przewyższy liczbę miejsc w tym przedszkolu, tym oddziale przedszkolnym lub tej innej formie wychowania przedszkolnego, dyrektor przedszkola lub dyrektor szkoły podstawowej informuje o nieprzyjęciu dziecka do przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub innej formy wychowania przedszkolnego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W tym przypadku wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowiązany pisemnie, nie później niż przed rozpoczęciem postępowania uzupełniającego, wskazać rodzicom inne publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w publicznej szkole podstawowej albo publiczną inną formę wychowania przedszkolnego, albo niepubliczne przedszkole, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddział przedszkolny w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, albo niepubliczną inną formę wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, które mogą przyjąć dziecko. Czas pracy wskazanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) innego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, niepublicznego przedszkola, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddziału przedszkolnego w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, albo niepublicznej innej formy wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, powinien być zbliżony do czasu pracy odpowiednio przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub innej formy wychowania przedszkolnego, o przyjęcie do których ubiegali się rodzice dziecka" oraz art. 31 ust. 11 "wójt (burmistrz, prezydent miasta) w przypadku, o którym mowa w ust. 10, w miarę możliwości wskazuje odpowiednio publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w publicznej szkole podstawowej, publiczną inną formę wychowania przedszkolnego, niepubliczne przedszkole, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddział przedszkolny w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, albo niepubliczną inną formę wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, położone najbliżej przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej albo innej formy wychowania przedszkolnego, o przyjęcie do których ubiegali się rodzice dziecka".
W sprawie doszło więc do naruszenia art. 31 ust. 1, 6-11 pr.ośw. – organy pozbawiły syna skarżącej praw, które z tych przepisów wynikają.
Po drugie, w sprawie miał zastosowanie przepis art. 131 pr.ośw., który dotyczy zasad kwalifikacji dzieci do przedszkola. Zgodnie z jego treścią, do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy (ust. 1). W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust. 1, niż liczba wolnych miejsc w publicznym przedszkolu, oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria: 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata; 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą (ust. 2). Kryteria, o których mowa w ust. 2, mają jednakową wartość (ust. 3). W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów (ust. 4). Na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego może być brane pod uwagę kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata. Kryterium dochodu określa organ prowadzący w stosunku procentowym do kwoty, o której mowa w at. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323). Spełnianie tego kryterium jest potwierdzane oświadczeniem rodzica kandydata (ust. 5). 6. Organ prowadzący określa nie więcej niż 6 kryteriów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć różną wartość (ust. 6).
Jak z tego wynika, przepis wyróżnia 2 etapy postępowania rekrutacyjnego. Zasadą jest, że do przedszkola przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy ( art. 131 ust. 1 pr.ośw.), a dopiero w przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek zamieszkiwania na obszarze danej gminy – a więc gdy brakuje miejsc w publicznym przedszkolu, oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego – bierze się pod uwagę kryteria wymienione w art. 131 ust. 2 pr.ośw. Wszystko to odbywa się w ramach pierwszego etapu postępowania rekrutacyjnego.
W tej sprawie nie mają znaczenia przepisy dotyczące drugiego etapu, bo dziecko skarżącej nie zostało do niego dopuszczone, zatem Sąd nie brał pod uwagę uchwały Nr XXI/111/20 Rady Gminy [...] z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie określenia kryteriów rekrutacji stosowanych w postępowaniu rekrutacyjnym do publicznego przedszkola i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina [...]. Uchwała ta, jak wynika z jej § 1, określa bowiem kryteria rekrutacji w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego prowadzonego w publicznym przedszkolu oraz w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę [...].
Oceniając zgodność z prawem zastosowania w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego przepisu art. 131 pr.ośw. Sąd stwierdził, że organy obu instancji – zarówno Komisja, jak i Dyrektor – naruszyły przepisy ust. 1 i 2 tej ustawy. Pamiętając, że syn skarżącej jest dzieckiem 3-letnim w rozumieniu art. 31 pr.ośw. i przy założeniu, że liczba kandydatów do przedszkola spełniających warunek zamieszkiwania na obszarze danej gminy przekraczała liczbę miejsc w przedszkolu, organy miały obowiązek wziąć pod uwagę kryteria kwalifikacyjne wymienione w art. 131 ust. 2 pr.ośw., a więc: 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata; 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą. Z akt sprawy nie wynika, by to uczyniono, mimo że były ku temu podstawy, boowiem skarżąca przedłożyła dowody na wielodzietność rodziny kandydata (pkt 1) i niepełnosprawność rodzeństwa kandydata (pkt 5).
Organy naruszyły także przepisy ujęte w kolejnych ustępach art. 158 pr.ośw. Jak wynika z tego artykułu, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata do danego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy (ust. 1). Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata do danego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy, jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego kandydat został zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty (ust. 2). Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do danego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc (ust. 3). Listy, o których mowa w ust. 1 i 3, podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły lub publicznej placówki. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (ust. 4).
Jak wynika z fotokopii załączonych do pisma skarżącej z dnia 12 maja 2025 r. (organ niestety dokumentów tych nie załączył do akt sprawy), Komisja podała do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do przedszkola, ale nie podała najniższej liczby punktów, która uprawnia do przyjęcia.
Co więcej, jak wynika z art. 158 ust. 6 pr.ośw., w terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola – i skarżąca to uczyniła.
Zgodnie z art. 158 ust. 7 pr.ośw., uzasadnienie sporządza się w terminie 3 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem, o którym mowa w ust. 6. Uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. Oznacza to, że Komisja miała obowiązek, a skarżąca prawo do otrzymania od Komisji wyjaśnienia przyczyny odmowy przyjęcia, obejmującą ("w tym") najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym.
W uzasadnieniu odmowy przyjęcia syna skarżącej do przedszkola informacji takich nie zamieszczono. Był to wynik błędu popełnionego na wstępie postępowania rekrutacyjnego, polegającego na wadliwym zidentyfikowaniu wieku syna skarżącej (jako 2,5 latka, a nie – jak należało – 3-latka). Nie zmienia to faktu, że w sprawie doszło do naruszenia – obok art. 31 ust. 1 i 6-9 i art. 131 ust. 1 i 2 pr.ośw. przez błędną wykładnię pierwszego i niezastosowanie drugiego z przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) – także art. 158 ust. 4 i 7 pr.ośw. w stopniu mogącym mieć – i mającym – istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Każde z tych naruszeń stanowi samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. w ramach środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd postanowił uchylić również rozstrzygnięcie Komisji, jako dotknięte tymi samymi wadami, co decyzja Dyrektora.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Komisja ma obowiązek usunąć stwierdzone przez Sąd wady postępowania rekrutacyjnego – syna skarżącej należy potraktować jako kandydata do przedszkola (a nie dziecko niezakwalifikowane) w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego i ocenić jego kandydaturę w świetle okoliczności istotnych dla sprawy (prawnie istotnych), a nie nieistotnych (takich jak argumenty organu o problemach związanych z opieką nad dziećmi, które nie ukończyły pełnych 3 lat). Regulamin rekrutacji dzieci do przedszkola nie może być przyczyną odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola, skoro ignoruje on zasady wynikające z ustawy i działa na niekorzyść dzieci, którym ustawa przyznaje prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego.
Sąd stwierdza nadto, że wszelkie akty organów (rozstrzygnięcie Komisji i decyzja Dyrektora) muszą odpowiadać wymaganiom ustawowym, o których była mowa, a decyzja Dyrektora dodatkowo warunkom stawianym decyzji administracyjnej (art. 107 k.p.a.), w tym co do jej motywów.
Sąd wyjaśnia, że niniejszym wyrokiem, po jego uprawomocnieniu się, organy obu instancji (Komisja i Dyrektor) są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Działanie sprzeczne z wyrokiem Sądu podlega ocenie jako naruszenie tego przepisu.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.
Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis od skargi (art. 200, art. 205 § 1, art. 209 p.p.s.a.).
ak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI