III SA/Łd 252/26

III SA/Łd 252/26 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-07-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Anna Dębowska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 2 pkt 62, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 153, art. 200, art. 205 § 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Dnia 1 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Dębowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2026 roku Nr SKO.4121.215.2025 w przedmiocie odmowy zarejestrowania samochodu osobowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 19 listopada 2025 r., Nr DOM-SOK-VIII.5410.534.2023.APe; 2/ zasądza na rzecz P. B. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]
Uzasadnienie
Decyzją z 26 stycznia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania P. B. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi (dalej: organ I instancji) z 19 listopada 2025 r. odmawiającą zarejestrowania na rzecz skarżącego samochodu osobowego marki Mazda 3, numer identyfikacyjny VIN [...].
Z akt sprawy wynika, że 4 czerwca 2020 r. skarżący zawarł z A. sp. z o.o. umowę leasingu operacyjnego nr [...], której przedmiotem był opisany samochód. A. sp. z o.o. nabyła pojazd na podstawie faktury nr [...] z 2 lipca 2020 r., a 13 lipca 2020 r. złożyła wniosek o jego rejestrację. Do wniosku dołączono między innymi fakturę nabycia, kartę pojazdu serii AAC [...], świadectwo zgodności WE z 24 maja 2019 r. oraz oświadczenie zawierające dane i informacje o pojeździe.
W dniu 13 lipca 2020 r. organ I instancji zarejestrował pojazd czasowo z urzędu pod numerem [...]. Wydał decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenie czasowe serii AAI [...], zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną. Według twierdzeń skarżącego dla A. sp. z o.o. przygotowano następnie spersonalizowany dowód rejestracyjny, który nie został przez tę spółkę odebrany.
A. sp. z o.o. przeniosła własność samochodu na skarżącego fakturą nr [...] z 6 czerwca 2023 r. W dniu 29 czerwca 2023 r. skarżący złożył wniosek o rejestrację pojazdu, dołączając tę fakturę oraz pozwolenie czasowe serii AAI [...]. Już po zbyciu pojazdu i po złożeniu wniosku przez nowego właściciela, 10 lipca 2023 r., organ I instancji wydał decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu na rzecz A. sp. z o.o.
Pismem z 2 sierpnia 2023 r. organ wezwał skarżącego do przedłożenia oryginału albo notarialnie poświadczonej kopii faktury z 2 lipca 2020 r., na podstawie której A. sp. z o.o. nabyła pojazd, oraz oryginału jednego z dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, z aktualnym poziomem emisji spalin. Organ wskazał, że ważność świadectwa zgodności WE złożonego przy wniosku A. sp. z o.o., w odniesieniu do obowiązujących norm emisji spalin Euro 6 DG, upłynęła 31 grudnia 2020 r.
Wobec nieuzupełnienia wniosku organ I instancji decyzją z 5 października 2023 r. odmówił zarejestrowania pojazdu na rzecz skarżącego. SKO decyzją z 7 listopada 2023 r. utrzymało tę decyzję w mocy.
Wyrokiem z 25 kwietnia 2024 r., III SA/Łd 71/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje. Sąd stwierdził, że organy niedostatecznie wyjaśniły kwestię pierwszej rejestracji pojazdu i skutków przygotowania dowodu rejestracyjnego. Uznał także za nieuprawnione stanowisko, że faktura z 6 czerwca 2023 r. niewystarczająco potwierdza nabycie własności przez skarżącego. Wskazał, że faktura jednoznacznie określa strony transakcji, jej przedmiot i kwotę, a organy nie wyjaśniły, z jakich konkretnie przyczyn zakwestionowały status skarżącego jako właściciela i zażądały dokumentu dotyczącego transakcji, której nie był stroną.
W wyroku tym Sąd zwrócił ponadto uwagę, że faktura z 2 lipca 2020 r. znajdowała się w dokumentacji organu złożonej przez pierwszego właściciela przy rejestracji pojazdu. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 1993 r., V SA 2360-2364/92 (ONSA 1994, nr 2, poz. 82), Sąd przypomniał, że dopuszczalne jest uznanie faktów wynikających z dokumentacji organu za znane temu organowi z urzędu w rozumieniu art. 77 § 4 k.p.a. Wyrok stał się prawomocny po oddaleniu skargi kasacyjnej wniesionej przez SKO wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2025 r., II GSK 1379/24.
Po zwrocie akt organ I instancji pismem z 11 czerwca 2025 r. ponownie wezwał skarżącego do przedłożenia oryginału jednego z dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, z aktualnym poziomem emisji spalin. Wobec niewykonania wezwania decyzją z 8 sierpnia 2025 r. ponownie odmówił rejestracji. Decyzją z 16 września 2025 r., SKO uchyliło to rozstrzygnięcie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że wezwanie powinno obejmować również pośredni dowód własności, czyli fakturę z 2 lipca 2020 r.
W wykonaniu tego zalecenia organ I instancji pismem z 23 października 2025 r. wezwał skarżącego do przedłożenia oryginału albo notarialnie poświadczonej kopii faktury z 2 lipca 2020 r. oraz dokumentu homologacyjnego lub zgodnościowego z art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Wobec nieuzupełnienia wniosku decyzją z 19 listopada 2025 r. odmówił zarejestrowania pojazdu.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji. Zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a., ponieważ organ, mimo wiążącej oceny zawartej w wyrokach wydanych w tej samej sprawie, ponownie oparł odmowę na braku faktury z 2 lipca 2020 r. oraz aktualnego dokumentu z art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Podniósł, że skarżący wykazał prawo własności fakturą z 6 czerwca 2023 r., której autentyczności i skuteczności organy nie zakwestionowały na podstawie żadnych konkretnych okoliczności. Dokument dotyczący wcześniejszej transakcji pozostawał natomiast w posiadaniu organu. Skarżący wskazał również, że samochód został już zarejestrowany czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, otrzymał numer rejestracyjny, tablice i pozwolenie czasowe, nie może być zatem traktowany jako pojazd nowy. Z art. 72 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym wynika w takim przypadku wyłączenie obowiązku przedłożenia dokumentu z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Na poparcie tego stanowiska powołano art. 74 ustawy oraz art. 3 pkt 53 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r., zgodnie z którym rejestracja obejmuje administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu do ruchu na stałe lub czasowo.
Zaskarżoną decyzją z 26 stycznia 2026 r. Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Przyjęło, że postępowanie rejestracyjne ma charakter sformalizowany, a organ może oprzeć rozstrzygnięcie wyłącznie na dokumentach formalnie włączonych do akt danego postępowania. Zdaniem Kolegium sama wiedza o istnieniu faktury z 2 lipca 2020 r. albo jej złożenie w innym postępowaniu z udziałem innego podmiotu nie zastępuje fizycznego przedłożenia tego dokumentu przez aktualnego wnioskodawcę. Kolegium powołało się także na potrzebę zamieszczenia na dokumentach urzędowych adnotacji związanych z rejestracją.
Kolegium uznało ponadto, że rejestracja czasowa jest jedynie pomocniczym i przejściowym elementem procesu rejestracji oraz nie nadaje pojazdowi statusu pojazdu zarejestrowanego na potrzeby art. 72 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W jego ocenie dopiero rejestracja stała wywołuje taki skutek. Skoro decyzja o czasowej rejestracji wygasła, a wniosek A. sp. z o.o. został ostatecznie załatwiony odmownie, pojazd nigdy nie został zarejestrowany w kraju i powinien być traktowany jako pojazd nowy. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że brak pośredniego dowodu własności oraz ważnego dokumentu homologacyjnego uniemożliwiał pozytywną weryfikację wniosku i uzasadniał odmowę na podstawie art. 73 ust. 1e pkt 1 Prawa o ruchu drogowym.
W skardze na tę decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a., art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 73 ust. 1e pkt 1 oraz art. 74 Prawa o ruchu drogowym, a także art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4, art. 78, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 220 § 1 k.p.a. Powołał również art. 2 i art. 64 Konstytucji RP.
Skarżący podkreślił, że organy nie wykonały wcześniejszego wyroku, lecz ponowiły te same żądania dokumentowe. Wskazał, że fakt nieodebrania przez leasingodawcę przygotowanego dowodu rejestracyjnego ani późniejsze wygaśnięcie czasowego dopuszczenia pojazdu do ruchu nie mogą odwrócić historycznego faktu rejestracji. Powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2025 r., II GSK 481/25, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 listopada 2025 r., III SA/Łd 487/25, dotyczące skutków rejestracji czasowej dla stosowania art. 72 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazało, że do wniosku nie dołączono wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających własność pojazdu, co stanowiło przeszkodę do jego zarejestrowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja SKO z 26 stycznia 2026 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 19 listopada 2025 r. o odmowie zarejestrowania na rzecz skarżącego samochodu osobowego marki Mazda 3, numer identyfikacyjny VIN [...].
Organy oparły odmowę na dwóch przyczynach. Pierwszą było nieprzedłożenie przez skarżącego oryginału albo notarialnie poświadczonej kopii faktury z 2 lipca 2020 r., dokumentującej nabycie pojazdu przez A. sp. z o.o. Drugą stanowiło nieprzedłożenie aktualnego dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej: p.r.d.), potwierdzającego spełnienie aktualnych wymagań homologacyjnych, w szczególności w zakresie poziomu emisji spalin.
Obie podstawy odmowy zostały przyjęte z naruszeniem prawa. Zasadnicze znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji miało przy tym związanie organów oceną prawną wyrażoną we wcześniejszych wyrokach wydanych w tej samej sprawie.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Jak wiadomo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 25 kwietnia 2024 r. III SA/Łd 71/24 uchylił poprzednio wydane decyzje obu instancji. Skarga kasacyjna SKO od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2025 r. II GSK 1379/24. Wyrok tut. Sądu stał się zatem prawomocny, a ocenę prawną wiążącą przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy odtworzyć z uzasadnień obu wymienionych orzeczeń.
Związanie przewidziane w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Obejmuje nie tylko wykładnię przepisów prawa, lecz także ocenę sposobu ich zastosowania w ustalonych okolicznościach sprawy oraz wskazania określające kierunek dalszego postępowania. Organ nie wykonuje wyroku przez samo przytoczenie art. 153 p.p.s.a. ani przez powtórzenie wcześniejszego rozstrzygnięcia z bardziej rozbudowanym uzasadnieniem. Powinien podporządkować dalsze postępowanie ocenie sądu i wydać rozstrzygnięcie będące jej rzeczywistą konsekwencją.
W wyroku III SA/Łd 71/24 Sąd stwierdził, że nie było uprawnione stanowisko organów, zgodnie z którym faktura z 6 czerwca 2023 r. w sposób niewystarczający potwierdzała przeniesienie na skarżącego własności pojazdu. Sąd wskazał, że faktura ta jednoznacznie określa strony transakcji, w tym osobę skarżącego, precyzyjnie identyfikuje jej przedmiot oraz wskazuje cenę. Organy nie wyjaśniły natomiast, z jakich konkretnie przyczyn zakwestionowały status skarżącego jako właściciela i dlaczego zażądały od niego dokumentu dotyczącego wcześniejszej transakcji, której skarżący nie był stroną.
Sąd wskazał również, że faktura z 2 lipca 2020 r., dokumentująca nabycie pojazdu przez A. sp. z o.o., znajdowała się w dokumentacji pozostającej w posiadaniu organu. Została bowiem złożona wraz z wnioskiem tego podmiotu o rejestrację pojazdu. Powołując się na art. 77 § 4 k.p.a. Sąd przypomniał, że dopuszczalne jest uznanie faktów wynikających z dokumentacji organu za znane temu organowi z urzędu. Organy nie mogły zatem pominąć posiadanej dokumentacji i przerzucić na skarżącego obowiązku ponownego przedłożenia dokumentu dotyczącego czynności prawnej, w której nie uczestniczył.
Sąd zakwestionował również stanowisko organów, według którego skarżący bezwzględnie zobowiązany był do przedstawienia jednego z dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. wymaganie to nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący konsekwentnie wskazywał, że pojazd nie był pojazdem fabrycznie nowym, gdyż został wcześniej zarejestrowany w Polsce. Organy nie odniosły się wówczas należycie do tego stanowiska.
WSA nakazał ponadto wyjaśnienie znaczenia wcześniejszej rejestracji czasowej pojazdu, wydania pozwolenia czasowego i zalegalizowanych tablic rejestracyjnych, a następnie przygotowania spersonalizowanego dowodu rejestracyjnego. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d. dokonanie rejestracji i wydanie dowodu rejestracyjnego stanowią dwie odrębne czynności. Rejestracja następuje w drodze decyzji administracyjnej, natomiast wydanie dowodu rejestracyjnego jest czynnością materialno-techniczną, następczą wobec pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy rejestracji.
Oceny te zostały wprost zaakceptowane przez NSA w wyroku II GSK 1379/24. NSA stwierdził, że WSA trafnie wskazał na brak wyjaśnienia podstaw wątpliwości organów dotyczących faktury z 6 czerwca 2023 r. Podkreślił również, że organ nie odniósł się do twierdzenia skarżącego, iż dokumenty związane z wcześniejszą rejestracją, w tym faktura z 2 lipca 2020 r., znajdowały się w jego posiadaniu.
NSA za błędne uznał także twierdzenie, że skarżący zobowiązany był do przedstawienia oryginału świadectwa zgodności WE albo innego aktualnego dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Wskazał, że wymaganie to nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. NSA zaakcentował, że od ustalenia, czy pojazd był już zarejestrowany w Polsce, zależy katalog dokumentów, które właściciel ma obowiązek dołączyć do wniosku i których organ może od niego żądać.
NSA podzielił również ocenę sądu I instancji, że organy nie wyjaśniły prawidłowo okoliczności wcześniejszej rejestracji pojazdu. Przypomniał, że wydanie dowodu rejestracyjnego może nastąpić jedynie po pozytywnym rozpoznaniu wniosku o rejestrację i wydaniu decyzji administracyjnej. Przygotowanie spersonalizowanego dowodu rejestracyjnego nie mogło zatem zostać pominięte przy ustalaniu przebiegu wcześniejszego postępowania rejestracyjnego.
Zakres związania wynikający z obu wyroków nie ograniczał się wobec tego do ogólnego nakazu ponownego przeprowadzenia postępowania. Organy były związane konkretnymi ocenami, zgodnie z którymi: po pierwsze, faktura z 6 czerwca 2023 r. stanowi dowód nabycia pojazdu przez skarżącego, a organy nie wskazały żadnych konkretnych okoliczności podważających jej autentyczność lub skuteczność; po drugie, faktura z 2 lipca 2020 r. znajdowała się już w dokumentacji organu i nie było podstaw do żądania od skarżącego oryginału dokumentu dotyczącego transakcji, której nie był stroną; po trzecie, obowiązek przedłożenia dokumentu z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. zależał od uprzedniego ustalenia, czy pojazd był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; po czwarte, przy ocenie tej kwestii należało uwzględnić rejestrację czasową pojazdu, wydanie pozwolenia czasowego i tablic rejestracyjnych oraz przygotowanie spersonalizowanego dowodu rejestracyjnego.
Po zwrocie akt organy nie wykonały tych ocen. Ponownie oparły odmowę na nieprzedłożeniu przez skarżącego faktury z 2 lipca 2020 r. oraz aktualnego dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Nie ujawniły przy tym żadnych nowych okoliczności faktycznych, które mogłyby podważać własność skarżącego, ani zmiany stanu prawnego mającej wpływ na zakres związania wcześniejszymi wyrokami.
Organy zastąpiły poprzednią argumentację twierdzeniem, że dokument złożony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. sp. z o.o. nie może zostać wykorzystany w postępowaniu dotyczącym skarżącego bez ponownego fizycznego przedłożenia jego oryginału. Takie stanowisko nie stanowi wykonania oceny prawnej wyrażonej w wyrokach III SA/Łd 71/24 i II GSK 1379/24. Jest w istocie polemiką z tą oceną i zmierza do zachowania tego samego wymagania dokumentacyjnego przy użyciu innego uzasadnienia.
Materialnoprawną podstawę rejestracji pojazdu stanowi art. 72 p.r.d. Z art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu. Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022 r. poz. 1847 ze zm.) dowodem własności może być faktura potwierdzająca nabycie pojazdu.
Skarżący przedstawił fakturę z 6 czerwca 2023 r., z której wynika, że nabył opisany pojazd od A. sp. z o.o. Dokument określa strony czynności, przedmiot sprzedaży oraz cenę. Organy nie zakwestionowały jego autentyczności, nie wykazały bezskuteczności transakcji ani braku uprawnienia zbywcy do rozporządzenia pojazdem. Nie wskazały zatem żadnych konkretnych okoliczności podważających wynikające z faktury prawo własności skarżącego.
Sformalizowany charakter postępowania rejestracyjnego nie zwalnia organu z obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 k.p.a. i nie pozwala pomijać dokumentów znajdujących się w aktach prowadzonych przez ten sam organ. Jeżeli faktura z 2 lipca 2020 r. była potrzebna do potwierdzenia ciągłości własności, organ powinien wykorzystać dokument znajdujący się w jego zasobach, sporządzić jego odpowiednio uwierzytelniony odpis i włączyć go do akt obecnego postępowania. Nie było podstaw do uzależnienia rejestracji od ponownego przedłożenia tego dokumentu przez skarżącego.
Odmiennego wniosku nie uzasadnia § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli dane zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności dołączonym do wniosku są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym, dowodem własności są wszystkie dokumenty potwierdzające przeniesienie prawa własności. Organy nie wykazały wystąpienia takiej niezgodności. Zbywcą wskazanym w fakturze z 6 czerwca 2023 r. była A. sp. z o.o., czyli podmiot, na którego wniosek dokonano czasowej rejestracji pojazdu i któremu wydano pozwolenie czasowe. Niezależnie od tego nawet zastosowanie § 4 ust. 2 rozporządzenia nie oznacza, że dokument pozostający w posiadaniu organu musi zostać ponownie fizycznie przedstawiony przez aktualnego nabywcę.
Nie przekonuje także odwołanie się do konieczności zamieszczenia urzędowych adnotacji na dokumentach. Powoływany przez Kolegium § 1 ust. 11 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1849 ze zm.) dotyczy dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. i czynności dokonywanych przy pierwszej rejestracji nowego pojazdu. Nie stanowi podstawy do żądania od aktualnego właściciela oryginału pośredniego dowodu własności z 2020 r.
Już z tych przyczyn ponowne uznanie braku faktury z 2 lipca 2020 r. za podstawę odmowy rejestracji naruszało art. 153 p.p.s.a., a także art. 7, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie wykonały wyroku WSA, nie uwzględniły wiążącej oceny sądów obu instancji, nie uwzględniły dokumentacji pozostającej w ich posiadaniu i nie wskazały żadnych rzeczywistych wątpliwości dotyczących prawa własności skarżącego.
Nieprawidłowe było również stanowisko organów w zakresie obowiązku przedłożenia dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.
Z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. wynika obowiązek przedstawienia jednego z określonych w tym przepisie dokumentów homologacyjnych lub zgodnościowych, jeżeli jest wymagany. Stosownie jednak do art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. wymagania tego nie stosuje się do pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca posłużył się w tym przepisie sformułowaniem "był już zarejestrowany". Jest to kryterium odnoszące się do zdarzenia, które nastąpiło w przeszłości. Przepis nie zastrzega, że chodzi wyłącznie o rejestrację stałą ani że rejestracja musi pozostawać skuteczna w dacie złożenia kolejnego wniosku.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 p.r.d. czasowej rejestracji pojazdu dokonuje organ rejestrujący, wydając decyzję o czasowej rejestracji, pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice rejestracyjne. W myśl art. 74 ust. 2 pkt 1 p.r.d. czasowej rejestracji dokonuje się z urzędu po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu.
Już językowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że rejestracja czasowa jest rejestracją pojazdu. Jej czasowy charakter określa okres dopuszczenia pojazdu do ruchu oraz zakres skutków decyzji, nie pozbawia jej natomiast przymiotu rejestracji w rozumieniu innych przepisów ustawy.
Wniosek ten znajduje potwierdzenie w art. 71 ust. 1 p.r.d., który wymienia zarówno dowód rejestracyjny, jak i pozwolenie czasowe jako dokumenty stwierdzające dopuszczenie pojazdu do ruchu. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 2 p.r.d. pojazd jest dopuszczony do ruchu, jeżeli odpowiada warunkom określonym w art. 66, jest zarejestrowany i zaopatrzony w zalegalizowane tablice rejestracyjne. Skoro ustawodawca uznaje pozwolenie czasowe za dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu pojazdu, który jest zarejestrowany, nie można jednocześnie przyjmować, że decyzja wydana na podstawie art. 74 p.r.d. nie stanowi rejestracji.
Również przepisy dotyczące centralnej ewidencji pojazdów rozróżniają pojazdy zarejestrowane na podstawie art. 73 p.r.d. oraz pojazdy zarejestrowane na podstawie art. 74 p.r.d. Potwierdza to, że oba tryby prowadzą do rejestracji pojazdu, chociaż jej skutki i czas trwania są odmienne.
Za takim rozumieniem przemawia także art. 2 pkt 62 p.r.d., zgodnie z którym nowym pojazdem jest pojazd fabrycznie nowy, który nie był zarejestrowany. Pojazd, dla którego wydano decyzję o czasowej rejestracji, pozwolenie czasowe, zalegalizowane tablice rejestracyjne i numer rejestracyjny, nie może zostać ponownie uznany za pojazd, który nigdy wcześniej nie był zarejestrowany. Upływ okresu czasowej rejestracji nie przywraca mu statusu pojazdu nigdy niezarejestrowanego.
Taką wykładnię potwierdza art. 3 pkt 53 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów (Dz.Urz. UE L 151 z 14 czerwca 2018 r., s. 1 ze zm.). W przepisie tym rejestrację zdefiniowano jako administracyjne zezwolenie na dopuszczenie homologowanego pojazdu do ruchu drogowego, obejmujące jego identyfikację i nadanie numeru rejestracyjnego, na stałe lub czasowo.
Przedstawiony kierunek wykładni został przyjęty w wyroku NSA z 6 sierpnia 2025 r. II GSK 481/25. NSA wskazał, że zarówno rejestracja czasowa, jak i rejestracja stała są rejestracją pojazdu, z którą, stosownie do tego rozróżnienia, wiążą się odmienne wymagania i skutki prawne. W konsekwencji rejestracja czasowa dokonana na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 1 p.r.d. oznacza, że pojazd był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Stanowisko to podzielił WSA w Łodzi w wyroku z 14 listopada 2025 r. III SA/Łd 487/25, wydanym w sprawie o analogicznym problemie prawnym. Sąd stwierdził, że utożsamienie rejestracji, o której mowa w art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., wyłącznie z rejestracją stałą prowadzi do nieuprawnionego zawężenia zakresu tego przepisu.
W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że 13 lipca 2020 r. organ wydał decyzję o czasowej rejestracji pojazdu na rzecz A. sp. z o.o., wydał pozwolenie czasowe, zalegalizowane tablice rejestracyjne i nalepkę kontrolną oraz nadał pojazdowi numer rejestracyjny. Samochód został zatem zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Upływ okresu czasowej rejestracji nie unicestwił tego zdarzenia. Również późniejsze wydanie decyzji z 10 lipca 2023 r. odmawiającej rejestracji pojazdu na rzecz A. sp. z o.o. nie mogło spowodować, że wcześniejsza rejestracja czasowa została uznana za niebyłą. Decyzja ta została wydana już po przeniesieniu własności pojazdu na skarżącego i po złożeniu przez niego własnego wniosku. Nie wyeliminowała też z obrotu prawnego decyzji o czasowej rejestracji w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania.
Dla zastosowania art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie było zatem konieczne definitywne przesądzenie, czy w 2020 r. została ponadto wydana decyzja o stałej rejestracji pojazdu na rzecz A. sp. z o.o. i na jakiej podstawie przygotowano spersonalizowany dowód rejestracyjny. Już wcześniejsza rejestracja czasowa była wystarczająca do uznania, że pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Brak w aktach decyzji o rejestracji stałej i nieodebranie przygotowanego dowodu rejestracyjnego nie mogły stanowić podstawy do potraktowania samochodu jako pojazdu nigdy wcześniej niezarejestrowanego.
W konsekwencji zastosowanie znajdował art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organy nie mogły uzależnić rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego od przedłożenia aktualnego świadectwa zgodności WE albo innego dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Utrata aktualności świadectwa zgodności w zakresie norm emisji spalin nie stanowiła w tej sytuacji podstawy odmowy rejestracji. Organy nie ustaliły przy tym, aby po czasowej rejestracji pojazdu doszło do zmiany jego konstrukcji lub parametrów technicznych, która wymagałaby uzyskania nowego dokumentu homologacyjnego.
Przyjęta przez organy wykładnia art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. pozostawała ponadto w sprzeczności z oceną wyrażoną w wyrokach III SA/Łd 71/24 i II GSK 1379/24. W poprzednim postępowaniu sądy jednoznacznie wskazały, że ustalenie, czy pojazd był już zarejestrowany w Polsce, ma decydujące znaczenie dla zakresu dokumentów wymaganych od skarżącego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organy nie mogły ograniczyć się do arbitralnego przyjęcia, że rejestracja czasowa nie jest rejestracją w rozumieniu art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Stanowisko to nie wynika z treści ustawy i pozostaje sprzeczne z jej wykładnią systemową oraz funkcjonalną.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały zatem art. 153 p.p.s.a., art. 72 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 p.r.d. Błędna wykładnia tych przepisów doprowadziła do zastosowania art. 73 ust. 1e pkt 1 p.r.d., mimo że nieprzedłożenie aktualnego dokumentu homologacyjnego nie mogło zostać uznane w tej sprawie za negatywny wynik weryfikacji dokumentów.
Organy naruszyły również art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nie wykonały wiążących ocen sądów, nie rozpatrzyły całej dokumentacji pozostającej w ich posiadaniu, nie wykazały żadnych konkretnych wątpliwości dotyczących faktury z 6 czerwca 2023 r. i błędnie oceniły skutek wcześniejszej rejestracji czasowej. Naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, natomiast uchybienia procesowe mogły mieć na ten wynik istotny wpływ.
Nie zachodziła potrzeba odrębnego rozważania zarzutów opartych na art. 2 i art. 64 Konstytucji RP. Ochronę praw skarżącego zapewnia prawidłowe zastosowanie przepisów ustawowych, w szczególności wykonanie wiążącej oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszych wyrokach. Zasada zaufania do władzy publicznej dodatkowo sprzeciwia się temu, aby po prawomocnym wyroku organy ponawiały te same żądania dokumentacyjne bez ujawnienia nowych okoliczności faktycznych.
Uchylenie decyzji obu instancji nie oznacza, że Sąd zastępuje organ rejestrujący i sam dokonuje rejestracji pojazdu. Rejestracja następuje w postępowaniu administracyjnym, w drodze decyzji właściwego organu. Sąd przesądza jednak wykładnię przepisów oraz granice dalszego postępowania, którymi organy będą związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przyjmie zatem, że skarżący wykazał nabycie własności pojazdu fakturą z 6 czerwca 2023 r. Faktura z 2 lipca 2020 r., dotycząca wcześniejszej transakcji, znajduje się w dokumentacji organu i nie może być ponownie wymagana od skarżącego jako warunek rejestracji.
Organ przyjmie również, że czasowa rejestracja pojazdu dokonana 13 lipca 2020 r. na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 1 p.r.d. stanowi wcześniejszą rejestrację na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Z tego względu nie będzie żądał od skarżącego aktualnego dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. ani traktował pojazdu jako nowego tylko dlatego, że upłynął okres rejestracji czasowej, poprzedni właściciel nie odebrał przygotowanego dowodu rejestracyjnego lub jego wniosek został następnie załatwiony odmownie.
Wskazane braki dokumentacyjne były jedynymi przyczynami odmowy rejestracji wymienionymi w decyzjach obu instancji. Skoro żadna z nich nie mogła stanowić zgodnej z prawem podstawy odmowy, a organy nie wykazały istnienia innej przeszkody rejestracyjnej, ponowne rozpoznanie sprawy, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, powinno zakończyć się rozstrzygnięciem uwzględniającym wniosek skarżącego. Ponowne postępowanie nie może służyć poszukiwaniu nowych podstaw odmowy ani kolejnemu formułowaniu argumentów zmierzających do podtrzymania stanowiska już zakwestionowanego prawomocnymi wyrokami.
Stwierdzone naruszenia wystąpiły zarówno w decyzji Kolegium, jak i w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Usunięcie ich skutków wymagało zatem wyeliminowania z obrotu prawnego obu rozstrzygnięć. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Zasądzona na rzecz skarżącego kwota 697 zł obejmuje uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
ds