III SA/Łd 272/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-10-17
NSAinneWysokawsa
choroba zawodowainspekcja sanitarnapył przemysłowyukład oddechowyprzewlekłe zapalenie oskrzeliniewydolność oddechowapostępowanie administracyjnekwalifikacja prawnadowodyuzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na niepełne wyjaśnienie przez organy sanitarne i jednostki orzecznicze, czy pył przemysłowy z narażenia zawodowego kwalifikuje się do pozycji 3 czy 4 wykazu chorób zawodowych oraz czy występują przesłanki niewydolności oddechowej.

Skarżący S. K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia oskrzeli, wskazując na 35 lat pracy w warunkach narażenia na pył przemysłowy. Organy sanitarne dwukrotnie odmówiły stwierdzenia choroby, powołując się na brak niewydolności oddechowej, która jest warunkiem koniecznym dla pozycji 4 wykazu chorób zawodowych. Sąd uchylił te decyzje, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający, czy pył przemysłowy kwalifikuje się do pozycji 3 czy 4 wykazu, ani czy występują inne przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej, co czyniło postępowanie niepełnym.

Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzje organów inspekcji sanitarnej odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia oskrzeli, mimo 35 lat pracy w warunkach narażenia na pył przemysłowy (bawełna, wełna, sierści zwierząt). Organy opierały się na opiniach jednostek orzeczniczych (WOMP i IMP w Łodzi), które stwierdziły brak niewydolności oddechowej, uznawanej za warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej z pozycji 4 wykazu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) i brak pełnych ustaleń faktycznych. Kluczowym problemem było niewyjaśnienie przez organy i jednostki orzecznicze, czy pył przemysłowy występujący w środowisku pracy skarżącego kwalifikuje się jako "substancja toksyczna, aerozol drażniący" (pozycja 4 wykazu) czy jako "substancja powodująca napadowe stany spastyczne oskrzeli" (pozycja 3 wykazu). Sąd podkreślił, że brak jest wymogu wykazania rozmiaru niewydolności oddechowej ani uzależnienia stwierdzenia choroby od okresu po ustaniu narażenia, co było błędnie interpretowane przez organy. Ponadto, zróżnicowana terminologia medyczna używana przez jednostki orzecznicze (przewlekłe zapalenie oskrzeli, POChP, spastyczny nieżyt oskrzeli) dodatkowo komplikowała ocenę sprawy. Sąd wskazał na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem prawidłowej kwalifikacji substancji szkodliwych i uzasadnienia opinii lekarskich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy i jednostki orzecznicze nie wyjaśniły tej kwestii w sposób wystarczający, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że brak jest jasnego rozróżnienia między pozycją 3 a 4 wykazu chorób zawodowych w kontekście pyłu przemysłowego, a opinie medyczne i decyzje administracyjne nie zawierały tej kluczowej kwalifikacji, co uniemożliwiło prawidłową ocenę sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

rozp. RM ws. chorób zawodowych § § 1 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Za chorobę zawodową uważa się schorzenie określone w załączniku do rozporządzenia, jeżeli zostało spowodowane wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jego powstanie. Istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy, w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie.

rozp. RM ws. wykazu chorób zawodowych § § 10 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 12 § 2 pkt 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, uchylając decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, orzeka o zasadności wniesionego środka zaskarżenia, a w przypadkach przewidzianych w ustawie – także rozstrzyga o skutkach nieważności lub uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może dopuścić dowód z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości prawnych lub faktycznych.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wyjaśnienie przez organy sanitarne i jednostki orzecznicze, czy pył przemysłowy kwalifikuje się do pozycji 3 czy 4 wykazu chorób zawodowych. Brak jednoznacznego ustalenia, czy występują przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej z pozycji 4 wykazu (niewydolność oddechowa) lub 3 wykazu. Zróżnicowana terminologia medyczna używana w opiniach lekarskich. Przepisy nie wymagają wykazania rozmiaru niewydolności oddechowej ani nie uzależniają stwierdzenia choroby od okresu po ustaniu narażenia.

Godne uwagi sformułowania

Choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Kwalifikacja prawna schorzenia dokonuje inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy. Opinie jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej nie są wyłącznie elementarną diagnozą, lecz stanowią szczegółową opinię, która powinna odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a.

Skład orzekający

Irena Krzemieniewska

przewodniczący

Małgorzata Łuczyńska

sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego, kwalifikacji substancji szkodliwych oraz oceny opinii lekarskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki chorób zawodowych związanych z narażeniem na pyły przemysłowe i interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność prawną i medyczną w ustalaniu chorób zawodowych, podkreślając znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego i interpretacji przepisów przez organy administracji.

Czy 35 lat pracy w zapyleniu to automatycznie choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia kluczowe błędy organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 272/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Sygn. powiązane
II OSK 218/07 - Wyrok NSA z 2007-05-22
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 17 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...].
Uzasadnienie
III SA/Łd 272/06
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z 1985 r., Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz.1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], Nr [...] , mocą której nie stwierdzono u S. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego- wymienionej w pozycji 4 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 14 lutego 2003 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1721/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia u S. K. choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia Sądu podniesiono zarzuty dotyczące oparcia obu uchylonych decyzji na mało wyczerpujących i bardzo lakonicznych opiniach jednostek medycznych orzekających w sprawie choroby zawodowej tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł., a w konsekwencji naruszyły dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd polecił zwrócić się do organów wydających orzeczenia o uzasadnienie wynikających z orzeczeń wniosków i dokonać oceny merytorycznej tych orzeczeń.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy S. K. został poddany ponownym badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. i Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. Jak wynika z orzeczeń lekarskich badających S. K. jednostek orzeczniczych, wyniki przeprowadzonych badań nie ujawniły u pacjenta niewydolności oddechowej i ten fakt jest powodem nie dającym podstawy do uznania zawodowego podłoża choroby układu oddechowego. Warunkiem koniecznym w przypadku przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących jest to, że schorzenie to musi być w fazie oddechowej niewydolności. Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdził dodatkowo, że brak jest również podstaw do przyjęcia alergicznej etiologii choroby układu oddechowego. Mając na uwadze powyższe opinie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. nie stwierdził u S. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. K., podkreślając , że występujący przewlekły nieżyt oskrzeli jest związany z wieloletnią (35 lat) pracą w A w Ł..
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. rozpatrując odwołanie wskazał, że uwzględniono występowanie w całym okresie zatrudnienia czynnika szkodliwego jakim był pył z niedoprzędów (składający się z odpadów bawełny, wełny, sierści wielbłądziej, króliczej, elany, moheru), występujący w środowisku pracy skarżącego. Badające skarżącego jednostki orzecznicze niezależnie od siebie wydały jednak orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem pyłu przemysłowego z uwagi na fakt niewystępowania decydującej przesłanki , a mianowicie brak niewydolności oddechowej u skarżącego co nie pozwala na stwierdzenie zawodowej etiologii występującego u skarżącego schorzenia. Organ odwoławczy jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powołał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w szczególności § 1 ust. 1 w wym. rozporządzenia. W świetle tego przepisu za chorobę zawodową uważa się schorzenie określone w załączniku do tego rozporządzenia, jeżeli było ono spowodowane wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jego powstanie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, potwierdzając ustalenie organu I instancji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje niezbicie, że została udokumentowana 35-letnia praca S. K. z narażeniem na pył przemysłowy, ale nie jest to wystarczający warunek uznania choroby zawodowej. W przypadku skarżącego jednostki orzecznicze stwierdziły, że dolegliwości występujące u S. K. nie wykazują cech klinicznego obrazu zmian chorobowych jakie charakteryzują przewlekły nieżyt oskrzeli podczas niewydolności oddechowej i wskazane zostało, że stopień zaawansowania zmian w obrębie układu oddechowego nie spełnia kryterium do rozpoznania choroby zawodowej określonej w punkcie 4 wykazu chorób zawodowych. Organ orzekający podkreślił, że inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli upoważnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały choroby zawodowej i wskazują na pozazawodowe przyczyny stwierdzenia schorzenia. W tej sytuacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. K. podważając zasadność wydanych decyzji podkreślał fakt 35-letniej pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, który wywołały astmę płuc, z powodu której skarżący pozostaje na rencie chorobowej. W skardze S. K. wskazał na niewłaściwe i niedbałe przeprowadzenie pierwszych badań. Skarżący złożył wniosek o wyznaczenie biegłego sądowego, który bezstronnie oceni występujące u niego schorzenie.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy inspekcji sanitarnej naruszyły art. 7, ,77§ 1 i 80 kpa i nie poczyniły pełnych ustaleń faktycznych, które jednoznacznie uzasadniałyby stanowisko organów stwierdzających brak podstaw do uznania u S. K. choroby zawodowej.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 55 poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz. 1115).
W świetle § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984roku – II PRN 9/84 wskazał, na konstrukcję § 1 powołanego wyżej rozporządzenia, przemawiającą za istnieniem domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami pracy, w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie.
W aktach administracyjnych brak jest skierowania S. K. na badania w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej. Pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 17 października 2006r., oświadczył, że nie udało się zdobyć z akt WOMP-u przedmiotowego skierowania. W tej sytuacji nie można stwierdzić z podejrzeniem jakiej choroby skarżący został skierowany na badania do WOMP w Ł..
Wykaz chorób zawodowych, będący załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w pozycji 3 wymienia:
przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-wytwórczymi w płucach np. dychawica oskrzelowa, byssinoza, beryloza,
zaś w pozycji 4 wymienia przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego.
Postępowanie diagnostyczne było prowadzone w stosunku do skarżącego w zakresie choroby zawodowej wymienionej w pozycji 4 wykazu, przy czym zarówno jednostki orzecznicze jak również organy inspekcji sanitarnej wskazywały na występujący w środowisku pracy skarżącego pył przemysłowy bawełny, wełny, anilany, elany, sierści wielbłądziej, króliczej, moheru jako substancję szkodliwą występującą w środowisku pracy. W odniesieniu do tej pozycji ustawodawca wskazał, że choroba wymieniona wywołana jest działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego. Przeprowadzone postępowanie diagnostyczne skupiło się przede wszystkim na stwierdzeniu i wykazaniu, czy faktycznie niekwestionowane i występujące u skarżącego schorzenie oskrzeli przebiega z jednoczesnym stwierdzeniem niewydolności narządu oddechowego – jako warunku koniecznego stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 4 wykazu. Jednostki orzecznicze przeprowadziły na tę okoliczność stosowne badania. W konkluzji swoich opinii negatywnie oceniających fakt występowania u skarżącego choroby zawodowej wskazywały na niewystępowanie koniecznej przesłanki w postaci niewydolności narządu oddechowego jako uzasadniającej brak etiologii zawodowej występującego u skarżącego schorzenia. Tymczasem nie zostało wyjaśnione, ani w opiniach jednostek badawczych, ani w decyzjach organów inspekcji sanitarnej, czy pył przemysłowy występujący w środowisku pracy skarżącego spełnia kryterium "substancji toksycznych, aerozoli drażniących", o których mowa w pkt 4 wykazu chorób zawodowych, czy też jest to "substancja powodująca napadowe spastyczne stany oskrzeli", o której mowa w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych . Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny słusznie powziął wątpliwości co do prawidłowości oceny substancji narażających, w kontekście prowadzonego postępowania w kierunku rozpoznania choroby zawodowej i zwrócił się o wyjaśnienie tej kwestii do IMP w Ł. w piśmie z dnia 27 lutego 2006r. Postawione w tym piśmie pytanie wyraźnie dotyczyło wyjaśnienia kwestii, "czy narażenie na czynnik szkodliwy w postaci pyłów pochodzenia włókienniczego również rozpatrywane jest w zakresie choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 3 wykazu chorób zawodowych, zważywszy, że z opisu tej choroby (zawartego w wykazie) można wnioskować, iż czynnikiem szkodliwym, który ją wywołuje mogą być substancje występujące w przemyśle, na które był narażony skarżący, a więc czy schorzenia S. K. nie należy rozpatrzeć w zakresie choroby wymienionej w pozycji 3 wykazu". PWIS w Ł. poprosił jednocześnie o wyjaśnienie jakie wyniki badań przeprowadzonych w IMP uzasadniają wniosek, że nie stwierdzono dowodów upoważniających przyjęcie alergicznej etiologii choroby układu oddechowego. Stanowisko IMP w Ł. zaprezentowane w piśmie [...] z dnia [...], w opinii Sądu nie wyjaśnia zasadniczych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Przede wszystkim IMP w Ł. nie wypowiedział się, czy pył przemysłowy z medycznego punktu widzenia można zaliczyć do substancji toksycznych lub aerozoli drażniących, o których mowa w pozycji 4 wykazu, czy też występujący w środowisku pracy skarżącego pył przemysłowy może powodować napadowe stany spastyczne oskrzeli tzn. być przyczyną przewlekłej choroby oskrzeli o której mowa w punkcie 3 wykazu ( o co pytał PWIS w piśmie z dnia 27 lutego 2006r.). IMP w Ł. wyjaśnił jedynie, że skarżący był badany każdorazowo w związku z wniesieniem odwołania od orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 4 wykazu i nie stwierdzono u niego niewydolności oddechowej. W IMP nie prowadzono żadnej diagnostyki alergologicznej, a etiologii alergicznej schorzenia nie potwierdziły zarówno badania w WOMP w Ł. jak i analiza dokumentacji lekarskiej pacjenta z przeszłości. W tym miejscu należy podkreślić, iż jak wynika z orzeczenia WOMP u skarżącego wykonano testy skórne punktowe trick - ujemne dla alergenów pozazawodowych.
Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że niewątpliwe między stronami są ustalenia dotyczące 32-letniej pracy skarżącego w warunkach narażenie na pył przemysłowy bawełny, wełny, anilany, elany, sierści wielbłądziej, króliczej, moheru. Bezsporne jest również schorzenie skarżącego. Z dokumentacji lekarskiej zgromadzonej w sprawie oraz na podstawie przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych badań wynika, że u skarżącego występuje przewlekła obturacyjna choroba płuc, w przeszłości wielokrotnie rozpoznawano nawracające spastyczne zapalenie oskrzeli ( orzeczenie WOMP nr [...] z dnia [...]). Skarżący pozostaje na rencie chorobowej z powodu astmy oskrzelowej.
W tej sytuacji w ocenie Sądu mając na względzie taki materiał dowodowy w pierwszej kolejności jednoznacznego wyjaśnienia wymaga ustalenie do którego z czynników powodujących wskazane schorzenie, z punktu widzenia przesłanek wynikających z pozycji 3 i 4 wykazu chorób zawodowych, należy zaliczyć występujący w środowisku pracy pył przemysłowy bawełny, wełny, anilany, elany, sierści wielbłądziej, króliczej i moheru. Obie pozycje uznają bowiem za chorobę zawodową schorzenia oskrzeli, przy czym różne są skutki działania substancji szkodliwych, powodujących - przewlekłą chorobę oskrzeli (pozycja 3 wykazu) lub przewlekłe zapalenie oskrzeli (pozycja 4 wykazu). Tylko w przypadku, gdy przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane jest działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących istotne z punktu widzenia stwierdzenia choroby zawodowej jest jednoczesne stwierdzenie niewydolności narządu oddechowego. Tego warunku nie ma w przypadku występowania przewlekłych chorób oskrzeli wywołanych działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli. Z tego punktu widzenia opinie jednostek orzeczniczych są niepełne i nie wyjaśniają tej zasadniczej kwestii co uniemożliwia Sądowi ocenę wniosków z nich płynących. PWIS w Ł., jak wynika z treści pisma znak [...] z dnia [...] również miał te wątpliwości i podkreślał, że z opisu choroby zawodowej wymienionej w pozycji 3 wykazu można wnioskować, że pył przemysłowy na który był narażony S. K. może być również czynnikiem szkodliwym wywołującym chorobę zawodowa wymienioną w pozycji 3 wykazu. Tym bardziej dziwi więc, że PWIS zadowolił się wyjaśnieniami IMP w Ł. znak [...] z dnia [...], które w ocenie Sądu nie dały odpowiedzi na postawione pytania i zgłoszone wątpliwości. Znamienne jest również to, że jednostki orzecznicze używają w stosunku do schorzenia skarżącego zamiennie pojęć, przewlekłe zapalenie oskrzeli (wyjaśnienie IMP Nr [...] z dnia [...]), przewlekła obturacyjna choroba płuc (por. orzeczenie IMP Nr [...] z dnia [...]) przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli (orzeczenie IMP Nr [...] z dnia [...]), przewlekłe spastyczne zapalenie oskrzeli (orzeczenie WOMP Nr [...] z dnia [...]). Powyższa terminologia zawiera określenia charakterystyczna dla chorób zawodowych wymienionych zarówno w pozycji 3 jak i w pozycji 4 wykazu chorób zawodowych, co również nie pozwala na jednoznaczną ocenę przyjętego stanowiska i może budzić domniemanie możliwości rozpatrywania schorzenia skarżącego z uwagi na przesłanki występujące w obydwu pozycjach wykazu chorób zawodowych. Tym bardziej więc konieczne było wskazanie dlaczego jednostki orzecznicze, a w ślad za nimi organy inspekcji sanitarnej skoncentrowały się na chorobie zawodowej wymienionej w pozycji 4 wykazu i czy o tym zadecydował rodzaj substancji powodujących powstanie schorzenia i czy ich kwalifikacja była prawidłowa z punktu widzenia wskazanej pozycji wykazu chorób zawodowych.
Zgodnie z § 10 ust. 1 inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Ocena obu tych elementów – przy prawidłowym zastosowaniu normy prawnej – musi prowadzić do jedynie słusznego wniosku, który organ konkretyzuje w wydanej decyzji.
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim. Godzi się jednak w tym miejscu podnieść, że w orzecznictwie NSA i obecnie WSA jednocześnie wielokrotnie podkreślano, że choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Rolą lekarza jest natomiast stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto stanowisko, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej nie są wyłącznie elementarną diagnozą określającą występowanie konkretnej choroby lub jej brak, lecz stanowią szczegółową opinię, która powinna odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. W braku szczegółowego uzasadnienia stanowiska co do rozpoznania choroby zawodowej lub niezakwalifikowania schorzenia jako choroba zawodowa organ inspekcji sanitarnej ma obowiązek zażądania od wspomnianych zakładów służby zdrowia, z powołaniem się na uregulowania zawarte w § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), uzupełnienia opinii o uzasadnienie, które stanowi element niezbędny do wydania prawidłowej decyzji administracyjnej w sprawie stwierdzenia/odmowy stwierdzenia/ choroby zawodowej.
W przedmiotowej sprawie uzasadnienia obu orzeczeń lekarskich nie wyjaśniają działania występującego w środowisku pracy skarżącego narażenia na pył przemysłowy bawełny, wełny, anilany, elany, sierści wielbłądziej, króliczej i moheru w kontekście chorób zawodowych wymienionych w pozycji 3 i 4 wykazu chorób zawodowych. W ocenie Sądu prawidłowa kwalifikacja substancji narażających występujących w środowisku pracy skarżącego, istotna z punktu widzenia postępowania prowadzonego w kierunku określonej choroby zawodowej winna być dokonana na wstępnym etapie tego postępowania i należycie wyjaśniona i uzasadniona w opiniach lekarskich. W sytuacji, gdy w opiniach lekarskich występują zamiennie takie określenia chorób skarżącego jak przewlekłe zapalenie oskrzeli (wyjaśnienie IMP Nr [...] z dnia [...]), przewlekła obturacyjna choroba płuc (por. orzeczenie IMP Nr [...] z dnia [...]), przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli (orzeczenie IMP Nr [...] z dnia [...],), przewlekłe spastyczne zapalenie oskrzeli (orzeczenie WOMP Nr [...] z dnia [...]), charakterystyczne zarówno dla chorób zawodowych wymienionych w pozycji 3 jak i w pozycji 4 wykazu chorób zawodowych, szczególnego znaczenia nabiera określenie substancji i przyczyn powodujących te choroby z uwzględnieniem tych występujących w środowisku pracy skarżącego, celem prawidłowego prowadzenia postępowania diagnostycznego w kierunku jednej z tych chorób, ewentualnie ich obydwu. Należy pamiętać, iż w aktach sprawy brak jest skierowania S. K. na badania , ze wskazaniem konkretnej choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych.
Stwierdzenie braku podstaw istnienia choroby zawodowej, mimo niewyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych skutkuje uwzględnieniem skargi. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ wystąpi do jednostek wydających orzeczenia o ich uzupełnienie w zakresie wskazanym wyżej i rozważy wszystkie elementy stanu faktycznego istotne w sprawie w kontekście § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.). zgodnie z dyrektywą art. 7, 77 kpa, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 kpa.
Gdyby ponownie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jednoznacznie uzasadniło zaliczenie pyłu bawełny, wełny, anilany, elany, sierści wielbłądziej, króliczej i moheru wyłącznie do substancji toksycznych, aerozoli drażniących, o których mowa w pozycji 4 wykazu chorób zawodowych, powodujących przewlekłe zapalenie oskrzeli to w ocenie Sądu nieuprawnione z punktu widzenia Rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983r. jest stanowisko jednostek orzeczniczych, będące podstawą decyzji organów inspekcji sanitarnej, że stwierdzenie dopiero 10 grudnia 2004r., przewlekłej obturacyjnej choroby płuc w okresie rozpoczynającej się częściowej niewydolności oddechowej u osoby, która zakończyła pracę zawodową w 1991r. nie może być brane pod uwagę w świetle dotychczasowych wyników badań skarżącego, wskazujących na brak niewydolności oddechowej, jako warunku stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 4 wykazu (wyjaśnienia IMP Nr [...] z dnia [...]) i uzasadnia odmowę stwierdzenia choroby zawodowej. Obowiązujące przepisy cytowanego rozporządzenia nie wymagają bowiem, przy stwierdzeniu choroby zawodowej z pozycji 4, ani wykazania rozmiaru niewydolności oddechowej, od której uzależnione jest stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w tej pozycji, ani też nie uzależniają stwierdzenia choroby zawodowej od okresu jaki minął od ustania narażenia. Wskazywany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stopień zaawansowania zmian w obrębie układu oddechowego, który nie spełnia kryterium do rozpoznania choroby zawodowej nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach, które nie określają kryterium zawansowania zmian, co oznacza, że zbyt niski stopień schorzenia mającego związek z warunkami pracy nie uzasadnia odmowy stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. W świetle domniemania wynikającego z § 1 cytowanego rozporządzenia również brak jest podstaw do twierdzenia, że upływ czasu od ustania narażenia na czynniki szkodliwe uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej, jeżeli została ona wymieniona w wykazie chorób zawodowych i spowodowały ją czynniki szkodliwe dla zdrowia, występujące w środowisku pracy.
W kwestii zgłoszonego przez skarżącego wniosku powołania niezależnego biegłego, Sąd wyjaśnia, że przepisy § 7 ust. 1-3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1983r. w sprawie chorób zawodowych jednoznacznie wskazują jednostki organizacyjne uprawnione do prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Dodatkowo, mając na uwadze zakres kognicji sądów administracyjnych należy podnieść, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym i na skutek zaskarżenia działania organu, nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować działanie tego organu. Z tego powodu sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynym wyjątkiem jest przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Mając na uwadze treść art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI