III SA/Łd 222/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą bez uiszczenia należności. Spółka A. S.A., właściciel pojazdu, wniosła sprzeciw, wskazując, że pojazd był w leasingu i faktycznym użytkownikiem był leasingobiorca (G Sp. z o.o. Sp.k.). Organy administracji uznały, że skoro dane użytkownika nie zostały zgłoszone do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), odpowiedzialność za opłatę dodatkową spoczywa na właścicielu pojazdu. Sąd administracyjny nie zgodził się z tą interpretacją. Stwierdził, że przepisy Prawa o ruchu drogowym nie nakładają na właściciela (leasingodawcę) obowiązku zgłoszenia użytkownika (leasingobiorcy) do CEPiK, a jedynie przewidują taką możliwość na wniosek. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za nieopłacony przejazd powinna mieć charakter obiektywny i obciążać faktycznego sprawcę naruszenia. Właściciel pojazdu powinien mieć możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności, przedstawiając dowód leasingu i wskazując faktycznego użytkownika, nawet jeśli jego dane nie zostały zgłoszone do CEPiK. Sąd uznał, że organy administracji wadliwie zinterpretowały przepisy, ignorując dowody przedstawione przez stronę skarżącą i traktując brak wpisu w CEPiK jako dowód absolutny, co narusza zasady postępowania administracyjnego i sprawiedliwości. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności za opłaty drogowe w przypadku pojazdów leasingowanych, znaczenie danych w CEPiK w kontekście odpowiedzialności administracyjnej, interpretacja instytucji sprzeciwu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgłoszenia użytkownika do CEPiK w przypadku leasingu. Interpretacja przepisów może być odmienna w innych jurysdykcjach lub przy innych rodzajach umów.
Zagadnienia prawne (3)
Kto ponosi odpowiedzialność za opłatę dodatkową za przejazd autostradą bez uiszczenia należności – właściciel pojazdu (leasingodawca) czy faktyczny użytkownik (leasingobiorca), w sytuacji gdy dane użytkownika nie zostały zgłoszone do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opłata dodatkowa powinna obciążać faktycznego użytkownika pojazdu (leasingobiorcę). Właściciel pojazdu (leasingodawca) ma prawo uwolnić się od odpowiedzialności, przedstawiając dowód leasingu i wskazując faktycznego użytkownika, nawet jeśli jego dane nie zostały zgłoszone do CEPiK.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa o ruchu drogowym nie nakładają na właściciela obowiązku zgłoszenia użytkownika do CEPiK, a jedynie przewidują taką możliwość. Odpowiedzialność za nieopłacony przejazd powinna być obiektywna i obciążać sprawcę. Właściciel może uwolnić się od sankcji, dowodząc, że pojazd był w leasingu i użytkowany przez inny podmiot, nawet jeśli dane tego podmiotu nie widnieją w CEPiK. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, ignorując dowody i zasady postępowania.
Czy brak zgłoszenia użytkownika pojazdu (leasingobiorcy) do CEPiK przez właściciela (leasingodawcę) automatycznie przenosi odpowiedzialność za opłatę dodatkową za przejazd autostradą na właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgłoszenia użytkownika do CEPiK nie przenosi automatycznie odpowiedzialności na właściciela. Właściciel może udowodnić, że pojazd był w leasingu i użytkowany przez inny podmiot, co zwalnia go z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy nie obligują leasingodawcy do zgłaszania leasingobiorcy do CEPiK. Brak takiego zgłoszenia nie jest podstawą do automatycznego obciążenia właściciela opłatą, jeśli może on wykazać faktycznego użytkownika.
Czy instytucja sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej jest środkiem formalnym, czy faktycznym narzędziem ochrony przed niesłusznym nałożeniem sankcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzeciw jest faktycznym narzędziem ochrony, a organ administracji jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia przedstawionych dowodów, w tym dowodu leasingu, a nie tylko do opierania się na danych z CEPiK.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie może traktować sprzeciwu jako formalności i ignorować dowodów przedstawionych przez stronę. Należy stosować zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, a nie prekluzji dowodowej.
Przepisy (14)
Główne
u.a.p.iKFD art. 37a § ust. 7
Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Definiuje krąg podmiotów zobowiązanych do wniesienia opłaty za przejazd autostradą (właściciel, posiadacz, użytkownik).
u.a.p.iKFD art. 37ge § ust. 1
Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Określa wysokość opłaty dodatkowej za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą.
u.a.p.iKFD art. 37gf § ust. 1, 4
Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Reguluje procedurę wnoszenia i rozpatrywania sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w zakresie uchylonej decyzji.
Pomocnicze
p.r.d. art. 80b § ust. 1 pkt 4
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa dane gromadzone w ewidencji dotyczące użytkownika pojazdu użytkowanego na podstawie umowy leasingu.
p.r.d. art. 73 § ust. 5
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Dotyczy rejestracji pojazdu powierzonego przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.a.p.iKFD art. 37a § ust. 3 pkt 7
Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Uprawnienie Szefa KAS do dochodzenia opłaty dodatkowej od właściciela pojazdu w określonych sytuacjach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel pojazdu (leasingodawca) nie ponosi odpowiedzialności za opłatę dodatkową, jeśli pojazd był w leasingu i faktycznym użytkownikiem był leasingobiorca, nawet jeśli dane użytkownika nie zostały zgłoszone do CEPiK. • Brak zgłoszenia użytkownika do CEPiK nie jest przeszkodą do uwolnienia się właściciela od odpowiedzialności, jeśli udowodni on faktycznego użytkownika. • Instytucja sprzeciwu od wezwania do zapłaty jest narzędziem ochrony, a organ musi merytorycznie rozpatrzyć dowody przedstawione przez stronę.
Odrzucone argumenty
Organ administracji argumentował, że brak zgłoszenia użytkownika do CEPiK automatycznie przenosi odpowiedzialność na właściciela pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność powinna być ukształtowana według reguły, iż to 'naruszający płaci' • nie można poprzez wykładnię przepisów pozbawiać właściciela prawa do uwolnienia się od odpowiedzialności, gdy skutecznie dowodzi, że bezprawny przejazd został wykonany przez inny podmiot • niedoskonałość przepisów nie może stanowić czynnika uzasadniającego nakładanie odpowiedzialności administracyjnej na podmiot, który ewidentnie nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa • sprzeciw należy więc traktować jako środek prawny, dzięki któremu podmiot niegodzący się z faktem nałożenia na niego opłaty dodatkowej może w toku postępowania administracyjnego dowodzić swoich racji
Skład orzekający
Joanna Wyporska-Frankiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Dańczak
sędzia
Anna Dębowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za opłaty drogowe w przypadku pojazdów leasingowanych, znaczenie danych w CEPiK w kontekście odpowiedzialności administracyjnej, interpretacja instytucji sprzeciwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgłoszenia użytkownika do CEPiK w przypadku leasingu. Interpretacja przepisów może być odmienna w innych jurysdykcjach lub przy innych rodzajach umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności za wykroczenia drogowe w przypadku pojazdów leasingowanych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów przez organy administracji oraz jakie prawa przysługują obywatelom w postępowaniu administracyjnym.
“Leasingowany samochód i mandat za autostradę: czy właściciel zawsze płaci?”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.