III SA/Łd 258/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę beneficjenta funduszy unijnych na decyzję o zwrocie środków, uznając je za niekwalifikowalne z powodu zajęcia komorniczego i przeznaczenia na cele niezwiązane z projektem.
Sprawa dotyczyła skargi beneficjenta funduszy unijnych na decyzję o zwrocie kwoty 23 649,90 zł wraz z odsetkami. Środki te zostały zajęte przez komornika u uczestniczki projektu i przeznaczone na spłatę jej prywatnego długu, co zdaniem organów i sądu stanowiło naruszenie procedur i warunków umowy o dofinansowanie. Sąd uznał, że nawet podjęcie przez beneficjenta działań windykacyjnych nie zwalnia go z odpowiedzialności za zwrot niekwalifikowalnych wydatków, gdyż ryzyko to ponosił on na mocy umowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję o zwrocie przez beneficjenta kwoty 23 649,90 zł wraz z odsetkami. Środki te pochodziły z funduszy unijnych przeznaczonych na projekt "Własny biznes szansą na lepszą przyszłość - edycja II". Uczestniczka projektu, R.S., otrzymała dotację i wsparcie pomostowe, jednak część tych środków została zajęta przez komornika na poczet jej prywatnych długów. Organy administracji uznały, że przeznaczenie środków na spłatę długu stanowiło naruszenie procedur kwalifikowalności wydatków, określonych w umowie o dofinansowanie oraz Wytycznych. Sąd podzielił to stanowisko, podkreślając, że beneficjent ponosił ryzyko związane z realizacją projektu i był zobowiązany do zwrotu niekwalifikowalnych wydatków, nawet jeśli podjął działania windykacyjne wobec uczestniczki, które okazały się bezskuteczne. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące błędnej interpretacji umowy i naruszenia przepisów postępowania, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, środki te nie mogą być uznane za kwalifikowalne, ponieważ zostały przeznaczone na cele niezwiązane z realizacją projektu i naruszają warunki umowy o dofinansowanie oraz Wytyczne.
Uzasadnienie
Przeznaczenie środków unijnych na spłatę prywatnego długu uczestniczki projektu, zamiast na cele związane z uruchomieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej, stanowi naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie i Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków. Nawet podjęcie działań windykacyjnych przez beneficjenta nie czyni tych wydatków kwalifikowalnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.f.p. art. 207 § ust.1 pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
Środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
u.f.p. art. 184 § ust.1
Ustawa o finansach publicznych
Wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków europejskich są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa wdrożeniowa art. 9 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 8 i 9
Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
Ord.pod. art. 54 § § 1 pkt 7
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 54 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 54 § § 2
Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeznaczenie środków unijnych na spłatę prywatnego długu uczestniczki projektu stanowi naruszenie procedur kwalifikowalności wydatków. Beneficjent ponosi odpowiedzialność za zwrot niekwalifikowalnych wydatków, niezależnie od podjętych działań windykacyjnych wobec uczestniczki. Nawet podjęcie działań windykacyjnych przez beneficjenta nie czyni wydatków kwalifikowalnymi, jeśli nie zostały one poniesione zgodnie z umową i celem projektu.
Odrzucone argumenty
Wydatki, które zostały zajęte przez komornika, powinny być uznane za kwalifikowalne, ponieważ beneficjent podjął działania zmierzające do ich odzyskania. Organy błędnie zinterpretowały zapis § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie, który miał chronić beneficjenta przed uznaniem wydatków za niekwalifikowalne. Opóźnienie w wszczęciu postępowania administracyjnego przez organ I instancji naraziło beneficjenta na dodatkowe koszty odsetek.
Godne uwagi sformułowania
środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane przez beneficjenta z naruszeniem procedur zajęcie komornicze części otrzymanego dofinansowania uczestniczka nie mogła go przeznaczyć na realizację projektu nie udało się odzyskać dofinansowania zajętego przez komornika przeznaczenie dofinansowania na spłatę prywatnego zadłużenia uczestniczki nie spełnia żadnej z wyżej wymienionych zasad beneficjent jako jedyny ponosi odpowiedzialność wobec IP podejmowanie działań windykacyjnych wobec uczestniczki projektu nie zwalnia go ze spłaty wierzytelności wobec budżetu UE nie można mówić o równości stron
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący
Agnieszka Krawczyk
członek
Teresa Rutkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad kwalifikowalności wydatków w projektach finansowanych z funduszy UE, odpowiedzialność beneficjenta za środki, skutki zajęcia komorniczego środków unijnych, znaczenie działań windykacyjnych w kontekście zwrotu środków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia środków przez komornika i interpretacji konkretnych zapisów umowy o dofinansowanie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie nie występuje zajęcie komornicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z zarządzaniem funduszami unijnymi, odpowiedzialnością beneficjentów i skutkami działań osób trzecich (komornik). Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie umów i procedur, nawet w obliczu nieprzewidzianych zdarzeń.
“Fundusze UE zajęte przez komornika? Beneficjent musi zwrócić pieniądze, mimo starań o odzyskanie.”
Dane finansowe
WPS: 23 649,9 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 258/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk Monika Krzyżaniak /przewodniczący/ Teresa Rutkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1270 art. 184 ust.1, art. 207 ust.1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 par. 1, art. 9, art. 11, art.12, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 Sentencja Dnia 18 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant, Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi E. z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 30 stycznia 2024 roku nr 1/O/KOFEŁ/2024 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 30 stycznia 2024 r. nr 1/O/KOFEŁ/2024 Zarząd Województwa Łódzkiego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 207 ust. 12 pkt 2 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze. zm.), dalej: "u.f.p.", art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze. zm. ), dalej: "ustawa wdrożeniowa", art. 143 w związku z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. Nr 347, str. 320 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013", utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z 29 września 2023 r. nr 8/2023 w przedmiocie określenia E. kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 23 649,90 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez beneficjenta z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w związku z realizacją projektu pn. "Własny biznes szansą na lepszą przyszłość - edycja II" na podstawie umowy o dofinansowanie z 26 października 2018 r., nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, 26 października 2018 r. E. (dalej również: strona postepowania, beneficjent) zawarło z Województwem Łódzkim, w imieniu którego działał Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi (Instytucja Pośrednicząca dalej: "IP"), umowę o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (dalej: "RPO WŁ na lata 2014-2020") nr [...]. "Własny biznes szansą na lepszą przyszłość - edycja II". W treści umowy E. (beneficjent) zobowiązało się wraz z partnerem P. L. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą E do realizacji projektu zgodnie z pozytywnie ocenionym przez IP w ramach konkursu nr RPLD.08.03.01-IP.01-10-001/18 wnioskiem o dofinansowanie projektu oraz przepisami prawa krajowego i unijnego, w szczególności Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne"). Projekt miał być realizowany w okresie od 1 września 2018 r. do 31 lipca 2020 r. w ramach Osi priorytetowej VIII "Zatrudnienie", Działania dla Osi VIII.3 "Wsparcie przedsiębiorczości", Poddziałania VIII.3.1. "Wsparcie przedsiębiorczości w formach bezzwrotnych". Dofinansowanie z dotacji celowej oraz ze środków europejskich na realizację projektu zostało przekazane stronie postępowania w czterech transzach: 26 lutego 2018 r. w kwocie 63 000 zł, 18 lutego 2019 r. w kwocie 1 437 000 zł, 5 sierpnia 2019 r. w kwocie 400 000 zł, 22 stycznia 2020 r. w kwocie 45 918,20 zł. Na podstawie podpisanej z R.S. 28 maja 2019 r. umowy o udzielenie wsparcia na uruchomienie działalności gospodarczej strona postępowania wypłaciła jej 30 maja 2019 r. jednorazową dotację w wysokości 27 000 zł oraz rozpoczęła wypłacanie finansowego wsparcia pomostowego w 12 miesięcznych transzach po 1 350,00 zł każda. Uczestniczce wypłacono 5 transz z zakładanych 12. Pierwsza transza wypłacona została 30 maja 2019 r. Kolejne cztery w następujących terminach: 8 lipca 2019 r., 26 lipca 2019 r., 10 września 2019 r. oraz 27 września 2019 r. Działalność gospodarczą uczestniczka rozpoczęła 24 maja 2019 r. W § 3 ust. 1 umowy wskazano, że uczestniczka uprawniona jest wykorzystać wsparcie finansowe wyłącznie w celu uruchomienia, a następnie prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z zasadami racjonalnego gospodarowania i wyłącznie w sposób określony w biznesplanie. Zgodnie z warunkami umowy, wykorzystanie dotacji powinno było nastąpić najpóźniej w terminie 3 miesięcy od wskazanej daty, tj. do 24 sierpnia 2019 r., zaś jej rozliczenie w terminie 4 miesięcy od daty jej wypłaty, tj. do 30 września 2019 r. Wsparcie pomostowe zaś powinno było zostać wykorzystane do końca 12 - miesięcznego okresu, na jaki je przyznano, tj. do 31 maja 2020 r., zaś rozliczenia uczestniczka powinna była przedstawić do 30 czerwca 2020 r. Zgodnie z § 7 ust. 9 umowy uczestniczka zobowiązana była do zwrotu niewykorzystanych kwot wsparcia finansowego, a w myśl § 8 ust. 1 miała obowiązek rozliczyć wsparcie finansowe. W pismach z 21 sierpnia 2019 r. oraz 25 września 2019 r. R.S. zwróciła się do strony postępowania z prośbą o przedłużenie okresu rozliczenia otrzymanej dotacji najpierw do 30 września 2019 r., następnie do 18 października 2019 r. Prośba motywowana była wystąpieniem problemu z zakupem wyposażenia (samochodu) spełniającego kryteria zapisane w zaakceptowanym biznesplanie. Strona w pismach z 21 sierpnia 2019 r. oraz 25 września 2019 r. wyraziła zgodę na powyższe, jednocześnie informując, że zgodnie z podpisaną umową rozliczenie poniesionych wydatków musi nastąpić w terminie do 4 miesięcy od dnia wypłaty jednorazowej dotacji. Z uwagi na brak złożenia przez uczestniczkę wymaganego umową oświadczenia o dokonaniu zakupów towarów lub usług zgodnie z biznesplanem w upływającym na dzień 25 października 2019 r. terminie oraz w związku z brakiem jakiegokolwiek kontaktu z R.S., strona postępowania 29 października 2019 r. podjęła decyzję o zawieszeniu wypłat kolejnych transz wsparcia pomostowego do czasu wpływu wymaganego oświadczenia (uczestniczka otrzymała 5 transz na łączną kwotę 6 750 zł). 6 listopada 2019 r. E. wezwało uczestniczkę do niezwłocznego złożenia wymaganego dokumentu w terminie 7 dni wraz z informacją, że brak podjęcia działań będzie skutkować wypowiedzeniem zawartej przez strony umowy. Po nawiązaniu kontaktu z R.S. i jej zobowiązaniu do rozliczenia otrzymanego wsparcia do 20 grudnia 2019 r. strona postępowania podjęła decyzję o warunkowym wstrzymaniu procedury rozwiązania umowy. Wymagane oświadczenie zostało złożone przez uczestniczkę 19 grudnia 2019 r. na łączną kwotę 13 247,98 zł. W notatce służbowej z 7 stycznia 2020 r. E. wskazało, że tylko częściowe rozliczenie dotacji na ww. kwotę wynika z zajęcia komorniczego części środków z przyznanej jednorazowej dotacji oraz udzielonego finansowego wsparcia pomostowego. W tej sytuacji do czasu wyjaśnienia sprawy podtrzymano decyzję o zawieszeniu wypłat w ramach finansowego wsparcia pomostowego. Uczestniczce projektu w ramach wsparcia pomostowego doradczego udzielono pomocy prawnej w celu odzyskania zajętych środków. Dodatkowo zdecydowano nie występować do 23 maja 2020 r., tj. końca 12-miesięcznego, obowiązkowego okresu prowadzenia działalności gospodarczej o zwrot niewydatkowanej przez uczestniczkę kwoty. Następnie, na prośbę uczestniczki m.in. w związku ze skierowaniem do komornika pisma w postępowaniu przedsądowym strona postępowania wstrzymała decyzję o zwrocie środków do dnia zakończenia realizacji projektu, tj. do 31 lipca 2020 r. R.S. nie przedstawiła informacji o zakończeniu sprawy oraz nie dokonała zwrotu środków. W związku z powyższym pismem z 17 września 2020 r. strona postępowania wezwała uczestniczkę postępowania do zwrotu nierozliczonych środków na łączną kwotę 20 502,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 14 dni. 4 grudnia 2020 r. na podstawie § 4 ust. 2 podpisanej umowy między stronami beneficjent złożył w Sądzie Rejonowym w K. wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, który był zabezpieczeniem należytego wykonania umowy. W dniach 30 listopada - 3 grudnia 2020 r. IP przeprowadziła zdalną kontrolę planową na zakończenie realizacji projektu, w trakcie której stwierdziła częściową niekwalifikowalność dofinansowania przekazanego przez stronę postępowania uczestniczce projektu R.S. W toku kontroli IP ustaliła, że w wyniku zajęcia komorniczego części otrzymanego dofinansowania uczestniczka nie mogła go przeznaczyć na realizację projektu, wobec czego środki te nie zostały wydatkowane zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie i nie spełniały warunków kwalifikowalności wydatków określonych w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. e, g oraz k Wytycznych. Pomimo podjętych przez beneficjenta działań nie udało się odzyskać dofinansowania zajętego przez komornika. W wyniku ustaleń kontroli, IP wezwała stronę do zwrotu niekwalifikowalnych wydatków poniesionych z dofinansowania w wysokości 23 649,90 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Szczegółowe ustalenia kontroli, w tym wezwanie do zwrotu w ramach zaleceń pokontrolnych, zostały zawarte w informacji pokontrolnej nr 19-1 /VIII.3.1/RPLD/20-21 z 27 stycznia 2021 r. Pismem z 25 lutego 2021 r. E. wniosło zastrzeżenia do informacji pokontrolnej. IP nie znalazła podstaw do zmiany informacji pokontrolnej w zakresie stwierdzonych naruszeń, o czym poinformowała stronę postępowania pismem z 10 marca 2021 r., przekazując jednocześnie ostateczną wersję informacji pokontrolnej. W drugiej informacji pokontrolnej IP, powołując się na § 3 ust. 1 umowy o udzielenie wsparcia finansowego stwierdziła, że uczestnik projektu uprawniony jest wykorzystać wsparcie finansowe wyłącznie w celu uruchomienia, a następnie prowadzenia działalności gospodarczej. Dotacja przekazana uczestniczce projektu została wydatkowana na spłatę jej długu, nie był to zatem w ocenie IP wydatek niezbędny do realizacji celów projektu i nie został poniesiony w związku z realizacją projektu. IP powołała się również na postanowienia umowy o dofinansowanie, przypominając o obowiązkach strony postępowania przy realizacji projektu wynikających z § 10 ust. 9 oraz § 4 ust. 3 pkt 2 g umowy o dofinansowanie. IP podkreśliła, że to beneficjent, a nie uczestnik projektu odpowiada przed IP za wydatkowanie przekazanych mu środków finansowych. Przeznaczenie środków dofinansowania na spłatę długu uczestniczki zamiast na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz naruszenie przy tym przywołanych procedur, w ocenie IP świadczy o wykorzystaniu pomocy z budżetu UE w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami gospodarowania środkami publicznymi, a to z kolei stanowi szkodę dla budżetu UE. W treści informacji pokontrolnej IP ponownie wezwała beneficjenta do zwrotu niekwalifikowalnych wydatków. Wyżej wskazane wezwania do zwrotu środków pozostały bezskuteczne. W związku z powyższym Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi działając jako organ I instancji w ramach RPO WŁ na lata 2014-2020, wszczął z urzędu wobec strony postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu uznanych w trakcie kontroli za niekwalifikowalne wydatków, o czym poinformował stronę pismem z 8 maja 2023 r. W toku postępowania administracyjnego, za pismem z 19 czerwca 2013 r. oraz z 21 lipca 2023 r. strona postępowania uzupełniła materiał dowodowy i przedstawiła wyjaśnienia. Podkreśliła, że podjęła szereg czynności zmierzających do odzyskania środków od uczestniczki projektu, w związku z czym zakwestionowanego wydatku nie można uznać za niekwalifikowalny. Pismem z 17 września 2020 r. wystosowała do uczestniczki wezwanie do zwrotu kwoty 20 502,02 zł, pismem z 30 listopada 2020 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu zawartemu z R.S., w związku z czym ten 11 marca 2021 r. wydał postanowienie w tym przedmiocie, wystąpiła do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji (pismo z 6 kwietnia 2021 r. i 27 kwietnia 2022 r.). Strona postępowania stwierdziła, że fakt zajęcia spornej kwoty przez komornika nastąpił z przyczyn od niej niezależnych, a więc nie uznaje ona spornej kwoty za wydatek niekwalifikowalny w rozumieniu obowiązujących umów i wytycznych. Tym samym ustalenia IP dotyczące wystąpienia wydatku niekwalifikowalnego uznała za sprzeczne z porządkiem prawnym, jednocześnie zarzucając, że ocena dotycząca kwestii niekwalifikowalności dokonana została na arbitralnym wskazaniu trzech warunków kwalifikowalności, bez wskazania w jaki sposób w zaistniałej sytuacji te warunki nie zostały spełnione. Ponadto strona postępowania zwracała się kilkakrotnie do organu I instancji z prośbą o interpretację § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie, a także o wyjaśnienie zasadności wprowadzenia powyższego postanowienia, skoro w jej ocenie nie jest ono stosowane, a beneficjentom daje jedynie złudne przekonanie co do prawidłowości podejmowanych przez nich działań. Poza tym podniosła kwestię opóźnienia we wszczęciu postępowania administracyjnego o ponad 2 lata, co w jej ocenie stanowi obejście art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Decyzją z 29 września 2023 r. nr 8/2023 Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi określił E. przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania na 23 649,90 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji podtrzymał ustalenia IP w zakresie niekwalifikowania dofinansowania, pobranego przez komornika z konta uczestniczki, na podstawie podrozdziału 6.2 pkt 3 Wytycznych, w którym określono, że wydatkiem kwalifikowanym jest wydatek spełniający łącznie szereg warunków, m.in. powinien być poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie (lit e), zostać dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (lit. g), powinien być także zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi m.in w Wytycznych lub w regulaminie konkursu (lit. k). W ocenie organu przeznaczenie dofinansowania na spłatę prywatnego zadłużenia uczestniczki było niezgodne z postanowieniami umowy o dofinansowanie oraz nie mogło zostać uznane za wydatek racjonalny i efektywny. Otrzymane przez R.S. dofinansowanie nie zostało przeznaczone na cele związane z realizacją projektu, w tym przypadku na zakup sprzętu niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi zaznaczył, że w świetle postanowień § 2 ust. 1 i 6, § 10 ust. 9, § 4 ust. 3 pkt 2 i ust. 7 umowy o dofinansowanie i Wytycznych obowiązkiem strony postępowania było rozliczyć otrzymane wsparcie niezależnie od skuteczności działań podjętych wobec uczestniczki projektu. Beneficjent jako jedyny ponosi odpowiedzialność wobec IP, natomiast wobec beneficjenta odpowiedzialność ponoszą uczestnicy projektu, od których powinien odzyskać ewentualne nierozliczone należności. Podpisując umowę o dofinansowanie strona postępowania powinna była zaakceptować ryzyko związane z realizacją projektu, m in. w zakresie potencjalnego zwrotu dofinansowania lub części dofinansowania, tym bardziej, że strona w badanym projekcie wystąpiła również jako dysponent tych środków wobec uczestników projektu. Zdaniem organu I instancji przekonanie strony postępowania jakoby podejmując działania windykacyjne wobec uczestniczki projektu wypełniła zapisy umowy i tym samym nie ponosi odpowiedzialności za powstały wydatek niekwalifikowalny bazuje na mylnym założeniu, że dopełniła ona wszystkich obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie. Organ I instancji stwierdził, że dopuszczając się ww. naruszenia strona postępowania naraziła ogólny budżet Unii Europejskiej na straty finansowe poprzez sfinansowanie z budżetu tego innego wydatku niż wskazany we wniosku o dofinansowanie, co należało rozumieć jako szkodę w postaci uszczuplenia środków unijnych. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i podtrzymał ustalenia IP w zakresie nałożenia korekty finansowej w wysokości 24 602,42 zł i obowiązku zwrotu 23 649,90 zł, mając na względzie, że wkład własny nie podlega zwrotowi. Od wydanej przez organ I instancji decyzji E. złożyło odwołanie, w którym wniosło o uchylenie decyzji w całości i rozpatrzenie sprawy na swą korzyść. Strona podkreśliła, że zgodnie z zapisami § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie projektu wydatki, których dotyczy postępowanie, są wydatkami kwalifikowalnymi. Jako beneficjent strona cały czas podejmuje działania zmierzające do odzyskania przedmiotowych środków, co nie pozwala na zastosowanie rygoru określonego w tym przepisie. Przywołane postanowienie umowy o dofinansowanie nie wskazuje na skuteczność działań lub jej brak. Strona postępowania podniosła, że nie jest prawdą jakoby miałaby swoim działaniem/zaniechaniem, polegającym na braku rozliczenia części bezzwrotnego wsparcia na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz finansowego wsparcia pomostowego, naruszyć Wytyczne. Zakwestionowane wydatki rozliczyła w składanych wnioskach o płatność i zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie wydatki te nie straciły kwalifikowalności. Strona postępowania podkreśliła przy tym, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji potwierdził fakt naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie przez działanie/zaniechanie uczestniczki projektu, a także podjęcie przez beneficjenta wszelkich działania dążących do odzyskania środków dofinansowania. Strona podkreśliła również, że podczas realizacji I edycji projektu została zmuszona przez Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi do usunięcia z Regulaminu przyznawania środków na rozwój przedsiębiorczości zapisu o obowiązku zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy przez uczestników projektu poprzez dwie formy zabezpieczenia. Podczas realizacji II edycji projektu opiekun projektu podtrzymał stanowisko Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi w tym zakresie. Tym samym organ I instancji dokonując akceptacji treści ww. regulaminu jest współodpowiedzialny za kształt zapisów dotyczących zabezpieczeń. Ponadto strona podniosła, że WUP w Łodzi wszczął postępowanie w sprawie zwrotu kwoty dofinansowania dopiero po ponad 2 latach, pomimo przedstawionego przez stronę w piśmie z 25 marca 2021 r. postulatu w tej sprawie. Tym samym naraził stronę, w przypadku niekorzystnego ostatecznego rozstrzygnięcia na dodatkowe koszty związane z odsetkami. Pismem z 3 stycznia 2024 r. strona postępowania wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego, jednocześnie informując o podtrzymaniu stanowiska w sprawie. Wskazaną na wstępie decyzją z 30 stycznia 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, Zarząd Województwa Łódzkiego działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego (dalej: "Instytucja Zarządzająca RPO WŁ", "IZ RPO WŁ", "ZWŁ"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ZWŁ wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie strona postępowania zobowiązana była podejmować czynności zmierzające do odzyskania od uczestników projektu, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą w wyniku uczestnictwa w projekcie, kwot wsparcia finansowego wydatkowanych z naruszeniem postanowień zawartych z nimi umów, pod rygorem uznania w tym zakresie wydatków projektu za niekwalifikowalne. Wskazany przepis sankcjonuje jedynie niepodjęcie czynności ze strony beneficjenta, a nie nieodzyskanie środków. Gdyby przyjąć za stroną postępowania, że podejmowanie działań przez beneficjenta na rzecz ściągnięcia środków od uczestnika projektu miałoby zwalniać ze spłaty wierzytelności wobec budżetu UE, to w każdym takim przypadku idea dofinansowania projektu realizowanego w celu poprawy rynku pracy przeobrażałaby się w finansowanie prywatnych potrzeb poszczególnych osób biorących udział w projektach, a więc oznaczałoby to zgodę na stałe wydatkowanie środków niezgodnie z ich przeznaczeniem i w konsekwencji na marnotrawienie środków publicznych, co nie może mieć miejsca. Rygor, o którym mowa w § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie został nadany w celu motywacji beneficjenta do samodzielnych działań jako strony umów zawieranych z uczestnikami projektu. Przepis ten nie wskazuje, w jakim przypadku zwolnić beneficjenta z odpowiedzialności, tylko nadaje rygor na wykonanie czynności ze strony beneficjenta mających na celu odzyskanie środków. Podejmując szereg czynności w zakresie uruchomienia egzekucji na podstawie aktu notarialnego podpisanego z uczestniczką R.S. strona postępowania wywiązała się z obowiązku określonego w § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie, dlatego rygor w nim określony nie został zastosowany. Zdaniem ZWŁ nie można zgodzić się z argumentacją strony postępowania, że organ I instancji nie odniósł się do § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie, ten bowiem wyraźnie wskazał, że w świetle przywołanych postanowień umowy o dofinansowanie i Wytycznych obowiązkiem strony postępowania było rozliczyć otrzymane wsparcie niezależnie od skuteczności działań podjętych wobec uczestniczki projektu. Organ I instancji wskazał, że wszelkie starania, które podjęła strona postępowania zmierzające do odzyskania wypłaconych uczestniczce projektu środków, nie zwalniają i nie wstrzymują IP od odzyskania od beneficjenta wypłaconego dofinansowania, które nie spełnia norm kwalifikowalności. Strona postępowania twierdzi, że należało zastosować wobec niej procedurę określoną w umowie, która w ocenie organów I i II instancji, nie miała w tym konkretnym przypadku wpływu na stwierdzone w projekcie naruszenia, a następnie nieprawidłowości. W ocenie ZWŁ nie można zgodzić się z argumentem strony postępowania, że samo podjęcie działań w celu wyegzekwowania od uczestniczki dofinansowania zajętego przez komornika lub wcześniejsze zatwierdzenie przekazania dotacji i wsparcia finansowego uczestniczce projektu przez IP we wnioskach o płatność przedłożonych przez stronę, miałoby świadczyć o kwalifikowalności wydatków. Jak dalej wyjaśnił organ II instancji, zgodnie z rozdziałem 6.2 pkt 1 Wytycznych ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie projektu. Poza tym, jak wynika z Wytycznych (rozdział 6.2 pkt 2) ocena kwalifikowalności wydatków dokonywana jest zarówno w trakcie weryfikacji wniosków o płatność i realizacji projektu, jak i po jego zakończeniu. Punktem wyjścia dla weryfikacji kwalifikowalności wydatków jest zatwierdzony wniosek o dofinansowanie. W myśl rozdziału 6.2 pkt 3 lit. e Wytycznych, aby wydatki mogły zostać uznane za kwalifikowalne muszą być ponoszone zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. W § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie wskazano natomiast, że IP przyznaje beneficjentowi środki na realizację projektu, a ten zobowiązuje się do jego realizacji. W ust. 3 przywołanego przepisu strony umowy ustaliły, że dofinansowanie oraz wkład własny są przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez beneficjenta i partnera w związku z realizacją umowy. W niniejszej sprawie część dofinansowania przekazanego uczestniczce została zajęta przez komornika, a więc została wykorzystana na cele niezwiązane z realizacją projektu. W związku z tym nie można uznać, że wydatki te zostały poniesione zgodnie z umową o dofinansowanie, co powoduje ich niekwalifikowalność na podstawie rozdziału 6.2 pkt 3 lit. e Wytycznych. Niekwalifikowalność przedmiotowych wydatków ma również miejsce w związku z niespełnieniem wymagania określonego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. g Wytycznych, zgodnie z którym wydatkiem kwalifikowanym jest wydatek dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Przeznaczenie dofinansowania, które zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie może być wydatkowane jedynie na cele związane z realizacją projektu określone w Regulaminie konkursu i we wniosku o dofinansowanie, na spłatę prywatnego zadłużenia uczestniczki, nie spełnia żadnej z wyżej wymienionych zasad. W ocenie ZWŁ przedmiotowe dofinansowanie jest też niekwalifikowalne z powodu niespełnienia wymagania określonego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. k Wytycznych, gdzie wskazano, że wydatek musi być zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych lub w Regulaminie konkursu. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu konkursu - Standardem udzielania wsparcia w ramach konkursu nr RPLD.08.03.01-IP.01-10-001/18 wsparcie finansowe mogło być wydatkowane wyłącznie w sposób zgodny z zaakceptowanym przez beneficjenta biznesplanem (cz. 5, strona 7). Na stronie 9 wskazanego dokumentu określono, że dotacja służy pokryciu wydatków mających na celu samo uruchomienie działalności gospodarczej i może być przeznaczona na pokrycie wydatków inwestycyjnych (w tym m.in. na środki transportu, składniki majątku trwałego, koszty prac remontowych i budowlanych), zakup środków obrotowych oraz pokrycie innych wydatków uznanych za niezbędne dla prowadzenia działalności gospodarczej, zaś wsparcie pomostowe w postaci finansowej ma na celu pokrycie niezbędnych, bieżących opłat, bezpośrednio związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w szczególności składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, podatków, opłat administracyjnych. W załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu wskazano także, że uczestnik ma obowiązek rozliczyć otrzymane wsparcie pomostowe (strona 10), a obowiązkiem beneficjenta jest nadzorowanie prawidłowości wydatkowania środków wsparcia finansowego oraz monitorowanie działalności gospodarczej uczestnika (strona 14). Powyższe oznaczało, że beneficjent musi dokonać sprawdzenia, czy uczestnik prowadził działalność gospodarczą w sposób nieprzerwany przez wymagany okres oraz dokonać weryfikacji prawidłowości wykorzystania wsparcia finansowego (strona 14). Zgodnie z delegacją określoną w Standardach powyższe kwestie zostały uregulowane w ten sam sposób w Regulaminie przyznawania środków na rozwój przedsiębiorczości i w umowie zawartej z uczestniczką projektu. Dofinansowanie przekazane R.S. w części zajętej przez komornika nie zostało wydatkowane w sposób zgodny z zaakceptowanym przez beneficjenta biznesplanem, jak również nie zostało spożytkowane na pokrycie wydatków, o których mowa w Standardach udzielania wsparcia, tj. na założenie i prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z powyższym kwestionowana wartość dofinansowania została wydatkowana niezgodnie z warunkami określonymi w Regulaminie konkursu. Organ II instancji zauważył również, że kwota zajęta przez komornika jest niekwalifikowalna z powodu niespełnienia wymogu określonego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. d Wytycznych, gdzie wskazano, że wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek, który został uwzględniony w budżecie projektu oraz lit. f, gdzie wskazano, że wydatek musi być niezbędny do realizacji celów projektu i poniesiony w związku z realizacją projektu. Przeznaczenie dofinansowania na spłatę prywatnego zadłużenia nie tylko nie było zaplanowane w budżecie projektu, ale również nie było niezbędne do realizacji celów projektu, jak i nie dotyczyło realizacji projektu. Wydatek ten nie wpisuje się także w cel szczegółowy RPO WŁ na lata 2014-2020 dla osi VIII Zatrudnienie, działanie VIII.3 Wsparcie przedsiębiorczości, podziałanie VIII.3.1 Wsparcie przedsiębiorczości w formach bezzwrotnych, tj. rozwój przedsiębiorczości, przyczyniający się do utworzenia nowych przedsiębiorstw i zapewnienie ich trwałości na rynku i w cel projektu określony we wniosku o dofinansowanie, tj. zwiększenie szansy na założenie i utrzymanie funkcjonowania nowych przedsiębiorstw przez 46 osób. ZWŁ zaznaczył, że organ I instancji prawidłowo przywołał procedury określone w umowie o dofinansowanie, z których strona postępowania nie wywiązała się nie dokonując zwrotu niekwalifikowalnych wydatków, tj. § 2 ust. 1 i 6, § 4 ust. 7, § 10 ust. 9, § 4 ust. 3 pkt 2 oraz § 13 ust. 1. Strona postępowania zaakceptowała postanowienie umowy o dofinansowanie zawarte w § 14 ust. 3 pkt 3, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - Instytucja Pośrednicząca nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty odpowiadającej współfinansowaniu UE i współfinansowaniu krajowemu z budżetu państwa na zasadach określonych w § 13. Beneficjent w miejsce nieprawidłowych wydatków nie ma prawa przedstawienia do współfinansowania innych wydatków nieobarczonych błędem, zaś poziom dofinansowania określony w § 2 ust. 2 ulega obniżeniu. W ocenie organu II instancji do naruszenia powodującego powstanie nieprawidłowości doszło w momencie zaniechania zwrotu środków przez stronę postępowania niekwalifikowalnych wydatków, po ujawnieniu faktu zajęcia komorniczego dofinansowania przekazanego uczestniczce projektu. Gdyby strona postępowania dokonała korekty zatwierdzonych wniosków o płatność, w których zostały wykazane niekwalifikowalne wydatki, tj. zmniejszyła wartość kwalifikowalnych wydatków o kwotę zajęcia komorniczego, to IP nie miałaby podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości. Strona postępowania co prawda musiałaby dokonać zwrotu niekwalifikowalnych wydatków, ale już bez naliczonych od nich niekwalifikowalnych kosztów pośrednich i odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, ewentualnie mogłaby te środki ponownie wykorzystać w projekcie. Istotą nieprawidłowości nie jest bowiem sam fakt niekwalifikowalności wydatków na podstawie rozdziału 6.2 pkt 3 lit. e, g, k Wytycznych, ale niedokonanie przez stronę postępowania korekty wniosków o płatność i nierozliczenie się z otrzymanego dofinansowania. Tym samym, w związku z rozdziałem 6.2 pkt 3 lit. e, lit. g i lit. k Wytycznych, strona postępowania naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie. Strona postępowania otrzymała bowiem dofinansowanie pod warunkiem zobowiązania się do przestrzegania określonych w umowie o dofinansowanie zasad (§ 2 ust. 1, § 4 ust. 7 umowy o dofinansowanie), w szczególności w zakresie obowiązku rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność oraz zwrotu niewykorzystanych lub nieprawidłowo wydatkowanych kwot (§ 10 ust. 9, § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Jednocześnie zobowiązała się pokryć ze środków własnych wszelkie wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu (§ 2 ust. 6 umowy o dofinansowanie). IZ RPO WŁ zauważyła następnie, że organ I instancji słusznie wskazał, iż beneficjent jako jedyny ponosi odpowiedzialność wobec IP, natomiast wobec beneficjenta odpowiedzialność ponoszą uczestnicy projektu, od których powinien odzyskać ewentualne nierozliczone należności lub dokonać zwrotu dofinansowania z własnych środków. Stroną umowy jest wyłącznie beneficjent, który zawierając świadomie i dobrowolnie umowę o dofinansowanie projektu zobowiązany był do wypełnienia obowiązków z niej wynikających. Organ I instancji słusznie wskazał, że mylne jest przekonanie strony postępowania jakoby podejmując działania windykacyjne wobec uczestniczki projektu wypełniła postanowienia umowy i tym samym nie ponosi odpowiedzialności za powstały wydatek niekwalifikowalny. Mimo, iż beneficjent nie miał większego wpływu na powstanie niekwalifikowalnych wydatków, to zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie wziął na siebie to ryzyko i powinien był pokryć te wydatki ze środków własnych. Strona postępowania zobowiązała się w § 2 ust. 6 umowy o dofinansowanie do pokrywania ze środków własnych wszelkich wydatków niekwalifikowalnych w ramach projektu. W niniejszej sprawie strona nie wywiązała się z obowiązku zwrotu środków, a następnie ich pełnego rozliczenia. Dopiero w trakcie kontroli projektu przeprowadzonej przez IP została ujawniona okoliczność braku rozliczenia części otrzymanej jednorazowej dotacji oraz wsparcia pomostowego finansowego przez uczestniczkę projektu. W dalszej kolejności organ II instancji stwierdził z urzędu, że w sprawie nie wystąpiła siła wyższa, a więc zdarzenie bądź połączenie zdarzeń obiektywnie niezależnych od beneficjenta lub IP, które zasadniczo i istotnie uniemożliwiają wykonywanie części lub całości zobowiązań wynikających z umowy, których beneficjent lub IP nie mogły przewidzieć i którym nie mogły zapobiec ani ich przezwyciężyć i im przeciwdziałać poprzez działanie z należytą starannością ogólnie przewidzianą dla cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych, zgodnie z definicją wskazaną w § 6 ust. 11 umowy o dofinansowanie. ZWŁ zgodził się z organem I instancji, że poprzez dopuszczenie się powyżej wskazanego naruszenia doszło do narażenia ogólnego budżetu Unii Europejskiej na straty finansowe. Strona postępowania nie podjęła stosownych działań, w związku z czym doprowadziła do sfinansowania z budżetu UE wydatku poniesionego na cele prywatne uczestniczki, niezwiązane z realizacją projektu. Tym samym doprowadziła do nieuzasadnionego i niekorzystnego gospodarowania środkami dofinansowania, a więc nie zapewniła racjonalności i efektywności działań, do podjęcia których również była zobowiązana. Szkoda ma charakter realny, gdyż środki zostały wydatkowane i można określić ich wysokość, tj. za szkodę dla budżetu UE uznaje się wszystkie wydatki poniesione z naruszeniem przepisów i postanowień umowy o dofinansowanie. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, wobec czego podtrzymał ustalenia organu I instancji w zakresie nałożenia korekty finansowej, nie wnosząc przy tym zastrzeżeń do sposobu wyliczenia wartości wydatków niekwalifikowalnych i wartości kwoty przypadającej do zwrotu. W konsekwencji stwierdził, że wydatki niekwalifikowalne w łącznej wysokości 23 649,90 zł podlegają zwrotowi na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. IZ RPO WŁ wyjaśniła ponadto, że dla przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje kwestia winy, tj. okoliczności, że zajęcie komornicze nastąpiło na skutek działania komornika, a więc podmiotu trzeciego. Treść art. 207 ust. 1 u.f.p., z którego wynika konieczność zwrotu środków, nie przewiduje żadnych okoliczności winy i jej rodzaju oraz zakresu udziału podmiotów trzecich. W kompetencjach ZWŁ jak i IP nie mieści się rozstrzyganie sporów pomiędzy stronami innej umowy cywilnoprawnej. Dla Województwa Łódzkiego, w imieniu którego działała IP, stroną umowy nie jest uczestnik projektu, a wyłącznie beneficjent, przy czym strona postępowania nadal ma możliwość odzyskania środków od uczestniczki projektu. W zakresie podniesionej przez stronę kwestii odsetek za opóźnienie organ II instancji przypomniał, że zgodnie z art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej polega na stosowaniu ich w takim zakresie, w jakim poszczególne zagadnienia nie zostały uregulowane w ustawie o finansach publicznych oraz w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt, że przepisy Kodeksu normują kwestie terminu na rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy, przyjąć należy, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 Kodeksu (tj. miesiąca od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy), do dnia doręczenia decyzji stronie, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie miesięcznym. Odwołanie strony postępowania wraz z aktami sprawy wpłynęło do siedziby organu odwoławczego 9 listopada 2023 r., wobec czego termin na załatwienie sprawy minął 9 grudnia 2023 r. Zgodnie z powyższym odsetki za zwłokę nie są naliczane od 10 grudnia 2023 r. do dnia doręczenia decyzji. Ponadto ZWŁ nadmienił, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Odnosząc się do zarzutu strony o wywieraniu przez IP nacisków, by zrezygnowała z drugiej formy zabezpieczenia umów zawieranych z uczestnikami projektu, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu konkursu - Standard udzielania wsparcia w ramach konkursu ostatecznie to beneficjent decyduje o kształcie Regulaminu przyznawania środków na rozwój przedsiębiorczości i to on powinien dążyć do zabezpieczenia swoich interesów wszelkimi możliwymi środkami. Jeżeli beneficjent był przekonany, że dodatkowa forma zabezpieczenia jest niezbędna, powinien był za wszelką cenę wprowadzić ją do Regulaminu. ZWŁ stwierdził następnie, że kwestia upływu stosunkowo długiego okresu od zamknięcia kontroli do wszczęcia postępowania administracyjnego pozostaje poza przedmiotem postępowania. W ocenie organu pismo strony z 25 marca 2021 r. świadczy jedynie o tym, że strona postępowania czekała na doręczenie jej wezwania i decyzji, co nie było równoznaczne z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Strona przedłożyła jedynie stanowisko w sprawie po otrzymaniu ostatecznej informacji pokontrolnej, informując o oczekiwaniu na wezwanie i wydanie decyzji. IP słusznie uznała, że pismo jest stanowiskiem w sprawie co do informacji pokontrolnej, która nie wymaga doprecyzowania przez beneficjenta. ZWŁ zaznaczył, że organ nie może domyślać się jaki był zamiar strony, ponieważ to na stronie ciąży obowiązek doprecyzowania żądania. E. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik: art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierówne traktowanie stron postępowania, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwieniu sprawy, niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że istotą sprawy jest pomijanie przez organ I i II instancji zapisu zawartego w § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie projektu poprzez próby interpretacji wypaczające jego sens. W związku z niewydatkowaniem przez jedną z uczestniczek projektu części z otrzymanych środków przeznaczonych na wsparcie finansowe oraz finansowe wsparcie pomostowe zgodnie z zapisami zawartych z nią umów, jako beneficjent strona podjęła wszelkie czynności zmierzające do odzyskania od tej uczestniczki spornych kwot. Tym samym w myśl zapisu § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie powyższe wydatki są kwalifikowane w projekcie. Rzeczony zapis sformułowany jest jasno i wskazuje, że pewne wydatki stają się niekwalifikowane tylko w jasno określonej sytuacji "pod rygorem", która w projekcie, o którym mowa w niniejszej sprawie, nie zaistniała. W rezultacie, jeśli wydatki te są kwalifikowane to nie mogą ich dotyczyć przywoływane przez organy obu instancji zapisy § 2 ust. 6 czy § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie, gdyż zapisy te dotyczą wydatków niekwalifikowanych. W ocenie strony znajdujący się w umowie o dofinansowanie zapis § 4 ust. 3 pkt 3 w pewnym stopniu ograniczał ryzyko związane z realizacją projektu. Należy zwrócić uwagę, że paragraf, w którym znajduje się wymieniony zapis zatytułowany został "Obowiązki beneficjenta", dlatego niezrozumiałe jest twierdzenie organu II instancji, że zapis ma służyć mobilizowaniu do odzyskania środków. Przy żadnym innym z wymienionych w tym paragrafie umowy obowiązków beneficjenta nie ma dopisku "pod rygorem uznania w tym zakresie wydatków projektu za niekwalifikowalne", co wskazuje na fakt, iż te wydatki zostały objęte wyjątkiem od pozostałych reguł dotyczących kwalifikowalności wydatków. Jeżeli wydatki, według organów I i II instancji, są niekwalifikowalne niezależnie od tego, czy wykonane zostaną działania wskazane w tym paragrafie umowy, to trudno mówić o konsekwencjach czy rygorze, bo pojęcia te wskazują na różnicę w skutkach pomiędzy wykonaniem a niewykonaniem określonych działań. Powyższy zapis umowy został sformułowany w taki sposób, że nie pozostawia żadnych wątpliwości co do jego rozumienia. E. podniosło, że organ I instancji, pomimo wielokrotnych próśb beneficjenta, nie przedstawił interpretacji § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie, co stoi w sprzeczności z art. 11 k.p.a. Interpretując sporny zapis umowy o dofinansowanie organ II instancji słusznie zauważył, że zapis ten sankcjonuje jedynie niepodjęcie czynności ze strony beneficjenta, a nie nieodzyskanie środków. Sporny zapis umowy nie warunkuje uznania kwalifikowalności wydatków w zależności od skuteczności czy nieskuteczności podejmowanych przez beneficjenta działań. Zapisu na ten temat nie ma również w żadnym innym punkcie umowy o dofinansowanie. Jednocześnie organy I i II instancji arbitralnie uznają, że skoro działania podjęte przez beneficjenta nie przyniosły skutku, bowiem nie odzyskano dotychczas środków od uczestniczki projektu, to wydatki stają się niekwalifikowalne. Strona skarżąca zwróciła następnie uwagę na brak wyczerpującego zapoznania się przez organ II instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, o czym - w jej ocenie - świadczy stwierdzenie organu, że dopiero w trakcie kontroli przeprowadzonej przez IP została ujawniona okoliczność braku rozliczenia części otrzymanej jednorazowej dotacji oraz wsparcia pomostowego finansowego przez uczestniczkę projektu. Tymczasem o braku częściowego rozliczenia wsparcia przez jedną z uczestniczek strona wielokrotnie informowała WUP w Łodzi we wnioskach o płatność, w tym we wniosku za okres 01.12.2019 - 29.02.2020 czy za okres 01.03.2020 - 31.05.2020 w sekcji "Problemy napotkane w trakcie realizacji projektu". O sprawie na bieżąco była również informowana podczas rozmów telefonicznych opiekunka projektu. Mimo powyższego WUP w Łodzi na tym etapie nie zasugerowało potrzeby wprowadzenia do wniosków o płatność jakiejkolwiek korekty, a tym samym konieczności zwrotu środków. Natomiast obecnie organ II instancji jako jedyną nieprawidłowość wskazuje niedokonanie korekty wniosków o płatność. Dodatkowo strona podniosła, że według organu I instancji nieprawidłowość wynikała z zapisów § 2 ust. 6 oraz § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie. Natomiast organ II instancji uznał, że nieprawidłowość polega na braku korekty wniosków o płatność. Powyższe ma znamiona próby dopasowania jakichkolwiek argumentów świadczących o z góry założonej winie beneficjenta, podczas gdy najprostsze i jedyne słuszne rozwiązanie - czytanie wprost zapisów umowy o dofinansowanie jest całkowicie pomijane. E. zauważyło ponadto, że pomimo przedstawionego w piśmie z 25 marca 2021 r. postulatu wszczęcia procedury administracyjnej WUP w Łodzi wszczął ją oficjalnie dopiero po ponad 2 latach, narażając stronę, w przypadku niekorzystnego ostatecznego rozstrzygnięcia, na dodatkowe koszty związane z odsetkami. W ocenie strony takie działanie może być próbą obejścia zapisów art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, który wskazuje, że odsetek nie nalicza się za okres od wszczęcia procedury administracyjnej do wydania decyzji, w sytuacji, gdy decyzja zostaje wydana w terminie ponad 3 miesięcy od wszczęcia postępowania. Powyższe świadczy o naruszeniu przez organy art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Strona skarżąca podniosła również, że w treści pouczenia zawartego w decyzji nr 1/O/KOFEŁ/2024 organ II instancji zacytował przepis dotyczący konieczności uiszczenia wpisu stosunkowego w procencie odpowiadającym przedmiotowi sporu do 10 000 zł, podczas gdy sprawa dotyczy kwoty 23.649,90 zł. Powyższe stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. W ocenie wnoszącego skargę powyżej wskazane okoliczności pokazują, że w stosunkach pomiędzy beneficjentem a organami nie można mówić o równości stron. Organy I i II instancji każdy zapis potrafią zinterpretować w korzystny dla siebie sposób, nie uwzględniając w ogóle interesów i praw beneficjenta. W konsekwencji postępowanie organów jest niezgodne z art. 8 § 1 k.p.a. W związku z powyższym E. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z 29 września 2023 r. nr 8/2023 oraz stwierdzenie braku zarzucanej nieprawidłowości w realizacji projektu nr RPLD.08.03.01-10-0057/18, a tym samym uznanie spornej kwoty dofinansowania w wysokości 23.649,90 zł za kwalifikowalną, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniosła o zasądzenie na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę ZWŁ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne i podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 30 stycznia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z 29 września 2023 r. określającą E. kwotę środków przypadającą do zwrotu w wysokości 23 649,90 zł wraz z odsetkami jako wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. Nr 347, str. 320 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Z treści przepisu art. 207 ust. 1 w związku z art.184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Pojęcie procedur, do których odwołuje się art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć szeroko jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego krajowego i unijnego zawierające normy proceduralne i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego czy prawa materialnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę. Naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (por. J. M. Salachna, M. Tyniewicki (w:) J. M. Salachna (red.), M. Tyniewicki (red.). Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024; wyroki NSA: z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 634/19 oraz z 23 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2875/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Wobec tego "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p., oznaczać będą także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. W prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów przede wszystkim na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta dofinansowania. W umowie o dofinansowanie zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta, od którego odstępstwo stanowi naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. Naruszenie innych procedur, o których mowa w wymienionym przepisie, będzie miało zatem miejsce w przypadku naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, jak również regulaminu konkursu i wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Podkreślenia wymaga, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia. Zgodnie z treścią tego przepisu "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W świetle przywołanego przepisu wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. W związku z powyższym uznać należy, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych konieczne jest zaistnienie dwóch przesłanek, tj. ustalenie, że środki wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszono procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków unijnych (określone m.in. w umowie o dofinansowanie) oraz ustalenie, że wymienione wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszenie procedur spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zidentyfikowały procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p., które wyznaczały wzorzec kontroli legalności wydatkowania środków przeznaczonych na realizację projektu. W tym zakresie zasadnie wskazały, że naruszone zostały przez stronę postępowania przepisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz umowy o dofinansowanie projektu, które stanowią procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Przypomnieć należy, że 26 października 2018 r. strona postępowania zawarła z Województwem Łódzkim, w imieniu którego działał Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi (Instytucja Pośrednicząca), umowę o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 (dale również: RPO WŁ na lata 2014- 2020). W treści umowy E. (beneficjent) zobowiązało się wraz z Partnerem do realizacji projektu nr RPLD.08.03.01-10-0057/18 pn. Własny biznes szansą na lepszą przyszłość - edycja II zgodnie z pozytywnie ocenionym przez IP w ramach konkursu nr RPLD.08.03.01-IP.01-10-001/18 wnioskiem o dofinansowanie projektu oraz przepisami prawa krajowego i unijnego, w tym Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. W następstwie powyższego beneficjent podpisał umowy z zakwalifikowanymi do projektu uczestnikami. Na podstawie podpisanej z R.S. 28 maja 2019 r. umowy o udzielenie wsparcia na uruchomienie działalności gospodarczej strona postępowania wypłaciła jej 30 maja 2019 r. jednorazową dotację w wysokości 27 000 zł oraz rozpoczęła wypłacanie finansowego wsparcia pomostowego w 12 miesięcznych transzach po 1 350,00 zł każda. Uczestniczce wypłacono 5 transz z zakładanych 12. Zgodnie z umową wymienione wsparcie finansowe przeznaczone było na uruchomienie i prowadzenie przynajmniej przez 12 miesięcy działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą uczestniczka rozpoczęła 24 maja 2019 r. Następnie w toku czynności kontrolnych, które miały miejsce od 30 listopada do 3 grudnia 2020 r. IP stwierdziła częściową niekwalifikowalność dofinansowania przekazanego przez stronę postępowania wyżej wymienionej uczestniczce projektu. Ustalono, że w wyniku zajęcia komorniczego części otrzymanego dofinansowania uczestniczka nie mogła go przeznaczyć na realizację projektu, a jednocześnie pomimo podjętych przez beneficjenta działań nie udało się odzyskać dofinasowania zajętego przez komornika. Zdaniem sądu trafnie organy uznały, że środki finansowe przekazane przez stronę postępowania uczestniczce projektu R.S., które podlegały zajęciu komorniczemu, nie zostały wydatkowane zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie i nie spełniały warunków kwalifikowalności wydatków określonych w Wytycznych, co skutkowało powstaniem szkody w budżecie ogólnym UE. Zgodnie z rozdziałem 6.2 pkt 1 Wytycznych ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie projektu. W rozdziale 6.2 pkt 2 Wytycznych wskazano, że ocena kwalifikowalności wydatków dokonywana jest zarówno w trakcie weryfikacji wniosków o płatność i realizacji projektu, jak i po jego zakończeniu. Punktem wyjścia dla weryfikacji kwalifikowalności wydatków jest zatwierdzony wniosek o dofinansowanie. Prawidłowo organy uznały niekwalifikowalność dofinansowania, pobranego przez komornika z konta uczestniczki na podstawie podrozdziału 6.2 pkt 3 Wytycznych. W myśl rozdziału 6.2 pkt 3 lit. e Wytycznych, aby wydatki mogły zostać uznane za kwalifikowalne muszą być ponoszone zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. W § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie wskazano natomiast, że IP przyznaje beneficjentowi środki na realizację projektu, a ten zobowiązuje się do jego realizacji. W ust. 3 przywołanego przepisu strony umowy ustaliły, że dofinansowanie oraz wkład własny są przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez beneficjenta i partnera w związku z realizacją umowy. Ze względu na zajęcie przez komornika części dofinansowania przekazanego uczestniczce należało uznać, że środki te wykorzystano na cele niezwiązane z realizacją projektu, jakim było zwiększenie szansy na założenie i utrzymanie funkcjonowania nowych przedsiębiorstw przez 46 osób w wieku 30 lat i więcej, pozostających bez pracy z obszarów słabo zaludnionych w powiecie kutnowskim, łęczyckim i poddębickim w okresie wrzesień 2018 r. - lipiec 2020 r. Wobec tego wydatki te nie zostały poniesione zgodnie z umową o dofinansowanie, co powoduje ich niekwalifikowalność na podstawie rozdziału 6.2 pkt 3 lit. e Wytycznych. Słusznie stwierdziły organy orzekające w sprawie, że wydatków, o których mowa, nie można również uznać za kwalifikowalne z powodu niespełnienia wymagania określonego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. g Wytycznych, które przewiduje, iż wydatkiem kwalifikowanym jest wydatek dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Zajęta kwota dofinansowania nie została spożytkowana na cele związane z realizacją projektu określone w Regulaminie konkursu i we wniosku o dofinansowanie, w związku z czym nie spełnia żadnej z wyżej wymienionych zasad. Niekwalifikowalność części dofinansowania przekazanego uczestniczce projektu R.S. wynika również z niespełnienia wymagania określonego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. k Wytycznych, gdzie wskazano, że wydatek musi być zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi m.in. w Wytycznych i w Regulaminie konkursu. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu konkursu - Standardem udzielania wsparcia w ramach konkursu RPLD.08.03.01-IP.01-10-001/18 wsparcie finansowe mogło być wydatkowane wyłącznie w sposób zgodny z zaakceptowanym przez beneficjenta biznesplanem (strona 7). Ponadto na stronie 9 dokumentu wskazano, że dotacja służy pokryciu wydatków mających na celu samo uruchomienie działalności gospodarczej i może być przeznaczona na pokrycie wydatków inwestycyjnych (w tym m.in. na środki transportu, składniki majątku trwałego, koszty prac remontowych i budowlanych), zakup środków obrotowych oraz pokrycie innych wydatków uznanych za niezbędne dla prowadzenia działalności gospodarczej, zaś wsparcie pomostowe w postaci finansowej ma na celu pokrycie niezbędnych, bieżących opłat, bezpośrednio związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w szczególności składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, podatków, opłat administracyjnych. W załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu wskazano także, że uczestnik ma obowiązek rozliczyć otrzymane wsparcie pomostowe (strona 10), a obowiązkiem beneficjenta jest nadzorowanie prawidłowości wydatkowania środków wsparcia finansowego oraz monitorowanie działalności gospodarczej uczestnika (strona 14). Miało to oznaczać w szczególności, że beneficjent musi dokonać sprawdzenia, czy uczestnik prowadził działalność gospodarczą w sposób nieprzerwany przez wymagany okres oraz dokonać weryfikacji prawidłowości wykorzystania wsparcia finansowego (strona 14). Dofinansowanie przekazane R.S. w części zajętej przez komornika nie zostało wydatkowane w sposób zgodny z zaakceptowanym przez beneficjenta biznesplanem, jak również nie zostało przeznaczone na pokrycie wydatków, o których mowa w Standardzie udzielania wsparcia, tj. na założenie i prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego zasadna jest konkluzja organu, że kwestionowana kwota dofinansowania została wydatkowana niezgodnie z warunkami określonymi w Regulaminie konkursu. Ponadto przedmiotowe dofinansowanie jest niekwalifikowalne również z powodu niespełnienia wymogu określonego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. d Wytycznych, gdzie wskazano, że wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek, który został uwzględniony w budżecie projektu oraz lit. f, gdzie z kolei wskazano, że wydatek musi być niezbędny do realizacji celów projektu i poniesiony w związku z realizacją projektu. Przeznaczenie dofinansowania na spłatę prywatnego zadłużenia uczestniczki projektu nie było zaplanowane w budżecie projektu, jak również nie było niezbędne do realizacji celów projektu oraz nie dotyczyło realizacji projektu. Wydatek ten nie jest również zgodny z celem szczegółowym RPO WŁ na lata 2014-2020 dla osi VIII Zatrudnienie, działanie VIII.3 Wsparcie przedsiębiorczości, podziałanie VIII.3.1 Wsparcie przedsiębiorczości w formach bezzwrotnych, jakim jest rozwój przedsiębiorczości, przyczyniający się do utworzenia nowych przedsiębiorstw i zapewnienie ich trwałości na rynku. Przedmiotowy wydatek niewątpliwe nie wpisuje się również w cel projektu określony we wniosku o dofinansowanie, tj. zwiększenie szansy na założenie i utrzymanie funkcjonowania nowych przedsiębiorstw przez 46 osób w wieku 30 lat i więcej, pozostających bez pracy z obszarów słabo zaludnionych w powiecie kutnowskim, łęczyckim i poddębickim w okresie wrzesień 2018 r. - lipiec 2020 r. Wydatkując i nie dokonując zwrotu niekwalifikowalnej kwoty wparcia strona postępowania naruszyła również szereg postanowień umowy o dofinansowanie zawartej 26 października 2018 r. z Województwem Łódzkim. Stosownie do § 2 ust. 1 tej umowy na warunkach w niej określonych Instytucja Pośrednicząca przyznaje beneficjentowi dofinansowanie na realizację projektu, a beneficjent wraz z partnerami zobowiązuje się do jego realizacji. W niniejszej sprawie niewątpliwe część otrzymanych środków uczestnik projektu przeznaczył na wydatki niezgodne z zakresem rzeczowym projektu, tj. na spłatę innych własnych zobowiązań. W tym zakresie przyznane i wypłacone stronie dofinansowanie nie zostało więc poniesione na realizację projektu. Strona nie wywiązała się również z obowiązku określonego w § 2 ust. 6 przedmiotowej umowy, który stanowi, że beneficjent zobowiązuje się pokryć ze środków własnych wszelkie wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu. Nie dotrzymała jednocześnie postanowienia § 10 ust. 9 umowy, stosownie do którego w przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowalne, niewykorzystana kwota dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek wskazany przez Instytucję Pośredniczącą, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność końcową. Bezspornie w niniejszej sprawie beneficjent kwestionując kwalifikowalność środków wydatkowych na cele niezwiązane z projektem nie zwrócił tych środków organowi, który udzielił dofinansowania. Naruszony również zapis zawarty w § 4 ust. 7 umowy, w którym strona zobowiązała się do przestrzegania postanowień Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 oraz Wytycznych. Jak już wyżej wskazano część dofinansowania udzielonego uczestniczce projektu R.S. została wydatkowana niezgodnie z celem szczegółowym RPO WŁ na lata 2014-2020 dla osi VIII Zatrudnienie, działanie VIII.3 Wsparcie przedsiębiorczości, podziałanie VIII.3.1 Wsparcie przedsiębiorczości w formach bezzwrotnych oraz treścią przywołanych wyżej Wytycznych. Ponadto zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 2 umowy beneficjent był zobowiązany dołożyć należytej staranności przy realizacji umów zawartych z uczestnikami projektu, w tym rozliczyć udzielone wsparcie finansowe, co nie zostało spełnione w okolicznościach sprawy. Należy również zauważyć, że strona postępowania podpisując umowę o dofinansowanie projektu zaakceptowała treść § 13 ust. 1 tej umowy, który wskazuje, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Instytucja Pośrednicząca wzywa beneficjenta do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta, tj. od dnia obciążenia rachunku bankowego Instytucji Pośredniczącej lub Ministra Finansów lub wzywa beneficjenta do wyrażenia zgody na pomniejszenie wypłaty kolejnej należnej mu transzy dofinansowania o kwotę podlegającą zwrotowi. Strona wyraziła również zgodę na zapis znajdujący się w § 14 ust. 3 pkt 3 umowy, stosownie do którego w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości: (...) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - Instytucja Pośrednicząca nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty odpowiadającej współfinansowaniu UE i współfinansowaniu krajowemu z budżetu państwa na zasadach określonych w § 13. Beneficjent w miejsce nieprawidłowych wydatków nie ma prawa przedstawienia do współfinansowania innych wydatków nieobarczonych błędem. Poziom dofinansowania określony w § 2 ust. 2 ulega obniżeniu. Podkreślenia wymaga, że powyższe regulacje jasno wskazują, że na stronie postępowania jako głównym beneficjencie przyznanego dofinansowania spoczywała odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu i wykorzystania przeznaczonych na ten cel środków z UE. Jednocześnie beneficjent jest podmiotem odpowiedzialnym wobec IP za zwrot dofinasowania wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, jak również za zwrot środków pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W umowie o dofinansowanie oraz Wytycznych stanowiących procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków europejskich brak jest zapisu, który przewidywałaby odpowiedzialność uczestników projektu wobec IP. Podmioty te ponoszą natomiast odpowiedzialność względem beneficjenta, który powinien odzyskać od nich ewentualne nierozliczone należności lub zgodnie z § 2 ust. 6 umowy o dofinansowanie dokonać zwrotu dofinansowania z własnych środków. Podpisując umowę o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się wobec IP do realizacji projektu zgodnie z umową oraz innymi dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Tym samym wziął na siebie ryzyko związane z realizacją projektu, m.in. w zakresie potencjalnego zwrotu dofinansowania lub części dofinansowania. Wobec powyższego obciążenie w niniejszej sprawie beneficjenta odpowiedzialnością za środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., jest zasadne. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi, że skoro beneficjent podjął wszelkie czynności zmierzające do odzyskania od uczestniczki projektu spornych kwot dofinasowania, to w świetle zapisu § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinasowanie kwoty te należało uznać za wydatki kwalifikowalne. Wyjaśnić należy, że zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie strona postępowania zobowiązana była podejmować czynności zmierzające do odzyskania od uczestników projektu, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą w wyniku uczestnictwa w projekcie, kwot wsparcia finansowego wydatkowanych z naruszeniem postanowień zawartych z nimi umów, pod rygorem uznania w tym zakresie wydatków projektu za niekwalifikowalne. Powołana regulacja przewiduje sankcję w postaci uznania wydatków za niekwalifikowalne za niepodjęcie przez beneficjenta określonych czynności wobec uczestników projektu. Na podstawie § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie kwoty wsparcia finansowego wydatkowane z naruszeniem postanowień zawartych z nimi umów uznaje się za niekwalifikowalne w przypadku, gdy beneficjent nie podjął stosownych kroków prawnych celem odzyskania tych środków. Samo nieodzyskanie środków nie jest natomiast sankcjonowane. Jak słusznie zauważył organ, wskazana regulacja zawarta w części umowy o dofinansowanie dotyczącej obowiązków beneficjenta miała na celu zmobilizowanie strony postępowania do odzyskania środków. Przepis ten jednak nie stanowi o okolicznościach zwalniających beneficjenta z odpowiedzialności za wydatki niekwalifikowalne w projekcie, a jedynie wskazuje, że to na beneficjencie ciąży obowiązek odzyskiwania od uczestników tych środków, które zostały poniesione jako wydatki niekwalifikowalne. W niniejszej sprawie strona postępowania niewątpliwe podjęła działania, o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie. Z akt sprawy wynika, że 17 września 2020 r. beneficjent wezwał uczestniczkę postępowania R.S. do zwrotu nierozliczonych środków na łączną kwotę 20 502,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 14 dni. Ponadto 4 grudnia 2020 r. beneficjent złożył w Sądzie Rejonowym w K. wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, który był zabezpieczeniem należytego wykonania umowy zawartej z uczestniczką projektu. Następnie w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci aktu notarialnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności występował do komorników sądowych z wnioskami o wszczęcie egzekucji wobec uczestniczki projektu celem odzyskania nierozliczonych kwot przyznanego jej dofinansowania. (wnioski z: 6 kwietnia 2021 r., 27 kwietnia 2022 r. oraz 19 czerwca 2023 r.). Bezspornie również powyższe działania beneficjenta okazały się bezskuteczne, bowiem nie udało się wyegzekwować od R.S. środków wydatkowanych z naruszeniem procedur. Wobec podjęcia przez beneficjenta wyżej wymienionych działań należało uznać, że wywiązał się on z obowiązku przewidzianego w § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie, w związku z czym nie ma do niego zastosowania rygor określony w tej regulacji. Organy orzekające w sprawie dokonały w tym zakresie prawidłowych ustaleń. Starania, które strona podjęła celem odzyskania niekwalifikowalnych wydatków i okoliczność, że nie udało się jej tych wydatków odzyskać nie powodują, że wydatki te stają się kwalifikowalne. Umowa o dofinansowanie przewiduje obowiązek odzyskiwania środków wydatkowanych z naruszeniem postanowień umów zawartych z uczestnikami projektu, co nie zmienia faktu, że wydatki niekwalifikowalne podlegają obowiązkowi zwrotu. Podejmowanie przez beneficjenta działań na rzecz ściągnięcia środków od uczestnika projektu nie zwalnia go ze spłaty wierzytelności wobec budżetu UE. Niedopuszczalne jest przyjęcie odmiennego stanowiska, bowiem oznaczałoby to zgodę na wydatkowanie środków niezgodnie z ich przeznaczeniem i w konsekwencji na marnotrawienie środków publicznych, co nie może mieć miejsca. Przekonanie strony postępowania jakoby podejmując działania windykacyjne wobec uczestniczki projektu wypełniła postanowienia umowy i tym samym nie ponosi odpowiedzialności za powstały wydatek niekwalifikowalny, oparte jest na błędnym założeniu, że dopełniła ona wszystkich obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie. Zgodnie z przywołanym wyżej § 2 ust. 6 umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się pokryć ze środków własnych wszelkie wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu. Zatem, pomimo że strona nie miała wpływu na powstanie niekwalifikowalnych wydatków, które wynikały z zajęcia komorniczego części dofinansowania przyznanego uczestniczce projektu, to zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie wzięła na siebie ryzyko zwrotu wydatków niekwalifikowalnych, niezależnie od podjętych wobec uczestniczki działań windykacyjnych. Niezasadna jest również argumentacja strony postępowania, że organ I instancji praktycznie nie dokonał interpretacji § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie. W decyzji organu I instancji wskazano bowiem wyraźnie, że zapis zwarty w tym postanowieniu umownym wskazuje na obowiązki beneficjenta i nie zwalnia go z odpowiedzialności za prawidłową realizację projektu, nawet jeśli podjął działania w celu odzyskania środków, które okazały się nieskuteczne. Zdaniem organu I instancji w świetle postanowień umowy o dofinansowanie i Wytycznych obowiązkiem strony postępowania było rozliczyć otrzymane wsparcie niezależnie od skuteczności działań podjętych wobec uczestniczki projektu. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że wszelkie starania, które podjęła strona postępowania zmierzające do odzyskania wypłaconych uczestniczce projektu środków, nie zwalniają i nie wstrzymują IP od odzyskania od beneficjenta wypłaconego dofinansowania, które nie spełnia norm kwalifikowalności. Stanowisko organu I instancji odnośnie wykładni § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie jest spójne ze stanowiskiem organu II instancji w tym zakresie i w pełni zasługuje na aprobatę. W kontekście argumentacji skargi podkreślenia również wymaga, że w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia pozostaje również kwestia, czy beneficjentowi można przypisać bezpośrednio winę z tytułu zaistniałych zdarzeń, bądź czy przyczyny powodujące obowiązek zwrotu były zależne od beneficjenta. W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 ust. 1 u.f.p. organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej woli. W ustawie o finansach publicznych nie przewidziano żadnych okoliczności wystąpienia winy lub jej rodzaju, czy też zakresu udziału podmiotów trzecich w powstaniu sytuacji prowadzących do zwrotu środków. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu otrzymuje bezzwrotną pomoc pod warunkiem zrealizowania określonych w niej celów. Umowa o dofinansowanie projektu ze środków publicznych (europejskich i krajowych) stanowi jeden z typów umowy rezultatu. W przypadku gdy rezultat projektu nie zostanie osiągnięty, nie można przyznać beneficjentowi środków niezależnie od podejmowanych przez niego działań mających na celu realizację projektu. Zauważyć następnie trzeba, że poprzez wydatkowanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., strona doprowadziła do nieuzasadnionego i niekorzystnego gospodarowania środkami dofinansowania, nie zapewniając by wydatki poniesione z tego tytułu były dokonane w sposób racjonalny i efektywny. Wobec powyższego doszło do narażenia ogólnego budżetu Unii Europejskiej na straty finansowe poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem w kwocie 23 649,90 zł. Strona postępowania nie dokonała zwrotu niekwalifikowanych wydatków ze środków własnych, w związku z czym z budżetu UE został sfinansowany wydatek poniesiony na cele prywatne uczestniczki, niezwiązane z realizacją projektu. Szkoda ma charakter realny, gdyż środki zostały wydatkowane i można określić ich wysokość, tj. za szkodę dla budżetu UE uznaje się wszystkie wydatki poniesione z naruszeniem przepisów i postanowień umowy o dofinansowanie. Wobec powyższego prawidłowo zostało ustalone w niniejszej sprawie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, co skutkowało powstaniem obowiązku zwrotu środków wydatkowanych niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, stosownie do art. 207 ust. 1 u.f.p. Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący przypisania stronie przez organ II instancji pozornego przewinienia w postaci braku korekty wniosków o płatność. Podkreślić, że obowiązek dokonywania korekt wniosków o płatność jest jednym z obowiązków umownych, które zaakceptowała strona postępowania podpisując umowę o dofinasowanie (§ 14 umowy o dofinansowanie). Beneficjent był zobowiązany do zrealizowania wszystkich nałożonych na niego na mocy umowy obowiązków, w tym także prawidłowego rozliczania wniosków o płatność, któremu to obowiązkowi uchybił. Strona zgodnie z umową miała możliwość dokonania korekty zatwierdzonych wniosków o płatność, w których zostały wykazane niekwalifikowalne wydatki, tj. zmniejszenia wartości kwalifikowalnych wydatków o kwotę zajęcia komorniczego. W tej sytuacji organ nie miałby podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości, którą stwierdza się tylko w przypadku niedokonania przez stronę postępowania korekty wniosków o płatność i nierozliczenia się z otrzymanego dofinansowania. Podniesiona w treści skargi kwestia upływu stosunkowo długiego okresu od zamknięcia kontroli do wszczęcia postępowania administracyjnego pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. Niemniej jednak wyjaśnić należy, że organ słusznie uznał, że pismo z 25 marca 2021 r., w którym beneficjent poinformował o odesłaniu niepodpisanego egzemplarza ostatecznej informacji pokontrolnej w związku z nieuwzględnieniem jego argumentów i wyjaśnień oraz oczekiwaniu na wydanie odpowiednich wezwań i decyzji zgodnie z ustawą o finansach publicznych, nie jest równoznaczne z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że określenie żądania jest obowiązkiem strony, która zwraca się do organu o podjęcie działania. Wobec tego IP słusznie uznała, że pismo strony z 25 marca 2021 r. jest jedynie niewymagającym doprecyzowania stanowiskiem w sprawie co do informacji pokontrolnej. Z tej przyczyny niezasadny jest argument skargi, że niewszczęcie postępowania na skutek ww. pisma strony stanowi próbę obejścia art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), który stanowi, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanego w skardze przepisu art. 12 k.p.a. § 1, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zauważyć jednak należy, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja określająca stronie skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., nie zaś bezczynność czy przewlekłość organu prowadzącego postępowanie, z których kontrolą łączy się szczegółowa ocena sprawności działań organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ przeprowadził postępowanie w sposób odpowiadający wymogom przewidzianym w tych przepisach. W tym zakresie podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny, wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Materiał ten został poddany przez organ wszechstronnej analizie, a wyprowadzone na jego podstawie wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Organ nie naruszył zatem reguł prowadzenia postępowania dowodowego. Rezultatem powyższego było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Okoliczność, że strona skarżąca nie zgadza się z oceną prawną okoliczności faktycznych sprawy dokonaną przez organ nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ zasad określonych w art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą przekonywania określonych w ww. przepisach organ wyjaśnił stronie szczegółowo przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, należycie przedstawiając podstawy faktyczne i prawne, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne wydanej decyzji zawiera wyjaśnienie podstaw prawnych i przytoczenie treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Uzasadnienie faktyczne zawiera natomiast wskazanie faktów i dowodów, w oparciu o które wydane zostało rozstrzygnięcie. Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera odniesienie się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń. Powyższe stanowi realizację wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, że zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasada przekonywania nie wymagają od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Realizacja tych zasad sprowadza się do wyjaśnienia, że skierowana do strony decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności, mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 124/10, dostępny w CBOSA). Wbrew zarzutom skargi organ nie dopuścił się również naruszenia zasady równego traktowania stron, o której wspomina art. 8 § 1 k.p.a. Nierówność traktowania stron wymagałaby porównania sytuacji strony skarżącej z inną stroną postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie w postępowaniu uczestniczyła tylko jedna strona oraz organ rozstrzygający sprawę. Poza tym należy mieć na względzie, że zasada równego traktowania stron nie odnosi się do stron umowy o dofinansowanie, lecz dotyczy stron postępowania administracyjnego. Nie ma racji strona skarżąca, że organ wyznaczając jej 7-dniowe i 14-dniowe terminy do wykonania określonych obowiązków dopuścił się naruszenia przedmiotowego przepisu Terminy realizacji uprawnień lub obowiązków są albo terminami ustawowymi, takimi samymi dla wszystkich stron postępowania albo terminami wyznaczonymi przez organ w ramach umocowania ustawowego. Odnośnie zarzutu art. 7a k.p.a., mając na uwadze literalne brzmienie ww. przepisu podkreślić należy, że by wskazany przepis zastosowanie muszą pojawić się w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie było wątpliwości związanych z wykładnią przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Natomiast za wątpliwości co do treści normy prawnej, o których mowa we wskazanym przepisie, nie można uznać odmiennej od przyjętej przez organ interpretacji postanowienia § 4 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie projektu. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7b k.p.a., bowiem postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji prowadzone było zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a., organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny i prawny sprawy i zastosowały adekwatne środki do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Natomiast wydanie decyzji niezgodnej z oczekiwaniami strony nie świadczy o naruszeniu ww. przepisu. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., którego strona upatruje w błędnym pouczeniu jej przez organ II instancji o konieczności uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w procencie odpowiadającym przedmiotowi sporu do 10 000 zł, podczas gdy sprawa dotyczy kwoty 23 649,90 zł. Powyższe naruszenie pozostaje bowiem bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z przytoczonych wyżej względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. d.j.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI