III SA/Łd 247/25

III SA/Łd 247/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 762
§ 3, § 4, § 5, § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U.UE.L 2023 nr 168 poz 22 art. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1343 z dnia 30 czerwca 2023 r. ustanawiające środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych  dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji
Sentencja
Dnia 17 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 roku sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 lutego 2025 roku nr 0040/2025 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników w sektorze zbóż i nasion oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 5 lutego 2025 r., Nr 0040/2025, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi (dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy") po rozpoznaniu odwołania T. B. utrzymał w mocy decyzję z 22 listopada 2024 r., Nr 0098-2023-000014.MG/2024, w sprawie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, wydaną przez Kierownika Zgierskiego Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Aleksandrowie Łódzkim (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego", "Kierownik Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR" "organ I instancji").
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
13 czerwca 2023 r. T. B. (dalej: "strona", "strona skarżąca", "skarżący") złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze w spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku dołączył kopię faktury VAT RR nr 1 z 25 maja 2023 r. dokumentującą sprzedaż 221 ton kukurydzy.
Podczas kontroli administracyjnej ustalono, że NIP wnioskodawcy jest taki sam jak NIP nabywcy wskazany na fakturze VAT nr 7/2023 z 5 czerwca 2023 r. dołączonej do sprawy BP098.6480.373.2023, z której wynika, że skarżący występujący jako G. T. B. nabył 5 czerwca 2023 r. 14 ton kukurydzy.
Decyzją z 7 września 2023 r., nr 0098-2023-00014, Kierownik Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania pomocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że z będącej w posiadaniu organu faktury VAT 7/2023 z 5 czerwca 2023 r. wynika, że skarżący nabył 14 ton kukurydzy od G2 M. J.. Tym samym T. B. jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą, który dokonał sprzedaży zboża tego samego rodzaju (tj. kukurydzy), co uzasadniało odmowę przyznania pomocy na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762 ze zm., dalej: "rozporządzenie").
1 marca 2024 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji, dołączając do niego kopię noty korygującej nr 1 z 28 lutego 2024 r. korygującą nazwę (rodzaj) towaru na fakturze nr 7/2023 z 5 czerwca 2023 r. z "kukurydza" na treść prawidłową "pszenżyto". Wraz z fakturą złożono kopię oświadczenia M. J. z 28 lutego 2024 r.
Decyzją z 8 maja 2024 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
19 września 2024 r. w siedzibie organu I instancji w został przesłuchany w charakterze świadka M. J., który w swych zeznaniach potwierdził, że nota korygująca nr 1 z 28 lutego 2024 r. do faktury nr 7/2023 z 5 czerwca 2023 r. została wystawiona przez niego a w okresie pomiędzy 1 grudnia 2022 r. a 15 lipca 2023 r. nie sprzedawał skarżącemu kukurydzy, a jedynie pszenżyto.
Decyzją z 22 listopada 2024 r., Nr 0098-2023-000014.MG/2024, Kierownik Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że jakkolwiek przedmiotem transakcji zawartej pomiędzy skarżącym, a M. J. 5 czerwca 2023 r. było pszenżyto, a co za tym idzie strona spełniła warunki do przyznania pomocy określone w rozporządzeniu, to z uwagi na wyczerpanie środków oraz upływ terminu na ich wypłatę, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia odmówiono przyznania pomocy.
16 grudnia 2024 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego t.j.:
1. art. § 6 ust 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762 ze zm., dalej: "rozporządzenie" przez niewskazanie w decyzji i jej uzasadnieniu, który w kolejności został złożony wniosek T.B., chociaż wniosek ten był złożony w odpowiednim terminie, a sam organ uznał, w uzasadnieniu decyzji, że jego wniosek spełniał wszelkie warunki do przyznania pomocy określone w rozporządzeniu, co uniemożliwia uznanie z cala stanowczością, że po dniu wpłynięcia wniosku strony, żaden kolejny wnioskodawca nie uzyskał pomocy finansowej;
2. art. § 6 ust 4 rozporządzenia poprzez oparcie decyzji o przyznaniu wniosków na kolejności ich rozpatrzenia nie zaś na kolejności ich wpływu na co wskazuje przedmiotowy przepis, a co w konsekwencji skutkowało błędnym rozstrzygnięciem i wydaniem decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie co naruszało prawa strony.
II. przepisów postępowania t.j.:
1. art. 7 k.p.a. w zw. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. przez naruszenie obowiązku rzetelnego zebrania materiału dowodowego i jego dowolnej a nie swobodnej oceny, oraz załatwienia sprawy w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej gdyż organ administracji w przedmiotowej sprawie oparł decyzję na niepełnym materiale dowodowym, gdyż z załączonych dowodów (np. potwierdzenia złożenia wniosku lub innej wymaganej dokumentacji) wynika, iż strona dochowała wszelkich terminów i wymogów prawnych, co potwierdził sam organ w uzasadnieniu decyzji, ale pominął informację, bądź nie zebrał takiej informacji do materiału dowodowego, który w kolejności został złożony wniosek o pomoc dla rolników przez T. B.o, jak również czy później złożone wnioski otrzymały wnioskowaną pomoc dla rolników;
2. art. 7 k.p.a. w zw. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. w zw. z art. 109 k.p.a. przez oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym i pominięciu dokonanego zaniechania organu polegającego na niepoinformowaniu T. B. o decyzji organu I instancji nr 0098-2023-00014 z 7 września 2023 r., co w konsekwencji spowodowało opóźnienie postępowania, co miało wpływ na brak możliwości ustosunkowania do decyzji w odpowiednim czasie (na co wskazuje brak potwierdzenia odbioru dokumentu w aktach sprawy, co doprowadziło do wydłużenia procedur administracyjnych i pozbawiło stronę możliwości złożenia wyjaśnień , które to działanie spowodowane zaniechaniem organu niesie za sobą negatywne skutki dla strony gdyż organ opiera decyzję z 22 listopada 2024 r. na upływie terminów, których dochowanie nie było możliwe z uwagi na zaniechanie organu;
3. art. 8. k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez naruszenie zasad równego traktowania i zaufania obywateli do organów administracji opartej na obowiązku działania w sposób nie budzący wątpliwości i budzący zaufanie do władz publicznych, bowiem w przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił wszelkich okoliczności sprawy i nie wskazał, którym w kolejności był wniosek złożony przez T. B. i czy wnioski późniejsze otrzymały pomoc publiczną, co było niezbędne dla merytorycznego i bezstronnego rozważenia niniejszej sprawy, gdyż organ zgodnie z wymogami prawa, uzależnił przyznanie pomocy od kolejności wpływu wniosków (gdyż zgodnie z uzasadnieniem decyzji, to właśnie od tego były uzależnione przedmiotowe decyzje i wypłaty odpowiednich środków), lecz nie wskazał, czy jego decyzja nie naruszyła, zasad równego traktowania obywateli, w tym T. B. (który złożył wniosek 13 czerwca 2023 roku tj. w odpowiednim terminie), względem innych wniosków.
Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji z 22 listopada 2024 r. i przyznanie stronie pomocy, alternatywnie w przypadku nie przychylenia się do wniosku, o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w ten sposób, że T.B. zostanie przyznania pomoc, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 22 listopada 2024 r. w sprawie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.
Organ II instancji w pierwszej kolejności powołał treść przepisów prawnych stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji tj. art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1199, dalej: "ustawa o ARiMR"), § 3, § 4, § 5, § 6, art. 1 ust. 1 i 4, art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiające środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 96, str. 80 – dalej: "Rozporządzenie nr 2023/739"), art. 1 ust. 1 i 4, art. 2 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1343 z dnia 30 czerwca 2023 r. ustanawiające środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 168. str. 22 – dalej: "Rozporządzenie nr 2023/1343").
Organ wyjaśnił, że art. 1 ust. 1 Rozporządzenia nr 2023/739 wskazuje, że "Bułgarii, Polsce i Rumunii udostępnia się pomoc unijną w łącznej kwocie 56 300 000 EUR w celu zapewnienia nadzwyczajnego wsparcia na rzecz rolników produkujących zboża i nasiona oleiste, o których mowa w załączniku, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu". Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2023/739 "Wydatki Unii poniesione zgodnie z art. 1 nie mogą przekroczyć łącznej kwoty: a) 16 750 000 EUR w przypadku Bułgarii; b) 29 500 000 EUR w przypadku Polski; c) 10 050 000 EUR w przypadku Rumunii.". Termin na wypłatę środków wskazano w art. 2 ust. 3 tego rozporządzenia, który stanowi, że "Bułgaria, Polska i Rumunia wypłacają dodatkowe wsparcie, o którym mowa w ust. 2, do dnia 30 września 2023 r.". Zakres środka wsparcia oraz dodatkowe finansowanie rozszerzono wydając Rozporządzenie nr 2023/1343, w którego art. 1 ust. 1 wskazano, że "Bułgarii, Węgrom, Polsce, Rumunii i Słowacji udostępnia się pomoc unijną w łącznej kwocie 100 000 000 EUR w celu zapewnienia nadzwyczajnego wsparcia na rzecz rolników produkujących zboża i nasiona oleiste, o których mowa w załączniku, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu." Zgodnie z art. 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia "Wydatki Unii poniesione zgodnie z art. 1 nie mogą przekroczyć łącznej kwoty: a) 9 770 000 EUR w przypadku Bułgarii, b) 15 930 000 EUR w przypadku Węgier; c) 39 330 000 EUR w przypadku Polski; d) 29 730 000 EUR w przypadku Rumunii; e) 5 240 000 EUR w przypadku Słowacji. "
Organ wyjaśnił wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r. zasady ubiegania się o pomoc
- posiadający numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę na wymianę korespondencji za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji (art. 10c ust. 3 ustawy o ARiMR),
- który dokonał sprzedaży:
a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 15 lipca 2023 r. lub b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;
- który poniósł stratę gospodarczą w wyniku braku stabilizacji na rynku zbóż i oleistych;
- który złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r. i zadeklarował w nim powierzchnię uprawy kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku; konieczność deklaracji powierzchni uprawy ww. zbóż oraz rzepaku ma na celu zweryfikowanie przez Agencję, czy rolnik rzeczywiście uprawiał ww. rośliny,
Zgodnie z przepisami Rozporządzenia 2023/739 przyznano Polsce pomoc z budżetu środków europejskich (rezerwa rolna) dla producentów rolnych, którzy ponieśli dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku zbóż i nasion oleistych spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, w wysokości 29,5 min euro (137,765 min zł). Na realizację tej pomocy przeznaczono dodatkowo kolejne 29,5 min euro z budżetu krajowego, tj. w wysokości maksymalnej dozwolonej przepisami rozporządzenia 2023/739. Tym samym na realizację wsparcia dla rolników, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r., pierwotnie ogólny budżet wynosił 59 mln euro, czyli ok. 275 mln zł. W związku z dużym zainteresowaniem rolników przedmiotową pomocą do sprzedaży zbóż, rzepaku lub rzepiku, zwiększono budżet na ww. wsparcie o II transzę pomocy ze środków unijnej rezerwy rolnej (39,33 mln euro, tj. ok. 175 mln zł). Środki te zostały przyznane m.in. Polsce zgodnie z rozporządzeniem 2023/1343, które dodatkowo powiększono o dwukrotność ww. kwoty z budżetu krajowego. W związku z tym budżet na realizację pomocy, o której mowa w Rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. został zwiększony o 117,99 min euro, tj. o ok. 524 mln zł.
Organ II instancji wskazał, że z § 6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. wynika, że pomoc była udzielana według kolejności złożenia wniosków do wysokości sumy kwoty środków z unijnej rezerwy rolnej, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739 (29,5 min euro) oraz w art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2023/1343 (39,33 min euro), powiększonej o maksymalne możliwe do przyznania środki z budżetu krajowego, tj. 29,5 mln euro + 2 x 39,33 mln euro. Pomoc na kwotę 773 mln zł przyznano dla 73,5 tys. rolników. Ze względu na możliwość złożenia odwołań od decyzji zabezpieczono dodatkowo kwotę 26 mln zł.
Odnosząc się do zarzutów organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja zawiera w uzasadnieniu potwierdzenie, iż wszelkie wymogi formalne do przyznania pomocy określonej w rozporządzeniu zostały przez skarżącego spełnione, w tym złożenia go w odpowiedniej kolejności (środki były przyznawane w kolejności wpływu wniosków), jednak wbrew własnym ustaleniom organ wydał decyzję odmowną nie informując, który w kolejności był wniosek skarżącego i czy złożone później wnioski również otrzymały decyzję odmowną (co powinno nastąpić zgodnie z rozporządzeniem).
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wniosek strony był 68. w kolejności wnioskiem o przyznanie pomocy jaki wpłynął do Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR. Jednak z uwagi na fakt, że został on rozpatrzony negatywnie – możliwe było rozpoznanie i przyznanie płatności beneficjentom, którzy złożyli wnioski później niż strona. Ze względu na pojawienie się nowego dowodu, dotyczącego przedmiotu sprzedaży 5 czerwca 2023 r., mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie konieczne było ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji w tym przesłuchanie świadka M. J., analiza dokumentów na okoliczności, w jakich doszło do ich wystawienia oraz jakiego gatunku zboża dotyczyła transakcja.
Ponieważ ustawodawca nie wskazał terminu w jakim można poprawić błąd na fakturze, organ I instancji uznał, iż przedmiotem transakcji zawartej pomiędzy T. B., a M. J. 5 czerwca 2023 r. było pszenżyto. Powyższe ustalenia pozwoliły stwierdzić, że strona sprzedała w okresie 1 grudnia 2022 r. do 16 lipca 2023 r. kukurydzę i nie była jednocześnie podmiotem skupującym kukurydzę w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, zatem strona spełniła warunki określone w § 3 ust. 1 pkt 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r.
Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, iż w § 6 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. wskazano, że pomoc była udzielana według kolejności złożenia wniosków, jednak konieczne było również uwzględnienie puli środków przeznaczonych na wypłatę pomocy oraz maksymalnego terminu na wypłatę tych środków wskazanego w art. 2 ust. 3 Rozporządzenia 2023/1343. Ostatecznie pomoc nie mogła zostać przyznana z uwagi na regulację z § 6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r., czyli przekroczenie puli środków przeznaczonych na tę pomoc oraz przekroczenie terminu na dokonanie wypłaty pomocy, czyli 31 grudnia 2023 r. stosownie do art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2023/1343.
Organ podniósł, że zgodnie z art. 10a ust. 1a pkt 1 oraz 1b ustawy o ARiMR w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako organ administracji publicznej, zobowiązana jest stać na straży praworządności. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Uwzględniając powyższe szczególne regulacje proceduralne, organ II instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika strony w niniejszej sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 7 (zasady prawdy obiektywnej) i art. 77 k.p.a. regulującego postępowanie dowodowe z tej przyczyny, że stosowanie ww. przepisów zostało wprost wyłączone na podstawie art. 10a ust. 1 u.ARiMR. Ustanowiona w art. 10a ust. 1b u.ARiMR reguła dowodzenia oznacza, że w kontrolowanym postępowaniu to na stronie ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów ARiMR żądanie przyznania pomocy finansowej. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości organów w rozpatrywaniu wniosków o przyznanie pomocy finansowej. Wnioskowanie to niesie za sobą szereg obowiązków i ograniczeń, które muszą być przestrzegane przez potencjalnych beneficjentów, aby pomoc otrzymać, a wszelkie odstępstwa zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść producenta mogą być uznane jako naruszające prawo.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wobec upływu terminu 31 grudnia 2023 r. nie ma obecnie realnej możliwości przyznania pomocy finansowej – w tym stanie rzeczy bez znaczenia są dalsze i niekwestionowane rozważania, że producent spełnia warunki dla przyznania pomocy finansowej, o których mowa w § 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 roku. Nie można pominąć faktu, że wyznaczony w art. 2 ust. 3 Rozporządzenia nr 2023/1343 już upłynął.
Podsumowując wnioskowana pomoc nie mogła zostać przyznana z uwagi na regulację zawartą w § 6 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., czyli przekroczenie puli środków przeznaczonych na tę pomoc oraz przekroczenie terminu na dokonanie wypłaty pomocy, czyli 31 grudnia 2023 r. (art. 2 ust. 3 Rozporządzenia nr 2023/1343), w związku z czym nie jest możliwe uwzględnienie zawartych w odwołaniu wniosków strony o uchylenie decyzji nr 0098-2023-000014/MG/2024 z dnia 22 listopada 2024 r. i rozstrzygnięciu co do istoty sprawy oraz wniosku o uchylenie decyzji nr 0098-2023-000014/MG/2024 z dnia 22 listopada 2024 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR.
Odnośnie wniosku o uchylenie przez Kierownika Biura Powiatowego decyzji 0098-2023-000014/MG/2024 z 22 listopada 2024 r. na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. organ II instancji wyjaśnił, że przepis ten daje organowi I instancji uprawnienie do "samokontroli" decyzji, ale tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w § 1 i § 2 tego przepisu i pod warunkiem dochowania terminu określonego w art. 133 k.p.a. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR nie jest właściwy do rozstrzygania sprawy w tym trybie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik prawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek oparcia decyzji na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego przez niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia wszystkich warunków formalnych do przyznania mu pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, bowiem jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – w wyniku przeprowadzonego postępowania organ uznał, że skarżący jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą, który dokonał sprzedaży zboża tego samego rodzaju, a to z kolei uzasadniało odmowę przyznania pomocy (§ 3 ust 3 rozporządzenia) podczas gdy: (i) skarżący w zakreślonym terminie i w odpowiedniej formie wniósł wniosek do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; (ii) skarżący dochował wszelkich terminów i wymogów prawnych do tego aby jego wniosek został uwzględniony, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a nieprzyznanie pomocy wynika jedynie z rozdysponowania całej puli środków przeznaczonych na tę pomoc z pominięciem skarżącego, a przy jednoczesnym uwzględnieniu wniosków innych osób, które zostały złożone po dniu 13 czerwca 2023 r.;
b) art. 107 ust. 3 w zw. z art. 11 k.p.a. i § 6 ust 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. przez nieprawidłowe i lakoniczne uzasadnienie decyzji o odmowie przyznania pomocy skarżącemu mimo niewykazania, jak kolejność złożonego wniosku przez skarżącego była skorelowana z wyczerpaniem środków;
c) art. 8 ust. 1 i art. 9 k.p.a. w zw. z § 7 rozporządzenia przez odmowę przyznania z uwagi na wyczerpanie środków mimo nienależytego poinformowania skarżącego o zapadłej decyzji Nr 0098-2023-00014 z dnia 7 września 2023 r. wydanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Aleksandrowie Łódzkim, a wręcz wprowadzenia go w błąd i uniemożliwienia złożenia wniosku do drugiego naboru w terminie z uwagi na przedłużenie postępowania w sprawie rozpatrzenia jego wniosku i oczekiwanie na wydanie decyzji, prowadząc do przerzucenia skutków takiego stanu rzeczy na skarżącego działającego w zaufaniu do prawidłowości informacji uzyskanych od organów i ich działań;
d) art. 6 k.p.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 7, art. 9 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP przez wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności, z pominięciem powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Rozporządzenia 2023/739, w szczególności poprzez naruszenie zasady pewności prawa oraz prawa do równego traktowania, a także podważenie zasady pogłębienia zaufania obywatela do organów państwa, w następstwie zasad dysponowania środkami pomocowymi w trakcie trwającego naboru co nastąpiło poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego mimo spełnienia przez niego wszystkich warunków formalnych określonych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r.;
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ II instancji powinien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję i orzec co do istoty sprawy, z uwagi na pominięcie faktu rozpoznania wniosku skarżącego o pomoc pod kątem warunków formalno-merytorycznych.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji z 22 listopada 2024 r., Nr 0098-2023-000014/MG/2024, a także o zasądzenie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t,j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z zm. dalej: "p.p.s.a."), a także w przypadku naruszenia prawa będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w myśl bowiem art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącym skargi na indywidualną interpretację podatkową, a zatem niemającym zastosowania).
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyżej wskazanych kryteriów, nie wykazała, aby organ dopuścił się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przepis § 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r stanowi, że pomoc przyznaje się rolnikowi:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
2) który dokonał sprzedaży:
a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub
b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
- podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża
lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;
3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343;
4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku;
Stosownie do § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika:
1) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub
2) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
- podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.
Wskazać więc także należy, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.
Stosownie do art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zgodnie z art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku przyznawania przedmiotowej pomocy obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.
Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wprowadzone istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a. wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przedstawienia dowodów. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ nie był zatem zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy.
Mając na względzie opisane wyżej odstępstwa procesowe, szczególną rolę wnioskodawcy w tym postępowaniu, który je inicjuje i jednocześnie ponosi ciężar dowodzenia faktów z których wyprowadza korzystne dla siebie skutki – przyznanie pomocy, należy stwierdzić, że w realiach kontrolowanej sprawy skarżący nie wykazał w stosownym terminie i w oparciu o przedłożone dokumenty istnienia warunków niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy, tj. na podstawie przedłożonych faktur sprzedaży.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja z 7 września 2023 r. mocą, której organ I instancji odmówił T. B. pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i roślin oleistych, którzy ponieśli szkody gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy była konsekwencją ujawnienia przez organ, że według faktury VAT nr 7/2023 z 5 czerwca 2023 r., jest nabywcą 14 ton kukurydzy od G2. M. J.. Faktura korygująca została wystawiona 28 lutego 2024 a sam skarżący o wydaniu decyzji z 7 września 2023 r. dowiedział się osobiście dopiero – jak należy przyjąć dopiero w wyniku stawiennictwa w Biurze Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Jednocześnie ponieważ to skarżący zgodnie z fakturą VAT 7/2023 z 5 czerwca 2023 r. był stroną umowy kupna – sprzedaży, nie można uznać, że stanowisko organu – który przyjął, że jej treść jest wnioskującemu o pomoc znana, bowiem będąc w jej posiadaniu nie występował o jej korektę zatem odzwierciedla ona rzeczywisty stan rzeczy co do zakupionego asortymentu – było wadliwe. Z treścią faktury korelował zgłoszony we wniosku o przyznanie płatności na 2022 r. profil upraw wystawcy faktury M. J. (kukurydza i pszenżyto) oraz wskaźniki plonu kukurydzy z zadeklarowanej powierzchni upraw. W oparciu o wskazane wyżej przepisy nie można przyjąć, że organ był zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy, interpretowania ich w sposób uwzględniający punkt widzenia uprawnień wnioskodawcy czy uwzględnienia na jego korzyść nawet oczywistych błędów i omyłek w taki sposób, aby doszło do skorzystania przez niego z pomocy stosownie do § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., czyli w ramach puli środków przeznaczonych na tę pomoc oraz w terminie dokonania wypłaty pomocy.
Sąd stanął na stanowisku, że utrzymując w mocy decyzję z 22 listopada 2024 r., Nr 0098-2023-000014.MG/2024, o odmowie przyznania pomocy Dyrektor ŁOR ARiMR słusznie skonfrontował moment złożenia przez T. B. wniosku o udzielenie pomocy, pulę środków przyznanych na ten cel, jak też moment ich wyczerpania wskazując, że wniosek skarżącego był 68. w kolejności wnioskiem o przyznanie pomocy jaki wpłynął do Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR.
W sytuacji gdy organ wskazał, że środki zaplanowane na pomoc określoną w § 6 rozporządzenia RM okazały się niewystarczające, albowiem zaspakajały potrzeby finansowe dla wniosków według daty ich wpływu o pomoc złożonych jedynie do 30 czerwca 2023 r. do ustalonej kwoty limitu środków unijnych oraz krajowych pomocy w ramach działania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy (799 mln zł.). Pomoc, stosownie do § 6 ust. 4 rozporządzenia RM, była przyznawana zgodnie z kolejnością złożenia wniosków, co do wniosków, które nie zmieściły się w kwocie limitu nie można było dokonać wypłaty środków nawet jeśli formalnie został on poprawnie złożony.
Dyrektor ŁOR jako organ odwoławczy nie tylko ma obowiązek weryfikacji decyzji wydanej przez organ I instancji w świetle argumentów odwołania, ale również rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania rodzi bowiem obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Jednocześnie zasada ta nie wyklucza dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ II instancji nie jest bowiem tylko organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. W jego kompetencjach leży samodzielne, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponowne rozstrzygnięcie sprawy, obligujące go do dokonania ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają rozstrzygnięcia organu I instancji.
Z powyższego płynie również wniosek, że rozszerzenie przez organ odwoławczy podstaw wydanego rozstrzygnięcia o okoliczność wyczerpania środków przeznaczonych na wnioskowaną pomoc rolnikom na podstawie § 6 ust. 4 rozporządzenie RM, jako przyczynę skutkującą odmową przyznania tej pomocy, należało ocenić za właściwe – zwłaszcza z uwagi na konieczność badania przez organy dostępności kwoty środków pomocowych i zasady przyznawania tej pomocy (według kolejności złożenia wniosków). Uchylenie przez Sąd decyzji organu II instancji spowodowałoby konieczność wydania przez Kierownika BP decyzji o tożsamej treści już tylko z powodu samego braku środków, co w istocie przeczy zasadzie szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.),
Zdaniem Sądu za chybione należy uznać również wyszczególnione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Podkreślić należy, na co zwracały uwagę również organy administracji, że art. 10a ust. 1 u.ARiMR stanowi, że jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Z kolei art. 10a ust. 1a tej ustawy stanowi, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przytoczony przepis wskazuje na istotną modyfikację zasad postępowania w sprawach o przyznanie pomocy. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., ograniczono do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. Jak już wskazano organy w sprawach przyznania pomocy nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzyć przedłożony przez rolnika wniosek wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności spełnia warunki do ich otrzymania. Organy są zatem zobowiązane jedynie do stania na straży praworządności i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym do dokonania weryfikacji treści żądania zawartego we wniosku o płatność. Organ ocenia bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W dalszej kolejności organ obowiązany jest uwzględnić wytyczne art. 107 § k.p.a. Zgodnie z § 1 pkt 6 ww. przepisu analizowana decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie ulega również wątpliwości, co przyznał również organ odwoławczy na str. 2 zaskarżonej decyzji z 5 lutego 2025 r., że decyzja z 7 września 2023 r., nr 0098-2023- 000014, w sprawie odmowy przyznania pomocy stronie została wysłana jej za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR i że organ nie dysponował Potwierdzeniem Doręczenia Dokumentu. O jej treści strona powzięła wiedzę w dniu 26 lutego 2024 r. kiedy to w siedzibie Zgierskiego Biura Powiatowego ARiMR zapoznała się z aktami sprawy. W związku z brakiem możliwości ustalenia daty doręczenia ww. decyzji organ prawidłowo przyjął, iż odwołanie pełnomocnika T. B. zostało złożone z zachowaniem terminu. Niezależnie od kwestii braku skutecznego doręczenia stronie decyzji z 7 września 2023 r. w ocenie Sądu powyższa okoliczność miała znaczenie drugorzędne po 30 września 2023 r. czyli jednoznacznie wyznaczonej granicy czasowej przyznania pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.
W rozpoznawanej sprawie organy uczyniły zadość przepisom postępowania i oceniły złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy stosownie do wymogów stawianych przez przepisy rozporządzenia.
Postępowanie dowodowe zmierzało do wykazania, czy skarżący spełnia kryteria przyznania wnioskowanej pomocy. Rozpoznając skargę należało jednocześnie ocenić czy zgodna z prawem i wystarczająca dla odmowy przyznania omawianej pomocy finansowej producentowi rolnemu jest sama okoliczność wyczerpania środków pomocy w naborze oraz przekroczenia terminu na dokonanie na dokonanie wypłaty pomocy oraz jaki wpływ na powyższe miało przedłużenie terminu rozpatrzenia wniosku złożonego 13 czerwca 2023 r. W ocenie Sądu uznać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. i pozwalało na odtworzenie motywów, którymi kierował się organ podejmując decyzję. Wbrew zarzutowi skargi organy nie przedłużały postępowania i nie uniemożliwiły skarżącemu złożenia wniosku w nowym naborze ani nie wprowadziły go w błąd co do możliwości przyznania pomocy w postępowaniu wszczętym złożonym przez skarżącego 14 czerwca 2023 r. wnioskiem. W pismach z 17 czerwca 2023 r. i 20 sierpnia 2023 r. organ I instancji poinformował ww. na podstawie art. 36 § 1 i 2 k.p.a. jedynie, o wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy do 19 sierpnia 2023 r. a następnie do 21 października 2023 r. – w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Podkreślić należy, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości organów w rozpatrywaniu wniosków i pobłażliwości nawet dla drobnych i oczywistych błędów. Dlatego fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie miało wypełnienie w sposób skrupulatny obowiązków ciążących na stronie –
przedstawiania dowodów oraz wyjaśnień zgodnych z prawdą oraz wyjaśnienie okoliczności, z których wywodzi skutki prawne (w tym dotyczących wadliwej treści faktury wystawionej przez M. J.w dniu 5 czerwca 2023 r.) oraz dochowanie przez organ obowiązku informacyjnego wobec strony na każdym etapie postępowania administracyjnego stosownie do art. 9 k.p.a.
Wbrew zarzutom zawartym w pkt IId skargi organy nie naruszyły wskazanych w nim przepisów oraz zasad a wręcz przeciwny stosowały je w sposób ścisły. Organy mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa i są przepisami tymi związane. Procedowanie zgodnie ze stanowiskiem strony a contrario prowadziłoby do relatywizacji prawa, naruszenia zasady jego pewności oraz równego traktowania wszystkich producentów rolnych, podważałoby zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, w konsekwencji uderzałoby w transparentne zasady dysponowania środkami pomocowymi.
Organy administracji publicznej mają określoną rolę w postępowaniu administracyjnym, a realizacja pogłębiania zasady zaufania obywateli do podejmowanych przez nie czynności (w tym bieżącego informowaniu stron o stanie sprawy i umożliwianiu im czynnego udziału w nich udziału) nie może oznaczać wykraczania poza jej faktyczny zakres.
Analizując przebieg postępowania w niniejszej sprawie i prawidłowość działania organów obu instancji nie można nie zauważyć, że niezależnie od wyciągniętych przez nie w tym zakresie prawidłowych wniosków obecnie – z uwagi fakt, że przekroczenia puli środków przeznaczonych na wypłatę pomocy oraz maksymalnego terminu na dokonanie jej wypłat nie ma realnej możliwości uzyskania przez T. B. oczekiwanego wsparcia o to niezależnie od tego, że producent ten, spełniał warunki dla przyznania pomocy finansowej.
Skoro organy nie naruszyły przepisów powołanych w skardze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
eg