III SA/Łd 254/22

III SA/Łd 254/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 2303/22 - Wyrok NSA z 2024-06-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 3, art. 134, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1327
art. 90c, art. 90n ust. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - t.j.
Sentencja
Dnia 26 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Paweł Dańczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 roku sprawy ze skargi KN na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 stycznia 2022 roku nr SKO.4143.11.21 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 stycznia 2022 r. nr SKO.4143.11.21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu (dalej: SKO), działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), stwierdziło niedopuszczalność odwołania KN, w imieniu której działają jej przedstawiciele ustawowi M i H małż. N od pisma Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z 13 września 2021 r. znak: OS.4363.16.2021, w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...].
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z 9 sierpnia 2021 r. M i H małż. N zwrócili się do Starostwa Powiatowego w Sieradzu o przyznanie stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...] na rzecz ich córki KN. Wniosek spełnił kryteria formalne. Pismem z 13 września 2021 r. znak: [...] Przewodniczący Zarządu Powiatu [...] poinformował ww. o tym, że przedmiotowe stypendium nie zostało przyznane KN z uwagi na fakt, iż załączone do wniosku dokumenty nie potwierdzają osiągnięć kandydatki, wynikających z § 2 ust. 1-3 Regulaminu przyznawania stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...], stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Powiatu [...] nr V/39/2019 z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy uzdolnionym uczniom szkół prowadzonych przez powiat [...] w ramach Lokalnego Programu Wspierania Edukacji Uzdolnionych Uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...] oraz trybu postępowania w tym zakresie.
Pismem z 19 października 2021 r. MN wskazała, że pismo Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z 13 września 2021 r. znak: OS.4363.16.2021 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...] traktuje jako decyzję. Jednocześnie wniosła odwołanie, żądając wydania decyzji przez Starostwo Powiatowe wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania. MN wskazała, że córka KN spełnia przesłanki do otrzymania stypendium, a także, że przedmiotowa sprawa powinna zostać rozpatrzona w oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego, w tym w kwestii wszczęcia, prowadzenia i zakończenia postępowania w sprawie stypendium. Pismem z 9 grudnia 2021 r., kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, stanowisko MN zostało wzbogacone o dodatkową argumentację. Wskazano w nim SKO jako organ wyższego stopnia względem organów powiatu, zażądano wezwania organu pierwszej instancji do przekazania dokumentacji z akt przedmiotowego postępowania w celu rozpoznania odwołania, a także podkreślono, iż kwestie dotyczące stypendium motywującego powinny być rozstrzygane decyzją administracyjną.
Na powyższe odpowiedział organ pierwszej instancji, wnosząc o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak upoważnienia zarządu powiatu do wydania decyzji w tej sprawie oraz wobec braku przepisu regulującego załatwienie niniejszej sprawy w tej formie. Zdaniem organu, stanowisko w przedmiocie odmowy przyznania stypendium motywacyjnego nie stanowi decyzji administracyjnej i nie może być od niego wniesione odwołanie.
SKO ustaliło, że kwestie związane z przyznawaniem szeroko pojętej pomocy materialnej dla uczniów, w tym w szczególności dotyczące stypendium motywacyjnego zostały określone w art. 90c ust. 1 - 4, art. 90n ust. 1 i art. 90t ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2021 r., poz. 1915). Zgodnie z ich brzmieniem, pomoc materialna ma charakter socjalny albo motywacyjny. Świadczeniami pomocy materialnej o charakterze socjalnym są: 1) stypendium szkolne; 2) zasiłek szkolny. Świadczeniami pomocy materialnej o charakterze motywacyjnym są: 1) stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe; 2) stypendium Prezesa Rady Ministrów; 3) stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania; 4) stypendium ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Uczniowi może być przyznana jednocześnie pomoc materialna o charakterze socjalnym i motywacyjnym. W sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne.
Ponadto, jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy: 1) wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; 2) wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. W przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze.
Jak wynika z powyższego, przepis art. 90t ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowi materialnoprawną podstawę do inicjowania przez jednostki samorządu terytorialnego regionalnych lub lokalnych programów wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży jest programem socjalnym, natomiast program wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży jest programem motywacyjnym. W przypadku przyjęcia programów organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego jest zobowiązany określić szczegółowe warunki, formy i zakres udzielania pomocy, stosownie do zakresu przedstawionego w ust. 3 komentowanego przepisu. Opracowanie warunków, form i zakresu udzielania pomocy musi nastąpić z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia, na co zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny. Programami lokalnymi będą przedsięwzięcia podejmowane na szczeblu gminy lub powiatu, zaś programami regionalnymi przedsięwzięcia podejmowane na szczeblu województwa. Przedsięwzięcie o skali lokalnej mające na celu wsparcie edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży musi zapewnić równe traktowanie mieszkańców lokalnej wspólnoty samorządowej.
Stosownie do powyższego, Rada Powiatu [...] podjęła uchwałę Nr V/39/2019 z dnia 27 marca 2019 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 18 kwietnia 2019 r., poz. 2272) w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy uzdolnionym uczniom szkół prowadzonych przez powiat [...] w ramach Lokalnego Programu Wspierania Edukacji Uzdolnionych Uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...] oaz trybu postępowania w tym zakresie. Załącznikiem nr 1 do wskazanej uchwały jest Regulamin przyznawania stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...], w którym ukształtowano formę i zakres pomocy, warunki jej udzielania oraz tryb postępowania.
Zgodnie z brzmieniem § 2 pkt 1-2 cytowanego regulaminu, stypendium może być przyznane uczniowi, który: jest laureatem na szczeblu centralnym: olimpiady interdyscyplinarnej, przedmiotowej, z przedmiotów dodatkowych, tematycznej, turnieju lub laureatem konkursu interdyscyplinarnego, przedmiotowego lub tematycznego na szczeblu ponad wojewódzkim; jest finalistą na szczeblu centralnym: olimpiady interdyscyplinarnej, przedmiotowej, z przedmiotów dodatkowych, tematycznej, turnieju lub finalistą konkursu interdyscyplinarnego, przedmiotowego lub tematycznego na szczeblu ponadwojewódzkim; jest laureatem lub finalistą olimpiady interdyscyplinarnej, przedmiotowej, z przedmiotów dodatkowych, tematycznej, turnieju - na szczeblu okręgowym zakwalifikowanym do etapu centralnego; uzyskał średnią ocen nie niższą niż 5,0 w wyniku klasyfikacji rocznej oraz co najmniej bardzo dobrą ocenę z zachowania.
Ponadto, w zakresie trybu postępowania, wskazano, m.in. że członkowie komisji oceniają każdą kandydaturę w głosowaniu tajnym i przyznają punkty w skali od 1 do 10, a protokół z posiedzenia komisji i listę kandydatów, którzy otrzymali największą liczbę punktów oraz propozycje wysokości stypendiów komisja przedstawia zarządowi powiatu. Zarząd powiatu podejmuje decyzję w sprawie zatwierdzenia listy stypendystów oraz wysokości stypendium. Stanowisko zarządu jest ostateczne. Na mocy powyższego, skarżąca została zgłoszona do stypendium przez swoją matkę MN. Wniosek spełnił kryteria formalne i został rozpoznany merytorycznie, wskutek czego skarżącej przyznano 10 punktów, bowiem zdaniem komisji, spełniła ona wyłącznie kryterium średniej ocen powyżej 5,0. Powyższe doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w postaci odmowy przyznania stypendium.
Istotą niniejszej sprawy jest to, jaką formę przybiera odpowiedź organu na wniosek dotyczący przyznania stypendium motywacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu prezentuje pogląd, zgodnie z którym wskazane rozstrzygnięcia nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 k.p.a.
SKO wskazało, w oparciu o orzecznictwo, że okoliczność, iż rozpatrzenie wniosku o stypendium motywacyjne jest jednostronnym, władczym aktem organu administracji publicznej, rozstrzygającym o indywidualnych uprawnieniach jednostki, nie przesądza sama przez się, że rozstrzygnięcie to zapada w formie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne nie są jedynym przejawem działalności organów administracji publicznej. Decyzja administracyjna jest najbardziej sformalizowanym sposobem załatwienia sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie sprawy nie zawsze jednak wymaga wydania decyzji i ściśle uregulowanego, sformalizowanego postępowania. W wielu kategoriach spraw organy nie wydają decyzji administracyjnych, załatwiając je w drodze tzw. czynności materialno-technicznych lub innych aktów, w tym pisemnych informacji o sposobie załatwienia wniosku. Ustawodawca coraz częściej odchodzi od kształtowania stosunków administracyjnoprawnych, zachodzących pomiędzy Państwem (jego organami), a obywatelami i innymi podmiotami administrowanymi, w drodze decyzji administracyjnych, na rzecz uprawnień i obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. W takim przypadku do konkretyzacji stosunku administracyjnego nie jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, natomiast mogą pojawić się akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest ustalanie (odmowa ustalenia), stwierdzanie (odmowa stwierdzenia) albo potwierdzanie (odmowa potwierdzania) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Przy czym poprzez fakt, iż organ administracji publicznej w określonej rodzajowo sprawie nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz w inny sposób następuje przejaw działania administracji, np. poprzez czynność materialno-techniczną, nie wynika jeszcze, iż te inne przejawy działalności organów administracji publicznej pozostawione zostały poza kontrolą sądów administracyjnych.
SKO stwierdziło, że to ustawodawca decyduje, czy określona sprawa załatwiana jest w drodze decyzji w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji jest zatem dopuszczalne wówczas, gdy wynika to z przepisu prawa. Inaczej mówiąc, musi obowiązywać przepis prawa uzasadniający załatwienie sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, z którego treści wysnuć można wniosek - choćby w sposób pośredni, iż rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji. Kodeks postępowania administracyjnego nie ustala, w jakiej formie prawnej powinno nastąpić załatwienie konkretnej sprawy. Decydują o tym właściwe przepisy materialnego prawa administracyjnego. Wobec tego, stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie. Na wybór formy rozstrzygnięcia niewątpliwie wpływ ma charakter danej kategorii spraw. Niejednokrotnie wzgląd na szybkość postępowania, czy konieczność umożliwienia organom dostosowania ich działań do zmieniającej się sytuacji powoduje, że za wystarczającą formę załatwienia sprawy ustawodawca uznaje pisemną informację o uwzględnieniu lub o odmowie uwzględnienia żądania. Pogląd o domniemaniu działania organów administracji w indywidualnych sprawach jednostek w formie decyzji administracyjnej nie jest więc uzasadniony. Ponadto, jak wynika z orzecznictwa NSA, przepisy prawa materialnego przewidują formę załatwienia danej sprawy administracyjnej nie tylko w sposób bezpośredni, przez wyraźne wskazanie, iż w sprawie wydawana jest decyzja administracyjna, ale także w sposób pośredni, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji do rozstrzygania sprawy (na przykład "zezwala", "przydziela", "potwierdza", czy "wyraża zgodę"). Przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują ani bezpośredniej, ani ww. pośredniej kompetencji dla organu administracji do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania stypendium motywacyjnego. Gdyby ustawodawca chciał, aby rozstrzygnięcie w tych sprawach następowało w formie decyzji, to wprost zawarłby taki zapis w ustawie, jak ma to miejsce, np. w przypadku stypendium socjalnego.
Mając na względzie, że w niniejszej sprawie ustawodawca nie zawarł wyraźnego zapisu, co do konieczności wydania decyzji administracyjnej, jak również brak jest nawet zapisu, który w formie czasownikowej wskazywałby na decyzyjną formę odmowy udzielenia stypendium motywacyjnego, nie można uznać, że organ wydając pismo informujące o sposobie rozpatrzenia wniosku zamiast decyzji administracyjnej w nieprawidłowej formie odmówił jego przyznania. Sam fakt posiadania przez organ kompetencji do władczego wypowiadania się w sprawie przyznawania stypendium motywacyjnego i dysponowania środkami publicznymi nie pozwala na wysuwanie tak daleko idących wniosków.
SKO zauważyło, że ustawodawca, stanowiąc prawo w zakresie pomocy materialnej dla uczniów, tj. stypendiów, w tym także motywacyjnego, wskazał, które z rozróżnionych sposobów pomocy ma zostać załatwione w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 90n ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika, że organ ma obowiązek (a zatem także i kompetencję) do wydania decyzji administracyjnej w przypadku rozstrzygania kwestii dotyczących stypendium socjalnego. Brak jest analogicznego zapisu dla stypendiów motywacyjnych dla szczególnie uzdolnionych uczniów. Żaden przepis rangi ustawowej nie nakłada obowiązku i nie przyznaje kompetencji do wydania decyzji administracyjnej w przypadku rozstrzygania kwestii przyznawania albo odmowy przyznania wskazanej pomocy materialnej. Nie można zatem, zdaniem SKO, wyinterpretowywać powyższego z zapisów innych aktów prawnych czy innych przepisów ustawy o systemie oświaty. Należy przyjąć, że skoro konkretny przepis prawa wskazał na obowiązek wydania decyzji administracyjnej (dotyczącym stypendium socjalnego), a w innym nie (w kwestii stypendium motywacyjnego), cedując na jednostkę samorządu terytorialnego ustalenie przesłanek jego przyznania oraz trybu postępowania w tym zakresie, to był to celowy zabieg prawotwórczy. Wobec powyższego, w ocenie SKO, w niniejszej sprawie kwestia odmowy przyznania stypendium KN nie jest rozstrzygana decyzją administracyjną i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania.
SKO przyznało rację organowi I instancji, podnosząc, że brak jest jakiegokolwiek upoważnienia zarządu powiatu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, jak również brak jest przepisu regulującego załatwienie niniejszej sprawy we wskazanej formie.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu decyzje wydaje starosta, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez zarząd powiatu. Właściwość ogólną w tej sprawie posiada starosta. Jedynie przepisy szczególne mogą przyznać kompetencję w tej sprawie zarządowi powiatu. Podstawy prawne do wydawania decyzji administracyjnych przez starostę zawierają przepisy administracyjnego prawa materialnego, a więc ustawy i przepisy wykonawcze do ustaw. Podstawę mogą także stanowić akty prawa miejscowego stanowione przez radę powiatu w zakresie, w jakim posiada ona upoważnienie ustawowe. Uchwała Rady Powiatu [...] nr V/39/2019 z dnia 27 marca 2019 r., stanowiąca opublikowany w dzienniku urzędowym akt prawa miejscowego, została podjęta w oparciu o delegację ustawową, wynikająca z art. 90t ust. 1 i 4 ustawy o systemie oświaty, a załącznikiem do niej jest Regulamin przyznawania stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez powiat [...]. W żadnym z wymienionych w niniejszym postanowieniu aktów prawnych nie określono obowiązku rozstrzygnięcia odmowy przyznania stypendium motywacyjnego w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem SKO, nie można także przypisać zwrotowi "decyzje", użytym w § 3 pkt 12 ww. Regulaminu, znaczenia decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. Wskazane w nim sformułowanie dotyczy w istocie rozstrzygnięcia, ukazania stanowiska, jest wyrazem analizy merytorycznej wniosku skarżącej oraz wynikiem przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania stypendium motywacyjnego.
Mając powyższe na względzie SKO wskazało, że wniesienie odwołania od przedmiotowego pisma, niebędącego decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., jest niedopuszczalne. Nie istnieje bowiem norma prawna, która upoważniałaby organ administracji publicznej do rozstrzygania o określonych prawach i obowiązkach danego podmiotu w formie decyzji administracyjnej, nie ma również podstawy prawnej do uruchomienia postępowania odwoławczego, które jest zarezerwowane wyłącznie dla weryfikacji aktów administracyjnych będących decyzjami.
W skardze na powyższe postanowienie SKO pełnomocnik skarżącej zaskarżył je w całości oraz zarzucił:
a. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 90t ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1915 z późn. zm.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że intencją ustawodawcy było rozstrzyganie wniosku o pomoc materialną o charakterze motywacyjnym w drodze innych przejawów działalności organów administracji publicznej, aniżeli decyzja administracyjna i w konsekwencji przyjęcie, że rozpoznanie wniosku o udzielenie stypendium skarżącej poprzez wystosowanie pisma informującego o negatywnym rozpoznaniu z 13 września 2021 r. odpowiada przepisom prawa;
b. na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. dalej jako "k.p.a.") przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pismo Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z 13 września 2021 r. znak: [...] nie stanowi i nie mogłoby stanowić decyzji administracyjnej;
c. na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 7, 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie, czy pismo Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z 13 września 2021 r. znak: [...] zawiera elementy konstytuujące decyzję administracyjną;
d. na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 134 w zw. z art 144 k.p.a. przez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania KN od pisma Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z 13 września 2021 r. znak: [...], podczas gdy miało ono walor decyzji administracyjnej, od której można wnieść odwołanie.
W oparciu o sformułowane powyżej zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodało jedynie, że stawianie zarzutu braku zbadania, czy przedmiotowy akt prawny zawiera elementy konstytuujące decyzję administracyjną jest bezprzedmiotowe, w przypadku gdy jej wydanie nie wynika z przepisów prawa. Nie ma przy tym znaczenia, czy te elementy zawiera Pismo Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z 13 września 2021 r., bowiem rozstrzygnięcie to nie przybiera formy decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.", wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności orzeczenia wydanego w rozpoznawanej sprawie wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie było postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącą, czyli akt administracyjny o charakterze procesowym. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium stanowił przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Instytucja niedopuszczalności odwołania ma na celu zapobieżenie sytuacjom, w których organ odwoławczy przystąpiłby do merytorycznego rozpoznania sprawy bez uprzedniego przesądzenia o dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma więc charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane przez organ.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z uwagi na to, że pismo Przewodniczącego Zarządu Powiatu [...] z dnia 13 września 2021 r. informujące o nieprzyznaniu stypendium motywacyjnego nie jest decyzją administracyjną. Tym samym nie służy od niego odwołanie na podstawie art. 127 § 1 k.p.a.
Zasady udzielania uczniom pomocy materialnej określa rozdział 8 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1915), dalej jako: "u.s.o."
Zgodnie z art. 90c ust. 1 u.s.o. pomoc materialna ma charakter socjalny lub motywacyjny.
Art. 90n ust. 1 ust. 1 u.s.o. stanowi, że w sprawie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne. Żaden z przepisów tej ustawy nie przewiduje możliwości przyznania lub odmowy przyznania przez przewodniczącego zarządu powiatu stypendium motywacyjnego w takiej właśnie formie.
Przepis § 3 punkt 12 Regulaminu przyznawania stypendium dla uzdolnionych uczniów szkół prowadzonych przez Powiat [...] ( załącznik Nr 1 do uchwały Nr V/39/2019 Rady Powiatu [...] z dnia 27 marca 2019), cyt. "Zarząd Powiatu podejmuje decyzje w sprawie zatwierdzenia listy stypendystów oraz wysokości stypendium" nie może zastąpić upoważnienia ustawowego dla zarządu powiatu do wydania decyzji w sprawie przyznania świadczenia pomocy materialnej o charakterze motywacyjnym. Tylko bowiem przepisy rangi ustawowej mogą określać, czy dane rozstrzygnięcie zapada w formie decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, obecnym składzie, podzielił stanowisko prezentowane przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 289/21, iż wychodząc z założenia o racjonalności ustawodawcy uznać należy, że tam, gdzie widział on potrzebę załatwienia spraw z zastosowaniem przepisów k.p.a. dał temu wyraz wprost. Skoro zaś nie uczynił tego w przypadku stypendiów motywacyjnych oznacza to, że nie dostrzegł takiej konieczności.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Ab/