III SA/Łd 21/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-04-05
NSAtransportoweŚredniawsa
kara administracyjnatransport drogowysystem SENTprzewóz towarówgaz LPGobowiązki informacyjnekontrola skarbowaodpowiedzialnośćnieprawidłowe zgłoszenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej 10 000 zł za naruszenie obowiązków w systemie SENT dotyczących przewozu gazu LPG.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę 10 000 zł nałożoną za nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT dotyczących odbioru gazu LPG. Spółka argumentowała, że przeoczenie nie powinno skutkować karą, a jej sytuacja finansowa uzasadnia odstąpienie od jej nałożenia. Sąd uznał jednak, że spółka nie wykazała ważnego interesu ani interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od kary, a naruszenie było wynikiem niedbalstwa, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego odstąpienia od kary za podobne przewinienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "R" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za niewypełnienie obowiązków związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT), a konkretnie za nieuzupełnienie dodatkowych danych przy odbiorze gazu LPG. Spółka twierdziła, że naruszenie nastąpiło przez przeoczenie i że jej trudna sytuacja finansowa powinna uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary. Sąd analizując przepisy ustawy o SENT oraz rozporządzenia wykonawczego, stwierdził, że spółka jako podmiot odbierający miała obowiązek uzupełnić zgłoszenie SENT o stany liczników dystrybutorów, ich numery fabryczne oraz objętość dostarczonego towaru. Sąd uznał, że spółka nie wykazała istnienia ważnego interesu strony ani interesu publicznego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. Podkreślono, że naruszenie było wynikiem niedbalstwa, a nie nadzwyczajnych okoliczności, a wcześniejsze odstąpienie od kary za podobne przewinienie nie przyniosło zamierzonego skutku prewencyjnego. Sąd podzielił stanowisko organów, że nałożenie kary jest proporcjonalne i zgodne z celem ustawy o SENT, jakim jest uszczelnienie obrotu towarami wrażliwymi i walka z szarą strefą. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie obowiązków informacyjnych w systemie SENT uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, a okoliczności takie jak przeoczenie czy brak uszczuplenia podatku nie są wystarczające do odstąpienia od kary, jeśli nie wykazano ważnego interesu strony lub interesu publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o SENT nakładają bezwzględnie obowiązujące sankcje za naruszenie obowiązków informacyjnych. Okoliczności takie jak przeoczenie czy dobra sytuacja finansowa strony nie są wystarczające do odstąpienia od kary, jeśli nie wykazano ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Ponadto, wcześniejsze odstąpienie od kary za podobne naruszenie nie przyniosło skutku prewencyjnego, co przemawiało za nałożeniem kary w obecnej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o SENT art. 3 § ust. 1, 2 pkt 1-3a, 4, ust. 11

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 5 § ust. 1, 5

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 7c § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 21 § ust. 2d, 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 26 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 30 § ust. 1, 4

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów art. § 5

Pomocnicze

u. KAS art. 54 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Konstytucja RP art. 2 § pkt 6

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Finansów z 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi art. § 1 § pkt 4

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo energetyczne art. 3 § pkt 10h

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 2 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie obowiązków informacyjnych w systemie SENT uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Okoliczności takie jak przeoczenie lub dobra sytuacja finansowa strony nie są wystarczające do odstąpienia od kary, jeśli nie wykazano ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Poprzednie odstąpienie od kary za podobne naruszenie nie przyniosło skutku prewencyjnego, co przemawia za nałożeniem kary w obecnej sytuacji. Brak uszczuplenia podatku nie wyklucza wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary, jeśli naruszenie ujawniono w analizie danych w rejestrze SENT.

Odrzucone argumenty

Przeoczenie jako przyczyna naruszenia obowiązków SENT powinno skutkować odstąpieniem od kary. Trudna sytuacja finansowa spółki uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary. Naruszenie przepisów ustawy o SENT, które nie spowodowało uszczuplenia podatku, wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

"kondycja firmy w ostatnim czasie jest niekorzystna - pandemia i obecna sytuacja gospodarcza powoduje, że dochody maleją" "niezamknięcie przedmiotowego zgłoszenia SENT nastąpiło przez przeoczenie" "nie przemawia za tym ważny interes strony, ani interes publiczny" "konstrukcja art. 21 ust. 3 ustawy o SENT wskazuje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pozostawiona została uznaniu organu administracji" "nie zaistniał ważny interes podmiotu odbierającego lub interes publiczny" "kondycja finansowa strony jest dobra, oraz że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie spowoduje niepożądanych społecznie skutków" "każde takie naruszenie, które nawet w konsekwencji nie spowoduje uszczupleń podatkowych, generuje po stronie organów KAS konieczność prowadzenia dodatkowych czynności, postępowań, które z kolei powodują powstanie dodatkowych kosztów obciążających Skarb Państwa, a więc całe społeczeństwo, co z całą pewnością nie leży w interesie publicznym" "nieuzupełnienie zgłoszenia było wynikiem jej zaniedbań w odpowiedniej organizacji prowadzonej działalności" "tamto rozstrzygnięcie nie odniosło właściwego skutku prewencyjnego, gdyż spółka nadal (jak sama wyjaśniła) z powodu niedopatrzenia lekceważy wypełnianie przepisów ustawy o SENT" "nie można uznać, że naruszenie przepisów ustawy o SENT wywołane zostało brakiem doświadczenia w realizowaniu obrotu paliwami z wykorzystaniem zgłoszeń SENT. Stwierdzone nieprawidłowości świadczą, w ocenie sądu, co najmniej o nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów przez spółkę."

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Nowacki

sędzia

Anna Dębowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar w systemie SENT, ocena przesłanek odstąpienia od nałożenia kary (ważny interes strony, interes publiczny), analiza sytuacji finansowej jako podstawy do ulgi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia obowiązków w systemie SENT dotyczących przewozu gazu LPG. Ocena przesłanek odstąpienia od kary jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o systemie SENT i karach administracyjnych, a także analizę przesłanek odstąpienia od kary, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży transportowej i paliwowej.

Kara 10 000 zł za "przeoczenie" w systemie SENT. Czy sąd ochroni firmę przed urzędem?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 21/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-04-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Janusz Nowacki
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 813
art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 2 pkt 6, art. 3 ust. 1, 2 pkt 1-3a, 4, ust. 11, art. 5 ust. 1, art. 7c ust. 1 i 2, art. 21 ust. 2d, 3, art. 26 ust. 3, art. 30 ust. 1, 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Dnia 5 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant specjalista Dominka Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "R" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 listopada 2022 roku w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 21 września 2022 r. nakładającą na R. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku z niewypełnieniem obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktyczny i prawny.
23 września 2021 r. Dział Centrum SENT Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach przekazał do Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wykazy przemieszczeń zainicjowanych w sierpniu 2021 r., w których podmioty odbierające towar w postaci gazu LPG nie potwierdziły odbioru gazu LPG oraz nie podały dodatkowych danych (tj. stanów liczników, numerów fabrycznych dystrybutorów i objętości towaru), a zgłoszenia zostały zamknięte automatycznie przez system SENT. Wśród wymienionych przemieszczeń znajdowało się zgłoszenie nr SENT20210820003032 o statusie 5, w którym jako podmiot odbierający wskazana była firma R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.
Postanowieniem z 10 maja 2022 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wezwał spółkę do przekazania informacji związanych z odbiorem gazu LPG objętych przedmiotowym zgłoszeniem SENT. W odpowiedzi, pismem z 18 maja 2022 r. strona poinformowała, że niezamknięcie przedmiotowego zgłoszenia SENT nastąpiło przez przeoczenie. Jednocześnie potwierdziła odbiór gazu LPG w ilości wskazanej w zgłoszeniu, tj. w ilości 2.500 litrów, na potwierdzenie czego załączyła dokument przyjęcia PZ nr [...] z 22 sierpnia 2021 r. Jednocześnie strona zwróciła się z prośbą o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie przez nią obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT. Strona podniosła, że kondycja firmy w ostatnim czasie jest niekorzystna - pandemia i obecna sytuacja gospodarcza powoduje, że dochody maleją. Na potwierdzenie swych twierdzeń załączyła rachunek zysków i strat za lata 2019-2021.
Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi postanowieniem z 30 maja 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewypełnieniem przez podmiot odbierający obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT.
Decyzją z 21 września 2022 r., działając m.in. na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 i ust. 11, art. 5 ust. 5, art. 7c ust. 1, art. 21 ust. 2d i ust. 3, art. 26 ust. 1, 3 i 5 ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm.), dalej: "ustawa o SENT" oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. z 2021r. poz. 1259), Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewypełnienie przez nią jako podmiot odbierający obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że spółka jako podmiot odbierający nie potwierdziła odbioru gazu LPG oraz nie uzupełniła zgłoszenia SENT o stany liczników ze wszystkich dystrybutorów odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika, o numery fabryczne tych dystrybutorów oraz o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, co stanowi naruszenie art. 7c ustawy o SENT i co zgodnie z art. 21 ust. 2d ustawy o SENT zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 10.000 zł. Ponadto organ podniósł, że okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw do odstąpienia przez organ od nałożenia kary, bowiem nie przemawia za tym ważny interes strony, ani interes publiczny co zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzucając organowi naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania wywodziła, że decyzja organu I instancji jest błędna gdyż w stosunku do strony spełniona została przesłanka ważnego interesu pozwalająca na odstąpienie od nałożenia kary przy uwzględnieniu celu regulacji zawartej w ustawie o SENT.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, zaskarżoną obecnie decyzją, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 21 września 2022 r. W uzasadnieniu organ II instancji, wskazał że bezspornym jest, że spółka jako podmiot odbierający nie uzupełniła zgłoszenia SENT o stany liczników ze wszystkich dystrybutorów odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika i nie potwierdziła w systemie SENT odbioru towaru w postaci gazu LPG - czym zostały naruszone przepisy art. 7c ustawy o SENT oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wykazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił, że przepisy ustawy o SENT przewidują, w niektórych okolicznościach, możliwość odstąpienia od nałożenia kary, mimo że doszło do naruszenia przepisów tej ustawy. Organ podkreślił, że konstrukcja art. 21 ust. 3 ustawy o SENT wskazuje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pozostawiona została uznaniu organu administracji. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 21 ust. 3 ustawy o SENT i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż w sprawie tej nie zaistniał ważny interes podmiotu odbierającego lub interes publiczny od wystąpienia, których ustawodawca uzależnił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana. Zaniechanie w tym zakresie stanowi, zdaniem organu, przejaw niestaranności, która wyklucza w tej sytuacji uznanie, że jest to okoliczność do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes odbierającego. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej nie przemawia również sytuacja finansowa strony. Spółka przedstawiając bilans za lata 2019-2021 nie wykazała trudnych warunków finansowych, skutkujących niemożnością regulowania swoich zobowiązań finansowych. Wprost przeciwnie, z zestawienia tego wynika, że na przestrzeni lat 2019-2021 przychody spółki mają tendencję wzrostową przy rosnących kosztach operacyjnych. Wykazana w tym bilansie strata w roku 2021 w kwocie 42.638,75 zł. nie sprawia, że spółka nie jest w stanie realizować swoich zobowiązań finansowych. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach potwierdza, że spółka reguluje swoje zobowiązania terminowo. Jest to pismo ZUS z 1 sierpnia 2022 r., w którym stwierdzono, że konto spółki na 25 lipca 2022 r. nie wykazuje zaległości w opłacaniu składek i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne, a także pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z 13 lipca 2022 r., w którym stwierdzono, że w stosunku do spółki nie prowadzi się postępowania egzekucyjnego oraz brak jest wystawionych na nią tytułów wykonawczych. Z deklaracji podatkowych VAT za okres od 1/2020 do 5/2022 wynika, że spółka prowadzi zrównoważoną działalność gospodarczą o czym świadczy wysokość wykazywanych w tym okresie podstaw opodatkowania. Organ doszedł do przekonania, że w aktach sprawy zgromadzono wystarczający materiał dowodowy pozwalający na ocenę, że uiszczenie przez spółkę nałożonej kary pieniężnej nie zachwieje płynnością finansową spółki. Ponadto z Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika by spółka była w upadłości, likwidacji, w postępowaniu układowym, co świadczy o tym, że spółka jest w stanie realizować zobowiązania finansowe. Organ podkreślił także, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W przypadku art. 21 ust. 3 ustawy o SENT ustawodawca nie powiązał odstąpienia od nałożenia kary z narażeniem Skarbu Państwa na uszczuplenie należnych podatków. Zaistniały delikt ma charakter poważny, nie może być uznany za formalne uchybienie czy oczywistą omyłkę i w związku z tym nie można uwzględnić, że spółka jest legalnie działającym przedsiębiorcą i opłaca podatki. Organ podkreślił także, że nieuzupełnienie dodatkowych danych (tj. stanów liczników dystrybutorów, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz objętości towaru nastąpiło z winy spółki i nie miało charakteru jednorazowego, gdyż jak ustalono wobec strony było prowadzone podobne postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewypełnieniem przez podmiot odbierający obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT. Postępowanie to zakończone było decyzją z 30 września 2021 r., mocą której Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi odstąpił od nałożenia kary, mając wówczas na uwadze to, że takie rozstrzygnięcie będzie oddziaływało prewencyjnie, co leżało w interesie publicznym. Niestety jak dowodzi niniejsza sprawa tamto rozstrzygnięcie nie odniosło właściwego skutku prewencyjnego, gdyż spółka nadal (jak sama wyjaśniła) z powodu niedopatrzenia lekceważy wypełnianie przepisów ustawy o SENT, które są w tym zakresie jasne, precyzyjne i nie nastręczają kłopotów interpretacyjnych. Organ podkreślił, że pojęcie "interesu publicznego" to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nieuzupełnienie zgłoszenia SENT przy odbiorze towaru o dodatkowe dane, godzi w poczucie bezpieczeństwa obrotu towarami wrażliwymi. Numery rejestracyjne, dane przewoźnika, adres odbiorcy, stany liczników dystrybutorów i ich numery to główne i podstawowe dane umożliwiające organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. W interesie publicznym natomiast jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się obrotem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym z poszanowaniem zasady sprawiedliwości niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów objętych regulacjami tej ustawy od odpowiedzialności za oczywiste naruszenia, wynikające z niedbałego podejścia do realizacji jej postanowień. Należy pamiętać, że każde takie naruszenie, które nawet w konsekwencji nie spowoduje uszczupleń podatkowych, generuje po stronie organów KAS konieczność prowadzenia dodatkowych czynności, postępowań, które z kolei powodują powstanie dodatkowych kosztów obciążających Skarb Państwa, a więc całe społeczeństwo, co z całą pewnością nie leży w interesie publicznym. W okolicznościach tej sprawy nie nałożenie na spółkę kary pieniężnej za stwierdzone uchybienie byłoby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem spółki w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które naruszają przepisy ustawy o SENT, a które nie są nieistotnymi błędami formalnymi. Dla odpowiedzialności skarżącej, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie ma przy tym znaczenia okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, gdyż ustawodawca poddał sankcji pieniężnej sam fakt wystąpienia naruszenia bez względu na to czy ten fakt miał wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi
Zdaniem organu nie jest też słuszny zarzut naruszenia art. 2a w związku z art. 2 § 1 pkt 1 O. p., gdyż przepisy ustawy o SENT na podstawie, których wydano zaskarżoną decyzję w swej treści nie pozostawiają wątpliwości, których nie da się usunąć. Samo wydanie decyzji, która jest niekorzystna dla spółki nie powoduje, że decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy zawierające w swej treści wątpliwości, których nie da się usunąć.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik spółki zaskarżając decyzję w całości zarzucił jej:
a) naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.:
• art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art, 180 § 1, art. 187 § 1 oraz 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) – dalej ‘O.p." w zw. z art. 21 ust. 3 oraz 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez:
- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło co nałożenia na skarżącą spółkę kary w wysokości 10.000 zł za niewypełnienie przez podmiot odbierający obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT, w przypadku, gdy postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi, na to iż nie doszło do uszczuplenia należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie powinno zostać wszczęte;
- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do nałożenia na skarżącą spółkę kary w wysokości 10.000 zł za niewypełnienie przez podmiot odbierający obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniu SENT w przypadku, gdy działania skarżącej spółki nie spowodowały żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów;
- brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza odstąpienie od szczegółowego zbadania sytuacji finansowej skarżącego;
- prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej;
b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
• art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sprawie, podczas gdy:
- zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza dokumenty przedłożone przez skarżącą spółkę wskazują, iż w jej przypadku spełnione zostały przesłanki ważnego interesu strony umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;
- nakładanie kary pieniężnej na skarżącą spółkę jest sprzeczne z interesem publicznym i celem ustawy o SENT za omyłkę, która nie spowodowała żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów oraz uszczuplenia należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego;
• art. 21 ust 2d w zw. z art. 5 ust 5 ustawy o SENT, poprzez pominięcie celu regulacji, jakim jest wyeliminowanie z obrotu nieuczciwych podmiotów oraz zapewnienie uczciwej konkurencji;
c) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu:
- iż przedłożone przez skarżącą spółkę dokumenty nie wskazują na jej ważny interes jako strony, będący podstawą do odstąpienia od nałożenia kary, podczas gdy dokumenty te wskazują, iż skarżąca znalazła się w ciężkiej sytuacji ekonomicznej, która uniemożliwia jej jako zobowiązanej spłatę należności publicznoprawnych bez nadmiernego obciążenia finansowego lub innych ciężkich skutków;
- iż nieposiadanie przez skarżącą spółkę zaległości podatkowych w urzędzie skarbowym oraz zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i nieprowadzenie względem niej postępowań egzekucyjnych, stanowi o dobrej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa podczas, gdy twierdzenia te są sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym wskazującym, iż w ostatnim czasie skarżąca spółka odnotowała znaczną stratę w przeciwieństwie do lat ubiegłych, która to okoliczność wskazuje, iż skarżąca znalazła się w ciężkiej sytuacji ekonomicznej, która uniemożliwia jej spłatę należności publicznoprawnych bez nadmiernego obciążenia finansowego lub innych ciężkich skutków.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 14 listopada 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 21 września 2022 r. nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. za niedopełnienie obowiązku wskazania w zgłoszeniu nr [...] dodatkowych danych.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy przywołanej powyżej ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT, system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
Systemowi monitorowania przewozu i obrotu podlega przewóz towarów wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy o SENT. Ponadto w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o SENT przewidziano, że systemowi monitorowania przewozu i obrotu podlega przewóz towarów innych niż wymienione w pkt 1-3a, w stosunku do których zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo wystąpienia naruszeń przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego, mogących powodować, ze względu na skalę lub częstotliwość obrotu tymi towarami, znaczne uszczuplenia tych podatków - określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 11. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 11 ustawy o SENT minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, towary inne niż wymienione w ust. 2 pkt 1-3a, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, wraz ze wskazaniem masy, ilości, objętości lub wartości tych towarów, oraz przypadki, w których ich przewóz nie podlega temu systemowi, uwzględniając konieczność przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego. W oparciu o delegację ustawową wyrażoną w art. 3 ust. 11 ustawy o SENT zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1477 ze zm.). Zgodnie z § 1 pkt 4 tego rozporządzenia, które obowiązywało w okresie dokonania zgłoszenia SENT w stanie faktycznym niniejszej sprawy, systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty przewóz towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, bez względu na ich ilość w przesyłce.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Definicję podmiotu odbierającego zawiera art. 2 pkt 6 ustawy o SENT, który stanowi, że podmiot odbierający oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług albo zużywający podmiot olejowy nieprowadzący działalności gospodarczej. W stanie faktycznym sprawy nie ulegało wątpliwości, że podmiotem odbierającym w ramach dostawy objętej zgłoszeniem [...] z 20 sierpnia 2021 r była skarżąca.
Zgodnie z art. 7c ust. 1 ustawy o SENT w przypadku niektórych towarów odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik są obowiązani do wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, jeżeli dane te ze względu na specyfikę towaru lub przewozu towaru, lub obrotu tym towarem są przekazywane do innych organów na podstawie przepisów odrębnych oraz jest to konieczne do zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. Natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, o których mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów, specyfikę towaru, przewozu towarów lub obrotu tymi towarami.
W niniejszej sprawie obowiązki ciążące na skarżącej jako podmiocie odbierającym określone zostały w wydanym na podstawie przywołanego art. 7c ust. 2 ustawy o SENT rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1259), które obowiązywało w czasie złożenia zgłoszenia i dostawy towarów. Zgodnie z § 5 przywołanego rozporządzenie w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do:
1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, z późn. zm.), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o:
a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika,
b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a,
c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach;
2) innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach.
Z niekwestionowanych ustaleń organów, w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca była odbiorcą gazu płynnego LPG, dostarczonego do jej stacji paliw przez dostawcę E. Sp. Na podstawie zgłoszenia [...] z 20 sierpnia 2021 r. dostarczono stronie 2.500 litrów gazu płynnego propan- butan klasyfikowanego do pozycji CN ex 2711, a zatem był to towar objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Skarżąca spółka nie potwierdziła odbioru tego towaru oraz nie uzupełniła zgłoszenia SENT w zakresie pól dotyczących numerów dystrybutorów oraz stanu licznika dystrybutorów i objętości dostarczonego gazu.
Zgodnie z art. 21 ust. 2d ustawy o SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik nie wykona obowiązku określonego w art. 7c, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary określonej w art. 21 ust. 2d ustawy o SENT, a zatem organy były uprawnione do jej nałożenia na stronę.
Jednak stosownie do art. 21 ust. 3 tej ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Z powołanego art. 26 ust. 3 ustawy o SENT wynika natomiast, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Ustawodawca poprzez wprowadzenie w art. 21 ust. 3 ustawy o SENT instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, jak trafnie wskazano w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, łagodzi rygoryzm regulacji art. 21 ust. 2 d ustawy o SENT. Kompetencje organu administracji kształtowane tym przepisem prawa oparte zostały na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach w nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same warunki korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych – "uzasadniony przypadek", "ważny interes podmiotu wysyłającego", "interes publiczny". Konsekwencją powyższego jest to, że organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny", który służy sprawdzeniu, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które mimo stwierdzenia naruszenia prawa przemawiałyby jednak za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Sądowa kontrola stanowiska organu pod względem legalności sprowadza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów stanu faktycznego oraz czy organ wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie sądu, nie można organowi zarzucić uchybień w tym zakresie, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Analizując zawarte w art. 21 ust. 3 ustawy o SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej sąd stwierdził, że za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia ważny interes strony, która znajduje się w dobrej sytuacji finansowej i nie zachodzi niebezpieczeństwo, że odmowa udzielenia ulgi spowoduje upadłość spółki lub konieczność sięgania do pomocy państwa w celu zapobieżenia tej sytuacji. Ważnego interesu podmiotu odbierającego nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności skutkujące utrat płynności finansowej czy brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu. Ważny interes podmiotu odbierającego występuje nie tylko wtedy, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi jednak nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla jego dalszego niezakłóconego funkcjonowania.
Użycie słowa "ważny" wskazuje, że nie każdy interes uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary, bo taki interes posiada każdy podmiot dążący do ograniczenia obciążeń finansowych, ale jedynie szczególnie istotny, wyjątkowy, ważniejszy, niż właściwy wszystkim pozostałym przedsiębiorcom, spełniającym przesłanki do wymierzenia kary. Co prawda pojęcia tego nie można ograniczać tylko do interesu ekonomicznego, jednak spółka nie wykazała, że w sprawie zachodziły jakieś sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały. Sąd orzekający podziela pogląd WSA w Kielcach, że kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych (por. wyrok WSA w Kielcach z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 33/17 LEX nr 2293445, Wyrok WSA w Gliwicach z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 589/22, LEX nr 3478827.).
W okolicznościach niniejszej sprawy organy dokonały wyczerpującej analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na stronę kary. Przeprowadzona przez organy analiza wykazała, że kondycja finansowa strony jest dobra, oraz że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie spowoduje niepożądanych społecznie skutków. Spółka nie ma zaległości podatkowych ani innych nieuregulowanych zobowiązań publicznoprawnych, oraz prowadzi aktywną działalność gospodarczą, z której przychody wielokrotnie przewyższają kwotę nałożonej na stronę kary. Odnotowana w 2021 r. strata z działalności na poziomie około 40.000 zł została trafnie zinterpretowana przez organy jako efekt nadwyżki kosztów uzyskania nad sumą przychodów, która sama w sobie nie przesądza jeszcze o tym, że podmiot, który ją poniósł nie posiada środków finansowych na zapłatę kary. Ocena ta jest trafna w kontekście miesięcznych obrotów strony kształtujących się w 2022 roku na poziomie od blisko 300.000 do pomad 500.000 zł. Dodatkowo w poprzednich latach działalność spółki nie przynosiła strat. Zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy za niezasadne.
Z kolei pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty. Co do pojęcia "interesu publicznego" w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to w przepisach ustawy o SENT należy rozumieć szerzej niż tylko jako przestrzeganie prawa poprzez realizację nałożonych obowiązków. Ocena ta musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Należy więc brać pod uwagę takie elementy jak: proporcjonalność danej kary; czy stwierdzone uchybienia stwarzają realne zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa; czy są dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw; czy nałożenie kary pieniężnej miało charakter prewencyjny, czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych czynności związanych z przewozem; czy nieprawidłowości te zdarzyły się jednokrotnie, czy też występują na tyle często, że świadczą o co najmniej niedbałości, nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. Przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie można zatem pominąć okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszących i jego konsekwencji (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 LEX nr 2978625, wyrok NSA z: 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt II GSK 1185/19 LEX nr 3409092, wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r.,sygn. akt II GSK 569/22, LEX nr 3502590).
Jak podkreśla w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, nadanie właściwej treści pojęciu interesu publicznego jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zatem rozważyć należy, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna, to jest dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu, to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II GSK 885/21 LEX nr 3264745 wyrok NSA z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 171/19 LEX nr 3391259, wyrok NSA z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 284/19, LEX nr 3430086.).
Zdaniem sądu, organy wnikliwie przeanalizowały możliwość odstąpienia od nałożenia kary i właściwe odczytały treść pojęcia interesu publicznego przez pryzmat zasady proporcjonalności i w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Organy prawidłowo oceniły, że skarżąca w okolicznościach niniejszej sprawy nie dochowała należytej staranności, a nieuzupełnienie zgłoszenia było wynikiem jej zaniedbań w odpowiedniej organizacji prowadzonej działalności. W niniejszej sprawie organ uwzględnił okoliczność, że skarżąca dwukrotnie nie uzupełniła przed zamknięciem zgłoszenia SENT w zakresie pól dotyczących numeru dystrybutora, stanu licznika dystrybutora oraz ilości odebranego towaru. W przypadku pierwszego naruszenia z listopada 2020 r, organ mając na względzie interes publiczny wyrażający się w prewencyjnym działaniu w stosunku do podmiotu zaangażowanego w obrót towarami wrażliwymi nie nałożył na skarżącą kary za stwierdzone naruszenia. Powyższe działanie prewencyjne nie odniosło zamierzonego przez organ skutku, gdyż strona ponownie dopuściła się takiego samego naruszenia, a jego powodem było jak sama wskazała przeoczenie, a więc niedbałość strony skarżącej w przestrzeganiu nałożonych na nią obowiązków. Sąd zgadza się z organem, że w interesie publicznym zachowanie takie nie może być tolerowane bowiem celem ustawy o SENT było uszczelnienie systemu obrotu towarami wrażliwymi, co jest możliwe jedynie wówczas, gdy wszystkie podmioty w łańcuchu dostaw przestrzegają nałożonych na nie obowiązków.
W ocenie sądu stanowisko organu w powyższym zakresie jest jak najbardziej przekonujące i zasługuje na aprobatę. Ocena przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny była w istocie wszechstronna. Biorąc pod uwagę działalność prowadzoną przez spółkę nie można uznać, że naruszenie przepisów ustawy o SENT wywołane zostało brakiem doświadczenia w realizowaniu obrotu paliwami z wykorzystaniem zgłoszeń SENT. Stwierdzone nieprawidłowości świadczą, w ocenie sądu, co najmniej o nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów przez spółkę. W interesie publicznym niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy o SENT, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów objętych regulacjami tej ustawy od odpowiedzialności za oczywiste naruszenia, wynikające z lekceważącego podejścia odbiorcy do realizacji swoich obowiązków. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów, że brak nałożenia kary w tej sprawie za stwierdzone uchybienia stanowiłby zachwianie zasady proporcjonalności i stawiałby skarżącą w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Stanowiłby zatem zachwianie zasady słuszności i sprawiedliwości. Zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana.
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw, by twierdzić, że nałożona kara, mając na uwadze charakter uchybień w omawianym zgłoszeniu SENT (jak i poprzednim), które obejmowały brak potwierdzenia odbioru towaru oraz całość dodatkowych danych wprowadzanych w celu zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu i obrotu gazem LPG, naruszała zasadę proporcjonalności. Okoliczność, że nie doszło do uszczuplenia podatku po stronie skarżącej nie może być decydująca o wyłączeniu jej odpowiedzialności, zważywszy, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów (druk sejmowy VIII.1244), a skarżąca jako podmiot odbierający stanowiła ostatnie ogniwo w obrocie gazem LPG, podlegającym ustawie o SENT.(por. wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 801/22, LEX nr 3503094). Działania skarżącej zakłóciły działanie systemu monitorowania, a w związku z tym utrudniły realizację celów istnienia tego systemu, tj. ochronę legalnego obrotu towarami wrażliwymi, a także zapobieganie istnieniu "szarej strefy" czy też uszczupleniu należności podatkowych. Dla zastosowania przedmiotowej kary wystarczające w ocenie sądu było stwierdzenie, że zakres uchybień stanowi istotne utrudnienie w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych, nawet jeśli w danym przypadku nie doszło do takiego uszczuplenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że celem ustawy, która jest ustawą o charakterze subsydiarnym w stosunku do całego systemu podatkowego, jest także wprowadzenie zmian prawnych w dziedzinach, w których stwierdzało się najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym i zwiększenie skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W związku z powyższym, ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy przemawia za stwierdzeniem, że przesłanka interesu publicznego w sprawie nie zaistniała.
Wbrew zarzutom skargi organ dokonał pogłębionej analizy nie tylko przesłanki ważnego interesu podmiotu wysyłającego ale i przesłanki interesu publicznego w okolicznościach tego konkretnego przypadku. Organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wytłumaczył w dostateczny sposób, że nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego. Organ ocenił popełnione przez skarżącą przewinienie w stosunku do takich wartości jak sprawiedliwość i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, uwzględniając jego wagę oraz okoliczności i przyczyny powstania naruszenia. Z odwołaniem do uzasadnienia projektu ustawy o SENT i okoliczności powstałego naruszenia organ podkreślił, że system kar, z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty, a skarżąca miała wiedzę na temat funkcjonowania ustawy o SENT oraz była świadoma ryzyka związanego z takim sposobem zarobkowania, zatem powinna podjąć takie rozwiązania organizacyjne, aby zadośćuczynić wymogom ustawy.
Końcowo wskazać jeszcze należy, że niezasadne są zawarte w skardze twierdzenia strony o braku podstaw do wszczęcia postępowania w rozstrzyganej sprawie z uwagi na fakt, że w wyniku naruszenia przez stronę obowiązków nałożonych na nią ustawą o SENT nie doszło do uszczuplenia należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie. W myśl dodanego z dniem 16 kwietnia 2022 r ust. 1a do art. 30 ustawy o SENT w przypadku stwierdzenia, w trakcie analizy danych w rejestrze, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który dopuścił się naruszenia. Stosownie zaś do ust. 4 art. 30 ustawy o SENT jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że warunkiem zastosowania art. 30 ust. 4 ustawy SENT, oprócz niewystąpienia uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, jest ujawnienie naruszenia, podlegającego zgodnie z ustawą karze pieniężnej, w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, ze zm.). W rozstrzyganej sprawie do stwierdzenia popełnienia przez skarżącą naruszeń w zakresie nie potwierdzenia odbioru gazu LPG oraz nie podania dodatkowych danych (tj. stanów liczników, numerów fabrycznych dystrybutorów i objętości towaru) doszło w trakcie analizy danych w rejestrze nie zaś w toku postępowań o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o SENT.
W ocenie sądu, organy wyczerpująco zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji pozostają w logicznym związku z treścią zgromadzonych dowodów. W związku z tym podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.
Podsumowując, w ocenie sądu, organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy ustawy o SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 21 ust. 2d ustawy o SENT. Jednocześnie, po rozważeniu przesłanek zawartych w art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, organy prawidłowo uznały, że w interesie publicznym zasadne będzie nałożenie kary w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie przez skarżąca jako odbiorcę towaru wrażliwego nałożonych na nią obowiązków, a stabilna sytuacja finansowa spółki umożliwia jej uiszczenie i nie będzie stanowić dla skarżącej zbyt dużej dolegliwości.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI