III SA/Łd 269/06

III SA/Łd 269/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Furmanek
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2006 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...].
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) i § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) odmówiono J. L. wyrejestrowania pojazdu marki Ford Scorpio zarejestrowanego pod numerem [...].
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż przepis art. 79 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymienia enumeratywnie okoliczności, kiedy jest możliwe wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Rodzaje dokumentów, które obowiązany jest dołączyć do wniosku o wyrejestrowanie właściciel pojazdu, określa § 15 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r.
W przypadku złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą, właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji, potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu. J. L. dokumentów wymaganych do wyrejestrowania pojazdu nie złożył.
Powyższą decyzję zaskarżył J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z wnioskiem o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż samochód został mu skradziony w Londynie w 2000 r. Po rozwodzie zachorował na chorobę psychiczną i obecnie otrzymuje rentę inwalidzką.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie stwierdzono naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1049/04, oddalił skargę J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu.
Sąd wskazał, iż przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż w przypadku kradzieży pojazdu, jego wyrejestrowanie następuje na wniosek właściciela, który złoży stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie.
Przepis ten nie wskazuje na konieczność złożenia innych dokumentów. Taki obowiązek wynika z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. W świetle tego przepisu w celu wyrejestrowania pojazdu, jego właściciel składa w organie rejestrującym wniosek o jego wyrejestrowanie, do którego dołącza dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji, potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ. Podkreślono, iż wymienione rozporządzenie zostało wydane w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zawierające upoważnienie do określenia warunków i trybu rejestracji pojazdów. W ocenie Sądu, pojęcie "rejestracja pojazdu" oznacza zarówno sprawy zarejestrowania jak i wyrejestrowania pojazdu. Zatem określenie w § 15 ust. 1 pkt 2 warunków wyrejestrowania pojazdu, nie stanowiło przekroczenia delegacji ustawowej.
W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - organy trafnie uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki wyrejestrowania pojazdu określone w powołanych przepisach ustawy i rozporządzenia.
Skarżący złożył wniosek o wyrejestrowanie samochodu oświadczając, że został mu on skradziony w Londynie w 2000 r. Mimo wezwania nie dołączył zaświadczenia właściwego organu Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży samochodu, ani postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży samochodu wystawione przez właściwy organ.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. L., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przez błędną jego wykładnię i art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy -Prawo o ruchu drogowym, w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. przez niewłaściwe zastosowanie.
Wskazując na powyższą podstawę wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że skarżący złożył oświadczenie o kradzieży pojazdu. Z art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego wynikał obowiązek organu odebrania od skarżącego oświadczenia w stosownej formie z pouczeniem o skutkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. wykracza poza materię określoną w upoważnieniu ustawowym, sformułowanym w art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Ustawa rozróżnia pojęcia "rejestracji pojazdów" od ich "wyrejestrowania". Jeżeli skarżący twierdzi, że pojazd został mu skradziony, to przy odebraniu od niego oświadczenia o treści i formie określonej w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, okoliczność ta powinna być uznana za udowodnioną. Z przepisu art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie wynika umocowanie dla Ministra Infrastruktury do wydania rozporządzenia określającego dodatkowe wymogi sformułowane w § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia tegoż Ministra z dnia 22 lipca 2002 r. W ocenie skarżącego, uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że spełnienie wymogu z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie jest wystarczające do uwzględnienia jego wniosku o wyrejestrowanie samochodu, stanowiło błędną wykładnię tego przepisu i niewłaściwe zastosowanie § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 79 ust. 1 pkt 2 i a art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Sąd podniósł, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym rozróżnia pojęcie "rejestracji pojazdu" (m.in. art. 73 ust. 1, art. 72, art. 71 ust. 1 ustawy), od jego "wyrejestrowania" i nie są to pojęcia tożsame. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zawarte w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy upoważnienie ustawowe obejmuje określenie warunków i trybu rejestracji pojazdu.
Sąd wskazał, że § 15 ust. 1 pkt. 2 cyt. rozporządzenia nakłada na właściciela pojazdu dokonującego jego wyrejestrowania szereg obowiązków, a tych dodatkowych warunków przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy nie przewiduje.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, a podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach upoważnienia zawartego w ustawie. Kwestię tę zatem powinien wyjaśnić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrując ponownie sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wskazać jednocześnie należy, iż stosownie do treści art. 190 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, iż sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest bowiem związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę do jej uchylenia. Doszło bowiem do naruszenia art. 79 ust. 1 pkt 2 i art. 76 ust. 1 pkt. 1 a cyt. ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię w związku z § 15 ust. 1 pkt. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym - w przypadku kradzieży pojazdu, jego wyrejestrowanie może nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela, który złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie.
Natomiast § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów rozszerza katalog wskazując na dodatkowe czynności, których trzeba dopełnić by wyrejestrować pojazd. Przepis ten stanowi bowiem, iż w celu wyrejestrowania pojazdu, jego właściciel składa w organie rejestrującym wniosek o jego wyrejestrowanie, do którego dołącza dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji, potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.
Przywołany § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów został wydany na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis stanowi, iż Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis.
Brzmienie przywołanego przepisu art. 76 ust. 1 pkt 1a cyt. ustawy wyraźnie wskazuje na to, iż mowa w nim o rejestracji pojazdu. Zatem delegacja tam zawarta nie obejmuje spraw związanych z wyrejestrowaniem pojazdu. Tym samym w/w Rozporządzenie nie może nakładać obowiązku złożenia dodatkowych (innych) dokumentów niż te, które wymienia ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 79 ust. 1 pkt 2. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku ustawa Prawo o ruchu drogowym rozróżnia pojęcie "rejestracji pojazdu" (m.in. art. 73 ust. 1, art. 72, art. 71 ust. 1 ustawy), od jego "wyrejestrowania" i nie są to pojęcia tożsame. Ustawa przewiduje odmienne zasady zarejestrowania i wyrejestrowania pojazdu. Niewątpliwie wyrejestrowanie pojazdu jest odwrotną stroną działania organu administracyjnego polegającego na zarejestrowaniu pojazdu. Stwierdzić zatem należy, iż przepis § 15 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) nakładający na właściciela pojazdu przy jego wyrejestrowaniu dodatkowe obowiązki oprócz obowiązku wynikającego z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej wynikającej z art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.).
Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny - sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, a podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach upoważnienia zawartego w ustawie. Skoro zatem rozporządzenie w tym zakresie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, to należy uznać, iż organ administracji w tym przypadku powinien zastosować jedynie przepis ustawy.
Innymi słowy w świetle art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w przypadku kradzieży pojazdu, jego wyrejestrowanie może nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela, który złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie. Analiza tego przepisu prowadzić musi do wniosku, że spełnienie tego warunku nakłada na organ administracji obowiązek wyrejestrowania tego pojazdu. Nie można nakładać na stronę żadnych innych dodatkowych obowiązków. W rozpatrywanej sprawie jest niesporne, ze skarżący stwierdził, iż przedmiotowy samochód został mu skradziony. Stosownie zatem do art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji powinien to oświadczenie w stosownej formie od skarżącego odebrać z pouczeniem o skutkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.