III SA/Łd 229/25

III SA/Łd 229/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1, par.3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 15 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak, , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. na pismo Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 29 sierpnia 2024 roku nr IFI.8041.1.36.2024.PM w przedmiocie rozpoznania skargi na przebieg egzaminu postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej u.k.p., Marszałek Województwa Łódzkiego w piśmie z 29 sierpnia 2024 r. nr IFI.8041.1.36.2024.PM uznał za bezzasadną skargę H. Z. dotyczącą przebiegu egzaminu państwowego na kategorię B w dniu 8 lipca 2024 r. prowadzonego przez egzaminatora Ł. J..
H. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe pismo, zarzucając niezadowolenie z decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego w sprawie przeprowadzania egzaminów w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Ł.. Skarżący wskazał m.in., że decyzje nie dotyczą skarg, które składał, nie zawierają pouczenia co jest sprzeczne z art. 107 § 1 k.p.k. W obszernej skardze skarżący wskazał na nieprawidłowości związane z przebiegiem egzaminu z 8 lipca 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Łódzkiego wskazał, że na rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 67 ust. 1 pkt 1 u.k.p. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.".
Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest więc pozostawanie sprawy, której dotyczy skarga, w kognicji sądu administracyjnego.
Kognicję sądów administracyjnych określa art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Marszałka Województwa Łódzkiego z 29 sierpnia 2024 r. nr IFI.8041.1.36.2024.PM uznające za bezzasadną skargę H. Z. dotyczącą przebiegu egzaminu państwowego na kategorię B prowadzonego w dniu 8 lipca 2024 r. przez egzaminatora Ł. J.. Marszałek Województwa Łódzkiego, działając na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 u.k.p. oraz w trybie postępowania skargowego uregulowanego w przepisach działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski", rozdziału 2 "Skargi" (art. 227 i nast. k.p.a.), 29 sierpnia 2024 r. skierował do wnoszącego skargę pismo, zawiadamiające o sposobie załatwienia sprawy, tj. o braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia egzaminu.
Mając na względzie przedmiot niniejszej sprawy trzeba podkreślić, że pismo określone w art. 238 § 1 k.p.a. nie jest ani aktem ani czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt.1- 4a p.p.s.a. i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie prawa uznaje się, iż postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w dziale VIII k.p.a., ma tylko pewne cechy uproszczonego postępowania administracyjnego. Na jego administracyjny charakter wskazuje umieszczenie w kodeksie postępowania administracyjnego, jak i charakter organów oraz przedmiot skargi. Jedynie przykładowo art. 227 k.p.a. wskazuje, że przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Uproszczenie postępowania polega natomiast na braku stron oraz mniej sformalizowanym toku postępowania, a także na zastąpieniu rozstrzygnięć zawiadomieniami. Postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w dziale VIII k.p.a. ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II k.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2016 r., I OSK 125/16 oraz Małgorzata Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art.227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX).
W konsekwencji powszechnie przyjmuje się, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i następnych k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 896, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2016 r., I OSK 60/16, z dnia 20 listopada 2013 r., II OSK 2783/13, LEX nr 1440514 oraz z dnia 12 marca 2013 r., I OSK 318/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2006 r., IV SAB/Wa 44/06).
Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której Marszałek Województwa Łódzkiego, jako organ wskazany w art. 67 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, rozpatrzył w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. skargę dotyczącą egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B przeprowadzonego z udziałem H. Z. w dniu 8 lipca 2024 r. (por. Maciej Dębski Komentarz do art. 67 ustawy o kierujących pojazdami, LEX). W piśmie z 29 sierpnia 2024 r. organ odniósł się do zarzutów strony i uznał, że nie zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu w trybie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Pismo to stanowiło odpowiedź na skargę w rozumieniu art. 238 § 1 k.p.a. Organ poinformował jednocześnie o treści pouczenia przewidzianego w art. 239 § 1 k.p.a. Skoro załatwienie skargi nastąpiło w trybie określonym przepisami działu VIII k.p.a., Marszałek Województwa Łódzkiego nie mógł wydać decyzji administracyjnej, gdyż brak jest w przepisach ustawy o kierujących pojazdami podstawy prawnej do takiego działania.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż w ustawie o kierujących pojazdami przewidziano dwa postępowania zmierzające do weryfikacji przeprowadzonego egzaminu na prawo jazdy: postępowanie skargowe określone w art. 68 ust.1 u.k.p. oraz postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu uregulowane w art. 72 u.k.p. Pogląd taki wyraził WSA w Gliwicach w wyroku z 7 sierpnia 2014 r. w spr. II SA/Gl 27/14, jak również WSA w Łodzi w wyroku z 9 grudnia 2014 r. sygn. III SA/Łd 836/14 oraz w wyroku z 16 października 2018 r. sygn. III SA/Łd 475/18, a Sąd w obecnym składzie podziela ten pogląd i rozważania zawarte w ww. orzeczeniach. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia treść art. 67 ust. 1 u.k.p., z którego wynika, że w ramach nadzoru marszałek województwa rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (punkt 1) oraz unieważnia egzamin (punkt 4). Wymieniony przepis wyraźnie rozgranicza oba postępowania co wskazuje, że intencją ustawodawcy było wprowadzenie dwóch różnych postępowań czyli postępowania skargowego (art. 68 u.k.p.) i postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu (art. 72 u.k.p.). Inna jest również procedura i sposób zakończenia obu postępowań. Treść art. 72 ust. 2 u.k.p. nie pozwala na uznanie, iż skarga każdej egzaminowanej osoby uruchamia postępowanie administracyjne w przedmiocie unieważnienia egzaminu, które winno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Pozostaje to w sprzeczności z brzmieniem tego przepisu, który stanowi, że unieważnienie egzaminu może nastąpić jedynie z urzędu (punkt 1) lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (punkt 2). W przepisie tym nie ma mowy, że unieważnienie następuje także na wniosek osoby, która złożyła skargę w trybie art. 68 ust. 1 u.k.p. Nie ulega wątpliwości, że gdyby intencją ustawodawcy było, aby unieważnienie egzaminu na prawo jazdy było możliwe także na wniosek osoby, która złożyła skargę określoną w art. 68 ust. 1 u.k.p., to treść art. 72 ust. 2 u.k.p. byłaby inna. Skoro jednak w przepisie art. 72 ust.2 u.k.p. wyraźnie określono z inicjatywy jakiego podmiotu może dojść do unieważnienia egzaminu, to oznacza, że takie unieważnienie nie może nastąpić na wniosek niezadowolonej z wyniku egzaminu osoby, która złożyła skargę do marszałka województwa.
Skarga, o której mowa w art. 68 ust. 1 u.k.p., dostarcza marszałkowi województwa jedynie informacji o przebiegu egzaminu, na podstawie których może on wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie jego unieważnienia. Nie ma jednak obowiązku wszczynania takiego postępowania. Złożenie skargi określonej w art. 68 ust. 1 u.k.p. nie inicjuje bowiem postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej dotyczącej unieważnienia takiego egzaminu. Sąd w obecnym składzie nie podzielił przy tym odmiennego poglądu w tym zakresie wyrażonego przez NSA w postanowieniu z 6 lipca 2016 r. w sprawie I OSK 1516/16.
Reasumując, skoro pismo Marszałka Województwa Łódzkiego z 29 sierpnia 2024 r. stanowiło odpowiedź na skargę wniesioną przez skarżącego w trybie art. 68 u.k.p., to stanowiło ono odpowiedź na skargę w rozumieniu art. 238 § 1 k.p.a. Pismo takie nie jest ani aktem ani czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 1 – 4 a p.p.s.a. i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2000 r. w spr. III SAB 108/99, z 14 września 2004 r. w spr. OSK 642/04, z 18 lutego 2005 r. w spr. OW 166/04, z 14 września 2005 r. w spr. I OSK 105/05 i z 9 grudnia 2002 r. w spr. II SA/Wr 1849/02).
Konsekwencją uznania, że informacja Marszałka Województwa Łódzkiego z 29 sierpnia 2024 r. nie jest decyzją administracyjną jest to, iż nie przysługuje od niej odwołanie, jak również skarga do sądu.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę.
eg