III SA/Łd 305/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy Kobiele Wielkie dotyczącą odpłatności za przedszkole, uznając, że przepisy zostały zastosowane prawidłowo zgodnie z aktualnym stanem prawnym.
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Kobiele Wielkie ustalającą odpłatność za korzystanie ze świadczeń w zespole wychowania przedszkolnego ponad 5 godzin dziennie. Zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym brak precyzyjnego wskazania świadczeń i ustalenie stałej opłaty miesięcznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy o systemie oświaty, opłaty można pobierać za czas przekraczający 5 godzin dziennie, niezależnie od rodzaju świadczonych usług, a stawka godzinowa nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Radomsku na uchwałę Rady Gminy Kobiele Wielkie z dnia 30 grudnia 2011 r. nr XII/75/11, która ustalała wysokość odpłatności za korzystanie ze świadczeń w Zespole Wychowania Przedszkolnego w Kobielach Wielkich ponad 5 godzin dziennie. Prokurator zarzucił uchwale rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, wskazując na brak precyzyjnego określenia świadczeń objętych odpłatnością oraz na ustalenie stałej opłaty miesięcznej zamiast opłaty zależnej od faktycznie świadczonych usług. Rada Gminy w odpowiedzi powołała się na orzecznictwo NSA, które dopuszczało takie rozwiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z obowiązującym od 1 września 2010 r. stanem prawnym, opłaty za przedszkole publiczne mogą być pobierane za czas przekraczający 5 godzin dziennie, niezależnie od tego, czy w tym czasie realizowana jest podstawa programowa, czy też świadczenia wykraczające poza nią. Sąd podkreślił, że istotne jest jedynie przekroczenie ustalonego bezpłatnego czasu pobytu, a nie konkretny rodzaj świadczonych usług. Sąd odwołał się do licznych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdzały tę interpretację. Sąd uznał również, że stawka godzinowa nie ma charakteru stałego, a jedynie symboliczny, nie naruszając zasady ekwiwalentności, ponieważ pokrywa jedynie niewielką część kosztów. Dodatkowo, sąd stwierdził, że postanowienie uchwały o uregulowaniu szczegółowych zasad w umowie cywilnoprawnej ma charakter porządkujący i nie stanowi przeniesienia kompetencji ani naruszenia prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała jest zgodna z prawem, jeśli opłata jest uzależniona od czasu pobytu dziecka przekraczającego 5 godzin dziennie, zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy o systemie oświaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z nowelizacją ustawy o systemie oświaty, opłaty za przedszkole publiczne można pobierać za czas przekraczający 5 godzin dziennie, niezależnie od rodzaju świadczonych usług. Istotne jest jedynie przekroczenie bezpłatnego czasu pobytu, a nie szczegółowy zakres świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.s.o. art. 14 § ust. 5
Ustawa o systemie oświaty
Opłaty za świadczenia przedszkoli publicznych można ustalać za czas przekraczający 5 godzin dziennie, niezależnie od rodzaju świadczonych usług.
u.s.o. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie oświaty
u.s.o. art. 6 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o systemie oświaty
Pomocnicze
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 90 § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty art. 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. § załącznik nr 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. § § 10 ust. 2 pkt 1
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, opłaty za przedszkole publiczne można pobierać za czas przekraczający 5 godzin dziennie, niezależnie od rodzaju świadczonych usług. Stawka godzinowa opłaty nie stanowi istotnego naruszenia prawa, a jej charakter jest symboliczny. Postanowienie uchwały o uregulowaniu szczegółowych zasad w umowie cywilnoprawnej jest dopuszczalne i ma charakter porządkujący.
Odrzucone argumenty
Uchwała rażąco narusza przepisy prawa materialnego poprzez brak precyzyjnego wskazania rodzaju świadczeń, za które ustalono odpłatność. Uchwała ustala odpłatność w formie stałej opłaty miesięcznej w relacji do ilości dni pobytu dziecka, nie zaś do charakteru, ilości i czasu trwania świadczeń. Zachodzi konieczność przeprowadzenia kalkulacji ekonomicznej opłaty celem ustalenia, czy odpowiada ona rzeczywistym kosztom oferowanych świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
Istotne jest jedynie przekroczenie ustalonego bezpłatnego czasu pobytu, a nie rodzaj świadczeń udzielanych w tym okresie. W związku z czym w obecnym stanie prawnym zbędne jest wymienianie w uchwale organu gminy szczegółowych świadczeń, za które ma być naliczona opłata. Opłata za godzinę udzielonych świadczeń ma charakter symboliczny i pokrywa zaledwie niewielką część kosztów realizowanych świadczeń. Przepis taki ma wyłącznie charakter informacyjny i porządkujący.
Skład orzekający
Krzysztof Szczygielski
przewodniczący sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
sędzia
Małgorzata Łuczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpłatności za świadczenia przedszkoli publicznych w kontekście zmian prawnych i orzecznictwa NSA."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 września 2010 r. i interpretacji sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia odpłatności za przedszkola, a orzeczenie wyjaśnia istotne zmiany w prawie oświatowym i ich interpretację przez sądy, co jest ważne dla rodziców i samorządów.
“Czy za przedszkole można płacić więcej niż 5 godzin dziennie? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 305/13 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2013-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-03-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572 art. 14 ust. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, pkt 2 Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity Sentencja Sygn. akt III SA/Łd 30513 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Radomsku na uchwałę Rady Gminy Kobiele Wielkie z dnia 30 grudnia 2011 r. nr XII/75/11 w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za korzystanie ze świadczeń w prowadzonym przez Gminę Kobiele Wielkie Zespole Wychowania Przedszkolnego w Kobielach Wielkich oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 30 grudnia 2011 r. Rada Gminy Kobiele Wielkie podjęła uchwałę nr XII/75/11w sprawie ustalenia wysokości odpłatności za korzystanie ze świadczeń w prowadzonym przez Gminę Kobiele Wielkie Zespole Wychowania Przedszkolnego w Kobielach Wielkich. Uchwała została podjęta na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 t.j. ze zm.) oraz art. 14 ust. 5 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). W przepisie § 1 uchwały wskazano, że Zespół Wychowania Przedszkolnego w Kobielach Wielkich prowadzony przez Gminę Kobiele Wielkie zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w zakresie realizacji wychowania przedszkolnego w wymiarze 5 godzin dziennie. W § 2 ustalono odpłatność za świadczenia udzielane przez Zespół powyżej 5 godzin dziennie według stawki w wysokości 0,15 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, za każdą rozpoczętą godzinę korzystania ze świadczeń. Zgodnie z § 4 uchwały zakres i odpłatność za pobyt dziecka określa umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej w Kobielach Wielkich, a rodzicami ( opiekunami prawnymi) dziecka. W skardze z dnia 8 lutego 2013 r. Prokurator Rejonowy w Radomsku wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr XII/75/11Rady Gminy Kobiele z dnia 30 grudnia 2011 r. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, polegające na braku precyzyjnego wskazania w treści § 4 zaskarżonej uchwały rodzaju świadczeń, za które ustalono odpłatność oraz na ustaleniu w § 2 uchwały odpłatności w formie stałej opłaty miesięcznej w relacji do ilości dni pobytu dziecka w przedszkolu, nie zaś do charakteru, ilości i czasu trwania świadczeń, z których dziecko faktycznie korzysta. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w art. 14 ust. 2 ustawy o systemie oświaty nałożono na przedszkola publiczne obowiązek realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Podstawę zakreśla załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2008 r. Ministra Edukacji Narodowej ( Dz.U. z 2009 r., nr 4, poz.17). W w/w załączniku wskazano, że podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje proces wspomagania rozwoju i edukacji dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Dokładne określenie zakresu programu rozszerzonego wychowania przedszkolnego jest niezbędne, ponieważ, o ile podstawa programowa jest bezpłatna, tak świadczenia w ramach programu rozszerzonego, jak stanowi art. 14 ust. 5 ustawy, są odpłatne. Samo ogólne określenie w uchwale, że pobyt dziecka w przedszkolu ponad czas przeznaczony na realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego jest odpłatny, nie jest wystarczające. Z takiego określenia nie wynika bowiem, jakie konkretne zajęcia, przekraczające podstawę programową, mają być prowadzone. Określenia wymaga również czas realizacji zajęć ponadprogramowych. Uchwała generalizuje zakres ponadnormatywnych zajęć, nie dostarcza precyzyjnego kryterium ustanawiającego odrębność tego kosztu od innych kosztów funkcjonowania przedszkoli, prowadzi w istocie do objęcia odpłatnością świadczeń, które z mocy prawa są bezpłatne i nie spełnia wymogów wynikających z ekwiwalentności świadczeń. Rada Gminy Kobiele Wielkie w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1581/12, zgodnie z którym gmina nie musi określać w uchwale, za jakie konkretnie zajęcia pobiera opłatę za pobyt dzieci w przedszkolu powyżej pięciu bezpłatnych godzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak stanowi art. 147 p.p.s.a., Sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 90 ust. 4 . Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne, a jakie za nieistotne odwołać należy się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (patrz np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. II SA/Wr 1459/97, wyrok NSA z 8 lutego 1996 r. SA/Gd 327/95, wyrok WSA we Wrocławiu z 13.04. 2012 r. IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło ( M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2 ). W judykaturze za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r, II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd327/95, OwSS 1996, Nr 3, poz. 90, z 26 lipca 2012 r. I OSK 679/12 i I OSK 997/12). Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika to wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uwzględniając przytoczone zasady oceny obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie stwierdził , aby zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Punktem wyjścia dla prawnej oceny zaskarżonej uchwały jest fakt zmiany z dniem 1 września 2010 r. brzmienia podstawy materialnoprawnej zaskarżonej uchwały, zamieszczonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty – dalej: "u.s.o". Zmiana powyższa dokonana została ustawą z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U z 2010 r. nr 148, poz. 991). Na mocy art. 2 ustawy zmieniającej, uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego wydane na podstawie dotychczasowego brzmienia art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, zachowały moc do czasu wydania uchwał przewidzianych na podstawie nowego brzmienia art. 14 ust. 5 zmienianej ustawy, nie dłużej niż do dnia 31.08.2011 r. Rady gmin zostały, więc zobligowane do podjęcia przed dniem 1 września 2011 r. nowych uchwał ustalających opłaty za świadczenia udzielane przez przedszkola, uwzględniających aktualne brzmienie definicji przedszkola publicznego zamieszczonej w art. 6 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i dostosowanego do tej definicji nowego brzmienia upoważnienia materialnoprawnego do ustalenia opłat, zamieszczonego w art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Do 31 sierpnia 2010 r. przedszkole publiczne definiowane było, jako przedszkole, które: prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie, co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego, przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności i zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach. Upoważnienie zaś do ustalania przez rady gmin opłat za świadczenia udzielane przez tak definiowane przedszkola, zawarte w art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, miało brzmienie następujące: "Opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy, a w przypadku innych przedszkoli publicznych – organy prowadzące te przedszkola, z uwzględnieniem art. 6 pkt 1". Rady gmin miały, zatem za zadanie ustalania opłat za udzielane przez przedszkola świadczenia wychodzące ponad podstawę programową wychowania przedszkolnego, gdyż świadczenia, co najmniej w tej podstawie się mieszczące, były bezpłatne z mocy ustawy. W praktyce, tak ujęta definicja przedszkola publicznego, wymagająca od rad gmin uchwalania opłat za świadczenia wyłącznie "wychodzące" ponad minimum programowe, wymagała szczegółowego wykazywania, za jakiego rodzaju świadczenia opłata jest żądana, gdyż tylko ten sposób umożliwiał kontrolę prawidłowości ustalenia opłaty. Na mocy wymienionej wyżej ustawy nowelizującej, przedszkole publiczne zostało zdefiniowane, jako takie, które: realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego; zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie; przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności i zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach. Dostosowane zaś do tej definicji upoważnienie dla rad gmin do uchwalania opłat stanowi o ustalaniu opłat za "świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2" (vide: obecne brzmienie art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Istotna zmiana w stosunku do poprzedniego stanu prawnego polega na tym, że odpłatność za przedszkole publiczne jest dopuszczona i to w czasie ustalonym przez organ prowadzący, ale nadal istnieje obowiązek w czasie nie krótszym niż 5 godzin dziennie zapewnienia dziecku bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki oraz realizacji programu wychowania przedszkolnego, uwzględniającego podstawę programową wychowania przedszkolnego. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 13 u.s.o. przez podstawę programową wychowania przedszkolnego należy rozumieć obowiązkowe zestawy celów i treści nauczania, w tym umiejętności, opisane w formie ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego, oraz zadania wychowawcze szkoły, uwzględniane odpowiednio w programach wychowania przedszkolnego i programach nauczania oraz umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych. Podstawa programowa określona w art. 3 pkt 13 u.s.o. została sprecyzowana w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r., nr 4, poz. 17). Dodatkowo, zgodnie z treścią § 10 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. nr 61, poz. 624), statut przedszkola określać winien m.in. dzienny czas pracy przedszkola ustalony przez organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola, w tym czas przeznaczony na realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego, nie krótszy niż 5 godzin dziennie. Podstawa programowa powinna być realizowana w czasie ustalonym przez organ prowadzący przedszkole, nie krótszym niż 5 godzin dziennie, natomiast za świadczenia ponad ten czas, w myśl art. 14 ust. 5 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2010 r., mogą być pobierane opłaty. Wobec powyższego w obecnym stanie prawnym ustalenie opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne nie jest powiązane, tak jak w stanie prawnym obowiązującym przed 1 września 2010 r., z realizacją podstawy programowej, rozumianej zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy o systemie oświaty. W rozpoznawanej sprawie w § 1 i § 2 zaskarżonej uchwały określono, że świadczenia udzielane w czasie 5 godzin dziennie są bezpłatne, zaś płatne są świadczenia realizowane w czasie przekraczającym 5 godzin. Innymi słowy wszystkie usługi udzielane w oddziałach przedszkolnych w ciągu 5 godzin nie są płatne, zaś za świadczenia udzielane powyżej tego czasu (tzn. 5 godzin) pobierana jest opłata. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 września 2010r. bezpłatne są świadczenia udzielane w ciągu 5 godzin dziennie bez względu na to czy w tym czasie realizowana jest podstawa programowa zaś płatne są świadczenia udzielane po upływie 5 godzin. Obecnie nie ma znaczenia jakie świadczenia, czy to związane z realizacją podstawy programowej czy też z nią niezwiązane będą realizowane w czasie nieobjętym bezpłatnym pobytem dziecka w przedszkolu. Świadczenia objęte podstawą programową mogą być udzielane także po upływie bezpłatnych 5 godzin i wówczas podlegają one opłacie. Niezasadny jest zarzut skargi, że w uchwale nie określono precyzyjnie rodzaju świadczeń, za które ustalono odpłatność i określono stałą opłatę za jedną godzinę realizowanych świadczeń bez względu na rodzaj udzielonego świadczenia. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 września 2010r. jedynym kryterium decydującym o możliwości pobierania opłat jest czas pobytu dziecka w placówce wykraczający poza ustalony nieodpłatny czas takiego pobytu. Nie ma natomiast znaczenia jaki jest wówczas realizowany rodzaj zajęć. Mogą to być zarówno zajęcia należące do podstawy programowej wychowania przedszkolnego, których nie zdołano "zmieścić" w czasie bezpłatnego świadczenia usług jak również mogą to być zajęcia wykraczające poza podstawę programową. Istotny jest jedynie czas pobytu dziecka w placówce w wymiarze przekraczającym czas bezpłatnego realizowania świadczeń, a nie rodzaj świadczeń udzielanych w tym okresie. W związku z czym w obecnym stanie prawnym zbędne jest wymienianie w uchwale organu gminy szczegółowych świadczeń, za które ma być naliczona opłata. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 19 czerwca 2013r. w spr. I OSK 607/13, z 23 sierpnia 2013r. w spr. I OSK 1005/13, z 24 stycznia 20103r. w spr. I OSK 1581/12, z 24 stycznia 2013r. w spr. I OSK 2158/12 i z 14 maja 2013r. w spr. I OSK 23/13, Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie organ gminy nie miał obowiązku określania rodzaju świadczeń, za które jest pobierana opłata. Istotny jest bowiem jedynie czas pobytu dziecka w przedszkolu przekraczający okres bezpłatnego realizowania świadczeń, a nie to jakie świadczenia są udzielane w tym okresie. Niezasadny jest zarzut skargi, że w uchwale nie określono precyzyjnie rodzaju świadczeń za które ustalono odpłatność i określono stałą opłatę za jedną godzinę realizowanych świadczeń bez względu na rodzaj udzielonego świadczenia. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 września 2010r. jedynym kryterium decydującym o możliwości pobierania opłat jest czas pobytu dziecka w placówce wykraczający poza ustalony nieodpłatny czas takiego pobytu. Nie ma natomiast znaczenia jaki jest wówczas realizowany rodzaj zajęć. Mogą to być zarówno zajęcia należące do podstawy programowej wychowania przedszkolnego, których nie zdołano "zmieścić" w czasie bezpłatnego świadczenia usług jak również mogą to być zajęcia wykraczające poza podstawę programową. Istotny jest jedynie czas pobytu dziecka w placówce w wymiarze przekraczającym czas bezpłatnego realizowania świadczeń a nie rodzaj świadczeń udzielanych w tym okresie. W związku z czym w obecnym stanie prawnym zbędne jest wymienianie w uchwale organu gminy szczegółowych świadczeń, za które ma być naliczona opłata. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 19 czerwca 2013r. w spr. I OSK 607/13, z 23 sierpnia 2013r. w spr. I OSK 1005/13, z 24 stycznia 20103r. w spr. I OSK 1581/12, z 24 stycznia 2013r. w spr. I OSK 2158/12 i z 14 maja 2013r. w spr. I OSK 23/13, Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie organ gminy nie miał obowiązku określania rodzaju świadczeń za które jest pobierana opłata. Istotny jest bowiem jedynie czas pobytu dziecka w przedszkolu przekraczający okres bezpłatnego realizowania świadczeń a nie to jakie świadczenia są udzielane w tym okresie. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że w uchwale określono opłatę w formie stałej ( 0,15 % minimalnego wynagrodzenia za pracę za każda rozpoczęta godzinę korzystania ze świadczeń). O opłacie stałej można mówić w sytuacji gdy jest ona ustalona nieadekwatnie do czasu w jakim udzielone są świadczenia. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca gdyż opłata jest uzależniona od czasu w jakim udzielane są świadczenia w zakresie wychowania i opieki nad dzieckiem. Jest ona naliczona za każdą godzinę pobytu dziecka w przedszkolu. W związku z czym nie można uznać, że opłata ma charakter stały. Nietrafny jest zarzut skargi, że zachodzi konieczność przeprowadzenia kalkulacji ekonomicznej opłaty celem ustalenia czy odpowiada ona rzeczywistym kosztom oferowanych świadczeń. Stanowisko takie byłoby uzasadnione w sytuacji gdyby opłaty rzeczywiście pokrywały koszty związane z realizacją świadczeń w oddziałach przedszkolnych. W takim przypadku organ gminy zobligowany byłby przedstawić stosowną kalkulację. Natomiast w sytuacji gdy opłata ma charakter symboliczny i stanowi jedynie niewielki procent ponoszonych przez gminę kosztów udzielonych świadczeń, przeprowadzenie takiej kalkulacji nie jest uzasadnione gdyż takie opłaty w żaden sposób nie mogą naruszać ekwiwalentności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 19 czerwca 2013r. w spr. I OSK 607/13, z 23 sierpnia 2013r. w spr. I OSK 1005/13, z 24 stycznia 20103r. w spr. I OSK 1581/12, z 24 stycznia 2013r. w spr. I OSK 2158/12 i z 14 maja 2013r. w spr. I OSK 23/13, W rozpoznawanej sprawie opłata za godzinę udzielonych świadczeń ma charakter symboliczny i pokrywa zaledwie niewielką część kosztów realizowanych świadczeń. W związku z czym nie ma potrzeby przeprowadzania kalkulacji ekonomicznej takiej opłaty. Należy zaznaczyć, że uchwała organu gminy wydana na podstawie art.14 ust.5 u.s.o. określa zakres świadczeń oraz opłaty za świadczenia przedszkola publicznego w sposób generalny, a nie jednostkowy. Jest rzeczą zrozumiałą, że szczegółowe i techniczne warunki korzystania z usług konkretnego przedszkola ostatecznie muszą zostać sprecyzowane pomiędzy samymi zainteresowanymi to jest pomiędzy dyrektorem przedszkola i rodzicami (opiekunami prawnymi) danego dziecka. To bowiem rodzice decydują z jakich świadczeń przedszkola dziecko będzie korzystać oraz w jakim wymiarze godzin. Nie jest to możliwe do uregulowania w akcie generalnym jakim jest uchwała lecz konieczne jest uzgodnienie tych kwestii w umowie cywilnoprawnej. Treść umowy winna zatem określać rodzaj wybranych świadczeń i ustalać godziny pobytu dziecka w przedszkolu w granicach normatywnych uchwały. Określenie w uchwale organu gminy zapisu, że szczegółowe zasady korzystania z przedszkola publicznego oraz wnoszenia opłat określi umowa nie jest przeniesieniem przez organ gminy swoich kompetencji na inne podmioty ani wyjściem poza granice upoważnienia ustawowego. Przepis taki ma wyłącznie charakter informacyjny i porządkujący. Pogląd, że umieszczenie w uchwale organu gminy zapisu, iż szczegółowe zasady korzystania z przedszkola publicznego oraz wnoszenia opłat ureguluje umowa cywilnoprawna jest dopuszczalne i nie stanowi istotnego naruszenia prawa wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 sierpnia 2013r. w spr. I OSK 1005/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 27 marca 2013r. w spr. IV SA/Po 178/13 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z 11 stycznia 2012r. w spr. IV SA/Wr 417/11 i z 3 stycznia 2011r. w spr. IV SA/Wr 460/11. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI