III SA/Łd 410/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-12-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnesamorząd terytorialnyTKniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowaniakoszty postępowaniapomoc prawna z urzędu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące dodatku mieszkaniowego z powodu zastosowania przepisów niezgodnych z Konstytucją i ustawą, jednocześnie oddalając argument o wliczeniu wpłat na fundusz termomodernizacyjny.

Skarżący M. B. domagał się uwzględnienia wpłat na fundusz termomodernizacyjny przy wyliczaniu dodatku mieszkaniowego. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że zostały wydane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją i ustawą (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia RM). Jednocześnie sąd uznał, że wpłaty na fundusz termomodernizacyjny, stanowiące uzupełnienie wkładu budowlanego, nie są opłatą eksploatacyjną i nie powinny być wliczane do podstawy obliczenia dodatku.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego w pełnej wysokości. Skarżący kwestionował nieuwzględnienie przez organy administracji wpłat na fundusz termomodernizacyjny oraz wydatków na domofon. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. Stwierdził, że obie decyzje zostały wydane na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją i ustawą (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r.). Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Sąd podkreślił, że zastosowanie nieobowiązujących już przepisów stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd oddalił argument skarżącego dotyczący wliczania wpłat na fundusz termomodernizacyjny. Uzasadniono, że wpłaty te stanowią uzupełnienie wkładu budowlanego, a nie opłatę eksploatacyjną związaną z bieżącym użytkowaniem lokalu, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd nie badał zarzutu dotyczącego domofonu, ponieważ nie został on podniesiony w postępowaniu administracyjnym. Żądania odszkodowania i zadośćuczynienia skierowano do właściwości sądów powszechnych. Sąd przyznał również koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją lub ustawą stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeśli została ona wydana przed ogłoszeniem wyroku TK.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie TK o niezgodności z prawem aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe lub ostateczną decyzję administracyjną, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia tej decyzji. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, a zastosowanie nieobowiązujących już przepisów stanowi naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.d.m. art. 9 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, upoważniał Radę Ministrów do określenia wykazu i wysokości wydatków za lokal mieszkalny stanowiących podstawę obliczania dodatku. Został uznany za niezgodny z Konstytucją.

rozp. RM art. 2 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, stanowił, że do podstawy obliczenia dodatku przyjmuje się 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Został uznany za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólny przepis dotyczący wydawania decyzji przez organy administracji.

u.s.g. art. 39

Ustawa o samorządzie gminnym

Przepis dotyczący kompetencji organów gminy.

u.d.m. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Określa wysokość dodatku mieszkaniowego jako różnicę między wydatkami a kwotą stanowiącą 12% dochodu.

u.d.m. art. 6 § ust. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Definiuje wydatki poniesione przez osobę ubiegającą się o dodatek jako świadczenia okresowe związane z zajmowaniem lokalu.

u.d.m. art. 6 § ust. 4

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Wymienia rodzaje wydatków uwzględnianych przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego (w brzmieniu do 22.11.2004 r.).

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Przepis dotyczący ustroju samorządowych kolegiów odwoławczych.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt 1b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.p.s.a. art. 145a § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z prawem.

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zasady wydawania rozporządzeń przez Radę Ministrów.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Określa nieważność czynności prawnych sprzecznych z prawem.

rozp. MS art. 18 § ust. 1 pkt 1c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez organy administracji przepisów niezgodnych z Konstytucją i ustawą (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia RM) stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. i art. 145a § 1 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wpłaty na fundusz termomodernizacyjny powinny być uwzględnione przy wyliczaniu dodatku mieszkaniowego jako wydatki eksploatacyjne. Uchwała o utworzeniu funduszu termomodernizacyjnego jest nieważna.

Godne uwagi sformułowania

Zastosowano więc nieprawidłową podstawę prawną w obu decyzjach. Wpłaty na fundusz termomodernizacyjny są uzupełnieniem wkładu budowlanego, a nie opłatą eksploatacyjną.

Skład orzekający

Irena Krzemieniewska

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

sprawozdawca

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją lub ustawą, nawet jeśli orzeczenie TK nastąpiło po wydaniu decyzji. Interpretacja pojęcia 'wydatków eksploatacyjnych' w kontekście dodatków mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z dodatkami mieszkaniowymi i funduszem termomodernizacyjnym. Orzeczenie TK miało wpływ na stan prawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na postępowania administracyjne i sądowe, a także wyjaśnia istotne kwestie dotyczące definicji wydatków przy naliczaniu świadczeń socjalnych.

Niezgodne z prawem przepisy w decyzjach o dodatku mieszkaniowym – sąd uchyla decyzje!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 410/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 21 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. przyznaje adwokatowi E. Z. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 52 kwotę 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi E. Z. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art.7, 2, 3, 6, 17 i 5 ustawy z dnia 21 marca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U z 2001 r.. Nr 71, poz.734/, art.104 kpa oraz irt.39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U z 1996 r., Nr 13, poz.74 z późn. zm./,przyznał M. B. dodatek mieszkaniowy na okres od dnia l kwietnia 2004 r. do 30 września 2004 r. wysokości 92,17 zł miesięcznie.
M. B. złożył odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r.
sygn. akt III SA/Łd 721/04 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Nr [...].
W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, m.in. że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł., przyznająca skarżącemu M. B. dodatek mieszkaniowy, wydane zostały na podstawie §2 ust.1
pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U Nr 156, póz. 1817/, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia l lutego 2005 r. Zaistniała zatem przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził ponadto naruszenie przez organy w trakcie postępowania przepisów postępowania administracyjnego - art.7, 77, 80 kpa.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.2, 3, 5, 6, 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U z 2001 r., Nr 71, poz.734 ze zm./, art.104 kpa oraz art.39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U z 1996 r., Nr 13, poz.74 ze zm./ przyznał M. B. dodatek mieszkaniowy za okres od l kwietnia 2004 r. do 30 września 2004 r. w wysokości 99,80 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że do wydatków mieszkaniowych nie wlicza się wpłat na fundusz termomodernizacyjny, ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa A zalicza w/w świadczenia do inwestycji powiększających wkłady budowlane członków spółdzielni.
Według deklaracji miesięcznych wydatki mieszkaniowe strony wynoszą 224,90 zł. Średni miesięczny dochód na jedną osobę odpowiada kwocie 213,77 zł. Najniższa emerytura na dzień wydania decyzji wynosi 562,58 zł. Maksymalny dopuszczalny dochód dla gospodarstwa wieloosobowego wynosi 703,23 zł. Dochód na jedną osobę nie przekracza maksymalnego dopuszczalnego dochodu. Ograniczenie wysokości wydatków mieszkaniowych, według § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. wynosi 224,90 x 90% =202,41 zł.
Dodatek mieszkaniowy dla rodziny 4 osobowej jest różnicą pomiędzy wydatkami na mieszkanie /ograniczonymi do 90 %/ a 12 % łącznego dodatku rodziny 202,41 zł - 0,12 x 855,06 zł = 99.80 zł.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Pan M. B. podnosząc, iż do wyliczenia dodatku mieszkaniowego nie zostały uwzględnione wydatki na fundusz termomodernizacyjny w kwocie 50.90 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] [...], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l kpa, art.2, 3, 6, 7 ust. l i 5, art.5 ust. l, 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U z 2001 r., Nr 71, poz.734 ze zm./, art.l ust.l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tekst jedn. Dz.U z 2001 r. Nr 79, poz.856 ze zm./- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji prawidłowo wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego.
Przepis art.6 ust.l ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa w gospodarstwie 2-4 osobowym, a takim jest gospodarstwo strony /4 osoby/.
Zgodnie z § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków.
Z dniem 23 listopada 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 października 2004 roku o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art.l ust. 5 znowelizowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych art.6 ust.4 ustawy otrzymał nowe brzmienie. Zgodnie z nim, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi są: l/ czynsz, 2/ opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3/ zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4/ odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5/ inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6/ opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7/ wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału.
Organ I instancji nie uwzględnił kwoty wydatku na "fundusz termomodernizacyjny". Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, z którego wynika, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł., uchwałą nr [...] z dnia [...]. Przedstawicieli Spółdzielni od 2001 roku realizuje proces termomodernizacyjny polegający m. in. na ociepleniu budynków i modernizacji węzłów cieplnych poprzez inwestycje. Poniesione nakłady zwiększają wartość finansową budynków i pokrywane są z dodatkowych wpłat wnoszonych przez członków spółdzielni poza opłatami za używanie lokali mieszkalnych. W/w opłaty członków są uzupełnieniem wkładu mieszkaniowego lub budowlanego zgodnie z § 16 lit.k statutu Spółdzielni Mieszkaniowej A.
Z powyższych ustaleń wynika, iż wpłata na fundusz "termomodernizacyjny" nie jest opłatą za używanie lokalu mieszkalnego, a zatem nie może zostać uwzględniona przy wyliczaniu wydatków ponoszonych przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. B. podnosząc, iż do wyliczenia dodatku mieszkaniowego winny zostać uwzględnione wydatki na domofon - 1,30 zł i fundusz termomodernizacyjny -50,90 zł.
Ponadto zażądał zadośćuczynienia i naliczenia 100 % kosztów mieszkaniowych wraz z odszkodowaniem prawem przewidzianym. Organy administracji pomijając te wydatki naruszyły zdaniem skarżącego Konstytucję RP i Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych.
SKO w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006r. skarżący powołał się na uchwałę Rady Ministrów Nr 260 z dnia 11 grudnia 1981r. / M.P. Nr 32, poz. 320/ w sprawie usuwania wad w spółdzielczych budynkach mieszkalnych oraz likwidacji zaległości w wykonywaniu elewacji. Stwierdził, że w momencie przydziału lokalu mieszkalnego budynek posiadał wady, które wymagały naprawy pod względem termoizolacji i wady te dopiero obecnie zostały usunięte. Zdaniem skarżącego uchwała nr [...] zebrania przedstawicieli jest nieważna, gdyż narusza wyżej wymienione rozporządzenie. Powołał się na art. 77 Konstytucji. Podniósł ponadto, że zgodnie z kodeksem cywilnym uchwała nr 15 jako sprzeczna z prawem jest nieważna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga M. B. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W myśl zaś art.145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja podlega zaś uchyleniu między innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wydania decyzji organów administracji obu instancji był między innymi przepis art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 71 poz.734 z późn. zm.) oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz.1817 z późn. zm.). Wprawdzie w części wstępnej decyzji organów obu instancji nie powołano wymienionych przepisów lecz z uzasadnień obu rozstrzygnięć wynika, iż dodatek mieszkaniowy został wyliczony w sposób określony w § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. zaś rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe określone w art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. Można zatem uznać, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane między innymi na podstawie art.9 ust.1 pkt.1 wymienionej ustawy oraz § 2 ust.2 cytowanego rozporządzenia.
Zgodnie z treścią art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.
W myśl zaś § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust.1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków.
Zgodność przepisu art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. z Konstytucją oraz zgodność przepisu § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. z art.6 ust.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. była rozpatrywana przez Trybunał Konstytucyjny. Wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. w sprawie P 4/05 Trybunał uznał, iż art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. jest niezgodny z art.92 ust.1 Konstytucji zaś przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. jest niezgodny z art.6 ust.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 18 maja 2006r. w Dzienniku Ustaw nr 84 poz.587. Następstwem tego wyroku jest utrata mocy obowiązującej z dniem 18 maja 2001r. przepisu art.9 ust.1 pkt.1 wymienionej ustawy oraz przepisu § 2 ust.2 cytowanego rozporządzenia.
W myśl art.190 ust.4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
W dacie rozpatrywania sprawy przez sąd art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. oraz przepis § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. już nie obowiązywały. Oznacza to, iż organy administracji publicznej obu instancji wydały swoje decyzje w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją oraz przepis niezgodny z ustawą. Zastosowano więc nieprawidłową podstawę prawną w obu decyzjach. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. z Konstytucją oraz niezgodności § 2 ust.2 rozporządzenia z 28 grudnia 2001r. z art.6 ust.1 ustawy z 21 czerwca 2001r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art.145a § 1 kpa. Uzasadnia to uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zgodnie z treścią art.145 § 1 ust.1 pkt.1b.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Pogląd, iż stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją lub ustawą jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego i uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji mimo, że orzeczenie Trybunału zostało wydane już po wydaniu zaskarżonej decyzji, jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowym Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 października 2003r. w sprawie V SSA 2058/03(Lex nr 149681), z 24 kwietnia 2002r. w sprawie II SA/Gd 375/00(Lex nr 76114), z 2 września 1999r. w sprawie IV SA 1360/97(Lex nr 47852) i z 11 sierpnia 1999r. w sprawie II SA 1294/99(Lex nr 46246). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1b.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]
Niezasadny jest natomiast zarzut skarżącego, iż przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego winno się uwzględniać wpłaty na fundusz termomodernizacyjny.
Zgodnie z treścią art.6 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 71 poz.734 z późn. zm.) wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
W myśl zaś art.6 ust.4 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 listopada 2004r. wydatkami o których mowa w ust.3 są:
1.) czynsz
2.) opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego
3.) opłaty eksploatacyjne w spółdzielniach mieszkaniowych
4.) zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną
5.) świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego
6.) inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów.
Przepis art.6 ust.4 został zmieniony na podstawie art.1 ustawy z dnia 8 października 2004r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. nr 240 poz.2406) z dniem 23 listopada 2004r. W myśl jednak art.3 ustawy z 8 października 2004r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem 23 listopada 2004r. i nie została zakończona przed tym dniem. Mają zatem do niej zastosowanie przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z 21 czerwca 2001r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 listopada 2004r.
Jak wynika z uchwały nr [...] Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. z dnia [...] oraz pisma Spółdzielni Mieszkaniowej A fundusz termomodernizacyjny służy między innymi ociepleniu budynków i modernizacji węzłów cieplnych poprzez inwestycje. Inwestycje te zwiększają wartość finansową budynków zaś wpłaty na fundusz termomodernizacyjny są uzupełnieniem wkładu mieszkaniowego lub budowlanego. Skarżącemu przysługuje własnościowe prawo do lokalu a więc zobowiązany był on uiścić wkład budowlany. Należy zaznaczyć, iż członkowie spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w kosztach budowy, eksploatacji i utrzymania nieruchomości spółdzielczych. Uczestnictwo w kosztach budowy jest realizowane przez wniesienie wkładu budowlanego. Wkład ten pokrywa zatem wydatki na budowę, które poniesione zostały na wybudowanie lokalu oraz jego wyposażenie a także wydatki poniesione w późniejszym okresie, związane z zapewnieniem właściwego standardu i funkcjonowania mieszkania. Wkład budowlany musi pokrywać całość kosztów budowy lokalu zaś członkowie spółdzielni, nawet po otrzymaniu lokalu, zobowiązani są do jego uzupełnienia aby pokryć w całości koszt budowy.
W rozpoznawanej sprawie wpłaty na fundusz termomodernizacyjny przeznaczone są na inwestycje związane z realizacją procesu termomodernizacyjnego. Są one uzupełnieniem wkładu budowlanego co wynika z treści § 16 lit. k.) statutu Spółdzielni Mieszkaniowej A. Skoro zatem wpłaty na fundusz termoderniozacyjny są uzupełnieniem wkładu budowlanego to oznacza, iż obejmują one koszt budowy lokalu. W sytuacji więc kiedy wpłaty na ten fundusz uzupełniają wkład budowlany to nie można ich uznać za opłatę eksploatacyjną w rozumieniu art.6 ust.4 pkt.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. Opłatami eksploatacyjnymi są bowiem opłaty związane z użytkowaniem lokalu a nie wydatki na budowę lokalu uzupełniające wkład budowlany. Dodać również należy, iż zwiększenie wkładu budowlanego ma także wpływ na zwiększenie wartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, które jest prawem zbywalnym i przechodzi na spadkobierców. Zbycie tego prawa obejmuje także wkład budowlany zaś w razie wygaśnięcia tego prawa spółdzielnia jest obowiązana zwrócić osobie uprawnionej wartość rynkową tego prawa. Wielkość wkładu budowlanego ma więc istotny wpływ na wartość rynkową własnościowego prawa do lokalu. Organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż skoro wpłaty na fundusz termomodernizacyjny zwiększają wkład budowlany to nie można ich uznać za opłatę eksploatacyjną uwzględnianą przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego.
Za błędne należy uznać stanowisko skarżącego w zakresie nieważności uchwały Nr [...] Zebrania Przedstawicieli S.M. A z dnia [...] o utworzeniu funduszu termomodernizacyjnego..
Zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu cywilnego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy.
Powołana uchwała Zebrania Przedstawicieli mogłaby ewentualnie być uznana za nieważną, gdyby była sprzeczna z ustawą lub aktem normatywnym podustawowym – wykonawczym w stosunku do ustawy. Tymczasem wskazana przez skarżącego uchwała Nr 260 Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1981 r. w sprawie usuwania wad w spółdzielczych budynkach mieszkalnych oraz likwidacji zaległości w wykonywaniu elewacji, co oczywiste, nie jest ustawą. Uchwałę tę opublikowano w Monitorze Polskim / z 1981r., Nr 32, poz 290/ bez powołania się na delegację ustawową.
Odnośnie zarzutu skarżącego, iż nie zostały uwzględnione wydatki na domofon, to nie był on podnoszony w postępowaniu administracyjnym. M. B. zgłosił go dopiero w skardze. Skoro zarzut ten nie był wcześniej podnoszony to sąd nie może badać jego zasadności. Obowiązkiem sądu jest bowiem ocena prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji a w decyzji tej nie zajmowano się tymi kwestiami.
Natomiast odnosząc się do zawartych w skardze żądań dotyczących odszkodowania i zadośćuczynienia wyjaśnić należy, iż żądania te mogą być rozpoznawane przez sąd powszechny a nie administracyjny.
Reasumując sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją i ustawą co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145a § 1 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1b.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]
Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi E. Z. kwotę 292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego opierając się na stanie prawnym obowiązującym po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006r. Należy również odnieść się do zarzutu podniesionego w skardze, iż do wyliczenia dodatku mieszkaniowego nie uwzględniono wydatków za domofon.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI