III SA/Łd 245/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki z o.o. sp. k. na postanowienie Dyrektora IAS w Ł. odmawiające uchylenia zajęcia zabezpieczającego wierzytelności podatkowych, uznając zasadność zastosowania przez organ egzekucyjny kilku środków zabezpieczających.
Spółka A Sp. z o.o. sp. k. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy odmowę uchylenia zajęcia zabezpieczającego wierzytelności podatkowych. Spółka argumentowała, że wartość zabezpieczonego majątku (ruchomości i zwroty podatku) znacznie przewyższa kwotę zobowiązania, a zajęcie zwrotu podatku jest środkiem nadmiernie uciążliwym. Sąd uznał jednak, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował kilka środków zabezpieczających, biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko związane ze sprzedażą licytacyjną ruchomości oraz potrzebę skutecznego zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych.
Sprawa dotyczyła skargi spółki A Sp. z o.o. sp. k. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy odmowę uchylenia zajęcia zabezpieczającego wierzytelności podatkowych. Spółka wniosła o uchylenie zajęcia zwrotu podatku VAT, argumentując, że łączna wartość zabezpieczonego majątku (zwroty podatku oraz ruchomości w postaci kawy) znacznie przekracza kwotę zobowiązania podatkowego (568.872 zł), a zajęcie zwrotu podatku jest środkiem nadmiernie uciążliwym, naruszającym zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczenia (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Dyrektor IAS w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia (art. 157a u.p.e.a.). Podkreślił, że szacunkowa wartość ruchomości nie jest gwarancją ceny uzyskanej w licytacji, która może być niższa. Ponadto, organ wskazał, że zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu podatku lepiej gwarantuje zabezpieczenie przyszłych zobowiązań niż zabezpieczenie ruchomości, które mogą stracić na wartości. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił uznaniowy charakter art. 157a u.p.e.a. i wskazał, że postępowanie zabezpieczające ma na celu ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo ocenił sytuację, biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko związane ze sprzedażą licytacyjną ruchomości oraz potrzebę zapewnienia skuteczności przyszłej egzekucji. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując, że w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się tych przepisów.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny prawidłowo odmówił uchylenia zajęcia, ponieważ szacunkowa wartość ruchomości nie gwarantuje ceny uzyskanej w licytacji, a zajęcie zwrotu podatku lepiej zabezpiecza interes wierzyciela publicznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny ma prawo stosować kilka środków zabezpieczających jednocześnie, a wybór najmniej uciążliwego środka jest możliwy tylko wtedy, gdy kilka środków daje ten sam efekt. W tej sytuacji, ze względu na ryzyko niższej ceny uzyskanej ze sprzedaży licytacyjnej ruchomości oraz potencjalną utratę wartości kawy, zajęcie zwrotu podatku było uzasadnione jako lepsze zabezpieczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.e.a. art. 157a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny powinien stosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, ale tylko gdy istnieje możliwość wyboru środka.
u.p.e.a. art. 158
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może stosować kilka sposobów zabezpieczenia należności pieniężnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla postanowienie, jeśli zostało wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zajęcie zwrotu podatku jest środkiem nadmiernie uciążliwym i narusza zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka zabezpieczenia. Wartość zabezpieczonego majątku (ruchomości i zwroty podatku) znacznie przewyższa kwotę zobowiązania podatkowego. Przedłużające się postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku za inne okresy powinno skutkować uchyleniem zajęcia.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia szacunkowa wartość zajętych ruchomości nie jest równoznaczna z kwotą jaką uzyska organ egzekucyjny w wyniku ich sprzedaży postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego podstawowym celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela zarzut ten wykracza poza zakres niniejszej sprawy
Skład orzekający
Teresa Rutkowska
przewodniczący
Ewa Alberciak
sędzia
Małgorzata Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przez organy egzekucyjne kilku środków zabezpieczających jednocześnie, nawet jeśli łączna wartość zabezpieczenia przekracza kwotę zobowiązania, w celu zapewnienia skuteczności egzekucji, z uwzględnieniem ryzyka związanego ze sprzedażą licytacyjną ruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania zabezpieczającego w administracji, gdzie organ ma szerokie uznanie w wyborze środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – zabezpieczenia wierzytelności podatkowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i argumentację sądową w kontekście ochrony interesów wierzyciela publicznego.
“Czy organ może zabezpieczyć więcej niż wynosi dług? Sąd wyjaśnia zasady postępowania egzekucyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 568 872 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Łd 245/20 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2020-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Alberciak Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Teresa Rutkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art. 7 par. 2, art. 157a, art. 158 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 29 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia zabezpieczającego wierzytelności oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z [...] odmawiające "A" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w Ł. uchylenia zajęcia zabezpieczającego wierzytelności w postaci nadpłaty/zwrotu podatku. Z akt sprawy wynika, że 9 lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- W. określił spółce przybliżone kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i listopad 2017 r. w łącznej kwocie 45.405 zł; przybliżone kwoty dodatkowych zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - grudzień 2017 r. w łącznej wysokości 201.011 zł oraz przybliżone kwoty nienależnych zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - wrzesień 2017 r. w łącznej kwocie 277.270 zł. 12 lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wystawił zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...], obejmujące przybliżoną kwotę zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 568.872 zł. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego zawiadomieniami z 15 lipca 2019 r. Nr [...] i Nr [...] skierowano zajęcia zabezpieczające do wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanej spółki w [...] Bank w P. i [...] Bank Polska S.A. W odpowiedzi [...] Bank Polska S.A. poinformował o braku środków na zajętym rachunku bankowym, natomiast [...] Bank w P. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla wskazanego podmiotu. Zawiadomieniem z tej samej daty Nr [...] organ egzekucyjny zastosował ponadto środek zabezpieczający w postaci zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z tytułu zwrotów i nadpłat w podatkach należnych "A" Sp. z o. o. sp. k. W wyniku przedmiotowego zajęcia zabezpieczono zwrot podatku od towarów i usług za marzec 2017 r., oraz maj i czerwiec 2019 r., w łącznej wysokości 420.335 zł. W dalszej kolejności zawiadomieniem z 25 lipca 2019 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności spółki z rachunku bankowego w [...] S.A. Pismem z 30 lipca 2019 r. [...] S.A. poinformował, że zajęcie zostało przyjęte do realizacji i środki zostały zabezpieczone na rachunku dłużnika. Pismem z 31 lipca 2019 r. spółka wystąpiła o zmianę sposobu zabezpieczenia poprzez uchylenie zajęć wierzytelności zabezpieczonych na rachunku bankowym w [...] Bank Polska S.A. oraz w [...] S.A. i równoczesne zabezpieczenie należności pieniężnej przez zajęcie ruchomości należących do spółki. Postanowieniem z 5 sierpnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. zmienił sposób zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem strony poprzez zabezpieczenie przyszłych zaległości spółki na ruchomościach należących do "A" Sp. z o. o. sp. k. w postaci kawy o wartości szacunkowej 903.875,88 zł, przy jednoczesnym uchyleniu zajęć wierzytelności na rachunkach bankowych w [...] Bank Polska S.A. oraz [...] S.A. Następnie pismem z 3 września 2019 r. spółka wniosła o uchylenie zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat podatków. Wskazała, że w związku ze zmianą sposobu zabezpieczenia, zgodnie z protokołem zajęcia ruchomości z 5 sierpnia 2019 r., cała należność objęta zarządzeniami zabezpieczenia została zabezpieczona. W ocenie pełnomocnika spółki zabezpieczenie sumy wyższej niż wskazana w zarządzeniach o zabezpieczeniu jest niezgodne z prawem, w związku z czym kwota zwrotu podatku należna "A" sp. z o. o. sp. k. za miesiące sierpień i wrzesień 2019 r. winna zostać przelana na konto spółki. Ponadto pełnomocnik spółki wskazał, że wobec zabezpieczenia całej należności wszystkie inne zajęcia zabezpieczające powinny zostać uchylone. Pismem z 8 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wstrzymał realizację zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat w podatkach należnych spółce. Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. odmówił uchylenia zajęcia zabezpieczającego wierzytelności w postaci nadpłaty/zwrotu podatku, dokonanego zawiadomieniem z 15 lipca 2019 r. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 12 lipca 2019 r. o numerach od [...] do [...]. Spółka wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie podnosząc, że wartość majątku spółki zabezpieczonego w toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego jest znacznie wyższa od należności będących przedmiotem postępowania zabezpieczającego. Wartość zabezpieczonego majątku wynosi bowiem 1.324.210,88 zł, na którą składa się łączna kwota z tytułu zajętych zwrotów podatku od towarów i usług w wysokości 420.335 zł oraz zabezpieczone ruchomości w postaci kawy oznaczonej co do gatunku o nominalnej wartości 903.875,88 zł, przy łącznej wysokości należności objętych postępowaniem zabezpieczającym w kwocie 568.872 zł. Organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", zgodnie z którą należy stosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, którym w przedmiotowej sprawie jest zajęcie ruchomości dokonane 5 sierpnia 2019 r. Pełnomocnik spółki zwrócił również uwagę na przedłużające się postępowanie w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące: wrzesień, październik, listopad i grudzień 2017 r. W jego ocenie poprzez brak zwrotu nadpłaty podatku została zatrzymana płynność finansowa spółki, co skutkuje niemożnością nabywania nowych artykułów spożywczych w celu ich dalszej sprzedaży i w konsekwencji może doprowadzić do upadłości spółki. Postanowieniem z 20 listopada 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. zmienił sposób zabezpieczenia ruchomości oznaczonych co do gatunku zajętych protokołem z 5 sierpnia 2019 r. poprzez ograniczenie zabezpieczenia do kwoty 570.000 zł. Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 157a u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Podkreślił, że aktualnie w mocy pozostają jedynie: zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w postaci zwrotu/nadpłaty podatku z 15 lipca 2019 r. na kwotę 420.335 zł oraz zajęcie ruchomości z 5 sierpnia 2019 r. dokonane na wniosek spółki na kwotę 570.000 zł. Jednocześnie organ wyjaśnił, że ruchomości zajęte w dniu 5 sierpnia 2019 r. zostały pozostawione pod dozorem zobowiązanej w miejscu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- W. zobowiązał jedynie spółkę by ta - w sytuacji przekształcenia się należności objętych zabezpieczeniem w zaległości podatkowe i braku ich zapłaty - wydała je organowi egzekucyjnemu w ilości wystarczającej do pokrycia dochodzonej kwoty. Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, nie została wstrzymana bieżąca działalność spółki, co pozwala na jej dalsze funkcjonowanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał ponadto, że szacunkowa wartość zajętych ruchomości nie jest równoznaczna z kwotą jaką uzyska organ egzekucyjny w wyniku ich sprzedaży. W przypadku bowiem sprzedaży licytacyjnej ruchomości, zgodnie z art. 106 § 1 u.p.e.a., cena wywołania wynosi 3/4 wartości szacunkowej ruchomości, w przypadku pierwszej licytacji i 1/2 wartości szacunkowej ruchomości, w przypadku drugiej licytacji. W sytuacji zaś, gdy ruchomości nie uda się sprzedać w drodze licytacji, zgodnie z art. 108 § 1 u.p.e.a. następuje sprzedaż z wolnej ręki po cenie określonej przez organ egzekucyjny, jednak nie niższej od 1/3 ich wartości szacunkowej. Ponadto organ wskazał, że w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, wygenerowane zostaną koszty egzekucyjne, których wysokość uzależniona będzie od wysokości zaległości i które stosownie do art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zaspokajane są z kwoty uzyskanej z egzekucji w pierwszej kolejności. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z powyższych względów organ egzekucyjny, rozważając zasadność wniosku strony o uchylenie zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej, a następnie wydając zaskarżone postanowienie, musiał uwzględnić wszystkie wyżej wskazane okoliczności, które mogą wystąpić w momencie ewentualnej sprzedaży ruchomości. Dalej organ II instancji, odwołując się do treści art. 158 u.p.e.a., stwierdził, że działania Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. w przedmiotowym postępowaniu w postaci dokonanych zajęć są zasadne i nie stoją w sprzeczności z prawem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił ponadto, że pismem z 8 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wstrzymał realizację zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat w podatkach należnych spółce. Odnosząc się z kolei do podniesionych w zażaleniu kwestii dotyczących przedłużającego się postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące wrzesień, październik, listopad i grudzień 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że zarzut ten wykracza poza zakres niniejszej sprawy, gdyż kwoty wskazane przez pełnomocnika strony w zażaleniu nie stanowią przedmiotu zabezpieczenia w prowadzonym postępowaniu. Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając w niej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 157a i art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na odmowie uchylenia zabezpieczenia w postaci zajęcia wierzytelności obejmującej nadpłatę/zwrot podatku dokonanego zawiadomieniem z 15 lipca 2019 r., nr 1014-SEE.712.6991790.2019.1.STEKA1, pomimo dokonania zajęcia ruchomości na kwotę obejmującą całość roszczenia objętego zarządzeniami zabezpieczenia, który stanowi środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego; art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 w związku z art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez: a) dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy; zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; w konsekwencji błędne i oczywiście nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia; zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zastosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, i tym samym prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z dyspozycją art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nakazującą organom podatkowym podejmowanie działań mających na celu pogłębianie zaufania podatnika do organów państwa, jak również rażące naruszenie wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu jej indywidualnej sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona ponownie podkreśliła, że wysokość zabezpieczenia wskazana w zarządzeniach o zabezpieczeniu opiewa na kwotę 568.872 zł, tymczasem organ podatkowy w dalszym ciągu zabezpiecza kwotę prawie dwukrotnie wyższą niż ta, która wynika z zarządzeń o zabezpieczeniu. Ponadto zauważyła, że mało prawdopodobne jest, aby zajęte artykuły spożywcze zostały sprzedane po zaniżonej cenie rynkowej, bowiem dokonano zajęcia kawy, na którą zapotrzebowanie w sklepach nigdy nie maleje, a co więcej ceny artykułów spożywczych stale rosną. Zdaniem skarżącej, organ podatkowy nie może dowolnie ustalać kwoty, która zostanie zabezpieczona, gdyż jest on związany zarządzeniem zabezpieczenia. Jeśli dokonał on oszacowania ruchomości to powinien opierać się na tym rachunku. Zgodnie z dyspozycją art. 7 § 2 u.p.e.a organ, prowadząc postępowanie egzekucyjne, powinien stosować najmniej uciążliwe środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, tym bardziej zasada ta powinna dotyczyć postępowania zabezpieczającego, w którym zobowiązania podatkowe są jeszcze sporne. W ocenie strony organ podatkowy, dokonując zajęcia nadpłaty/zwrotu podatku, zastosował najbardziej uciążliwy środek zabezpieczający, co jest rażącym naruszeniem przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zakres ten ma szczególną doniosłość prawną w przypadku kontroli decyzji, postanowień wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Samo uznanie administracyjne, będące szczególną formą upoważnienia organów administracji publicznej do swobodnego dokonania wyboru spośród dopuszczalnych przez ustawę równoprawnych rozstrzygnięć, nie podlega bowiem kontroli sądu. Kontroli tej, podlegać może jedynie prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania oraz ewentualne przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów, a także ewentualne wykroczenie poza zakres uznania administracyjnego. Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie art. 157a u.p.e.a. ma właśnie taki uznaniowy charakter, co oznacza że do organu administracji należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2013 r, sygn. akt. I SA/Ol 99/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym www.orzeczenia.nsa.gov.pl) – dalej "CBOSA" Zgodnie z art. 157a u.p.e.a., organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Na postanowienie w sprawie zmiany lub uchylenia zabezpieczenia służy zażalenie. Przed przystąpieniem do oceny podniesionych w skardze zarzutów należy przypomnieć, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego podstawowym celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Ma ono zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku. Jego celem jest zabezpieczenie skuteczności przyszłej egzekucji obowiązku. Jest to zatem postępowanie pomocnicze w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Sądowa kontrola rozstrzygnięć wydawanych w trybie art. 157a u.p.e.a. sprowadza się do zbadania czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, bowiem jak to zostało wskazane na wstępie rozważań w związku z uznaniowym charakterem kontrolowanego postanowienia do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli postanowienie to zostało wydane z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega ono uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O tego rodzaju naruszeniach prawa można by mówić, gdyby organ dokonując oceny sprawy pominął istotne dla niej dokumenty lub okoliczności faktyczne, dokonał oceny dokumentów i okoliczności wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdy pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, czy też pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Obowiązkiem organu jest zatem należyte, tj. dokładne i wnikliwe rozpatrzenie stanu faktycznego sprawy, podnoszonych przez stronę zarzutów i argumentów oraz podjęcie decyzji w przedmiocie żądania strony. Jeżeli zatem organ administracyjny stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na uchylenie zabezpieczenia w żądanym przez stronę zakresie, może w ramach wspomnianego już uznania administracyjnego odmówić uwzględnienia wniosku. Należy jeszcze podkreślić, że negatywne rozstrzygniecie wniosku powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione zarówno, jeśli chodzi o rzetelne ustalenie faktów, jak i odnośnie wykładni mających zastosowanie przepisów prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. (por. wyrok NSA z 16 lipca 2015 r. II FSK 2499/13, wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1827/17, wyrok WSA w Rzeszowie z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 674/10; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 809/11, wyrok WSA w Białymstoku z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 161/10, , dostępne w CBOSA). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że organ egzekucyjny zgodnie z art. 158 u.p.e.a. może stosować kilka sposobów zabezpieczenia należności pieniężnych, wymienionych w art. 164 § 1 tej ustawy. Podstawową zaś przesłanką przy wyborze środka egzekucyjnego jest dążenie do zabezpieczenia wykonania w trybie przymusowym obowiązku. Wybór środka egzekucyjnego należy do organu, a nie zobowiązanego. W przypadku, gdy istnieje kilka środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku w myśl postanowień art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny powinien zastosować ten, który jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, jednakże zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce jedynie, gdy istnieje możliwość wyboru środka. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają, które środki są mniej, a które bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając ocenę w tym zakresie organowi egzekucyjnemu. Jak wynika z art. 158 u.p.e.a. w przypadku potrzeby organ egzekucyjny może stosować kilka sposobów zabezpieczenia. O tym, ile i jakie środki zabezpieczenia zostaną zastosowane decyduje cel zabezpieczenia, którym jest zapewnienie warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a więc ochrona interesów wierzyciela. Wybór najłagodniejszego środka dotyczyć może tylko takich sytuacji, gdy kilka możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych powinno przynieść taki sam efekt. W rozpatrywanej sprawie wybór sposobów zabezpieczenia podyktowany był przede wszystkim znaczną wysokością określonego przez Naczelnika Urzędu Skargowego Ł.-W. przybliżonego zobowiązania w podatku VAT, tj. 568.000 zł. Istotny przy wyborze rodzaju i ilości środków zabezpieczenia był również fakt, że zastosowane zabezpieczenia przez zajęcie rachunków bankowych w [...] i [...] Banku były nieskuteczne, dlatego organ zastosował dodatkowo zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu podatku. Następnie organ uzyskał informację o posiadaniu przez spółkę kolejnego rachunku w [...], którego zajęcie było skuteczne. Przypomnieć także należy, że zajęcie ruchomości nastąpiło z inicjatywy spółki w związku z jej wnioskiem o zwolnienie spod zajęcia rachunku bankowego w [...]. Zajęciem objęto ruchomości spółki w postaci kawy o wartości szacunkowej ok 900.000 zł zajęcie to zostało jednak ograniczone do kwoty 570.000 zł Zatem w momencie dokonywania zabezpieczenia w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu i nadpłaty podatku przyszłe należności podatkowe spółki nie były w wystarczającym stopniu zabezpieczone, a zatem zabezpieczenie to było zasadne. Oceny tej nie zmienia fakt późniejszego dokonania na wniosek spółki zabezpieczenia należących do niej ruchomości o wartości ok 900.000 zł. Przybliżona kwota przyszłych zobowiązań spółki wynosi co prawda 568.872 zł natomiast wartość zajętego majątku wynosi 990.335 zł, a więc jest jak zauważa skarżąca wyższa jednak organ zasadnie zauważył, że ze sprzedaży licytacyjnej ruchomości nie uzyska się kwoty ich wyceny, lecz niższą, a zatem organ był uprawniony do zastosowania kilku sposobów zabezpieczenia równocześnie i prawidłowo odmówił uchylenia zabezpieczenia. Trafnie organ wskazał, że ewentualna sprzedaż zabezpieczonych ruchomości w postaci kawy nastąpi po upływie znacznego okresu czasu, co z uwagi na fakt że jest to artykuł spożywczy może skutkować obniżeniem jego wartości i otrzymaniem niższych kwot z tytułu licytacji. W tej sytuacji zabezpieczenie wierzytelności pieniężnej u Naczelnika urzędu Skarbowego Ł.-W. z tytułu zwrotu i nadpłaty w podatkach należnych spółce gwarantuje lepsze zabezpieczenie przyszłych zobowiązań podatkowych spółki niż zabezpieczenie ruchomości należących do zobowiązanej. W ocenie sądu w zaskarżonym postanowieniu organy dokonały wszechstronnej oceny sytuacji skarżącej spółki, oraz wykazały celowość zastosowania obu środków zabezpieczających wskazując na okoliczność, że sprzedaż licytacyjna kawy nie pozwoli na uzyskanie ceny będącej równowartością jej obecnej szacunkowej wartości, a zatem ten sposób zabezpieczenia jest słabszy i nie gwarantuje pełnego zabezpieczenia interesów wierzyciela publicznego. Okoliczność, iż skarżąca za najmniej uciążliwy środek zabezpieczenia przyszłych należności uznaje zajęcie ruchomości nie nakłada na organ obowiązku uwzględnienia jej żądania w sytuacji kiedy organ prawidłowo wykazał, że zabezpieczenie to może być niewystarczające dla pełnego pokrycia przyszłych zobowiązań skarżącej, a ponadto zabezpieczenie w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytuł zwrotu i nadpłat podatków lepiej zabezpiecza interes wierzyciela. W swoim wniosku skarżąca nie wskazała żadnych przesłanek przesądzających o zaistnieniu szczególnych okoliczności przemawiających za uchyleniem zabezpieczenia. Wskazywana w skardze do sądu chęć swobodnego dysponowania majątkiem prowadzonego przedsiębiorstwa w celu podejmowania decyzji w toku działalności gospodarczej jest w sposób oczywisty zrozumiała, jednakże nie może prowadzić do zaniechania wywiązywania się z zobowiązań publicznoprawnych, czy zagrożenia interesu wierzyciela. Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej wskazujących, że brak zwrotu nadpłaty podatku zachwiał jej płynnością finansową i zmusił do zaciągnięcia kredytu na bieżącą działalność spółki wskazać należy, że w rozstrzyganej sprawie zajęciu na poczet przeszłych zobowiązań spółki uległy wyłącznie wierzytelności pieniężne z tytuł zwrotu i nadpłat podatków za marzec 2017 r. oraz maj i czerwiec 2019 r. w Łącznej kwocie 420.335 zł. Pismem z 8 października 2019 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wstrzymał realizację zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotów i nadpłat w podatkach należnych spółce. Okoliczność, że postępowania dotyczące zwrotu nadpłaty za inne okresy, jak twierdzi spółka, przedłużają się pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w tej sprawie. Wobec powyższego uznać należy, iż organ utrzymując w mocy postanowienie o odmowie uchylenia zabezpieczenia w żądanym przez zobowiązanego zakresie, nie przekroczył ani granicy swobodnej oceny dowodów, ani też zasady stosowania środków egzekucyjnych z jak najmniejszym obciążeniem dla zobowiązanego. Końcowo wspomnieć należy, że w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, toteż zarzut naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 w związku z art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej jest oczywiście chybiony. Skarżąca nie wskazała przeprowadzenia jakich dowodów w jej ocenie zaniechały organy, ani też które z dowodów znajdujących się w aktach sprawy zostały pominięte, na czym polegała wybiórcza ocena materiału dowodowego sprawy, dlatego też sąd nie stwierdził także naruszenia odpowiadających tym przepisom przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mających zastosowanie w sprawie. W tym stanie rzeczy sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.. EC
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę