III SA/Łd 243/25

III SA/Łd 243/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Anna Dębowska
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2483
art. 37a ust. 7-9, art. 37ge ust. 1, 5 i 6
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 17 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant, Starszy asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2025 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 stycznia 2025 roku nr 1001-IUCKOD-2.4811.5422.2024.2 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 stycznia 2025 r., znak: 1001-IUCKOD-2.4811.5422.2024.2 M500-2024-0141459 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił uwzględnienia sprzeciwu M. W. od wezwania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 7 listopada 2024 r., nr 1001-IUCKOD-1.4810.30490.2024.2 do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 7 listopada 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał M. W. do uiszczenia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą w wysokości 500 zł na podstawie art. 37ge ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2023 roku (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.), dalej ustawa o autostradach. Wezwanie zostało wystosowane w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł O. 10 grudnia 2021 r., o godz. 02.50 pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], którego właścicielem była M. W.. Wezwanie zostało doręczone stronie 12 listopada 2024 r.
20 listopada 2024 r. M. W. w odpowiedzi na wezwanie z 7 listopada 2024 r. złożyła sprzeciw zwracając się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z zapytaniem, czy dysponuje materiałem fotograficznym oraz wydrukiem z systemu, które potwierdziłyby naruszenie obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą.
Wskazaną na wstępie decyzją z 30 stycznia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił uwzględnienia sprzeciwu. W uzasadnieniu decyzji przytaczając treść art. 37a ust. 7-9 i ust. 28 oraz art. 37ge ust. 1, 5 i 6 ustawy o autostradach wyjaśnił, że powyższe regulacje mają zastosowanie w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed 1 lipca 2023 r., na podstawie art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1193), dalej ustawa zmieniająca. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z cyt. powyżej przepisem, do wniesienia opłaty za przejazd autostradą zobowiązany jest właściciel pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Właścicielem pojazdu o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 2 jest zatem podmiot, którego dane zostały zawarte w ewidencji pojazdów.
W okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. manualny system poboru opłat za przejazd odcinkami państwowych autostrad płatnych A2 Konin – Stryków i A4 Bielany Wrocławskie – Sośnica, zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad został zastąpiony elektronicznym systemem poboru opłat e-TOLL. Szlabany na tych odcinkach zostały podniesione, a kierowca wjeżdżający na te odcinki nie pobierał już biletu kartonikowego przy wjeździe i nie opłacał przy wyjeździe w kiosku poboru opłat na bramkach, lecz zobowiązany był do wniesienia opłaty za przejazd w sposób elektroniczny. Opłaty mógł dokonać za pomocą: e-biletu autostradowego – wydawanego elektronicznie w aplikacji e-TOLL PL BILET lub w aplikacji partnerów systemu e-TOLL albo wydawanego w punktach stacjonarnych (bilet papierowy) u partnerów systemu e-TOLL (tj. na stacjach paliw A S.A. oraz Grupy B S.A.), przez aplikację e-TOLL oraz urządzenia pokładowe ZSL lub OBU. Opłata w aplikacji naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które były transmitowane do systemu e-TOLL.
Ponadto organ wskazał, że przed wjazdem na płatny odcinek autostrady umieszczony został znak drogowy T-28 "Płatna" informujący o konieczności uiszczenia opłaty. Znak usytuowany był wraz ze znakiem D-9 "Autostrada". Znajomość znaków, podobnie jak przepisów o ruchu drogowym, jest natomiast obowiązkiem kierującego pojazdem.
Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przejazd 10 grudnia 2021 r. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] nie został opłacony. W systemach infolinia-Bilet oraz e-TOLL nie stwierdzono dokonania opłaty za przejazd, jednocześnie strona nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty za przedmiotowy przejazd co oznacza, że nie posiadała wykupionego biletu autostradowego na płatnym odcinku autostrady A4, węzeł O.. Zasadnie zatem wezwano stronę do uiszczenia opłaty dodatkowej za przejazd płatnym odcinkiem autostrady.
Organ podkreślił, że decydując się na przejazd płatnym odcinkiem autostrady bez ważnego biletu świadomie, bądź nieświadomie skarżąca naraziła się na odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenie obowiązku nieuiszczenia opłaty za przejazd. Na użytkowniku dróg, korzystającym z płatnego odcinka autostrady spoczywa bowiem obowiązek prawidłowego dokonania płatności. Możliwość nienaliczenia opłaty dodatkowej występuje wyłącznie w przypadku, gdy opłata za przejazd autostradą została wniesiona w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Z powyższej możliwości strona jednak nie skorzystała. W trakcie przejazdu nie wystąpiła też okoliczność nałożenia mandatu karnego za brak biletu autostradowego, która uwolniłaby stronę od obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej. W związku z powyższym nałożenie opłaty dodatkowej na podstawie art. 37a ust. 7 pkt 1 i art. 37ge ustawy o autostradach było zasadne.
Przejazd autostradą płatną A4 węzeł O. 10 grudnia 2021 r., o godz. 2:50 pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], którego skarżąca w dniu naruszenia była właścicielem został zarejestrowany przez urządzenie kontrolne Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS), jako przejazd bez uiszczonej opłaty za przejazd autostradą. Przejazd autostradą powinien być opłacony przed jego rozpoczęciem, a okoliczność niewniesienia wymaganej opłaty skutkowała nałożeniem opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi prowadził postępowanie na podstawie nieaktualnej podstawy prawnej, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej, które zostało uchylone 1 lipca 2023 r., czyli przed wszczęciem postępowania. Kontynuował postępowanie, pomimo prośby o wskazanie aktualnej podstawy prawnej i wydał zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów, które zostały uchylone i już nie obowiązują.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 30 stycznia 2025 r. odmawiająca uwzględnienia sprzeciwu złożonego przez skarżącą od wezwania z 7 listopada 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że 10 grudnia 2021 r., o godz. 02.50 na płatnym odcinku autostrady A4, węzeł O. zarejestrowano przejazd pojazdem o łącznej DMC poniżej 3,5 t o numerze rejestracyjnym [...], stanowiącym własność skarżącej bez uiszczonej należnej opłaty za przejazd autostradą płatną.
Skarżąca w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zakwestionowała przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i nie podważyła faktu, że przejazd 10 grudnia 2021 r. płatnym odcinkiem autostrady A4 miał miejsce bez uiszczenia należnej opłaty. Skarżąca stoi na stanowisku, że nie powinna zostać obciążona opłatą dodatkową, ponieważ organ prowadził postępowanie na podstawie nieaktualnej podstawy prawnej, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 849), które zostało uchylone 1 lipca 2023 r.
Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1193), dalej ustawa zmieniająca, w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że z woli ustawodawcy do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy powołanej ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania przejazdu wskazanym powyżej pojazdem bez uiszczenia należnej opłaty, tj. 10 grudnia 2021 r.
W myśl art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania spornego przejazdu, tj. 10 grudnia 2021 r., za przejazd autostradą są pobierane opłaty. W przypadku gdy opłaty za przejazd autostradą są pobierane w inny sposób niż określony w ust. 8 lub 9, autostrada wymaga dostosowania do ich poboru.
Stosownie do treści art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach, do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany:
1) właściciel pojazdu albo
2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.), albo
3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
– zwany dalej "wnoszącym opłatę".
Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, może być wniesiona w sposób przewidziany dla opłaty elektronicznej na podstawie danych geolokalizacyjnych przekazanych z urządzeń lub systemów, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (art. 37a ust. 8 ustawy o autostradach). Przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego (art. 37a ust. 9 ustawy o autostradach). Bilet autostradowy jest wydawany każdemu, kto wniesie opłatę za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, oraz poda dane, o których mowa w ust. 12 pkt 1-7 (art. 37a ust. 10 ustawy o autostradach). Bilet autostradowy jest ważny do zakończenia danego przejazdu autostradą lub jej odcinkiem, jednak nie dłużej niż przez 48 godzin od daty i godziny początku okresu ważności wskazanej na tym bilecie (art. 37a ust. 11 ustawy o autostradach).
Zgodnie z art. 37a ust. 13 ustawy o autostradach, bilety autostradowe wydaje:
1) Szef KAS lub
2) przedsiębiorca działający w imieniu i na rzecz Szefa KAS, z którym Szef KAS zawarł umowę na ich wydawanie.
W przypadku, o którym mowa w ust. 13 pkt 2, bilety autostradowe są wydawane przy użyciu systemu teleinformatycznego zintegrowanego z Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (art. 37a ust. 14 ustawy o autostradach).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo wyjaśnił, że od 1 grudnia 2021 r. manualny system poboru opłat za przejazd odcinkami państwowych autostrad płatnych A2 Konin-Stryków i A4 Bielany Wrocławskie - Sośnica zarządzanymi przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad został zastąpiony systemem elektronicznego poboru opłat e-TOLL. W okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r., czyli w okresie kiedy doszło do naruszenia przez skarżącą obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, za przejazd na płatnych odcinakach państwowych autostrad można było płacić za pomocą: e-biletu autostradowego wydawanego elektronicznie w aplikacji e-TOLL PL BILET lub w aplikacji partnerów systemu e-TOLL (lista partnerów dostępna na stronie etoll.gov.pl) albo wydawanego w punktach stacjonarnych u partnerów systemu e-TOLL biletu papierowego (na stacjach paliw A S.A. oraz GRUPY B S.A.), a także przez aplikację e-TOLL oraz urządzenia pokładowe ZSL lub OBU - opłata naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które transmitowane były do systemu e -TOLL.
W myśl art. 37a ust. 28 ustawy o autostradach, kierujący pojazdem:
1) nie rozpoczyna przejazdu autostradą lub jej odcinkiem w przypadku braku:
a) ważnego biletu autostradowego lub
b) prawidłowo funkcjonującego urządzenia lub systemu, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS lub
2) podczas przejazdu autostradą lub jej odcinkiem nie może mieć w pojeździe zakrytych lub ozdobionych tablic rejestracyjnych lub nie może mieć z przodu lub z tyłu pojazdu znaków, napisów lub przedmiotów, które ograniczają czytelność tych tablic, oraz nie może umieszczać na pojeździe tablic rejestracyjnych w innych miejscach niż konstrukcyjnie do tego przeznaczone.
Zgodnie natomiast z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach, za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł.
Stosownie do treści art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach, opłaty dodatkowej nie pobiera się, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9. Przepis art. 37a ust. 12 stosuje się, przy czym na bilecie autostradowym wskazuje się datę i godzinę przejazdu oraz autostradę lub jej odcinek, za który nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7. Opłaty dodatkowej nie pobiera się od wnoszącego opłatę, jeżeli na kierującego pojazdem została nałożona kara grzywny, o której mowa w art. 37gi, w drodze mandatu karnego (art. 37ge ust. 6 ustawy o autostradach).
W tym miejscu wymaga zaakcentowania, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za przejazd. Z treści powołanego powyżej art. 37a ust. 28 pkt 1 ustawy o autostradach wyraźnie wynika, że to na kierującym pojazdem ciąży obowiązek wykupienia ważnego biletu autostradowego lub prawidłowego działania urządzenia lub systemu, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS lub urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Opłata za przejazd autostradą płatną została powiązana przez ustawodawcę nie tylko z konkretnym pojazdem, ale również czasem i miejscem tego przejazdu, a więc konkretną datą i godziną przejazdu, a także wjazdem i wyjazdem na płatny odcinek autostrady.
W niniejszej sprawie, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postaci wydruków i zdjęć z systemu informatycznego służącego do obsługi systemu poboru opłat elektronicznych na płatnych odcinkach autostrad wynika, że 10 grudnia 2021 r. kierujący pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] rozpoczynając przejazd na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł O. nie posiadał ważnego biletu autostradowego w formie papierowej ani e-biletu. W toku postępowania przed organem administracji skarżąca nie udokumentowała, że należna opłata za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4 zarejestrowany na węźle O. 10 grudnia 2021 r. została uiszczona. Do sprzeciwu nie załączyła żadnych potwierdzeń uiszczenia opłaty, bądź zakupionego biletu autostradowego. Nie wykazała również, że należną opłatę za przejazd uiściła w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu (tj. art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach).
Przedstawione powyżej okoliczności faktyczne stanowiły więc usprawiedliwioną i dostateczną podstawę nałożenia na skarżącą opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą.
Podnieść w tym miejscu należy, że art. 37a ust. 7 w zw. z art. 37ge ust. 1 i 7 ustawy o autostradach należy wykładać w ten sposób, że zobowiązuje on do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, jak również pozwala dochodzić opłaty dodatkowej, od podmiotów w nim wskazanych. Z przepisów tych nie wynika, że opłata dodatkowa stanowi administracyjną karę pieniężną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 14 marca 2024 r., II GSK 1818/23 i II GSK 1819/23) prezentowany jest podgląd, który sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że jeżeli z art. 37a ust. 1 ustawy wynika, że za przejazd autostradą są pobierane opłaty, w tym w sposób, o którym jest mowa w ust. 8 lub ust. 9, zaś wysokość opłaty za przejazd autostradą stanowi iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 37a ust. 5–6 w związku z art. 37e), to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że opłata ta ma charakter świadczenia wzajemnego, a mianowicie ponoszonego w zamian za przejazd pojazdu autostradą, a więc drogą I klasy technicznej przeznaczoną do szybkiego przemieszczania się pojazdów.
Wskazana funkcja opłaty, jako świadczenia wzajemnego, nie jest bez znaczenia dla oceny charakteru opłaty dodatkowej, należnej (jak stanowi art. 37ge ust. 1 ustawy) za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7 (a mianowicie autostradą, za przejazd którą opłata jest pobierana przez Szefa KAS), w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym i pobieranej w wysokości 500 zł zwłaszcza, gdy podnieść, że jest ona pobierana jednorazowo, niezależnie od liczby dokonanych przejazdów autostradą lub jej odcinkiem, tym samym pojazdem, w trakcie jednej doby rozumianej jako okres od godziny 0.00 do godziny 24.00 w danym dniu (art. 37ge ust. 3 ustawy o autostradach), a ponadto, że nie jest pobierana, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9, a mianowicie poprzez zakup biletu autostradowego ze wskazaniem daty i godziny przejazdu oraz autostrady lub jej odcinka, za który nie została wniesiona opłata (art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach), ani też w sytuacji nałożenia kary grzywny na kierującego pojazdem w drodze mandatu karnego (art. 37ge ust. 6 ustawy o autostradach), jak również, że w warunkach opisanych w art. 37ge ust. 9 ustawy jest pobierana w niższej wysokości.
Z zawartego w art. 37gf ust. 5 ustawy odesłania wynika, że w postępowaniu o którym w nim mowa (a mianowicie w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie ustawy o autostradach oraz odpowiednio. Wobec tak określonego zakresu odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wobec określonego ustawą o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym przedmiotu oraz trybu postępowania, które w związku z niewniesieniem opłaty za przejazd autostradą, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, jest inicjowane wezwaniem do wniesienia opłaty dodatkowej, od którego to wezwania przysługuje sprzeciw, a następnie w razie jego nieuwzględnienia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że postępowanie to jest nie dość, że swoistą hybrydą (wyłącznie bowiem do etapu w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie określonym w 37gf ust. 5 ustawy), to również postępowaniem uproszczonym, determinowanym jego przedmiotem.
W tym też kontekście przedmiot niniejszego postępowania determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów. To one bowiem stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień.
Reasumując powyższe rozważania, należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącej wskazana w wezwaniu do wniesienia opłaty dodatkowej z 7 listopada 2024 r. podstawa prawna była prawidłowa, w dacie tej obowiązywał bowiem art. 9 ustawy zmieniającej, który stanowi, że w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa zmieniająca weszła w życie 1 lipca 2023 r. W związku z powyższym do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o autostradach w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania przejazdu wskazanym pojazdem bez uiszczenia należnej opłaty, tj. 10 grudnia 2021 r. Powołane natomiast w podstawie prawnej wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 849), które weszło w życie 6 maja 2023 r. i zostało uchylone 1 lipca 2023 r. nie obowiązywało w dniu naruszenia obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na podstawie bowiem uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 6 lipca 2021 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1246), które weszło w życie 9 lipca 2021 r. i obowiązywało do 6 maja 2023 r. na podstawie § 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) i b) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi został wyznaczony jako organ do którego składa się m.in. sprzeciw, o którym mowa w art. 37gf ust. 1 ustawy o autostradach oraz do wystawiania wnoszącemu opłatę wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy oraz do rozpatrywania sprzeciwu, o którym mowa w art. 37gf ust. 1 ustawy.
Skarżąca zatem, jako właściciel pojazdu, nie może uwolnić się od obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony przejazd autostradą 10 grudnia 2021 r. Okoliczności faktyczne zaistniałe w kontrolowanej sprawie uzasadniały nałożenie na skarżącą opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą płatną.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
ds