III SA/Łd 217/20

III SA/Łd 217/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 77/21 - Wyrok NSA z 2024-10-23
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151 i art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
art. 151 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2137
art. 29 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 30 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi S. A. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w W., ul. A15 kwotę 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M. W. z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z [...]r. nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie płatności ONW w wysokości 2.362,81 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów dnia 9 kwietnia 2008 r. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie płatności ONW w wysokości 2.360,17 zł. Decyzja została doręczona w dniu 2 marca 2009 r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy 7 kwietnia 2009 r. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie płatności ONW w wysokości 2.354,85 zł. Decyzja została doręczona w dniu 10 listopada 2009 r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy 30 listopada 2009 r. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał stronie płatności na rok 2010 r. w wysokości 2.314,84 zł. Decyzja została doręczona w dniu 5 października 2010r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy 26 października 2010 r. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie płatności na rok 2011 w wysokości 2.297,53 zł. Decyzja została doręczona w dniu 25.10.2011 r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów dnia 9 listopada 2011 r. W dniu 7 października 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynęło oświadczenie S. S., w którym poinformowała Kierownika Biura Powiatowego, że działki ewidencyjne o nr: [...],[...],[...],[...],[...] położone w D. oraz działki ewidencyjne o nr: [...],[...],[...]położone w K. zgłaszane w wnioskach o przyznanie płatności na lata 2004 - 2011 przez skarżącego były przez nią uprawiane na podstawie ustnej umowy dzierżawy. S. S. załączyła również podobnej treści oświadczenie z dnia 22 września 2015 r., które przedłożyła w Urzędzie Gminy w O. w dniu 23 września 2015 r. oraz kserokopię dowodu wpłaty kwoty 4000,00 zł na rzecz skarżącego.
W związku z ujawnieniem nowych okoliczności, istniejących, lecz nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, przywołanych w ww. dokumentach, organ I instancji na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowania administracyjne w sprawach przyznania skarżącemu płatności za lata 2004-2011. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji stwierdził, że skarżący nie użytkował w latach 2007 -2011 działek ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...],[...],[...] położonych w D. oraz działek ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...] położonych w K. . W związku z powyższym zostały one wykluczone z płatności za lata 2007 - 2011. Wobec powyższych ustaleń zgodnie z dyspozycją art. 151 § l pkt 2 k.p.a. uchylono decyzje dotychczasowe i ponownie rozstrzygnięto kwestię przyznania stronie płatności ONW za lata 2007-2011. Ze względu na treść art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych m. in. w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. W takim przypadku, zgodnie art. 151 § 2 k.p.a., gdy w wyniku wznowienia postepowania nie można uchylić decyzji na skutek wspomnianej okoliczności, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W związku z powyższym Kierownik BP ARiMR w W. wydał we wznowionych postępowaniach decyzje z 11 stycznia 2017 r. stwierdzające wydanie dotychczasowych decyzji z naruszeniem prawa na rok 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011 r. Wskazane decyzje zostały doręczone skarżącemu w dniu 30 stycznia 2017 r.
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych stronie na podstawie decyzji: z [...]r., z [...] r., z [...] r., z [...] r., z [...] r. oraz poinformował stronę o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. W dniu 25 września 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata: 2009, 2010, 2011 przyznanych na mocy ww. decyzji w łącznej wysokości 7 077,87 zł Strona złożyła z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie od decyzji nr [...]. W dniu [...]r. Dyrektor Ł. OR ARiMR wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] r. organ I instancji ponownie wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata: 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, znak sprawy: [...], przyznanych na mocy ww. decyzji w łącznej wysokości 11 690,24 zł. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Biorąc pod uwagę treść odwołania, organ drugiej instancji przyjął, że odwołanie obejmuje część decyzji w zakresie dotyczącym ustalenia nienależnie pobranej płatności. W tych granicach odwołanie będzie rozpatrywane.
W dniu [...] r. Dyrektor Ł. OR ARiMR wydał postanowienie o dołączeniu do akt sprawy dokumentów: - pisma z dnia 4 grudnia 2015 r., w którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. zawiadomił M. W., iż dnia 5 stycznia 2016 r. zostanie przeprowadzony dowód z zeznań świadków oraz potwierdzenia odbioru w dniu 7 grudnia 2015 r.; - postanowienia wydanego w dniu 7 stycznia 2016 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. o dołączeniu do akt sprawy protokołów z przesłuchania świadków oraz potwierdzenia odbioru.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwołał się do treści art. 28 ust. 1 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR. Organ podkreślił, że art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR chodzi o dwa rodzaje należności: kwoty nienależnie pobranych środków i kwoty nadmiernie pobranych środków publicznych. Przez kwoty nienależnie pobranych środków (należności nienależne) należy rozumieć należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika, również wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nienależnej wysokości, czyli wszystkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika (np. deklaracja we wniosku niezgodna ze stanem faktycznym, brak realizacji obowiązków związanych z utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów, zaniechanie realizacji zobowiązania).
Przez kwoty nadmiernie pobranych środków (należności nieprawidłowe), należy rozumieć nieprawidłowo pobrane środki, które powstały wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (Agencji) i brak jest możliwości stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika. Jest to kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty ponad wynikającą z ustawy (decyzji) w wysokości wyższej niż należna. W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi.
W niniejszej sprawie ma miejsce druga ze wskazanych sytuacji, a mianowicie fakt przyznania (a następnie wypłacenia) nienależnie pomocy ONW za lata 2007-2011 oraz jej wysokość wynika z ostatecznych decyzji wydanych w toku postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie przyznania pomocy ONW za lata 2007 - 2011 o stwierdzeniu wydania poszczególnych decyzji za lata 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011 z naruszeniem prawa. Naruszony został, w przypadku płatności za lata 2007 - 2008 § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013) (Dz. U. nr 68, poz. 448). W przypadku zaś płatności za lata 2009-2011 naruszony został § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013) (Dz. U. nr 40, poz. 329) .
Organ wskazał, że zgodnie z przepisami w zakresie przyznawania płatności, osoba występująca o płatności musi być posiadaczem deklarowanych do płatności działek, na których prowadzi działalność rolniczą. Naruszenie prawa polegało na tym, że skarżącemu została przyznana i wypłacona pomoc ONW za lata 2007-2011 do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], których strona nie posiadała. Przysługująca kwota płatności powinna wynosić 0,00 zł. Wskazane powyżej decyzje stwierdzające wydanie decyzji dotychczasowych z naruszeniem prawa zostały doręczone stronie w dniu 30 stycznia 2017 r. Decyzje są ostateczne od dnia 13 lutego 2017 r. Wobec tego ustalenia wynikające z ostatecznych decyzji są wiążące i nie podlegają weryfikacji w toku postępowania toczącego się w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności ONW za lata 2007-2011.
Organ wskazał, że stosownie zatem do brzmienia art. 28 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. art. 29 ustawy ARiMR pomoc ONW za lata 2007-2011 została przyznana i wypłacona skarżącemu nienależnie i jako taka podlega zwrotowi. Na kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 11.690,24 zł składają się kwoty pomocy ONW wypłacone na mocy pierwotnych decyzji za lata 2007, 2008, 2009, 2010, 2011.
Organ podkreślił, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.
Ponadto organ wskazał, że odstąpienie się od ustalenia decyzją kwot nienależnie pobranych płatności, jeżeli kwota ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote. Zgodnie z art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006. str. 90, ze zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczone na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1 z późn. zm.). Na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 w innych przypadkach niż przypadki określone w ust. 1, w szczególności w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane.
Operacje przekazania płatności (wydatku) zapisuje się w księgach ARiMR w dniu zlecenia płatności. W przypadku płatności ONW za lata 2007-2011 zostały one wypłacone stronie w dniu: 9 kwietnia 2008 r., 7 kwietnia 2009 r., 30 listopada 2009 r., 26 października 2010 r., 9 listopada 2011 r. Organ stwierdził, że kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2007-2011 przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. Tym samym brak jest podstaw do odstąpienie od dochodzenia zwrotu zgodnie z art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006.
Ponadto organ wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania jeżeli: - dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz - błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Warunki muszą być spełnione łącznie. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W odniesieniu do kampanii 2007-2009 zastosowanie ma art. 73 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 w zw. z art. 86 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009, w odniesieniu do kampanii 2010 r. zastosowanie ma art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w odniesieniu do kampanii 2011 r. zastosowanie ma art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Przepis w jednakowym brzmieniu jest we wszystkich ww. aktach prawnych. Organ wskazał, że w cytowanych przepisach prawodawca unijny posłużył się zwrotami niedookreślonymi takimi jak "pomyłka organu", czy też "błąd, który nie mógł zostać wykryty przez rolnika". Zdaniem Dyrektora ARiMR skarżący nie podważył ustalonego stanu faktycznego, z którego wynika, że strona nie będąc użytkownikiem gruntów, zgłaszała je do płatności w latach 2007-2011. Trafnie zatem organ I instancji uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z omawianego przepisu. Organ wydając decyzje o przyznaniu płatności opierał się na deklaracjach wnioskodawcy. Ponieważ faktyczny posiadacz działek rolnych nie deklarował gruntów do płatności, kontrole przeprowadzana przez agencje nie mogły wykryć nieprawidłowości. To strona ponosi zatem odpowiedzialność za nienależną wypłatę świadczeń, jako że zostały mu one przyznane i przekazane na podstawie danych podanych przez nią we wnioskach o przyznanie płatności. Rolnik składając wniosek i deklarując działki rolne do płatności odpowiada za ich zgodność ze stanem faktycznym. Składając wniosek oświadcza ponadto, że znane mu są zasady i warunki przyznawania płatności oraz ich zwrotu, wobec czego brak jest podstaw do powoływania się obecnie przez odwołującego na brak świadomości, że dopuścił się naruszenia prawa oraz na działanie w zaufaniu do organu.
Jednocześnie organ wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, gdy upłynął termin przedawnienia. W zakresie nienależnie pobranych płatności za lata 2007-2009 instytucja przedawnienia uregulowana została w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze dane; płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze. okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Zasadą jest 10-letni okres przedawnienia dla zwrotu nienależnie pobranych płatności, z wyjątkiem sytuacji, gdy beneficjent działał w dobrej wierze. Organ wskazał, że generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Organ uznał, że brak jest w opisanej sytuacji podstaw do przyjęcia, że skarżący pobrał płatności za lata 2007- 2009 będąc w dobrej wierze. W konsekwencji uznać organ uznał, że w niniejszej sprawie nie może znaleźć zastosowania 4-letni okres przedawnienia, wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Zastosowanie ma 10-letni termin przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych płatności za lata 2007 -2009 - obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat. Płatności zostały wypłacone w dniu 9 kwietnia 2008 r. (za 2007 r.), w dniu 7 kwietnia 2009 r. (za 2008 r.), wypłacone w dniu 30 listopada 2009 r. (za 2009 r.).
Za pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności przyjęto datę doręczenia decyzji o stwierdzeniu wydania dotychczasowych decyzji z naruszeniem prawa, co nastąpiło w dniu 30 stycznia 2017 r. Z treści tych decyzji wynika bowiem jednoznacznie, że organ I instancji stwierdził w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że strona nie użytkowała działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Nie upłynął zatem okres 10 lat liczony od dat wypłaty stronie płatności do daty pierwszego powiadomienia strony o nieuzasadnionym charakterze danej płatności. Zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji uznał, że nie zachodziły przesłanki wyłączające zwrot nienależnie otrzymanej płatności, o jakich mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Ponadto organ wskazał, że w zakresie nienależnie pobranych płatności za lata 2010-2011 instytucja przedawnienia uregulowana została w art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Dyrektor wyjaśnił, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z nieprawidłowością w rozumieniu cyt. art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Nieprawidłowość polegała na tym, że strona zgłaszała do płatności działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], pomimo tego, że nie znajdowała się w posiadaniu tych działek. Spowodowało to wypłatę nienależnych płatności, a co za tym idzie szkodę w budżecie UE. Ponadto, w analizowanym przypadku mamy do czynienia z nieprawidłowością powtarzającą się w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Skarżący zgłaszał ww. grunty do płatności począwszy od 2004 r. Powtarzająca się nieprawidłowość obejmowała to samo działanie, tj. składanie wniosku, naruszające to samo prawo (naruszenie wymogu posiadania/użytkowania działek rolnych deklarowanych do płatności, o którym mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Organ wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że system płatności obszarowych do gruntów rolnych opiera się na przyjęciu wzruszalnego oczywiście domniemania, że składane przez wnioskodawców wnioski o płatność są prawidłowe i prawdziwa jest deklaracja wnioskodawców zawarta w tych wnioskach, że deklarowane do płatności gruntu rolne są w posiadaniu i są użytkowane przez wnioskodawcę. Z uwagi na masowość tych wniosków dane te weryfikowane są tylko losowo (kontrole losowe) albo w przypadki stwierdzenia przez organ nieprawidłowości. Nadto do wniosków poza deklaracją o posiadanych użytkach rolnych wnioskodawcy nie składają żadnych dowodów potwierdzających te okoliczności. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek informowania o wszelkich błędnych deklaracjach i dezaktualizacji danych.
Organ wskazał, że zwraca się uwagę, że po pierwsze oświadczenie to składane jest przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a nadto wnioskodawca zobowiązuje się do informowania organu o wszelkich zmianach. Z powyższej argumentacji wywodzi się, że moment ustania nieprawidłowości powtarzającej się należy wiązać z datą poinformowania przez wnioskodawcę organu, że składane wnioski i deklaracje były błędne oraz o rodzaju tych błędów. Przyjmuje się w orzecznictwie, że za taką milczącą informację wnioskodawcy na temat tego, że na deklarowanych gruntach nie prowadził działalności rolniczej, nie posiadał gruntów rolnych oraz ich faktycznie nie użytkował należy przyjąć, czyli za moment przerwania okresu nieprawidłowości powtarzającej się (ciągłej) uznać należy moment, w którym upłynął termin na złożenie kolejnego wniosku, a wniosek ten nie został złożony przez wnioskodawcę względnie został złożony przez inną osobę. W ocenie organu odwoławczego złożenie po raz pierwszy wniosku prawidłowego oznaczałoby także ustanie nieprawidłowości powtarzającej się. W omawianym przypadku za moment ustania nieprawidłowości powtarzającej się należy przyjąć upływ terminu na złożenie kolejnego wniosku. Strona nie złożyła wniosku za 2013 r. Zdaniem organu przyjąć należy, że nieprawidłowość ustała w dniu 15 maja 2013 r., tj. w ostatnim dniu składania wniosków w 2013 r. Od tej daty organ liczy 4-letni termin przedawnienia (4-letni termin przedawnienia upływałby w dniu 15 maja 2017 r.). Bieg okresu przedawnienia ulega przerwaniu przez każdą czynność właściwego organu władzy, o której zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Z uwagi na wymóg, że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a więc konstrukcję zbliżoną do zastosowanej przez polskiego prawodawcę w art. 70 § 4 o.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny - przyjęto, że do przerwania biegu przedawnienia dochodzi w dacie doręczenia poszczególnych aktów administracyjnych (poszczególnych decyzji). Organ wyjaśnił, że aktem organu, który nie tylko był aktem wszczynającym postępowanie w sprawie nieprawidłowości, ale nadto niewątpliwie wskazywał na czym ta nieprawidłowość polega, były decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] r. z naruszeniem prawa (2010), nr [...] z dnia [...]r. o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] r. z naruszeniem prawa (2011). Bieg przedawnienia uległ przerwaniu w dniu doręczenia ww. decyzji w dniu 30 stycznia 2017 r. Analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie zakończonej odpowiednio ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] r. pozwala wywieść wniosek, że bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu w dniu 26 października 2015 r., tj. w dacie doręczenia postanowienia z dnia [...] r. o wznowieniu postępowań za lata 2007-2011 r., a nadto, że w toku tych postępowań nadzwyczajnych, jeszcze przed wydaniem ww. decyzji w dniu [...] r., strona została informowana o nieprawidłowościach polegających na zadeklarowaniu do płatności gruntów, co do których nie użytkowała ich rolniczo i nie posiadała. Wynika to z treści następujących dokumentów, dołączonych na mocy postanowienia do akt niniejszej sprawy: 1) pisma z dnia 4.12.2015 r., w którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. zawiadomił skarżącego, że dnia 5.01.2016 r. zostanie przeprowadzony dowód z zeznań świadków. Pismo zostało odebrane przez stronę w dniu 7.12.2015 r. Z treści zawiadomienia wynika, że przedmiotem przesłuchania świadków będzie okoliczność prowadzenia przez skarżącego w latach 2004-2012 działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]; 2) postanowienia nr [...]doręczonego stronie w dniu 11 stycznia 2016 r., w którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. dołączył do akt sprawy dokumenty: - protokół z przesłuchania świadka S. S. nr [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka D. M. nr [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka I. M. [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka W. D. nr [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka K. W. nr [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka A. W. nr [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka W. S. nr [...] z dnia [...] r., - protokół z przesłuchania świadka M. B. nr [...] z dnia [...] r. - protokół rozprawy cywilnej z dnia [...] r.- Protokół Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] r., - wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] r., - oświadczenie A. S., - kserokopia oświadczenia T. S., - wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, - Decyzja nr [...] z dnia [...] r., - Faktura VAT Nr [...], - Faktura VAT Nr [...], - Faktura VAT Nr [...], - Faktura VAT Nr [...], - Faktura VAT Nr [...], - Faktura VAT Nr [...], - Faktura VAT Nr [...]. Każda z czynności procesowych organu w tych postępowaniach nadzwyczajnych i w postępowaniu o ustalenie nienależnie pobranych płatności, o której powiadomiono stronę, stanowiła akt, który przerywał bieg przedawnienia. Ostatnią czynnością organu pierwszej instancji skutkującą przerwaniem biegu terminu przedawnienia było doręczenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW, od której to decyzji strona wniosła niniejsze odwołanie. Po każdorazowym przerwaniu 4-letni termin przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia to 8 lat. W ten sposób wyliczony termin przedawnienia upłynie najpóźniej w dniu 15 maja 2021 r.
Kwestia, czy strona posiadała i użytkowała samodzielnie grunty, których dotyczy płatność ustalona jako nienależna w 2012 r., nie ma istotnego znaczenia w sprawie dotyczącej ustalenia nienależnie pobranej płatności za lata 2007-2011. Gdyby bowiem nawet hipotetycznie przyjąć, iż nieprawidłowość powtarzająca się obejmowała tylko lata 2004-2011, to ustała ona w dniu 14 maja 2012 r., tj. w dacie złożenia przez stronę wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. Pierwsza czynność przerywająca bieg terminu przedawnienia miała miejsce w dniu 26 października 2015 r., tj. w dacie doręczenia postanowienia z dnia [...] r. wydanego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. o wznowieniu postępowań za lata 2007-2011 r. Następnie podejmowane były kolejne czynności procesowe przez organ w sprawie nieprawidłowości, o których strona była powiadamiana, przede wszystkim w pierwszej połowie 2016r. Każda kolejna czynność organu w sprawie dotyczącej tej nieprawidłowości, przerywała bieg terminu przedawnienia w sprawie o ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności za lata 2004-2011. Ostatnią czynnością organu w sprawie dotyczącej tej nieprawidłowości, nawet gdy pominąć zawiadomienia organu odwoławczego, co do przedłużenia terminu wydania decyzji w sprawie oraz pouczenia o prawie czynnego udziału w postępowaniu, było z pewnością wydanie i doręczenie w dniu 4 września 2018 r. decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. będącej przedmiotem rozpatrywanego odwołania. Organ wskazał, że ustawodawca przyjął, że termin przedawnienia przerywa swój bieg przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Ustawodawca posłużył się zatem terminem szerszym obejmującym nie tylko decyzje, ale i np. wezwania, zawiadomienia, postanowienia wydane przez organ. W ocenie organu między poszczególnymi czynnościami organów administracji nie upłynął okres 4 lat, a nadto nie upłynął okres 8 lat od ustania nieprawidłowości. A wobec tego przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w terminie, bez względu na to, czy przyjąć, że nieprawidłowość była powtarzalna także w roku gospodarczym 2012, a nadto nie upłynął maksymalny termin przedawnienia liczony od ustania nieprawidłowości ciągłej.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie upłynął okres przedawnienia nienależnie pobranych płatności za lata 2010, 2011 określony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95.
W skardze M. W. zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji zamiast jej uchylenie,
2) naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 przez błędne ustalenie, że nie upłynął okres przedawnienia i ustalenie, że za moment ustania nieprawidłowości powtarzającej się należy przyjąć upływ kolejnego wniosku i przyjęcie, że nieprawidłowość ustała 15 maja 2013 r., podczas, gdy nieprawidłowość ustała 18 maja 2011 r., kiedy to po raz ostatni skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że 4-letni termin przedawnienia powinien być liczony od 18 maja 2011 r., tj. kiedy ostatni raz złożył wniosek o przyznanie płatności, a nie od 15 maja 2013 r., tj. w ostatnim dniu składania wniosków w 2013 r. Decyzja organu II instancji została skarżącemu doręczona 15 stycznia 2020 r., zatem po upływie 4 -letniego terminu okresu przedawnienia przewidzianego w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Upłynął również okres 8 lat - odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia. Skarżący podniósł także, że to on w latach 2007-2011 użytkował działki ewidencyjne o nr [...],[...],[...],[...],[...] położone w D. i działki ewidencyjne o nr [...],[...],[...] położone w K.
Postanowieniem z 19 maja 2020 r. (III SPP/Łd 54/20) st. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) wysokości 11.690,24 zł.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm., dalej ustawa o ARiMR), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2).
Z treści powyższego przepisu wynika, że przedmiotem postępowania toczącego się przed organem ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Pojęcie nienależnych płatności użyte zarówno przez prawodawcę krajowego w ustawie o ARiMR, jak i legislatora europejskiego w znajdujących bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzeniach (WE) jest szerokie i wobec tego trzeba przyjąć, że obejmuje swym zakresem przedmiotowym różne przypadki nieuprawnionego pobrania środków publicznych z tytułu płatności rolnych.
Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, na podstawie którego organ ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. Podkreślenia przy tym wymaga, że sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), po czym decyzja, na podstawie której przyznano pomoc, zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Jednakże wymaga podkreślenia, że sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie stwierdzone zostanie, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do przyznania przedmiotowych płatności, z czego wynika, iż środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią płatności nienależne (por. wyrok NSA z 27 września 2017 r., sygn. akt II GSK 1302/17, dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi Kierownika BP ARIMR w W. z dnia: [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. o przyznaniu skarżącemu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) - decyzjami z dnia [...] r. Kierownik BP ARiMR w W., po wznowieniu postępowania, na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., ze względu na upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., stwierdził, iż decyzje przyznające ww. płatności wydane zostały z naruszeniem prawa. Wskazano przy tym, że uchylenie decyzji nie jest możliwe, gdyż - zgodnie z przepisem art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek zajścia okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Rozstrzygnięcia te spowodowały wszczęcie postępowania o ustalenie nienależnie pobranych płatności, a w jego wyniku określenie kwoty nienależnie przyznanych i pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) podlegającej zwrotowi w kwocie ostatecznie ustalonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji dnia [...] r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] r.
Decyzja o przyznaniu skarżącemu ww. płatności nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzjami ostatecznymi, lecz jedynie stwierdzono wydanie tych decyzji z naruszeniem prawa. Zauważyć w tym miejscu należy, o czym była już mowa powyżej, że art. 29 ust 1 ustawy o ARiMR pozwala organowi, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnej na określenie praw i obowiązków strony inaczej, niż wynika to z decyzji pozostającej w obrocie prawnym, poprzez wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji dnia [...] r. i określenie w niej kwot nienależnie pobranych przez stronę z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), w sytuacji gdy podstawą pobrania tych płatności były przyznające je na rzecz skarżącego decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w W. z dnia: z [...] r., z [...]r., z [...]r., z [...]r., z [...]r., co do których wszczęte z urzędu postępowanie wznowieniowe nie doprowadziło do ich uchylenie lub zmiany, a tym samym pozostały ona w obrocie prawnym jako podstawa uzyskania przez skarżącego płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
Brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków - na podstawie art. 29 ust. 1 i ust 2 ustawy o ARiMR - jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11; por także wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1684/11).
Wskazać w tym miejscu należy, że art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest przepisem kompetencyjnym upoważniającym organ ARiMR do ustalania w drodze decyzji administracyjnej m.in. kwoty nienależnie pobranych środków publicznych. Natomiast przepis ten nie służy podważaniu merytorycznej treści decyzji w tym przedmiocie.
Kierownik BP ARiMR w W. decyzjami z dnia: [...]r. (strona nie odwołała się od tych decyzji, w związku z czym stały się one ostateczne w toku instancji) stwierdził, że decyzje z dnia: z [...]r., z [...]r., z [...]r., z [...]r., z [...]r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) zostały wydane z naruszeniem prawa w związku z ujawnieniem nowych okoliczności, istniejących, lecz nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, a mianowicie ustaleniem, że skarżący nie był posiadaczem zadeklarowanych do płatności działek. Naruszenie prawa polegało na tym, że skarżącemu zostały przyznane i wypłacone płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2007 - 2011 do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] których strona nie posiadała. Przysługująca kwota płatności powinna wynosić 0,00 zł.
Podkreślić też należy, że kwestie, czy organy miały wystarczające podstawy do oceny, że wystąpiła nieprawidłowość, a także oceny, czy spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania - zostały już ostatecznie przesądzone w toku postępowania wznowieniowego zakończonego decyzjami z [...] r. Z tego też powodu w ramach obecnie rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw prawnych do weryfikacji ustaleń poczynionych w postępowaniu wznowieniowym.
Bezsprzecznie więc w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji z art. 29 ust.1 i 2 ustawy o Agencji.
Obowiązek zwrotu nienależnych płatności jest wyłączony w przypadku, gdy dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz gdy błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił okoliczności faktyczne i prawne, przemawiające za uznaniem, że ww. w sprawie nie wystąpiły. Zgodzić się należy z organem, że w sprawie nie doszło do pomyłki ze strony organów Agencji. Trudno bowiem mówić o pomyłce organu, jeśli skarżącemu wypłacono środki w wysokości zgodnej ze złożonym przez niego wnioskiem.
Na akceptacje zasługuje również stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, ponieważ kwota nienależnie pobranych płatności przekracza równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zaś do oceny, czy w sprawie nie nastąpił upływ terminu przedawnienia obowiązku zwrotu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Zarzuty skargi, jak i odwołania koncentrowały się na tej kwestii.
W ocenie Sądu, prawidłowy jest wniosek organu, że nie doszło do przedawnienia roszczeń z tytułu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata 2007 - 2011.
Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z płatnościami z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na lata 2007 - 2009 oraz 2010 - 2011 organy zasadnie wskazały na regulacje zawarte w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm., zwane również dalej - rozporządzeniem nr 796/2004), a także art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z 23.12.1995 r. ze zm., zwanego dalej: - rozporządzeniem nr 2988/95).
Przepis art. 73 ust. 1-5 rozporządzenia nr 796/2004 ma zastosowanie do płatności przed dniem 1 stycznia 2010 r. w związku z art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zgodnie z którym rozporządzenie (WE) nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. (ust. 1). A zatem w rozpoznawanej sprawie do płatności za lata 2007 - 2009.
Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.
Przewidziany w przywołanym powyżej przepisie rozporządzenia nr 796/2004, dziesięcioletni okres przedawnienia dla zwrotu nienależnie pobranych płatności, liczony od przyznania płatności do pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności, z wyjątkiem sytuacji gdy beneficjent działał w dobrej wierze, oznacza, że ustalenie czy beneficjent działał w dobrej wierze, czy też nie działał, jest ważne dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Unormowania powołanego rozporządzenia, także co do dziesięcioletniego terminu przedawnienia obowiązku zwrotu środków w razie niezaistnienia dobrej wiary u beneficjenta, podlegają bezpośredniemu stosowaniu w każdym państwie Unii Europejskiej bez względu na odmienne regulacje proceduralne danego państwa członkowskiego.
Wskazać należy, że pojęcie - dobrej wiary - nie zostało zdefiniowane, wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie, istotą których jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób według schematu o walorze bezwzględnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną.
W złej wierze jest ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach staranności. W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11).
Skarżący ubiegając się o przyznanie płatności we wnioskach o przyznanie płatności składał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności z tytułu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Nie może budzić wątpliwości, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się z zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem. Powinien mieć też świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie ich spełnienia. Wnioskujący o pomoc ma obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależnie bądź nadmiernie przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, w szczególności gdy dotyczy to własności, posiadania gruntów rolnych czy wielkości upraw.
Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że skarżący nie działał w dobrej wierze. Przede wszystkim w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie nie można przyjąć, że skarżący nie wiedział, że z wnioskiem o płatności może wystąpić wyłącznie osoba posiadające deklarowane do płatności działki rolne. Racje ma organ, że w przypadku płatności za lata 2007-2011 naruszony został § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.z 2009r. nr 40, poz. 329 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":
1) który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.);
2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).
Organ prawidłowo zatem wskazał, że naruszenie prawa polegało na tym, że skarżącemu zostały przyznane i wypłacone płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], których strona nie posiadała. Przysługująca kwota płatności powinna wynosić 0,00 zł.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy słusznie przyjęły i wykazały w uzasadnieniu, że nie zaszły podstawy do przyjęcia, że skarżący działał w dobrej wierze, co pozwoliłby na zastosowanie czteroletniego zamiast dziesięcioletniego okresu przedawnienia.
Jednocześnie organy stwierdzając, że obowiązek zwrotu płatności pobranych za lata: 2007-2009 nie uległ przedawnieniu na podstawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004,, wskazały, że wypłata płatności nastąpiła w dniach: 9 kwietnia 2008 r., 7 kwietnia 2009 r., 30 listopada 2009 r. do daty pierwszego powiadomienia strony o nieuzasadnionym charakterze danej płatności. Pierwsze powiadomienie beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności nastąpiło w dniu 30 stycznia 2017 r., tj. w dacie doręczenia decyzji z dnia [...] r., wydanych po wznowieniu postępowania, stwierdzających wydanie dotychczasowych decyzji z naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły więc, że okres między datą płatności pomocy, tj. 9 kwietnia 2008 r., 7 kwietnia 2009 r., 30 listopada 2009 r., a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta (30 stycznia 2017 r.) nie jest dłuższy niż dziesięć lat. Z zestawienia między ww. datami płatności a datą pierwszego powiadomienia skarżącego 30 stycznia 2017 r. wynika, że jest to okres krótszy niż dziesięć lat.
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że zdaniem Sądu prawidłowo również uznały organy, że płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w latach 2010 - 2011 r., pobrane: za 2010 r. w dniu 26 października 2010 r., za 2011 r. w dniu 9 listopada 2011 r., nie uległy przedawnieniu na podstawie art. 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95., co uzasadnia uznanie tych środków za nienależnie pobrane i ich zwrot.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych, wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.
W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu.
Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub do postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres, przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeżeli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.
Nie może budzić wątpliwości, że wypłacane na rzecz skarżącego świadczenia z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do gruntów rolnych realizowane były w ramach programów powtarzających się.
Nieprawidłowość ma charakter "ciągły lub powtarzający się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, jeżeli popełniana jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii. W tym względzie w zakresie dotyczącym związku czasowego, w jakim winny pozostawać nieprawidłowości, aby można je było uznać za "nieprawidłowość powtarzającą się" w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest jedynie, by okres czasu, jaki upłynął pomiędzy poszczególnymi nieprawidłowościami, był krótszy od terminu przedawnienia przewidzianego w akapicie pierwszym tego ustępu. Nieprawidłowość ma także charakter powtarzający się, jeżeli została popełniona przez podmiot, który czerpał korzyści ekonomiczne z ogółu podobnych transakcji naruszających ten sam przepis prawa (zod. wyroki TSUE C-279/05 Vonk Dairy Products, C-52/14 Pfeifer & Langen, C-465/10 Chambre de commerce) .
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia z nieprawidłowością powtarzającą się skoro skarżący od 2004 do 2011 roku składał wnioski o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) od 2004 r. do 2011 r. do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], których strona nie posiadała.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku nieprawidłowości ciągłej, czy też powtarzającej się przewidziany w tym akapicie termin rozpoczyna swój bieg począwszy od dnia, w którym ta nieprawidłowość ustała, niezależnie od dnia, w którym organy administracji krajowej powzięły wiadomość o nieprawidłowości (wyrok TSUE C-52/14 Pfeifer & Langen).
Zdaniem Sądu. w rozpoznawaj sprawie należy przyjąć, mając na uwadze ww. wyroki TSUE, że nieprawidłowość ma charakter powtarzający się, jeżeli została popełniona przez podmiot, który czerpał korzyści ekonomiczne z ogółu podobnych transakcji naruszających ten sam przepis prawa, że nieprawidłowość ustała w dniu w którym skarżący przestał czerpać korzyści, tj. otrzymywać płatności za lata 2004 -2011. Ostania wypłata płatności za 2011 rok miała miejsce w dniu 9 listopada 2011 r.
A zatem od 9 listopada 2011 r. należy liczyć czteroletni termin przedawnienia, który upływałby 9 listopada 2015 r.
Przy tym zauważyć należy, że jak wyżej wskazano stosownie do art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia nieprawidłowości przerywa każdy akt właściwego organu władzy odnoszący się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, o którym zawiadamia się właściwą osobę. Jeżeli zaś chodzi o wymogi, które powinno spełniać zawiadomienie w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95, informujące o czynności odnoszącej się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, aby skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia nieprawidłowości, to musi ono w wystarczająco dokładny sposób określać operacje, wobec których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości.
W rozpoznawanej sprawie za takie zawiadomienie, skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia, uznać należy doręczenie skarżącemu w dniu 26 października 2015 r. postanowienia z dnia [...]r. zawiadamiającego o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu płatności na lata 2004 – 2011 w związku z ujawnieniem nowych okoliczności istniejących, lecz nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, a mianowicie z uwagi na nieposiadanie przez skarżącego działek zgłoszonych do płatności. Kolejnym przerwaniem biegu terminu przedawnienia było zawiadomienie skarżącego w dniu 21 sierpnia 2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2004 - 2011 (pismo z dnia 16 sierpnia 2017 r.), a następnie wydanie decyzji z dnia [...]r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.
W przywołanym wyżej wyroku C-52/14 Pfeifer & Langen Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że przede wszystkim zarówno z brzmienia, jak i struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że w czwartym akapicie tego przepisu ustanowiony został mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie pierwszym tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia (pkt 63 wyroku).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia uprawnienia do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności. W sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, to nie doszło do przedawnienia w dniu 9 listopada 2015 r. Nie upłynął jeszcze termin, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, skoro po przerwaniu termin przedawnienia biegł na nowo, a liczony jest od dnia jego przerwania, to jest od doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu płatności na lata 2007 – 2011 -w dniu 26 października 2015 r., a następnie od dnia 21 sierpnia 2017 r. w dacie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2004 – 2011.
Dlatego organy były uprawnione do orzekania w rozpoznawanej sprawie o obowiązku zwrotu środków publicznych. W związku z tym zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.
Reasumując Sąd stwierdził, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nadto dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane w decyzji przepisy i właściwie ustaliły skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności. W konsekwencji organ odwoławczy zasadnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji oraz stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa, wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania. Z powyższych względów zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zarzucanego w skardze art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Podstawę wynagrodzenia dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika stanowił art. 250 p.p.s.a. w związku § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 8 pkt 3 w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 18 ze zm.).
Przyznając pełnomocnikowi kwotę 1476 zł obejmującą podatek od towarów i usług, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie miał miejsce "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 250 § 2 p.p.s.a., uzasadniający obniżenie przyznanego wynagrodzenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie wynosiła 11 690,24 zł, a więc wysokość wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu, zgodnie z treścią § 8 pkt 5 rozporządzenia wynosi 2 400 zł, podwyższona o podatek od towarów i usług wynosi 2952 zł. Należy zaznaczyć, że adwokat S. A. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w dwóch sprawach ze skargi M. W.. W obu sprawach występuje niemal identyczny stan faktyczny jak w niniejszej sprawie i w każdej sprawie wysokość wynagrodzenia pełnomocnika winna wynieść 2 400 zł podwyższona o podatek od towarów i usług, a więc 2952 zł. Podkreślić należy, że nakład pracy pełnomocnika w każdej z tych spraw był również niemal identyczny. Uzasadniało to miarkowanie przyznanego wynagrodzenia w oparciu o treść art. 250 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Sąd przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 50% ww. wynagrodzenia.
eg