III SA/Łd 210/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-05-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobotnyzasiłekświadczenie rehabilitacyjneZUSKodeks postępowania administracyjnegowznowienie postępowaniadecyzja administracyjnastatus bezrobotnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, uznając, że wznowienie postępowania było wadliwe, gdyż orzeczenia ZUS nie są decyzjami administracyjnymi.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania D. J. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych po tym, jak ZUS przyznał jej świadczenie rehabilitacyjne. Organ I instancji wznowił postępowanie, uchylił własną decyzję i odmówił przyznania statusu, powołując się na zmianę orzeczenia ZUS. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Łodzi uchylił obie decyzje, stwierdzając, że wznowienie postępowania było wadliwe, ponieważ orzeczenia ZUS nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu KPA, a zatem nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę D. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania skarżącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Sprawa rozpoczęła się od przyznania D. J. statusu bezrobotnego i zasiłku, jednak po zgłoszeniu przez nią otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS, Starosta wznowił postępowanie i uchylił pierwotną decyzję, odmawiając przyznania statusu bezrobotnego od dnia 4 lipca 2006 r. i prawa do zasiłku od dnia 12 lipca 2006 r. Wojewoda podtrzymał to rozstrzygnięcie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału i pominięcie jej wyjaśnień, a także błędną wykładnię prawa materialnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i postanowienie o wznowieniu postępowania. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 KPA było wadliwe, ponieważ orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i komisji lekarskiej ZUS nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu KPA i nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, a jego rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna, zwłaszcza gdy następuje z urzędu i na niekorzyść strony. W związku z tym, że naruszenie przepisów postępowania nastąpiło już na etapie wznowienia, Sąd uchylił wszystkie wadliwe akty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenia te nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że orzeczenia ZUS nie są decyzjami administracyjnymi, ponieważ przepisy prawa dotyczące ich wydawania oraz tryb odwoławczy od nich nie uzasadniają takiego stanowiska. Wznowienie postępowania na tej podstawie jest wadliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (28)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1 pkt. 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1 pkt. 2 lit. c

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 10 § 4 pkt. 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 71

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 33 § 4 pkt. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 9 § 1 pkt. 14 lit. a i b

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 24

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 25

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 27

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 100 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. Nr 262, poz. 2607 ze zm. art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2005r. Nr 31 poz. 267 ze zm.

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wznowienie postępowania administracyjnego było wadliwe, ponieważ orzeczenia ZUS nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu KPA. Rozszerzająca interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania, zwłaszcza z urzędu i na niekorzyść strony, jest niedopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (brak czynnego udziału) i art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. (pominięcie wyjaśnień) nie zostały przez sąd szczegółowo ocenione z uwagi na wadliwość wznowienia postępowania. Argument skarżącej dotyczący spełniania warunków do przyznania statusu bezrobotnego i zasiłku od 12 lipca 2006 r. został odrzucony przez organy, ale sąd nie ocenił go merytorycznie z powodu wadliwości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie lekarza orzecznika ZUS oraz orzeczenie komisji lekarskiej ZUS są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Na to pytanie w opinii Sądu należy udzieli odpowiedzi przeczącej. Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa.). Wyjątkowy charakter omawianej instytucji wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. Już na tym etapie organ naruszył więc przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Małgorzata Łuczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Monika Krzyżaniak

członek

Ewa Alberciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie orzeczeń innych organów (w tym ZUS) oraz zasady praworządności i zakazu rozszerzającej interpretacji przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń ZUS, ale ogólne zasady interpretacji przepisów proceduralnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących świadczeń. Pokazuje też, że orzeczenia ZUS nie zawsze są traktowane jako decyzje administracyjne.

Orzeczenia ZUS to nie zawsze decyzje administracyjne – jak błąd proceduralny uchylił odmowę przyznania zasiłku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 210/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych po wznowieniu postępowania 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że do dnia uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje adwokatowi M. F. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy ulicy [...] kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej D. J. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi M. F. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 8, art. 151 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. (tj. Dz.U.00.98.1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c, art. 10 ust. 4 pkt. 2 i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 145 §1 pkt. 8 i art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 33 ust. 4 pkt. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. a i b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w przedmiocie odmowy przyznania D. J. statusu bezrobotnego od dnia 4 lipca 2006 r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lipca 2006 r. oraz poprzedzające ją postanowienie Starosty [...] nr [...] z dnia [...], wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8, art. 147, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 k.p.a. wznawiające z urzędu postępowanie w sprawie przyznania D. J. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych orzeczonego decyzją z dnia [...] nr [...].
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] nr [...] D. J. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia 4 lipca 2006 r. i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lipca 2006 r. w wysokości 639,50 zł miesięcznie na okres 12 miesięcy.
W dniu 9 października 2006 r. strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) w B. i poinformowała Urząd o przyznaniu jej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 29 czerwca 2006r., przedkładając orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS Oddział w Ł. nr [...] z [...] orzekające o niezdolności do pracy i o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego na okres 1 miesiąca oraz decyzję ZUS Oddział w Ł. z [...] znak [...] o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego od 29 czerwca 2006r. do 28 lipca 2006 r. oraz wniosła o zmianę decyzji z dnia [...] poprzez uznanie jej za osobę bezrobotną od dnia 12 lipca 2006 r.
W związku z powyższym Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 oraz decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję własną z [...] i odmówił przyznania D. J. statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 lipca 2006 r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lipca 2006 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i nie może nim być osoba, która nabyła prawo m.in. do świadczenia rehabilitacyjnego. Organ podniósł także, iż z uwagi na to, że D. J. udokumentowała niezdolność do pracy od dnia 28 czerwca 2006 r., nie można jej było uznać od 4 lipca 2006 r. za osobę bezrobotną i przyznać jej prawo do zasiłku od dnia 12 lipca 2006 r.
Od powyższej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia D. J. złożyła odwołanie, w którym wnosząc o wnikliwe rozpoznanie sprawy, zakwestionowała zasadność podjętego rozstrzygnięcia i wniosła o przywrócenie jej prawa do zasiłku w związku z trudną sytuacją materialną w jakiej się znajduje. Dodatkowo podniosła, iż udokumentowana niezdolność do pracy miała miejsce w okresie od 29 grudnia 2005 r. do 28 czerwca 2006 r., a nie jak wskazano w decyzji od 28 czerwca 2006 r. Strona zarzuciła organowi również to, iż pominął ją w toczącym się postępowaniu dotyczącym jej osoby. W ocenie skarżącej art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. nie ma uzasadnienia w jej sprawie.
Wojewoda [...] po zapoznaniu się z materiałami dowodowymi zgromadzonymi w sprawie wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. wtedy, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Organ wyjaśnił, iż wznowienie postępowania, to tryb, którego celem jest wyeliminowanie z obiegu prawnego ostatecznej decyzji, dotkniętej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych (wyrok NSA z 26.10.1999 r., Sygn. akt: IV SA 1729/97).
Organ wskazał, iż w przypadku stwierdzenia wadliwości postępowania zwykłego i wydanej decyzji organ uchyla wadliwą decyzję i rozstrzyga co do istoty sprawy albo stwierdzi, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt. 1 i 2 i § 2 k.p.a.).
Organ podniósł także, iż zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. o wznowieniu postępowania organ orzeka w formie postanowienia, które to postanowienie otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ administracji publicznej.
Organ odwoławczy zważył, iż organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia rehabilitacyjnego w dniu 7 czerwca 2006 r. Komisja Lekarska ZUS zmieniła wcześniejsze orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o zdolności strony do pracy z dnia 29 czerwca 2006 r., stanowiące podstawę przyznania jej statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych i uznała skarżącą w orzeczeniu z [...] nr [...] za osobę niezdolną do pracy, a w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy ustalono uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 1 miesiąca, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego, tj. od dnia 29 czerwca 2006r. do dnia 28 lipca 2006r. W tej sytuacji organ I instancji wznawiając postępowanie w przedmiotowej sprawie powołał się na art. 145 § 1 pkt. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, uznając, że orzeczenia lekarza orzecznika ZUS jak i komisji lekarskiej ZUS są w istocie decyzjami.
Wobec powyższego organ odwoławczy podkreślił, iż D. J. nie miała prawa w dniu 4 lipca 2006 r, tj. w dniu rejestracji w PUP w B. uzyskać statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny to osoba niezatrudniona i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego. Zatem w dniu 4 lipca 2006 r. strona nie spełniała przesłanek do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego i organ I instancji słusznie uchylił decyzję własną z dnia [...] i odmówił stronie przyznania statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 lipca 2006 r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lipca 2006 r.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] D. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zaskarżonym decyzjom zarzuciła:
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne pominięcie złożonych na piśmie wyjaśnień strony z dnia 15 listopada 2006r., co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 71 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędne przyjęcie, że w dniu 12 lipca 2006 r. nie mogła uzyskać prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem w tym dniu nie przysługiwał jej status osoby bezrobotnej, co kwestionuje skarżąca, a co stanowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy. D. J. podniosła bowiem, że świadczenie rehabilitacyjne wypłacane jej było do 11 lipca 2006 r., a więc w dniu 12 lipca 2006 r. spełniała warunki do przyznania jej statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi organ wskazał, iż skarżąca wyjaśnienia w dniu 15 listopada 2006 r. złożyła po otrzymaniu decyzji z dnia [...], po uprzednim wezwaniu jej przez organ do złożenia wyjaśnień dotyczących drugiego toczącego się w stosunku do jej osoby postępowania w przedmiocie złożonego przez nią wniosku o zmianę decyzji z dnia [...] W ocenie Wojewody [...] niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Skarżąca została bowiem prawidłowa powiadomiona o wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...], miała zatem możliwość brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Podkreślenie wymaga fakt, iż zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję wydaną przez Starostę [...]. m.in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 kpa: W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W świetle zaś art. 151 § 1 pkt 2 kpa. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wznowił postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...] przyznającą D. J. status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnego. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że z uwagi na fakt, iż przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. nr [...] z dnia [...], która została następnie zmieniona zaistniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
W tym miejscu godzi się podnieść, że przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, wymienia jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przypadek, w którym zachodzi potrzeba rozpatrzenia wpływu zmiany czy też uchylenia decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od nich decyzję administracyjną. Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawarte w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, stanowiące istotny fakt prawotwórczy w następnej , już innej sprawie administracyjnej w sytuacji, w której albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści bez stanu prawnego i faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej – odrębnej sprawy. Wzruszenie orzeczenia sądowego lub innej decyzji organu administracji publicznej nie wywołuje skutku automatycznie, a daje jedynie podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania.
Na tle powyższych rozważań należy przede wszystkim ustalić, czy orzeczenie lekarza orzecznika ZUS oraz orzeczenie komisji lekarskiej ZUS są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Na to pytanie w opinii Sądu należy udzieli odpowiedzi przeczącej.
Trzeba przede wszystkim podkreślić, że orzeczenie z dnia [...] nr [...] nie jest jak to napisano w postanowieniu o wznowieniu postępowania decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, lecz jest to orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego zgodnie z pouczeniem w nim zawartym przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS.
Istotnie orzeczenie lekarza orzecznika z dnia [...] zostało zmienione przez komisję lekarską ZUS orzeczeniem z dnia [...] nr [...]. Jednak ani przepisy prawa będące podstawą ich wydania (ustawa z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 31 poz. 267 ze zm.) ani przewidziany w nich tryb odwoławczy od wydanych orzeczeń nie uzasadniają prezentowanego przez organy administracji stanowiska, że są to decyzje administracyjne wydawane przez organy administracji publicznej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Stąd zmiana orzeczenia lekarza orzecznika przez komisję lekarską ZUS nie stanowi przesłanki dla wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa.). Wyjątkowy charakter omawianej instytucji wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, w której wznowienie postępowania następuje z urzędu, w dodatku na niekorzyść strony. Wykładnia rozszerzająca nie dałaby się pogodzić w tym wypadku z zasadą praworządności.
Należy również podnieść, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 listopada 2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.) osoba rejestrująca się przedkłada do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji:
1) dowód osobisty lub inny dokument tożsamości;
2) dyplom, świadectwo ukończenia szkoły lub świadectwo szkolne albo zaświadczenie o ukończeniu kursu lub szkolenia;
3) świadectwa pracy oraz inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień;
4) dokument stwierdzający przeciwwskazania do wykonywania określonych prac, jeżeli taki dokument posiada.
2. Osoba niepełnosprawna, oprócz dokumentów, o których mowa w ust. 1, przedkłada dokument potwierdzający stopień niepełnosprawności.
3. Powiatowy urząd pracy może sporządzać kserokopie dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, oraz notatki z dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i ust. 2, w zakresie niezbędnym do ustalenia uprawnień.
4. Rejestracji nie dokonuje się w przypadku nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2, lub odmowy złożenia podpisu na karcie rejestracyjnej przez osobę rejestrującą się.
5. W szczególnie uzasadnionych przypadkach starosta może wyrazić zgodę na rejestrację osoby nieposiadającej kompletu dokumentów.
Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że są to wszystkie konieczne dokumenty wymagane przy akcie rejestracji bezrobotnego.
Reasumując, organ administracji I instancji dokonał błędnej interpretacji zaistnienia podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS oraz zmieniające je orzeczenie komisji lekarskiej ZUS spełniają przesłanki decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Już na tym etapie organ naruszył więc przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Taki stan rzeczy zwalnia Sąd od obowiązku ustosunkowania się w pełnym zakresie do innych zarzutów skargi i merytorycznej oceny zaskarżonej nią decyzji.
Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że postanowienie otwiera postępowania co do wszystkich podstaw wznowienia postępowania wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a. Ograniczenie dotyczy podstaw uchylenia decyzji wyliczonych w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a, które nie mogą być, w razie wszczęcia postępowania z urzędu, podstawą uchylenia decyzji. W niniejszej sprawie organy skupiły się tylko na jednej z podstaw wznowienia postępowania wynikającej z art. 145 § 1 pkt 8 kpa nie badając (przynajmniej brak jest przeprowadzenia analizy w uzasadnieniach decyzji) czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodziły ewentualnie inne podstawy wznowienia postępowania.
Z uwagi na fakt, iż naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaistniało już na etapie wznowienia postępowania przed organem I instancji Sąd doszedł do przekonania, że mając na uwadze powyższe rozważania, dla końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy niezbędne było uchylenie również decyzji organu I instancji jak i postanowienia o wznowieniu postępowania. Zgodnie bowiem z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono stosownie do art. 250 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI