III SA/Łd 266/25

III SA/Łd 266/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Katarzyna Ceglarska-Piłat /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 42, art. 43, 44 par. 1 i 2, art. 58 par. 1 i 2, art. 129 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 30 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, w składzie następującym: po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 marca 2025 roku nr SKO.4121.14-15.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 marca 2025 r., S.K.O.4121.14-15.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: "SKO", "Kolegium") po rozpatrzeniu wniosku M. O. działając na podstawie art. 59 w zw. z art. 58, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570, dalej: "u.s.k.o."):
1. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, znak: DO-PJR-III.5430.2.361.2011, z dnia 28 września 2011 r., w sprawie zatrzymania M. O. prawa jazdy kat. AB nr [...] serii [...] wydanego w dniu 2 lutego 1996 r.;
2. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, znak: DO-PJR-III.5430.2.361.2011, z dnia 28 września 2011 r. w sprawie zatrzymania M. O. prawa jazdy kat. AB nr [...] serii [...] wydanego w dniu 2 lutego 1996 r.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 września 2011 r., znak: DO-PJR-III.5430.2.361.2011, Prezydent Miasta Łodzi zatrzymał M. O. prawo jazdy kat. AB nr [...] serii [...] wydane 2 lutego 1996 r. wobec uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie uprawnieniu i terminie do złożenia odwołania oraz została skierowana na znany organowi adres zamieszkania M. O., tj. Ł. ul. [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2024 r., SKO-4121.46-47.2024, odmówiło uwzględnienia odwołania M. O. złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 29 września 2011 r. oraz stwierdziło uchybienie do jego wniesienia, wskazując na prawne i faktyczne motywy swojego stanowiska. W treści postanowienia SKO wskazało, że powyższa decyzja została ww. doręczona w trybie art. 44 k.p.a. 24 września 2011 r. zatem termin wniesienia odwołania zgodnie z art. 129 § k.p.a. upłynął 8 października 2011 r. Organ uznał, że wniosek ww. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania złożony wraz z samym odwołaniem 3 kwietnia 2024 r. nie może być uwzględniony bowiem wnioskujący twierdząc, że w dacie doręczenia mu decyzji 24 września 2011 r. przebywał pod adresem na który skierowano decyzję, nie wykazał, braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Organ uznał, że czasowe nieprzebywanie w miejscu zamieszkania nie wykluczało możliwości odbioru przez niego przesyłki a następnie złożenia odwołania.
W dniu 26 maja 2024 r. M. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, w której wskazał, iż faktycznym miejscem jego zamieszkania były w zależności od okresu adresy: Ł., ul. [...] bądź Ł., ul. [...]. W dacie przyjętej przez organ jako data doręczenia decyzji pod adresem Ł., ul. [...] nie zamieszkiwał ani nie przebywał. Do skargi dołączył kserokopię umowy z 10 lutego 2011 r. najmu mieszkania położonego w Ł., ul. [...]., co do której w odpowiedzi na skargę SKO wskazało, że załączony dokument, jako kserokopia, nie może stanowić dowodu w sprawie zwłaszcza, że nie wiadomo czy umowa ta obowiązywała do 28 września 2024 r.
Wyrokiem z dnia 24 października 2024 r., III SA/Łd474/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi winno ponad wszelką wątpliwość ustalić, pod jakim adresem w dacie wydania zaskarżonej decyzji faktycznie zamieszkiwał skarżący.
W uzasadnieniu postanowienia z 5 marca 2025 r. S.K.O.4121.14-15.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskazało, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy a zgodnie z § 2 art. 58 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu wniósł w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Prezydent Miasta Łodzi po wydaniu w dniu 28 września 2011 r. zaskarżonej decyzji skierował ją na adres [...] Ł., ul. [...]. Przedmiotowa przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacjami: "Awizowano", "Awizo powtórne", "Adresata nie zastałem", "Zwrot – nie podjęto w terminie" oraz że orzekając w przedmiotowej sprawie organ jest związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2024 r., III SA/Łd 474/24.
SKO przywołując wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2006 r., IV SA/Wa 2355/05, zaznaczyło, że warunkiem zastosowania przepisu art. 44 k.p.a. – ustanawiającego instytucję tzw. doręczania zastępczego – jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. bądź też aby w trakcie trwającego postępowania administracyjnego dokonał zmiany adresu nie informując o tym fakcie organu. SKO zrelacjonowało czynności podejmowane w celu weryfikacji miejsca zamieszkania M. O. na dzień wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy tj. 28 września 2011 r. 18 lutego 2025 r. wystąpiło do Urzędu Skarbowego Ł. właściwego miejscowo dla wszystkich ewentualnych adresów zamieszkania M. O. (tj. Ł., ul. [...], Ł., ul. [...] oraz Ł., ul. [...]) z prośbą o udzielenie informacji, czy ww. składał zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2011, a jeśli tak, to jaki adres zamieszkania wskazał. Z informacji Urzędu wynikało, że ww. zeznania podatkowego za 2011 r. nie złożył, a na 28 września 2011 r., figurował jako zamieszkały pod adresem: Ł., ul. [...]. Ustalenia co do ww. adresu zamieszkania M. O. w ocenie organu potwierdziła również dokumentacja z Centrum Świadczeń Socjalnych, w której Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Ł. w informacji o stanie egzekucji i przyczynach bezskuteczności z 11 sierpnia 2011 r., stwierdził że według danych biura ewidencji ww. zameldowany jest na pobyt stały pod adresem w Ł. przy ul. [...], lecz nie przebywa tam bowiem zamieszkuje przy ul. [...]. Wymieniony adres widniał również w informacji komornika o stanie egzekucji i przyczynach bezskuteczności z dnia 6 października 2010 r. 17 lutego 2025 r. SKO wezwało M. O. do doręczenia zaświadczenia z urzędu miasta potwierdzającego miejsce zameldowania w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz zeznania podatkowego PIT za 2011 r. W odpowiedzi z 3 marca 2025 r. ww. oświadczył, iż wobec upływu 5 lat zeznania za 2011 r. nie posiada, a 28 września 2011 r. nie był nigdzie zameldowany, natomiast zamieszkiwał w Ł. przy ul. [...], na dowód czego załączył umowę najmu. Odnosząc się do tej umowy SKO ponownie uznało, że umowa jako będąca kolorową kserokopią a nie oryginałem nie może stanowić skutecznego dowodu potwierdzającego fakt zamieszkiwania pod wskazanym w niej adresem a ponadto skoro została zawarta 10 lutego 2011 r. to nie wiadomo, czy obowiązywała do dnia wydania decyzji bowiem skoro wynajmującemu przysługiwało prawo jej wypowiedzenia. Organ wskazał, że chociaż przedmiotem najmu był lokal przy ul. [...] i tam właśnie przebywać miał odwołujący, to w treści odwołania wskazał on, iż faktycznym adresem jego zamieszkania był lokal przy ul. [...]. W oparciu o powyższe SKO przyjęło, że M. O. w spornym okresie zamieszkiwał w Ł., ul. [...], pod który zaskarżona decyzja została mu doręczona prawidłowo, wskazał również, że analiza adresów zamieszkania ww. stwarza wrażenie, że w celu uchylenia się od skutków zatrzymania prawa jazdy, zmienia on je utrudniając organom wypełnianie ustawowych obowiązków. Organ podkreślił, że jego rolą nie jest poszukiwanie aktualnego miejsca zamieszkiwania osoby lecz dokonanie w tym zakresie ustaleń faktycznych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ten w kontekście całokształtu zachowań strony, zgromadzonych dokumentów oraz zasad logicznego myślenia w przedmiotowej sprawie jest jasny. W oparciu o powyższą konstatację Kolegium uznało, iż zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 września 2011 r. o zatrzymaniu M. O. prawa jazdy została mu skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 24 września 2011 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania, zgodny z art. 129 § 2 k.p.a. a więc 14 dni od dnia doręczenia, upłynął w dniu 8 października 2011 r. Skoro M. O. skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do złożenia środka odwoławczego i złożył odwołanie pismem nadanym 6 kwietnia 2024 r. to tym samym uczynił to z oczywistym uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
W wyniku analizy wniosku ww. o przywrócenie terminu do jego wniesienia odwołania i powołanych w nim okoliczności Kolegium nie uwzględniło go i postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wskazuje 4 przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione łącznie, m.in. stanowi, że strona musi uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę , która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą, powódź, pożar. Przykładowe wyliczenie wskazuje, że chodzi o nadzwyczajne przeszkody, których strona doznała w okresie terminu do złożenia odwołania, a których nie mogła w zakreślonym terminie przezwyciężyć. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). SKO uznało, że okoliczności, na jakie powołuje się strona nie spełniają warunku uprawdopodobnienia przez nią braku winy, tj. że przy dołożeniu staranności nie była w stanie wnieść odwołania w ustawowym terminie przy użyciu środków i sił normalnie dostępnych. W ocenie organu próba wywołania wrażenia, że strona nie zamieszkiwała ona pod adresem Ł., ul. [...], na który skierowano do niej zaskarżoną decyzję, lecz okresowo pod innymi adresami, przez co nie miała możliwości odbioru korespondencji jako nie potwierdzona żadnym skutecznym dowodem jest niezasadna. Gdyby hipotetycznie przyjąć że M. O. faktycznie przebywał czasowo pod innym adresem niż ul. [...], to jego obowiązkiem było powiadomienie organu, tym bardziej, że miał wiedzę o toczących się postępowaniach administracyjnych i komorniczych. Niefrasobliwy sposób postępowania lekceważący wymóg odebrania przesyłki powinien łączyć się, że świadomością konieczności poniesienia konsekwencji domniemania doręczenia – materiał zebrany w sprawie pozwala wywieść wniosek, że strona poprzez własne niczym nieusprawiedliwione zaniechania nie podejmowała przez 14 dni awizowanych przez pocztę przesyłek, a następnie w okresie kolejnych dni nie złożyła odwołania od decyzji.
M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 5 marca 2025 r., S.K.O.4121.14-15.2025, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżając je w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez SKO. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił niezgodność z prawem polegającą na tym, że:
1. przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez SKO, brało udział dwóch tych samych członków składu, którzy brali udział w wydaniu postanowienia z 23 kwietnia 2024 r. w sprawie S.K.O.4121.46-47.2024, które następnie zostało uchylone przez WSA w Łodzi wyrokiem z 24 października.2024 r. w sprawie III SA/Łd 474/24, t.j. M.A. i J. P.. Ww. członkowie nie powinni brać udziału przy ponownym rozpoznaniu sprawy bo w takiej sytuacji zachodzi bardzo duże prawdopodobieństwo stronniczości i braku obiektywizmu. Wyłączenie ich przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinno nastąpić z urzędu lub sami powinni złożyć oświadczenia o ich wyłączenie, czego nie uczynili.
2. dokonanie błędnego i hipotetycznego ustalenia faktycznego adresu jego zamieszkania w dacie próby doręczenia mu korespondencji kierowanej na adres: Ł., ul. [...], w sytuacji gdy faktycznym adresem jego zamieszkania była Ł., ul. [...] co potwierdza umowa najmu, której SKO nie dał wiary. Kolegium nie odniosło się w zaskarżonym postanowieniu do okoliczności braku próby doręczenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na drugi znany adres wynikający z akt osobowych, tj. Ł., ul.
[...], ani dlaczego nie ponowiono próby doręczenia decyzji na kolejny adres, jeżeli korespondencja nie została przez skarżącego podjęta pod adresem: Ł., ul. [...]
Wskazał, że jako skarżący nie musi udowadniać, a jedynie wykazać że w dacie próby doręczenia korespondencji na dany adres, w tym czasie faktycznie mieszkał i przebywał pod innym adresem, niż adres na który była kierowana do niego korespondencja, która została uznana za doręczoną w sposób zastępczy. Ponieważ składając umowę najmu obalił domniemanie doręczenia zastępczego pod adresem: Ł., ul. [...] zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że w dacie próby doręczenia mu korespondencji na ww. adres właśnie tam na stałe mieszkał i przebywał. Skargę złożoną przez M. O. poparł profesjonalny pełnomocnik.
W odpowiedzi na skargę z dnia 16 kwietnia 2025r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało argumentację prawną zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie.
W oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłącza od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej osobę, która w przeszłości wydała zaskarżoną decyzję (kontrola nadzwyczajna), nie odnosi się natomiast do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź rozpatrzenia środka odwoławczego. Żaden przepis prawa nie nakazuje z urzędu wyłączyć się pracownikowi od orzekania w sprawie w trybie zwykłym. W ocenie organu twierdzenia skarżącego o zamieszkiwaniu pod innym adresem niż Ł., ul. [...] nie zostały poparte żadnym wiarygodnym dowodem, a biorąc pod uwagę konsekwencje, jakie wiążą się z zatrzymaniem prawa złożone są jedynie w celu zwolnienia się z ich poniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że ponieważ w rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie, Sąd mając na uwadze dyspozycję art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Przystąpienie do kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 września 2011 r. znak: DO-PJR-III.5430.2.361.2011 dotyczącego zatrzymania M. O. prawa jazdy wymagało porządkującego zwrócenia uwagi na oczywistą omyłkę organu w określeniu jej daty – decyzja ta w istocie została bowiem wydana nie "28 września" 2011 roku, a 28 sierpnia 2011r. Na powyższe wskazuje nie tylko odręczny dopisek podinspektora-pracownika organu (nazwisko jest nieczytelne) na dole 1. strony decyzji "wpis 30.08.11" ale również chronologia czynności dotyczących jej doręczenia adresatowi przez organ. Gdyby uznać, że data decyzji jest prawidłowa to nie byłoby możliwe wyekspediowanie jej za pośrednictwem urzędu pocztowego, tak aby była powtórnie awizowana 17 września 2011 r. i doręczona – co prawidłowo wskazał organ – w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 24 września 2011 r. Jednocześnie punktem wyjścia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia SKO z dnia 5 marca 2025 r., winno było być ustalenie, czy skarżącemu skutecznie doręczono decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o zatrzymaniu ww. prawa jazdy.
W toku analizy sprawy Sąd nie stwierdził żadnego z zarzucanych w skardze naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Wbrew zarzutom strony organ podjął wszelkie czynności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego a następnie dokonał jego wnikliwej i wszechstronnej analizy odnosząc się do regulacji prawnych warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania, dokonując wyważenia zarówno słusznego interesu strony jak i interesu społecznego. Powyższe stanowiło jednocześnie pełną realizację związania organu oceną prawną i wskazaniami co do sposobu załatwienia sprawy wyrażoną przez Sąd, który rozpoznawał sprawę III SA/Łd474/24.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w kwestii odmowy przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2000 ze zm.).
Przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W przepisie tym zostały ustanowione cztery przesłanki, przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy, wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Wprawdzie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o danym fakcie, to jednak uprawdopodobnienie winno prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. Analizując kwestię wielości adresów wskazywanych przez skarżącego w toku postępowania jako jego adresy zamieszkania jako zasadniczą dla wyjaśnienia sprawy należało uznać kwestię wynikającą z doręczenia M.O. w dniu 20 lipca 2011 r. na adres Ł., ul. [...] zawiadomienia Prezydenta Miasta Łodzi nr PJR.I.5430.2.361.2011 z 1 lipca 2011 r. wydanego w oparciu o art. 61 § 1 k.p.a. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy. Odebranie zawiadomienia przesłanego mu w przesyłce listowej nr [...] i pierwotnie awizowanego, M. . potwierdził własnoręcznym podpisem 20 lipca 2011 r. W treści ww. pisma został on powiadomiony nie tylko o podstawie prawnej prowadzenia czynności, o trybie wydania i charakterze ww. decyzji jak i terminie złożenia wyjaśnień ale przede wszystkim o obowiązku zawiadomienia przez strony i ich pełnomocników organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. Ww. został pouczony również, że w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny na podstawie art. 41 k.p.a.
Na podstawie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zgodnie z art. 44 § 2 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3 art. 44 k.p.a. stanowi, że przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Na podstawie art. 44 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zdaniem Sądu organ trafnie przyjął, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż adres: ul. [...], [...] Ł. był adresem pod którym zarówno w dacie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (uwzględniającej ocenę Sądu w kwestii zaistnienia również oczywistej omyłki organu w określeniu miesiąca), jak i jej prawidłowego doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. M. O. zamieszkiwał, a nawet jeśli nawet czasowo tam nie przebywał, to o zmianie miejsca zamieszkania powinien był powiadomić organ.
Adres ten wskazany został, jako miejsce zamieszkania skarżącego we wrześniu 2011 r., nie tylko – co prawidłowo stwierdziło Kolegium – przez Urząd Skarbowy Ł., w dokumentacji egzekucyjnej Komornika Sądowego ale i przez Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł.(w piśmie z 27 czerwca 2011 r.), które wpłynęło do Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów 29 czerwca 2011 r. (zwrócono się w nim o ustalenie, czy dłużnik M. O. posiada prawo jazdy, a w przypadku jego posiadania – o podjęcie czynności zmierzających do zatrzymania tegoż prawa jazdy).
Z informacji Komornika Sądowego z 11 sierpnia 2011 r. wynikało, że adresem zamieszkania M. O. nie jest podawany przez niego adres wynikający z przedstawionej umowy najmu ul. [...].[...] Ł., pod którym zamieszkiwała B. O. wraz z dziećmi ww., ani adres zameldowania – [...], co do którego pod tym adresem podlegał on ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Podobnie jako faktycznego miejsca zamieszkania ww. nie można było uznać adresu: ul. [...] [...] Ł., wskazanego w karcie kierowcy oraz wymienionego przez niego w odwołaniu od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodzić należy się, że stwierdzenia przez organ skutecznego doręczenia ww. decyzji w dniu 24 września 2011 r. na adres: na adres: ul. [...] w Ł. nie mogła podważyć przedstawiona przez skarżącego kserokopia umowy najmu lokalu przy ul. [...] [...] Ł. zawarta 10 lutego 2011 r. zwłaszcza, że w świetle ustaleń Komornika Sądowego nie tylko nie jest pewne czy obowiązywała ona w dacie decyzji w stosunku do ww. ale że faktycznie mieszkały tam inne osoby.
Tym samym Sąd podzielił stanowisko organu, że termin do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, zgodny z art. 129 § 2 k.p.a. a więc 14 dni od dnia doręczenia, upłynął dla skarżącego w dniu 8 października 2011 r.
Na akceptację zasługiwało przyjęcie przez organ w zaskarżonym postanowieniu, że M. O. nie przedstawił żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy w złożeniu odwołania od decyzji dopiero w dniu 6 kwietnia 2024 r., do którego dołączył wniosek o przywrócenie terminu jego wniesienia. Nawet jeśli skarżący czasowo nie był obecny w miejscu zamieszkania ul. [...], [...] Ł., to przy dochowaniu należytej staranności i dbałości o własne interesy jako strona postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie był pozbawiony możliwości odbioru kierowanej do niej urzędowej korespondencji. Słusznie organ podkreślił, że jeśli strona mając świadomość, że powinna poinformować organ o zmianie miejsca zamieszkania, lekceważy ten fakt i nie organizuje swoich czynności życiowych w ten sposób, by odebrać przesyłkę w ramach ww. toczącego się postępowania, to musi mieć również świadomość negatywnych skutków swojego zaniechania, w tym domniemania doręczenia. Podzielić należy pogląd prawny wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006r. (sygn. akt III CZ 28/06, LEX nr 188379), według którego chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, to jednak nie oznacza to, że może ono w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skarżącego odnoszący się do udziału w rozpoznaniu sprawy tych samych osób, które brały udział w wydaniu postanowienia z 23 kwietnia 2024 r. bowiem w oparciu o art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. brak było podstaw do ich wyłączenia jako pracowników organu. Przepis stanowi gwarancję bezstronnego załatwiania spraw administracyjnych poprzez odsunięcie od załatwiania sprawy takiego pracownika, który jest powiązany z jedną ze stron albo który z innego powodu jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy w określony sposób. Jakkolwiek zgodzić się należy, że nakaz wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.), ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady obiektywizmu (art. 7) oraz zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) to niewątpliwie nie odnosi się wprost do sytuacji, w której zapadło kwestionowane przez skarżącego postanowienie bowiem w sprawie nie zachodziły przesłanki wyłączenia. Uchylenie decyzji czy postanowienia nie może powodować – gdy sprawa ponownie wróci do organu – zakazu wykonywania czynności w toczącym się postępowaniu przez tych pracowników, co poprzednio, skoro w takiej sytuacji nie kontrolują oni prawidłowości własnej decyzji czy tak jak miało to miejsce w analizowanej sprawie – postanowienia.
Ponieważ Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i rzetelnej ocenie, ustalając na jego podstawie poprawny stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia żaden z zarzutów skargi M. O. nie zasługiwał na uwzględnienie. Jednocześnie wobec niestwierdzenia uchybień przepisom obowiązującego prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
a.kr.