III SA/Łd 280/06

III SA/Łd 280/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 23 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 280/06
UZASADNIENIE
W dniu 4 lutego 1999 roku spółka A zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towary opisane w 3 pozycjach.
Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie powyższego zgłoszenia celnego i decyzją z dnia [...] nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Ponadto w stosunku do kwoty niedoboru należności celnych organ celny wymierzył odsetki wyrównawcze.
Od decyzji tej strona odwołała się pismem z dnia 11 lutego 2002 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania.
Pismem z dnia 19 maja 2003 r. Strona wniosła w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] oraz uznał zgłoszenie celne z dnia 4 lutego 1999 roku za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towarowej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Od powyższej decyzji Strona w dniu 20 listopada 2003 roku złożyła odwołanie, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa tj., przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy wskazał, iż kwestię uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe reguluje przepis art. 64 § 4, natomiast przepis art. 64 § 5 kodeksu celnego wprowadza ograniczenie czasowe w jakim decyzja taka może zostać wydana tj. w okresie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 4 lutego 1999 roku, zaś uznająca je za nieprawidłowe decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] i doręczona stronie w dniu 18 listopada 2003 roku, a więc po upływie trzyletniego okresu przedawnienia, który zakończył bieg w dniu 4 lutego 2002 roku. Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości jako sprzeczną z obowiązującym prawem i odmówił uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji skarżąca Spółka złożyła w dniu 22 czerwca 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie norm prawa procesowego w tym art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego i art. 120, 128, 256 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wyrokiem z dnia 28 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku znalazły się zalecenia dla organu celnego, który ponownie rozpatrując sprawę winien rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jaki strona skarżąca zakreśliła oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Oceny takiej nie zawierało uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Brak ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie art. 2651 § 1 oraz 262 Kodeksu celnego w związku z art. 187 § 1, 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej. Decyzja wydana w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, w ocenie Sądu, jest decyzją uznaniową i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska organów, iż uchyleniu decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] sprzeciwia się przepis art. 65 § 1 Kodeksu celnego.
Pismem z dnia 6 lutego 2006 roku spółka A wniosła o dokładne rozpoznanie przez organ celny przesłanek interesu publicznego i ważnego interesu strony, zgodnie z wnioskiem strony z dnia 19 maja 2003 roku. W piśmie tym strona dowodziła, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki warunkujące uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego.
W dniu [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. art. 233 § 1 ust. 2 pkt a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z 1997r. z późniejszymi zmianami), art. 262 oraz art. 265¹ ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. Nr 75, póz. 802 z 2001r. z późniejszymi zmianami), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623 z 2004r.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 20.11.2004r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...], wydał decyzję Nr [...], mocą której uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] oraz odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż we wniosku z dnia 19.05.2003r. spółka A zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. o uchylenie w całości, w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...]. Organ celny I instancji rozpatrując wniosek strony o uchylenie decyzji ostatecznej w analizowanym wypadku nie mógł wydać decyzji, w której uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, a także określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości wyższej niż to wynikało z decyzji, którą uchylał. Tym samym w przedmiotowej sprawie konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako sprzecznej z obowiązującym prawem zgodnie z art. 233 § l ust. 2 pkt a Ordynacji podatkowej, który stanowi iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzje organu pierwszej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję umarza postępowanie w sprawie.
Następnie odnosząc się do istoty sprawy, tj. możliwości rozpatrzenia wniosku strony z dnia 19.05.2003r. o uchylenie w całości w trybie art. 2651 Kodeksu celnego decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...] organ stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 2651 Kodeksu celnego podstawowymi przesłankami umożliwiającymi uchylenie decyzji ostatecznej jest zaistnienie interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiającego za takim rozstrzygnięciem. W/w przesłanki mają charakter alternatywny, a zatem wystarczy zaistnienie choćby jednej z nich.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż z analizy wniosku z dnia 19.05.2003r. wynika, iż Strona uzasadniła żądanie uchylenia w/w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. spełnieniem wszystkich ustawowych przesłanek. Uzasadniając wniosek o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji spółka A wskazała na następujące okoliczności, które zdaniem strony przemawiają za wnioskowanym rozstrzygnięciem:
- zgłaszając sprowadzane odżywki do procedury dopuszczenia do obrotu spółka A taryfikowała je z należytą starannością zgodnie z posiadaną wiedzą medyczną i sportową na temat tego rodzaju towarów oraz w najlepszej wierze i przekonaniu o prawidłowości tej taryfikacji,
- dokonana przez organ celny klasyfikacja różniła się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach (...) Takie działanie organu celnego jest sprzeczne z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy celnej z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę oraz z ogólnymi regularni interpretacyjnymi mającymi zapewnić jednolitość klasyfikacji. Ponadto działanie takie jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie importerów do organów celnych,
- wymierzenie odsetek wyrównawczych w przedmiotowej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. było niezasadne. Zgodnie z wnioskiem strony " (...) wymierzenie odsetek wyrównawczych w przypadku, gdy nie został postawiony zarzut przedstawienia niekompletnych danych, a z całości materiału dowodowego wynika bezspornie, iż klasyfikacja zgłoszonych towarów dokonana została przez spółkę z należytą starannością i zgodnie z posiadaną wiedzą fachową, jest naruszeniem obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.97r. w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania.
Odnosząc się do zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem w/w decyzji w całości spółka A przytoczyła następujące argumenty:
- spółka działa od 1987r. i zatrudnia ponad 60 osób, w tym 25 osób niepełnosprawnych, a w ramach prowadzonej działalności spółka zajmuje się szerokim zakresem usług,
- przez okres swej działalności spółka A dała się poznać jako solidny i rzetelny importer, wywiązujący się z zobowiązań wobec zagranicznych kontrahentów oraz Skarbu Państwa,
- jeżeli zaskarżona decyzja nie zostanie uchylona i spółka zostanie zmuszona do zapłaty odsetek spowoduje to zachwianie płynności finansowej Spółki, co w efekcie wpłynie na jej możliwość uczestniczenia w obrocie handlowym na dotychczasowym poziomie. Może to doprowadzić do sytuacji, że Spółka nie będzie w stanie wywiązać się z podjętych zobowiązań handlowych i utraci swoich partnerów handlowych. Firma zmuszona będzie zredukować zatrudnienie, zwalniając niepełnosprawnych, co wywoła duży oddźwięk społeczny,
- zaskarżona decyzja organu celnego w zakresie wymiaru odsetek wyrównawczych narusza przepisy obowiązującego prawa i z tego powodu za jej usunięciem z obrotu prawnego przemawia również interes publiczny,
- okolicznościami o charakterze prawnym, uzasadniającymi uchylenie zaskarżonej decyzji, jest naruszenie ogólnych reguł interpretacyjnych, którymi organy celne winny się kierować przy klasyfikacji towarowej oraz brak jednolitości i spójności w taryfikacji towarów sprowadzanych z zagranicy kupowanych od tego samego kontrahenta i na tych samych warunkach,
- zaskarżona decyzja narusza określone w Ordynacji zasady procesowe, zawarte w następujących przepisach tej ustawy: art. 120, art. 121§ 1, § 2, art. 122, art. 124, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W ocenie organu II instancji analiza cytowanych wyżej argumentów strony dowodzi, iż zdecydowana większość z nich stanowi merytoryczne zarzuty do ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. Przytoczone w tym zakresie argumenty z całą pewnością nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem przedmiotowej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. w całości w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego. Organ II instancji podkreślił, iż kwestie związane z oceną merytorycznej poprawności decyzji ostatecznej nie podlegają kontroli na etapie postępowania w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego. Nie są to bowiem okoliczności, które wyczerpuj ą przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego organy orzekające nie są uprawnione do oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przy wydawaniu decyzji ostatecznych podlegających weryfikacji w trybie powołanego wyżej przepisu. Rozpatrzenie zarzutów merytorycznych doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (celnego).
W ocenie organu, okoliczności przywołane przez spółkę A jako uzasadniające ważny interes strony przemawiający za uchyleniem w/w decyzji nie mają żadnego związku z ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 265¹ Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż decyzja administracyjna ustala zobowiązania publicznoprawne na podstawie określonych przepisów prawnych i w oparciu o określony stan faktyczny. Przy ustalaniu wysokości zobowiązania nie ma znaczenia jak długo dany podmiot funkcjonuje, jaką działalność prowadzi oraz ile osób zatrudnia. Tym samym powyższe argumenty, w ocenie organu, nie mają żadnego znaczenia dla rozpatrzenia wniosku strony. Ponadto Spółka A nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodabniających możliwość wpływu wyegzekwowania odsetek wyrównawczych ustalonych w w/w decyzji na sytuację finansową spółki. Strona w żaden sposób nie wykazała, iż zapłata w/w należności może spowodować zachwianie płynności finansowej spółki, czy też wpłynie na konieczność redukcji zatrudnienia. Tym samym, zdaniem organu, argument ten, bez poparcia go dowodami, nie może być uznany za przekonywujący i wystarczający dla uznania, iż istnieją przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej.
Reasumując, w ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w Ł. zauważył, iż przeciwko uchyleniu decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu celnym przemawia także sam charakter trybu nadzwyczajnego określonego w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego. Odnosi się to w szczególności do decyzji określających prawidłową wysokość należności celno - podatkowych. Organ zwrócił uwagę, także na orzecznictwo NSA w tym zakresie. W wyroku z dnia 02.06.2000r. o sygnaturze III SA 1854/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do kwestii zastosowania art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, będącym odpowiednikiem art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, w postępowaniu podatkowym. W w/w wyroku NSA stwierdził, iż "tryb z art. 155 kpa w sprawach podatkowych praktycznie nie ma zastosowania. Z jednej bowiem strony przepisy prawa podatkowego sprzeciwiają się uchyleniu decyzji określającej wysokość podatku, gdyż w sprawach tych organ podatkowy związany jest treścią przepisu i nie posiada "luzu decyzyjnego". Z drugiej strony ewentualne naruszenie prawa przy wymiarze podatku podlega naprawieniu w postępowaniu odwoławczym i w trybach szczególnych, z wyłączeniem jednak trybu z art. 154 i 155 kpa. Jednym z nielicznych, jeśli nie jedynym przykładem zastosowania ostatnio wymienionych trybów w odniesieniu do decyzji określających zobowiązanie podatkowe może być zmiana wykładni danego przepisu dokonana przez Sąd Najwyższy lub Naczelny Sąd Administracyjny. Jednakże i w tym wypadku organ administracyjny może, lecz nie musi zmienić decyzję administracyjną albowiem decyzje wydawane na podstawie art. 155 kpa są zawsze decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. "
W dniu 10 maja 2006 roku spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...]. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła:
- naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 2651 Kodeksu celnego poprzez:
a) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących uchylenia w całości decyzji organu celnego z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony
b) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy niedopuszczalne jest stosowanie niejednolitej klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do identycznych produktów, albowiem narusza to interes publiczny z uwagi na stosowanie różnego prawa w odniesieniu do identycznego stanu faktycznego i prawnego,
c) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych poprzez formułowanie wniosków co do niedopuszczalności ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, choć organ jest świadomy iż argumenty te zostały powołane z zupełnie innych powodów niż te, o których traktuje stanowisko organu podatkowego
- naruszenie norm prawa materialnego, tj. § 1 ust 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania z dnia 26 czerwca 1998 roku (Dz. U. Nr 86, poz. 544).
W uzasadnieniu skargi spółka zakwestionowała ustalenia dokonane przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji i przytoczyła tezy zawarte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do interesu jednostki i interesu publicznego. Ponadto strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu celnego odnoszącego się do niedopuszczalności ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w trybie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego. W ocenie spółki rozpoznanie merytoryczne jest uzasadnione istnieniem ważnego interesu społecznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] Nr [...] muszą być rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dnia 28 września 2005r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 706/04. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast, art. 170 powołanej wyżej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z dnia 28 września 2005r. Sąd stwierdził, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] i odmawiająca uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...], wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ celny bezzasadnie uznał, iż uchyleniu decyzji z dnia 22 stycznia 2002r., zgodnie z wnioskiem strony, sprzeciwia się przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, będący przepisem szczególnym. W wyroku Sąd wskazał, iż przepis art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie przewiduje żadnych ograniczeń czasowych dla zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, co oznacza, że decyzja taka może być zmieniona w każdym czasie. Zgodnie z zaleceniem Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien był rozważyć, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka A zakreśliła we wniosku z dnia 19 maja 2003r. oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Sąd zaznaczył jednocześnie, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż postępowanie prowadzone w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie może prowadzić do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
W ocenie Sądu, rozpatrującego obecnie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], rozstrzygnięcie to wydane zostało zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w powołanym wcześniej wyroku z dnia 28 września 2005r. Rozpatrując ponownie sprawę, wszczętą wnioskiem Spółki A z dnia 19 maja 2003r., o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] o wymiarze kwoty uzupełniającej długu celnego oraz o odsetkach wyrównawczych, organ uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] oraz do odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...]. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. organ celny I instancji rozpatrując wniosek strony o uchylenie decyzji ostatecznej nie mógł wydać decyzji, w której uznał zgłoszenie celne z dnia 4 lutego 1999r. za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, a także określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości wyższej niż to wynikało z decyzji, którą uchylał. Stanowisko organu w tym względzie należy uznać za zgodne z brzmieniem art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego i odpowiadające zaleceniom Sądu, zawartym w wyroku z dni 28 września 2005r. Przepis art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie daje bowiem organowi podstaw do wszczynania i prowadzenia postępowania w zakresie nie objętym wnioskiem strony, a tym bardziej do wydawania orzeczenia ustalającego kwotę należności celnych w wysokości wyższej niż wynikało to z decyzji, o której uchylenie strona występowała.
Sąd podzielił również pogląd Dyrektora Izby Celnej w Ł., iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...], o których mowa w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego.
Zgodnie z art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.
Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402) stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 k.p.a. Przy dokonywaniu wykładni art. 2651 § 1 Kodeksu celnego można więc, w znacznej mierze, wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).
Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:
1/ dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo,
2/ strona, która nabyła prawo sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,
3/ wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi,
4/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.
Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.
Podkreślić należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96).
Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja taką ocenę przesłanek, o których mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, zawiera. Organ II instancji odniósł się bowiem w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez spółkę A we wniosku z dnia 19 maja 2003r. i uznał, że strona skarżąca nie wykazała, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem w całości wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. Sąd przychyla się w tym względzie do stanowiska organu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie pozostałe przesłanki umożliwiające prowadzenie postępowania w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] jest decyzją ostateczną, gdyż 2 marca 2002r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Spółkę od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] i powyższe postanowienie nie zostało przez stronę zaskarżone. Decyzję tę można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron."(M. Masternak M. Podatkowy 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (Wiesław Czyżowicz “Prawo celne" Wyd. C.H. BECK Warszawa 2004 r.). Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą (wyrok NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442). Uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] nie sprzeciwiają się również przepisy szczególne.
Wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] Spółka A zawarła w swoim piśmie z dnia 19 maja 2003r. Jako przesłanki uzasadniające uchylenie tej decyzji strona wskazała, iż dokonana przez organ w decyzji z dnia [...] taryfikacja różni się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez Spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, co sprzeczne jest z zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy Celnej oraz prowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Dodatkowo, Spółka podniosła we wniosku, iż brak było podstaw do naliczenia w decyzji z dnia [...] odsetek wyrównawczych, ponieważ Spółka aktywnie współpracowała z organem w trakcie postępowania celnego, dostarczając wszelkich niezbędnych dokumentów i wyjaśnień. Wymierzenie odsetek wyrównawczych Spółka uznała za niesłuszne i rażąco niesprawiedliwe oraz naruszające obowiązujące przepisy prawne, co powinno prowadzić do wniosku, iż za usunięciem decyzji z dnia [...] przemawia interes publiczny. Jako ważny interes strony, Spółka [...] podała, iż jeżeli decyzja z dnia [...] nie zostanie uchylona, a Spółka będzie zmuszona do zapłaty odsetek, spowoduje to zachwianie płynności finansowej i w konsekwencji doprowadzi do redukcji zatrudnienia w firmie. Spółka podniosła, iż jej działalność gospodarcza oprócz tego, że zapewnia zatrudnienie kilkudziesięciu osobom, uzasadnia między innymi sens istnienia w mieście organów celnych. Zdaniem strony, dotychczasowa postawa Spółki [...] w prowadzonej działalności gospodarczej oraz należyta staranność, dobra wiara i całkowite przekonanie w jej słuszność, pozwalają uznać, że za uchyleniem wymierzonych w decyzji odsetek wyrównawczych przemawia ważny i słuszny interes Spółki. W ocenie Spółki, zaskarżona decyzja narusza zawarte w art. 120, 121 § 1, 122 i 124 ustawy Ordynacja podatkowa zasady procesowe, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, wskazane przez Spółkę przesłanki, mające uzasadniać konieczność uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...], zmierzają faktycznie do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydania decyzji przez organ celny I instancji, czego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego, organ robić nie może. Prowadziłoby to bowiem do obejścia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczone przez Spółkę argumenty nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, gdyż większość z nich dotyczy prawidłowości dokonania przez organ celny klasyfikacji taryfowej sprowadzonego towaru i niezasadnego wymierzenia odsetek wyrównawczych. Okoliczności te powinny zostać przywołane przez Spółkę w toku postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...], czego strona we właściwym czasie nie uczyniła. Obecnie, na etapie rozpatrywania istnienia przesłanek wymienionych w art. 265¹ Kodeksu celnego, rozstrzyganie argumentów przytoczonych przez Spółkę, prowadziłoby do ponownej oceny prawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych przez Spółkę towarów, do czego organ nie był uprawniony.
Odnosząc się do podnoszonego przez Spółkę argumentu, iż zapłata odsetek wyrównawczych, ustalonych w decyzji z dnia [...], może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy i co się z tym wiąże redukcji zatrudnienia, należy zauważyć, że strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności. W decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] ustalono kwotę niedoboru należności celnych w wysokości 9.437,40 zł, a we wniosku o uchylenie w całości tej decyzji Spółka nie wykazała, iż zapłata tej kwoty oraz należnych odsetek wyrównawczych istotnie mogłaby wpłynąć na sytuację finansową firmy. Ponadto, słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż uchylenie się od obowiązku uiszczenia należności celnych nie może być utożsamiane z interesem strony, o którym mowa w art. 265¹ Kodeksu celnego. Obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest warunkiem działalności podmiotu gospodarczego i nie może być rozpatrywany w kategoriach zysku lub straty.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w Ł. słusznie uznał w zaskarżonej decyzji, iż Spółka A nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub też ważnego interesu publicznego, który uzasadniałby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ w toku postępowania art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Okoliczności faktyczne sprawy, której przedmiotem było uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. były w zasadzie niesporne, a zadaniem organu było rozpatrzenie argumentów powołanych przez Spółkę we wniosku z dnia 19 maja 2003r. w kontekście przesłanek, wymienionych w art. 265¹ Kodeksu celnego. W zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco odniósł się do każdego z argumentów przytoczonych przez Spółkę we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...], nie przekraczając przy tym granic swobodnego uznania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.