III SA/Łd 284/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę R.R.D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o odmowie sprostowania aktu urodzenia. Skarżąca wniosła o sprostowanie i uzupełnienie aktu urodzenia o prawidłowe miejsce i kraj urodzenia, wskazując, że brak tych danych uniemożliwia jej uzyskanie numeru PESEL i polskiego paszportu. Organy administracji odmówiły sprostowania, twierdząc, że postanowienie Sądu Grodzkiego z 1950 r., stanowiące podstawę sporządzenia aktu, nie rozstrzyga jednoznacznie kwestii kraju urodzenia, a nazwa miejscowości podana była w miejscowniku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77, 80) oraz ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego (art. 35, 37). Sąd podkreślił, że postanowienie Sądu Grodzkiego, nawet jeśli zawierało nieistniejący już kraj (ZSRR) i nazwę miejscowości w miejscowniku, stanowiło podstawę do sporządzenia aktu i powinno być uwzględnione. Sąd stwierdził, że organy nie rozpoznały w całości istoty sprawy, ponieważ nie rozważyły wniosku skarżącej również w kontekście uzupełnienia aktu (art. 37 p.a.s.c.) o brakujący kraj urodzenia, co było wyraźnie zaznaczone we wniosku. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika USC i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących sprostowania i uzupełniania aktów stanu cywilnego, zwłaszcza w kontekście danych historycznych (np. ZSRR) i konieczności dostosowania ich do współczesnych realiów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami stanu cywilnego sporządzonymi na podstawie postanowień sądowych z okresu powojennego. Nie dotyczy bezpośrednio kwestii uzyskiwania PESEL czy paszportu, a jedynie procedury administracyjnej związanej z aktem urodzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego jest zobowiązany do sprostowania lub uzupełnienia aktu urodzenia o kraj urodzenia, jeśli pierwotne postanowienie sądu zawierało nieistniejący już kraj (ZSRR) i nazwę miejscowości w miejscowniku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego jest zobowiązany do sprostowania i uzupełnienia aktu urodzenia, jeśli dane w nim zawarte są niezgodne z dokumentami stanowiącymi podstawę jego sporządzenia lub jeśli akt jest niekompletny, nawet jeśli wymaga to dostosowania nazw geograficznych do aktualnych realiów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły sprostowania i uzupełnienia aktu urodzenia. Podkreślono, że postanowienie Sądu Grodzkiego z 1950 r., stanowiące podstawę sporządzenia aktu, powinno być uwzględnione, a nazwy geograficzne powinny być dostosowane do aktualnych realiów. Sąd wskazał również na możliwość uzupełnienia aktu o brakujący kraj urodzenia na podstawie art. 37 Prawa o aktach stanu cywilnego.
Czy dokumenty takie jak kwestionariusze paszportowe z IPN lub decyzja o potwierdzeniu obywatelstwa mogą stanowić podstawę do sprostowania aktu urodzenia w trybie administracyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, dokumenty takie jak kwestionariusze paszportowe nie spełniają kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 i 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, które stanowią podstawę do sprostowania aktu przez kierownika urzędu stanu cywilnego. W takich przypadkach sprostowania może dokonać sąd powszechny na podstawie art. 36 Prawa o aktach stanu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że tryb sprostowania aktu przez kierownika USC jest ograniczony do konkretnych dokumentów (akty zbiorowe, inne akty stanu cywilnego, zagraniczne dokumenty stanu cywilnego). Inne dokumenty, jak kwestionariusze paszportowe, nie mogą być podstawą do sprostowania w tym trybie, co może wymagać postępowania sądowego.
Przepisy (16)
Główne
p.a.s.c. art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Przesłanki sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 37
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Uzupełnienie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Definicja stanu cywilnego, rejestru stanu cywilnego i aktu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 26 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Definicja aktów zbiorowych rejestracji stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 36
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Przesłanki sprostowania aktu stanu cywilnego przez sąd powszechny.
p.a.s.c. art. 60
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Zakres danych wpisywanych do aktu urodzenia.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego.
Dekret z dnia 22 października 1947 r. o ustalaniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego (metryk) obywateli polskich art. 1
Ustalanie treści aktów stanu cywilnego sporządzonych za granicą.
Dekret z dnia 22 października 1947 r. o ustalaniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego (metryk) obywateli polskich art. 7 § ust. 1, 2, 3
Treść postanowienia sądu ustalającego akt stanu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące sprostowania i uzupełnienia aktu stanu cywilnego. • Wniosek skarżącej obejmował nie tylko sprostowanie, ale również uzupełnienie aktu o kraj urodzenia. • Postanowienie Sądu Grodzkiego z 1950 r. stanowiło podstawę do sporządzenia aktu i powinno być uwzględnione przy jego sprostowaniu/uzupełnieniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji, że postanowienie Sądu Grodzkiego nie rozstrzyga kwestii kraju urodzenia. • Stanowisko organów, że dokumenty takie jak kwestionariusze IPN nie mogą być podstawą do sprostowania w trybie administracyjnym (choć sąd nie odrzucił tego jako argumentu, wskazał na właściwy tryb).
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podziela więc stanowiska organów, że postanowienie Sądu Grodzkiego w D. z 20 marca 1950 r., sygn. akt [...], które stanowiło podstawę sporządzenia aktu urodzenia nie rozstrzyga kwestii, w jakim kraju urodziła się wnioskodawczyni, gdyż nazwę miejscowości podano w miejscowniku (w S.) oraz wskazano nieistniejący już kraj urodzenia (ZSSR). • W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze organy winny w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wypowiedzieć się nie tylko w kierunku sprostowania, ale i uzupełnienia przedmiotowego aktu urodzenia.
Skład orzekający
Ewa Alberciak
sprawozdawca
Krzysztof Szczygielski
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania i uzupełniania aktów stanu cywilnego, zwłaszcza w kontekście danych historycznych (np. ZSRR) i konieczności dostosowania ich do współczesnych realiów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami stanu cywilnego sporządzonymi na podstawie postanowień sądowych z okresu powojennego. Nie dotyczy bezpośrednio kwestii uzyskiwania PESEL czy paszportu, a jedynie procedury administracyjnej związanej z aktem urodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie rejestrów stanu cywilnego i jak skomplikowane mogą być procedury administracyjne w przypadku danych historycznych. Pokazuje też, jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku błędów organów.
“Czy brak kraju urodzenia w akcie może zablokować uzyskanie PESEL i paszportu? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.