III SA/Łd 267/23

III SA/Łd 267/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1407/23 - Wyrok NSA z 2024-09-18
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13zn
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Dnia 30 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 24 lutego 2023 roku nr 196/2023 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z 24 lutego 2023 r. nr 196/2023 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 200 - k.p.a., art. 10 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2157), § 2, § 13 zn rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A.L. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieruszowie nr BP096.8110.2266.2022.EZ/DM z 20 czerwca 2022 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
19 kwietnia 2022 r. A.L. złożył wniosek o przyznanie pomocy producentowi świń, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVlD-19 oraz który zgłosił Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r. oznakowanie świń urodzonych od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie 20 czerwca 2022 r. wydał decyzję o przyznaniu producentowi świń pomocy finansowej w kwocie 7000 zł, tj. 1490,92 euro i o odmowie udzielenia pomocy finansowej do pozostałej części. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w złożonym wniosku z 19 kwietnia 2022 r. producent oświadczył, że w okresie od dnia 15 listopada 2021r. do dnia 31 marca 2022 r. w jego gospodarstwie urodziło się 110 świń, których oznakowanie zgłosił Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r., i do których wnioskuje o udzielenie pomocy. Ponadto organ wskazał, na podstawie analizy zdarzeń w systemie rejestracji zwierząt, że producent zgłosił oznakowanie 41 świń (urodzonych w gospodarstwie w dniu 3 stycznia 2022 r., oznakowanych 18 stycznia 2022 r.) po terminie, tj. w dniu 20 kwietnia 2022 r. i dlatego nie kwalifikują się one do przyznania pomocy.
Natomiast do przyznania płatności kwalifikuje się 70 świń.
Od powyższej decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie. Wniosła o sprostowanie mylnie oznaczonej daty zgłoszenia 41 świń, urodzonych w gospodarstwie w dniu 3 stycznia 2022 r., oznakowanych 18 stycznia 2022 r.
Producent rolny nie zgodził się z twierdzeniem Agencji, że zgłoszenia oznakowania świń dokonał po terminie, ponieważ zgłoszenia oznakowanych świń dokonał 19 stycznia 2022 r. Książkę prowadzi od dnia 11 czerwca 2004 r. i w tym czasie zawsze wykonywał należycie obowiązki rejestracyjne.
Ponadto 29 czerwca 2022 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie prośbę o wykreślenie zgłoszenia świń do rejestru, złożonego w dniu 20 kwietnia 2022 r., dotyczącego urodzenia 41 sztuk zwierząt w dniu 3 stycznia 2022 r., ponieważ urodzenie tych świń zostało zgłoszone w dniu 28 stycznia 2022 r. Zgłoszenie to omyłkowo zawierało datę urodzenia 3 stycznia 2021 r. zamiast 3 stycznia 2022 r. Omyłka wynikała z tego, że był to początek roku i producent nieprawidłowo wpisał rok urodzenia zwierząt.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasady przyznawania pomocy, o której przyznanie wnioskowała strona niniejszego postępowania, reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ powołał treść § 13zn rozporządzenia i wyjaśnił, że w przypadku posiadaczy świń, warunkiem przyznania pomocy jest po pierwsze prowadzenie hodowli zwierząt w dniu 15 listopada 2021 r., po drugie do dnia 15 kwietnia 2022 r. zgłoszenie oznakowania świń urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. W opinii organu odwoławczego wskazany powyżej przepis jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
Organ odwoławczy wskazał, że z analizy danych zawartych w bazie IRZ oraz z załączonych akt sprawy wynika, że producent 28 stycznia 2022 r. zgłosił urodzenie 41 sztuk świń, ale urodzonych w dniu 3 stycznia 2021 r., a nie 2022 r. Ponadto w bazie IRZ znajdowało się jeszcze jedno zgłoszenie urodzenia tychże sztuk świń, z prawidłowymi datami, tj. urodzenie 3 stycznia 2022 r. i oznakowanie zwierząt 18 stycznia 2022r., lecz zgłoszenie to zostało złożone po terminie, tj. w dniu 20 kwietnia 2022 r. Wobec powyższego organ I instancji wydając 20 czerwca 2022 r. decyzję w sprawie przyznania pomocy w części odmówił przyznania płatności do 41 sztuk z uwagi na nieterminowe dokonanie zgłoszenia urodzenia tych zwierząt. Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła odwołanie, a następnie w dniu 29 czerwca 2022 r. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie prośbę o wykreślenie zgłoszenia świń do rejestru, które złożyła w dniu 20 kwietnia 2022r., wnosząc jednocześnie o sprostowanie oczywistej omyłki zgłoszenia urodzenia zwierząt, tj. zamiast 3 stycznia 2021 r. winno być 3 stycznia 2022 r.
Wobec powyższego na prośbę rolnika z dnia 29 czerwca 2022 r. organ I instancji anulował zgłoszenie strony z dnia 20 kwietnia 2022r. i wprowadził korektę daty urodzenia 41 sztuk świń z 3 stycznia 2021r. na 3 stycznia 2022 r. uznając tym samym pomyłkę na zgłoszeniu z dnia 28 stycznia 2022r. za błąd oczywisty.
Organ odwoławczy zaznaczył, że rozpatrując niniejszą sprawę należy uwzględnić przepisy zawarte w § 13zn rozporządzenia, jak również przepisy zawarte w:
- Komunikacie Komisji "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (Dz.U.UE.C.2020.91 I/01 z późn. zm.);
- Notyfikacji przez Komisję Europejską programu pomocy państwa nr SA.101500 (2022/N) COVID-19 "Pomoc dla producentów loch wieprzowych, którym grozi utrata płynności finansowej dzięki ograniczeniom na rynku rolnym spowodowane przez COVID-19".
Zgodnie z ww. rozporządzeniem, wnioskowana pomoc jest przyznawana w wysokości 1000,00 zł do każdych 10 sztuk świń (prosiąt) urodzonych w gospodarstwie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r., których oznakowanie zostało zgłoszone Agencji (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt) do dnia 15 kwietnia 2022 r., jednak nie więcej niż 500 000 zł dla producenta świń.
Producent świń może złożyć więcej niż jeden wniosek dotyczący świń urodzonych w jego gospodarstwie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022r., których oznakowanie zostało zgłoszone Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r., przy czym o pomoc do danej sztuki można wnioskować tylko jeden raz. Producent świń może wnioskować o pomoc do pełnej liczby 10 urodzonych świń lub wielokrotności tej liczby.
Natomiast zgodnie z postanowieniami zawartymi w motywie (10) ww. notyfikacji Komisji pomoc w ramach środka może zostać przyznana od momentu powiadomienia o Zatwierdzeniu Komisji najpóźniej do 30 czerwca 2022 r." oraz zgodnie z postanowieniami zawartymi w motywie (39) akapit 5 "Pomoc zostanie przyznana w ramach środka nie później niż 30 czerwca 2022 r., jak pokazano w motywie (10). Środek jest zatem zgodny z pkt 22 lit. d) Ramy tymczasowe.'", tj. uwzględniając zmiany do ww. komunikatu Komisji: "pomoc przyznaje się nie później niż 30 czerwca 2022 r."
Z uwagi na powyższe, organ II instancji stwierdził, że pomimo uznania odwołania, nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej w wyższej wysokości, niż przyznana i wypłacona na mocy decyzji organu I instancji z 20 czerwca 2022 r., ponieważ płatności te mogły być wypłacone do dnia 30 czerwca 2022 r.
W skardze A.L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Organ wydając wyżej wymienioną decyzję narusza zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej. W uzasadnieniu decyzji nr 196/2023 wydanej przez Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi organ przyznał, że pomyłka miała miejsce po stronie organu i zgłoszenie świń nastąpiło w ustawowo określonym terminie. Pomimo tego, organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, czym rażąco narusza słuszny interes obywatela. Skarżący podniósł, że odwołanie złożył 28 czerwca 2022 r. Po złożeniu odwołania dziwnym zbiegiem okoliczności odnalazło się zgłoszenie świń. Zdaniem strony wystarczyłoby, że organ I instancji zastosował art. 132 k.p.a. stanowiący o samokontroli organu, a na pewno zmieściłby się w ramach czasowych, na które powołuje się organ odwoławczy. Organ pierwszej instancji pomimo przesłanek do zastosowania art. 132 k.p.a. nie zastosował go, a gdyby uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nową w ramach samokontroli, to świadczenie mogłoby być wypłacone. Natomiast organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 k.p.a. W świetle zebranego materiału dowodowego, przyznaniu przez organ odwoławczy, że pomyłka nastąpiła przez błędne działanie pracowników Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie organ odwoławczy zamiast art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.pa.
Zdaniem skarżącego oczywistym jest, że 28 stycznia 2022 r. zgłosił urodzenie 41 sztuk świń urodzonych w dniu 3 stycznia 2022 roku. Jego błąd zawarty w zgłoszeniu jest oczywistą omyłką pisarską, która na początku roku kalendarzowego zdarza się bardzo wielu osobom. Pracownicy Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie, mając na uwadze wieloletnią współpracę z jego gospodarstwem, w zaistniałej sytuacji powinni skontaktować się z producentem i wyjaśnić nieścisłości. Prawo nakłada na producenta obowiązek zgłoszenia faktu urodzenia świń w określonym terminie, z czego zawsze się sumiennie i terminowo wywiązuje się. Nielogicznym byłoby zgłaszanie faktu urodzenia świń dopiero po roku czasu od zaistniałego zdarzenia.
Skarżący wskazał, że organ odwoławczy w swojej decyzji powołuje się na ramy czasowe programu pomocowego. Skarżący nie rozumie zatem po co możliwość składania odwołania od decyzji organu administracyjnego I instancji. Jest to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego działania pracowników Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z 24 lutego 2023 r. nr 196/2023 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieruszowie z 20 czerwca 2022 r. nr BP096.8110.2266.2022.EZ/DM o przyznaniu producentowi świń, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19, pomocy finansowej w kwocie 7000 zł, tj. 1490,92 euro i odmowie udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części.
Przy czym odmowę przyznania pomocy finansowej producentowi świń organ I instancji uzasadnił tym, że z analizy zdarzeń w systemie rejestracji zwierząt wynika, że producent zgłosił oznakowanie 41 świń (urodzonych w gospodarstwie w dniu 3 stycznia 2022 r., oznakowanych 18 stycznia 2022 r.) po terminie, tj. w dniu 20 kwietnia 2022 r. zamiast do 15 kwietnia 2022 r. A zatem nie kwalifikują się one do przyznania pomocy.
Na prośbę rolnika z dnia 29 czerwca 2022r. organ I instancji anulował zgłoszenie strony z dnia 20 kwietnia 2022r. i wprowadził korektę daty urodzenia 41 sztuk świń z 3 stycznia 2021 r. na 3 stycznia 2022 r. uznając tym samym pomyłkę na zgłoszeniu z dnia 28 stycznia 2022r. za błąd oczywisty.
Natomiast organ II instancji stwierdził, że pomimo uznania odwołania za zasadne, nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej w wyższej wysokości niż przyznana i wypłacona skarżącemu na mocy decyzji organu I instancji z 20 czerwca 2022 r., ponieważ płatności te mogły być wypłacone do dnia 30 czerwca 2022 r. Organ powołał się na Komunikat Komisji "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (Dz.U.UE.C.2020.91 I/01 ze zm.) oraz notyfikację przez Komisję Europejską programu pomocy państwa nr SA.101500 (2022/N) COVID-19 "Pomoc dla producentów loch wieprzowych, którym grozi utrata płynności finansowej dzięki ograniczeniom na rynku rolnym spowodowane przez COVID-19".
Przechodząc do oceny prawidłowości odmowy przez organy wnioskowanej pomocy w części, należy w pierwszej kolejności podnieść, że warunki i tryb udzielania pomocy producentom świń, którym zagrażała utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID- 19, określa § 13zn rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z treścią § 13zn ust. 1 rozporządzenia, w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi świń:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014;
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19;
4) który w dniu 15 listopada 2021 r. prowadził gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym były utrzymywane świnie;
5) który zgłosił Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r., zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie świń urodzonych w jego gospodarstwie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.
Aby wnioskowana pomoc została przyznana wszystkie powyżej wymienione przesłanki należy spełnić łącznie.
Wniosek o przyznanie pomocy należało złożyć do dnia 29 kwietnia 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń.
Wysokość pomocy wynosiła 1.000 zł do każdych 10 sztuk świń, jednak nie więcej niż 500.000 zł dla producenta świń.
Treść wniosku oraz konieczne załączniki określał ust. 5 § 13zn rozporządzenia.
Należy również w tym miejscu zwrócić uwagę na obowiązki producenta świń, wynikające z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jedn. Dz. U. 2021 r. 1542) - obowiązującej na dzień urodzenia 41 świń w gospodarstwie skarżącego. Mianowicie posiadacz świń jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura w terminie 7 dni: 1) zwiększenie lub zmniejszenie liczebności stada, z wyjątkiem urodzenia, przywozu z państw trzecich albo państw członkowskich, 2) ubój zwierzęcia gospodarskiego - z podaniem liczby zwierząt, które przybyły lub ubyły ze stada, oraz miejsca pochodzenia lub przeznaczenia zwierzęcia. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy oznakowanie zwierząt gospodarskich polega na wytatuowaniu świni numeru identyfikacyjnego świni albo założeniu na małżowinę uszną kolczyka z numerem identyfikacyjnym świni.
W myśl art. 18 ust. 1 ustawy numer identyfikacyjny świni:
1) jest numerem siedziby stada, w której zwierzę się urodziło, albo innej siedziby stada, w której zwierzę przebywało powyżej 30 dni;
2) umożliwia określenie miejsca jej pochodzenia;
3) jest przechowywany w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych.
Stosownie do treści art. 20 ust. 2 ustawy posiadacz świni, z zastrzeżeniem art. 22: 1) jest obowiązany oznakować świnię numerem identyfikacyjnym zgodnym z numerem siedziby stada, w której świnia się urodziła, przez założenie na małżowinę uszną kolczyka z tym numerem albo wytatuowanie tego numeru przed opuszczeniem przez to zwierzę tej siedziby stada, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia urodzenia tego zwierzęcia; 2) zgłasza kierownikowi biura fakt oznakowania świni zgodnie z pkt 1, w terminie 7 dni od dnia oznakowania, określając liczbę oznakowanych zwierząt.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi świń - któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVlD-19 oraz który zgłosił Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r. oznakowanie świń urodzonych od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. - beneficjent oświadczył w sekcji X, że w okresie od dnia 15 listopada 2021r. do dnia 31 marca 2022 r. w jego gospodarstwie urodziło się 110 świń. Z karty kontroli wizualnej wniosku wynika, że wniosek został złożony zgodnie z właściwością miejscową, w terminie, został zaznaczony cel złożenia wniosku, wszystkie obowiązkowe pola we wniosku zostały wypełnione, wniosek został podpisany oraz do wniosku dołączono wszystkie zadeklarowane załączniki.
Natomiast z "Karty weryfikacji wniosku" z 19 kwietnia 2022 r., sprawdzonej 11 maja 2022 r., wynika, że dwóch pracowników organu (pracownik merytoryczny i pracownik kontrolujący) stwierdziło, iż wnioskodawca po raz pierwszy wnioskuje o przyznanie pomocy na podstawie § 13zn rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Wniosek o pomoc wpłynął do ARiMR w terminie (tj. do dnia 29 kwietnia 2022 r.). Ponadto w ww. karcie wpisano, że z wniosku wynika, że producent świń, zgodnie z oświadczeniem zawartym w sekcji X wniosku oraz zgodnie z danymi posiadanymi przez Kierownika BP, wnioskuje o udzielenie pomocy do świń urodzonych nie wcześniej niż od dnia 15 listopada 2021 r. i nie później niż do dnia 31 marca 2022 r. oraz których oznakowanie zgłoszono ARiMR do 15 kwietnia 2022 r.
Zauważyć również należy, że z "Karty weryfikacji wniosku" wynika, że wniosek jest kompletny, poprawny, kwalifikuje się do przyznania pomocy, nie wymaga uzupełnienia braków formalnych, nie wymaga złożenia wyjaśnień/poprawy oraz nie kwalifikuje się do odmowy.
Z dalszej części "Karty weryfikacji wniosku" wynika, że 20 czerwca 2022 r. stwierdzono, w wyniku weryfikacji liczby świń (prosiąt) jaka może zostać objęta pomocą w oparciu o dane zawarte w IRZ, iż liczba świń, do których może zostać przyznana pomoc wynosi 73 sztuki. Natomiast w uwagach wskazano, że producent zgłosił oznakowanie 41 świń po terminie, tj. w dniu 20 kwietnia 2022 r. W związku z tym nie kwalifikują się one do przyznania pomocy.
Istotne znaczenie w sprawie ma także to, że skarżący faktycznie w dniu 28 stycznia 2022 r., a więc z zachowaniem terminu, o którym mowa w § 13zn ust. 1 pkt 5 rozporządzenia (tj. do dnia 15 kwietnia 2022 r.) zgłosił Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Wieruszowie na formularzu "Zgłoszenie oznakowania świń urodzonych" urodzenie w jego gospodarstwie 41 świń, wskazując datę urodzenia 3 stycznia 2021 r. i datę oznakowania 27 stycznia 2022 r. Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, w ocenie Sądu przyjęcie, że skarżący nie dokonał zgłoszenia oznakowania 41 świń w terminie z powodu błędnego wpisania roku urodzenia jest nieprawidłowe. Niewątpliwie była to oczywista omyłka, którą organ powinien zauważyć już podczas weryfikacji wniosku. Trudno bowiem uznać, wobec ww. przepisów ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, że skarżący dokonał zgłoszenia oznakowania świń ponad rok od zdarzenia, tj. od ich urodzenia, a przynajmniej wymagało to wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień. Zauważyć też należy, że w "Zgłoszeniu oznakowania" istnieje rozbieżność pomiędzy rokiem urodzenia a rokiem oznakowania świń. Ostatecznie w dalszych zgłoszeniach i w uzasadnieniu decyzji przyjęto, że oznakowanie 41 świń miało miejsce 18 stycznia 2022 r. Skarżący wyjaśnia, że oczywiste omyłki w zgłoszeniu z 28 stycznia 2022 r, wynikały również z braku możliwości wejścia do budynku ARiMR w związku z epidemią COVID-19 i zweryfikowania zgłoszenia.
Niewątpliwie jedną z przesłanek niezbędną do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej przez skarżącego było właśnie zgłoszenie do dnia 15 kwietnia 2022 r. oznakowania świń urodzonych w gospodarstwie producenta od dnia 15 listopada 2021 r. do 31 marca 2022 r. Niezbędnym było zatem ustalenie, czy skarżący w określonej w rozporządzeniu dacie dokonał zgłoszenia i czy dotyczy świń urodzonych we wskazanym okresie. Zdaniem Sądu, organ I instancji nieprawidłowo wywiódł brak spełnienia przez stronę powyższego warunku koniecznego do przyznania wnioskowanej pomocy. W oparciu o dane wynikające z bazy IRZ nieprawidłowo ustalił, że strona dokonała zgłoszenia 41 świń wskazanych we wniosku po terminie. Nieprawidłowa weryfikacja wniosku już na pierwszym etapie kontroli nie może obciążać producenta, nawet jeśli zgłoszenie nie zostało prawidłowo wypełnione, gdyż zawiera oczywista omyłkę. Karta weryfikacji wniosku przewiduje możliwość poprawy wniosku i złożenia wyjaśnień, o czym była mowa powyżej. Nawet, jeżeli dopiero 20 czerwca 2022 r. zauważono rozbieżności w systemie IRZ, to był czas na zweryfikowanie danych przez producenta.
Organ I instancji i tak na wniosek skarżącego anulował zgłoszenie strony z dnia 20 kwietnia 2022 r. i wprowadził korektę daty urodzenia 41 sztuk świń z 3 stycznia 2021 r. na 3 stycznia 2022 r., uznając tym samym pomyłkę w zgłoszeniu z dnia 28 stycznia 2022 r. za błąd oczywisty.
Oznacza to, że skarżący spełnił warunki otrzymania pomocy wymienionej w § 13zn ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia.
Zdaniem Sądu, organ II instancji w takim stanie faktycznym przyjął, że nie ma sporu co do okoliczności spełnienia przez producenta - skarżącego łącznie wszystkich przesłanek umożliwiających mu przyznanie pomocy finansowej jako producentowi świń i uznał odwołanie strony za uzasadnione. Jednocześnie jednak organ odwoławczy, powołując się na ww. Komunikat Komisji oraz notyfikację przez Komisję Europejską programu pomocy państwa nr SA.101500, wskazał, że nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej w wyższej wysokości niż przyznana i wypłacona skarżącemu na mocy decyzji organu I instancji z 20 czerwca 2022 r., ponieważ płatności te mogły być wypłacone do dnia 30 czerwca 2022 r.
Organ nie wziął pod uwagę, że powołany Komunikat Komisji (kilka razy zmieniany) - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 jest adresowany do państw członkowskich, a nie do podmiotów indywidualnych. Wykaz programów pomocowych notyfikowanych przez Komisję Europejską dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych lub rybołówstwa i akwakultury, którzy ucierpieli w wyniku COVID-19 również jest skierowany do państw członkowskich. W myśl motywu 4 Komunikatu - Monitorowanie i sprawozdawczość -
pkt 105 i pkt 106 (zmienionych i według numeracji ustalonej przez pkt 42 i 43 komunikatu z dnia 13 października 2020 r. (Dz.U.UE.C.2020.340I.1) zmieniającego nin. komunikat z dniem 13 października 2020 r.) - Państwa członkowskie muszą przedłożyć Komisji wykaz środków, które wprowadzono w życie w ramach programów zatwierdzonych na podstawie niniejszego komunikatu, do dnia 30 czerwca 2022 r. Państwa członkowskie muszą zapewnić prowadzenie szczegółowych rejestrów dotyczących pomocy udzielanej na podstawie niniejszego komunikatu. Rejestry te muszą zawierać wszelkie informacje konieczne do stwierdzenia, że niezbędne warunki zostały spełnione; należy je przechowywać przez okres dziesięciu lat od udzielenia pomocy i przekazać Komisji na żądanie.
Zgodnie z motywem 5 Komunikatu - Przepisy końcowe - pkt 111 - po wyraźnym i pełnym zgłoszeniu środków, o których mowa w niniejszym komunikacie, Komisja, w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi, zapewnia szybkie przyjęcie decyzji. Państwa członkowskie powinny jak najszybciej i jak najbardziej szczegółowo poinformować Komisję o swoich zamiarach i zgłosić jej plany zastosowania opisanych środków. Komisja zapewni państwom członkowskim wytyczne i pomoc w tym procesie.
Wprawdzie program pomocy państwa nr SA.101500 obowiązuje od 31 stycznia 2022 r. do 30 czerwiec 2022 r., jednakże nie oznacza to, że przestaje z tą datą obowiązywać określona procedura przyznawania pomocy finansowej, a tym samy producent pozbawiony zostaje możliwości składania środków zaskarżenia w sytuacji odmowy przyznania mu tej pomocy, jeżeli w przewidzianym terminie wystąpił z wnioskiem o jej udzielenie.
§ 13zn ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nadal obowiązuje i wszystkie wnioski o pomoc finansową złożone na jego podstawie podlegają rozpatrzeniu z uwzględnieniem przesłanek w nim przewidzianych. Wśród tych przesłanek nie zostało przewidziane, że płatności te muszą być wypłacone do dnia 30 czerwca 2022 r. To, że w decyzji z 31 stycznia 2022 r. Komisja określiła, że pomoc dla państwa członkowskiego zostanie przyznana w ramach środka nie później niż do 30 czerwca 2022 r. nie oznacza, że producentowi świń (podmiotowi indywidualnemu) pomoc finansowa po tej dacie nie może zostać przyznana, jeżeli spełnia warunki do jej przyznania.
W tym miejscu przypomnieć należy, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie, merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Przyjąć zatem należy, że organ II instancji uprawniony jest do wprowadzenia nowych aspektów uzasadnienia decyzji. Powyższe wynika z opisanego wyżej obowiązku organu odwoławczego do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie jest kwestią sporną w judykaturze, że organ odwoławczy może zawrzeć w uzasadnieniu "nową" argumentację, nawet jeśli byłaby ona odmienna od argumentacji zawartej w decyzji organu I instancji.
W realiach kontrolowanej sprawy Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi inaczej ocenił ustalone przez organ I instancji okoliczności przyjmując, że odwołanie jest uzasadnione. Jednocześnie uznał, że nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej w wyższej wysokości, ponieważ płatności te mogły być wypłacone do dnia 30 czerwca 2022 r. Z tego względu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że w wyniku jej uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Organ odwoławczy ma prawo, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przyznać pierwszeństwo i tym samym decydujące znaczenie innym niż organ I instancji faktom, a następnie z ich perspektywy wywieźć istnienie bądź brak przesłanek koniecznych do otrzymania żądanej pomocy, jednakże w ocenie Sądu w niniejszej sprawie ustalenie tych faktów nastąpiło z naruszeniem reguł prawa procesowego, w tym art. 7 i 77 k.p.a., bez uwzględnienia danych dostępnych organowi.
Uzasadnienie decyzji przedstawia błędny tok rozumowania organu odwoławczego oraz ocenę dowodów, jak również analizę zarzutów przedstawionych w odwołaniu, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy nie sprostał wyżej opisanym regułom.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ naruszył w sprawie zarówno przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., jak i przepisy prawa materialnego, tj. § 13zn ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności brak podstaw do uznania, że nie ma możliwości przyznania pomocy finansowej producentowi świń po 30 czerwca 2022 r.
A.M.