III SA/Łd 229/12

III SA/Łd 229/12 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2012-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
art. 28 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A.K. – S., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A. 55 lok. 6 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej B.K. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi A.K.-S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
W dniu 5 kwietnia 2011r. B. K. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem "o zwolnienie z dalszego spłacania zadłużenia lub o ograniczenie potrąceń z emerytury do symbolicznej "1 zł". Wskazała, że jej sytuacja materialna jest trudna, jest osobą schorowaną, ponosi wydatki na leczenie. Posiada również bardzo duże zadłużenie z tytułu czynszu i opłat związanych z bieżącym utrzymania oraz zobowiązania finansowe wobec osób fizycznych. Podniosła, że aby przeżyć musi oszczędzać na zużyciu energii elektrycznej, gazu, telewizji i dlatego przebywa u rodziny i znajomych. Złożony wniosek został uzupełniony w dniu 5 maja 2011r. Postanowieniem z dnia [...] Zakład odmówił zwolnienia spod egzekucji świadczenia emerytalnego skarżącej zajętego na podstawie tytułów wykonawczych. Dyrektor izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...]uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z zaleceniem wyjaśnienia ze stroną jej intencji przy składaniu wniosku w dniu 5 kwietnia 2011r. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2011r. skarżąca sprecyzowała, że jej wniosek z dnia 5 kwietnia 2011r. należy traktować jako wniosek o umorzenie zadłużenia A za okres od miesiąca, w którym złożyła wniosek.
Decyzją z dnia[...], nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 11, poz. 1365 ze zm.) odmówił B. K. umorzenia opłaconych po terminie należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres 12.2002r., 02.2003r.- 04.2003r. w kwocie 607,18 zł i odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień 09.02.2006r. w kwocie 238,00 zł oraz kosztów upomnień w wysokości 17,60 zł, oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres 12.2002r., 02.2003r.-04.2003r. w kwocie 286,03 zł i odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień 09.02.2006r. w kwocie 116,00 zł oraz kosztów upomnień w kwocie 35,20 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z treścią art. 28 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W myśl art.28 ust.3 wymienionej ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Stosownie natomiast do treści art. 24 ust. 2 ustawy, należności z tytułu składek nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. W niniejszej sprawie zadłużenie zostało skierowane do przymusowego dochodzenia. W dniu 5 sierpnia 2011r. należności z tytułu składek zostały spłacone w całości. Oceniając natomiast sytuację materialną wnioskodawczyni w kontekście przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżąca nie jest pozbawiona środków do życia. Okresowe trudności finansowe nie oznaczają, że należności są całkowicie nieściągalne, tym bardziej, że skutecznie prowadzona egzekucja doprowadziła do wyegzekwowania w całości należnych ZUS składek . W związku z powyższym brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Podejmując decyzję w sprawie umorzenia Zakład wziął pod uwagę nie tylko ważny interes strony i jej sytuację finansową i rodzinną, lecz również ważny interes ogólnospołeczny wyrażający się koniecznością zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów budżetu państwa oraz ograniczenie jego ewentualnych wydatków. Zakład nie bagatelizuje trudnej sytuacji materialnej i problemów zdrowotnych strony, zwraca jednak uwagę, że ryzyko związane z prowadzeniem działalności jak również jej negatywnymi skutkami obciąża podmiot prowadzący tę działalność.
W dniu 22 listopada 2011r. B. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja ZUS jest stronnicza i faworyzuje innych członków Zarządu Towarzystwa A. Wskazała, że od niej żądano spłaty całego zadłużenia, podczas gdy inny członek zarządu - Pan O. dobrowolnie spłacał jedynie symboliczną kwotę z tytułu powstałych zaległości. Wskazała, że o niezapłaconych składkach i powstałych zaległościach dowiedziała się dopiero, gdy jedna z pracownic poprosiła o odpowiedź, dlaczego nie ma naliczonych składek do kapitału początkowego. Podała, że dochodzenie od niej należności spowodowało u niej pogorszenie stanu zdrowia, doprowadziło do depresji, z której leczyła się 4 lata. Pomimo choroby nie pozwolono jej na spłatę należności w ratach, ani nie umorzono zaległości. Z pomocą dzieci, które zaciągnęły kredyt spłaciła 1/3 zaległości wobec ZUS. Wskazała, że po latach dowiedziała się, że jest zobowiązana do dalszego spłacania, za pozostałych członków zarządu Stowarzyszenia A. Gdy nie wyraziła na to zgody, zajęto jej emeryturę. Podała, że Pan S. uciekł za granicę, a w stosunku do Pana O., który otrzymuje emeryturę w kwocie 2000 zł, organ wyraził zgodę na spłaty w wysokości po 50,00 zł, gdy tymczasem z emerytury skarżącej w kwocie poniżej 1.000,00 zł, egzekwowano w trybie egzekucyjnym prawie 300,00 zł., miesięcznie. Stwierdziła, że jest to niesprawiedliwe i czuje się pokrzywdzona takim działaniem organu, który wybrał sobie jej osobę do egzekwowania należności, a nie dochodził należności od pozostałych członków Zarządu. Stwierdziła, że z uwagi na stan zdrowia i sytuację finansową nie ma możliwości sądowego dochodzenia należności od pozostałych członków Zarządu, ponadto sprawy sądowe trwają długo.
Decyzją z dnia[...], nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Dokonując ponownie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ podkreślił, iż kierując się słusznym interesem społecznym oraz mając na względzie zabezpieczenie wypłat świadczeń dokonywanych przez ZUS, w niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. Umorzenie należności jest bowiem instytucją o charakterze wyjątkowym i tylko w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności możliwe jest podjęcie decyzji o umorzeniu. Ciężar wykazania okoliczności należy natomiast do osoby zobowiązanej. Organ podkreślił, iż prowadząc działalność, Krajowe Towarzystwo Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych A było zobowiązane do opłacania należnych składek za swoich pracowników bez względu na wysokość osiąganych dochodów, także jeżeli były poniesione straty. W związku z tym, że ww. Towarzystwo w czasie swojej działalności nie opłaciło składek w ustawowym terminie, powstało zadłużenie. ZUS nie miał obowiązku przypominania o konieczności opłacania składek, gdyż obowiązek opłacania składek wynika z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Decyzją dnia [...], nr [...]ZUS orzekł, iż skarżąca jako były członek zarządu Krajowego Towarzystwa Inicjatyw Społeczno-Kulturałnych A, ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP, które powstały w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu. Organ nadmienił, iż pozostali członkowie Zarządu Towarzystwa także ponoszą odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania Towarzystwa z tytułu nieopłaconych składek, które powstały w okresie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej organ stwierdził, że nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu, tzn. otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.134,00 zł brutto, (961,90 zł netto). Jak wynika z analizy akt sprawy do sierpnia 2011r. ze świadczenia emerytalnego były dokonywane potrącenia na poczet zaległości z tytułu składek. W miesiącu sierpniu 2011 r. należności zostały w całości uregulowane w trybie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżąca posiada majątek nieruchomy, tj. mieszkanie własnościowe położone w Ł. przy ul. A Z uwagi natomiast na fakt, iż skarżąca pobiera emeryturę nie można stwierdzić, że jest pozbawiona środków do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, nawet jeżeli dochody nie są wysokie. Dokonywanie natomiast opłat związanych z utrzymaniem mieszkania jest konieczne, ale nie jest to szczególna okoliczność uzasadniająca umorzenie należności. Okoliczność natomiast, że skarżąca posiada zobowiązania pieniężne wobec innych wierzycieli również nie daje podstawy do umorzenia należności z tytułu składek. Organ nadmienił, że nie kwestionuje się problemów zdrowotnych, jednak z tego powodu nie jest możliwe umorzenie należności z tytułu składek. Skarżąca nie udowodniła, że brakuje jej środków finansowych na niezbędne leczenie. Załączone natomiast do akt sprawy kserokopie recept lekarskich nie oznaczają, że w dniu ich wystawienia skarżąca nie posiadała środków na ich zrealizowanie. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, iż w chwili obecnej umorzenie już zapłaconych należności byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem w stosunku do innych osób będących w podobnej sytuacji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, zaakcentowała, że prowadzone z jej świadczenia emerytalnego postępowanie egzekucyjne było nieobiektywne. Podkreśliła, że za zobowiązania Towarzystwa odpowiedzialni byli również dwaj pozostali członkowie zarządu, tymczasem to skarżąca poniosła największy ciężar spłaty ciążących zaległości. Było to wynikiem niesprawiedliwego działania organu egzekucyjnego, który egzekwował należności z niewielkiej emerytury skarżącej w sytuacji, gdy pozostali członkowie zarządu nie spłacali zaległości wcale lub w niskich, dogodnych ratach. Doprowadziło to skarżąca do utraty zdrowia i zadłużenia wobec innych instytucji. Wskazała, iż trudna sytuacja materialna w której się znajduje i problemy zdrowotne stanowiły podstawę do umorzenia lub co najmniej do zmniejszenia kwoty potrącanej ze świadczenia na poczet zaległych składek.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012. 270) – [zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę we wskazanych granicach, w oparciu o okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – zwanej dalej - u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę mogą być umarzane w całości lub części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje możliwość umorzenia tych należności. Należy jednak zauważyć, że nawet wówczas stwarza to organowi podejmującemu rozstrzygnięcie tylko możliwość, a nie prawny obowiązek umorzenia należności z tytułu składek. Taki pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w sprawach o umorzenie należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w sytuacji stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości.
Podkreślić należy, iż dla właściwego zastosowania art. 28 u.s.u.s, zasadnicze znaczenie ma określenie rodzaju składek, z którymi zalega płatnik. Dopiero bowiem ustalenie, czy są to składki pracownicze (opłacane przez płatnika za zatrudnionego pracownika), czy też składki osobiste płatnika, pozwala na prawidłowe zastosowanie art. 28 ustawy systemowej i zakreślenie granic postępowania dowodowego. Należy bowiem mieć na względzie, iż to norma prawa materialnego wyznacza granice postępowania dowodowego. Na jej podstawie organ ustala, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż przedmiotem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], utrzymanej w mocy decyzją Zakładu z dnia [...] jest odmowa umorzenia opłaconych przez skarżącą składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za pracowników Krajowego Towarzystwa Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych A, którego skarżąca była członkiem zarządu.
Zarówno z akt sprawy, jak i z treści obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji wynika, iż wniosek o umorzenie należności z tytułu należnych ZUS składek, skarżąca złożyła w dniu 5 kwietnia 2011r. Jak wynika z akt administracyjnych, na ten dzień po stronie płatnika składek pozostawała zaległość w opłaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy (karta 72 akt administracyjnych)
W dniu 5 sierpnia 2011r., wyegzekwowano ostatnią ratę należności z tytułu zaległości w składkach wobec ZUS. Decyzja ZUS została zaś wydana w dniu[...], a po ponownym, rozpoznaniu sprawy na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy ostateczną decyzję Zakład wydał w dniu [...].
W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] wskazuje na fakt, iż organy mimo, iż w dniu orzekania na koncie płatnika nie figurowały już żadne zaległości względem ZUS przeprowadziły postępowanie merytoryczne w kierunku oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek umorzenia należności w trybie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. W tym kontekście Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów ani prawa procesowego ani materialnego skutkujących wadliwością wydanych decyzji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, jednakże istniejące zadłużenie z tytułu składek zostało w całości wyegzekwowane, co oznacza, że w chwili orzekania brak było podstaw do umorzenia należności z tytułu składek w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 28 u.s.u.s. Organy administracji odmawiając uwzględnienia wniosku strony w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko a wydanych rozstrzygnięć nie można uznać za dowolne. Organy zasadnie argumentowały, że skoro wobec skarżącej jako płatnika składek za pracowników prowadzone było skuteczne postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło do uregulowania zaległości względem ZUS to nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, co wskazuje na brak podstaw umorzenia zaległości wobec ZUS na podstawie art. 28 u.s.u.s. Z uwagi na fakt, iż przedmiotem decyzji były składki opłacane przez płatnika składek za pracowników nie zachodziła nawet konieczność badania przesłanek wynikających z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które adresowane jest do płatników składek będących jednocześnie ubezpieczonymi.
Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenie w niniejszym postępowaniu jest ostateczna decyzja ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Wobec powyższego zarówno organ jak również Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę w jej granicach nie ma podstaw do wypowiadania się w przedmiocie zarzutów dotyczących prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego i oceny bezprawnych w opinii skarżącej działań pozostałych dłużników solidarnych, uchylających się od obowiązku solidarnego spłacania zaległości względem ZUS. W postępowaniu dotyczącym wniosku o umorzenie zaległości względem ZUS argumentacja skarżącej wskazująca na bezprawność działania ZUS jako organu egzekucyjnego pozostaje poza oceną przesłanek będących podstawą podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu godzi się jednak podnieść, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowany jest pogląd, że stan zadłużenia płatnika składek wobec ZUS winien być ustalony na dzień orzekania, a nie na dzień złożenia wniosku. Bezspornym jest, że w dacie orzekania przez organy administracji zaległe składki na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy pracowników zostały w całości wyegzekwowane. Oznacza to, że badanie istnienia przesłanek umorzenia należności, przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. było w zasadzie bezzasadne, a właściwym rozstrzygnięciem powinno być umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., a więc gdy organ prowadzący postępowanie stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Skoro postępowanie może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój przedmiot, to w sytuacji występującej w niniejszej sprawie podstawą pozwalającą na umorzenie postępowania było stwierdzenie, że zaległe składki na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za pracowników, zostały przez płatnika (skarżącą) w całości spłacone. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, co do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej celowego przeciągania postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należnych ZUS składek, celem przymusowego wyegzekwowania tych należności w trybie postępowania egzekucyjnego od skarżącej z pominięciem pozostałych dłużników solidarnych, Sąd stwierdza, że środkami dyscyplinującymi zwalczania przewlekłości bądź bezczynności organu są skarga na przewlekłość lub bezczynność organu, których w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o umorzenie składek należnych ZUS skarżąca nie składała.
Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż właściwym rozstrzygnięciem w sprawie winno być umorzenie postępowania w sprawie wniosku o umorzenie niezapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy jednak mając na względzie fakt, iż skutek decyzji o umorzeniu postępowania jak również decyzji odmawiającej umorzenia należnych (zapłaconych) składek byłby dla skarżącej taki sam, tzn. niezałatwienie pozytywne jej sprawy, a taki był cel wnoszonych środków zaskarżenia, Sąd doszedł do przekonania, że uchylenie zaskarżonej decyzji z zaleceniem wydania decyzji umarzającej postępowanie byłoby niepotrzebnym przedłużaniem tego postępowania i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz.1348 ze zm.).
k.ż.