III SA/Łd 208/22

III SA/Łd 208/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1705/22 - Wyrok NSA z 2026-02-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 4 ust.1 pkt 1 lit. c, art. 10a ust. 1 i 2, art. 10b, art. 10c, art. 22 ust. 2a i 2b i ust. 3,
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r. nr 1001-IOC.48.13.2021.4.JJ w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z przewozem towarów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 25 października 2021 r., nr 368000-COC-2.48.12.2020.AG; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącego – K. K. kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]
Uzasadnienie
Decyzją z 5 stycznia 2022r., nr 1001-IOC.48.13.2021.4.JJ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540), art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1857), dalej ustawa o SENT, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 25 października 2021 r., nr 368000-COC-2.48.12.2020.AG w przedmiocie nałożenia na K. K. kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów w wysokości 10 000 zł.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
8 listopada 2019 r. funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przeprowadzili w miejscowości K., przy ul. [...] 14 kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej o nr rej. [...]. Na podstawie przedstawionych do kontroli dokumentów stwierdzono, że przewożony towar to olej smarowy o kodzie CN 2710, który podlegał monitorowaniu drogowemu według zgłoszenia [...]. Przewoźnikiem był K. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A".
W wyniku weryfikacji zgłoszenia i dokumentów stwierdzono, że przewóz towaru ze składu podatkowego do miejsca kontroli, tj. na trasie P.- K., odbywał się bez włączonego urządzenia ZSL oraz lokalizatora GPS. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami sporządzono protokół z kontroli z 8 listopada 2019 r.
Postanowieniem z 5 grudnia 2019 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął z urzędu wobec K. K. postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów objętych ww. zgłoszeniem.
Decyzją z 26 czerwca 2020 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi nałożył na K. K. karę pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów w wysokości 10 000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z 30 lipca 2020 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 26 czerwca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność ustalenia przebiegu i wyniku postępowania karnego prowadzonego wobec kierowcy oraz rozważenie, czy zaistniał ważny interes publiczny do wdrożenia procedury odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwzględnieniem przesłanek, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.
Decyzją z 25 października 2020 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi nałożył na K. K. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów objętych zgłoszeniem [...].
Od powyższej decyzji pełnomocnik K. K. złożył odwołanie, w którym zaskarżając decyzję w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 10c ust. 1 ustawy o SENT poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie pomimo, że nieprzekazywanie danych trwało 27 minut (na odcinku 22 km), a zatem pojazd mógł się poruszać, bowiem zgodnie z ww. przepisem w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej, a zatem przeciwnie w przypadku stwierdzenia trwającej nie dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący ma prawo poruszać się pojazdem wraz z towarem, a z protokołu nie wynika przyczyna niewłączenia lokalizatora, którą mogła być również jego chwilowa niesprawność, np. nie zalogowanie się w miejscu rozpoczęcia przewozu z powodu braku sieci, rozładowanej baterii lub innych przyczyn, które należy zakwalifikować jako niesprawność,
2. art. 10a ust. 1 i 2 w zw. z art. 10c oraz art. 22 ust. 2a ustawy o SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem trwało nie dłużej niż jedną godzinę i nie stanowiło naruszenia ustawy o SENT zagrożonego karą pieniężną i nie powinno być sankcjonowane;
3. art. 22 ust. 2a i 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad określonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w szczególności proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny oraz celu i funkcji ustawy. W sprawie nie istniało chociażby najmniejsze hipotetyczne zagrożenie uszczuplenia należności publicznoprawnych, a zatem na przewoźnika nie powinna zostać nałożona kara.
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
4. art. 165 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O. p. poprzez nałożenie kary za naruszenie, które nie zostało skonkretyzowane ani w protokole z kontroli, ani w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie, a zatem za naruszenie w stosunku do którego postępowanie nie zostało prawidłowo wszczęte, bowiem naruszenie nie zostało w nim skonkretyzowane zarówno co do podstawy prawnej, jak i opisu naruszenia,
5. art. 189a § 2 pkt 1 - 3 k.p.a., art. 189d k.p.a., art. 189e oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie o SENT przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i które powinny być zastosowane do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy o SENT, a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować i które zostały pominięte przez organy pomimo, że kary pieniężne w ustawie o SENT zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., a odesłanie w zakresie ich stosowania do O.p. jest odesłaniem do ustawy, w kwestii tej nie reguluje i sama odsyła w zakresie przewidzianych w kar do k.p.a. (art. 86m § 3 O.p.) przez co koniecznym jest w przypadku przepisów ustawy o SENT odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i w tym zakresie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i umarzenie postępowanie w tym zakresie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozstrzygnięcia.
Wskazaną na wstępie decyzją z 5 stycznia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT, system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o SENT, systemowi monitorowania przewozu i obrotu podlega przewóz towarów objętych pozycją Nomenklatury Scalonej (CN) 2710, w tym przewożony olej smarowy w ilości 27000 kg.
Na podstawie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, objęty zgłoszeniem, w lokalizator (art. 10a ust. 2 ustawy o SENT).
Zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
W niniejszej sprawie kontrolujący po stwierdzeniu nieprawidłowości sporządzili protokół z kontroli zgłoszenia przewozu oleju smarowego (CN 2710) z 8 listopada 2019 r. Z treści protokołu wynika, że przewóz towaru ze składu podatkowego w P.do miejsca kontroli, tj. Oddziału Celnego w K., przy ul. [...] 14, odbywał się bez włączonego urządzenia ZSL oraz lokalizatora GPS. Jak wykazał monitoring środka transportu w systemie SENT-GEO brak było zapisu trasy przejazdu. Kierujący wyjaśnił, że podczas wyjazdu z miejsca załadunku nie włączył lokalizatora. W trakcie kontroli uruchomił lokalizator zapasowy o nr [...] (jak wskazany w zgłoszeniu [...]), który zalogował się w systemie SENT-GEO i pokazał ww. miejsce kontroli, jako początek monitoringu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu odpowiedzialny za gromadzenie i przetwarzanie danych geolokalizacyjnych w piśmie z 17 stycznia 2020 r. poinformował, że przeprowadził weryfikację danych przekazywanych do systemu przez urządzenie Zl 8-AZ00SA-9 oraz przez lokalizator o numerze [...], wskazane w zgłoszeniu [...] i ustalił, że 8 listopada 2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz Mobilnych Aplikacji Kierowcy. Na podstawie danych z systemu SENT GEO BI nie stwierdzono w okresie od dnia zainicjowania zgłoszenia [...] do dnia jego zamknięcia, danych geolokalizacyjnych odpowiadających trasie przejazdu dla tego zgłoszenia. W tym dniu stwierdzono dwie punktowe lokalizacje dla lokalizatora o numerze [...] Pierwszą o godz. 19:34 dla lokalizacji [...] (stacja paliw B , ul. [...], K.), drugą dla lokalizacji [...] w miejscowości Ż.. Pomiędzy tymi zdarzeniami nie przekazywano danych lokalizacyjnych. W bazie systemu SENT GEO nie stwierdzono przekazywania danych lokalizacyjnych z 8 listopada 2019 r. z urządzenia ZSL nr Z18-AZ00SA-9. Pierwsze dane lokalizacyjne dla tego urządzenia stwierdzono 18 listopada 2019 r. o godz. 14:12 dla lokalizacji [...] (Autostrada Bursztynowa, 95-080). Jednocześnie wyjaśniono, że przewoźnik, czy kierowca mają możliwość sprawdzenia prawidłowości przekazywania danych do systemu SENT GEO poprzez wysyłanie za pośrednictwem strony PUESC komunikatów 406, w odpowiedzi na które otrzymają aktualne położenie wskazanego pojazdu.
W piśmie z 7 grudnia 2020 r. skarżący wyjaśnił, że zgłoszenie SENT zostało zarejestrowane 8 listopada 2019 r. o godz. 17:03:03, a następnie otrzymał wezwanie do przedstawienia pojazdu z towarem do kontroli w Oddziale Celnym w K., przy ul. [...] 14 (GPS: [...]). Podał, że po załadowaniu towaru w składzie podatkowym w P. udał się do Oddziału Celnego w K., w celu poddania się kontroli. Przejazd pomiędzy składem podatkowym a oddziałem trwał 27 minut, w tym czasie lokalizator wskazany w zgłoszeniu nie przekazywał danych geolokalizacyjnych środka transportu. W trakcie kontroli kierowca wyjaśnił, że nie włączył lokalizatora w miejscu załadunku, dopiero podczas kontroli włączył lokalizator nr [...], który natychmiast zalogował się w systemie SENT GEO i pokazał miejsce postoju (tj. K., ul. [...] 14) jako początek monitoringu. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy o SENT (tj. art. 10a i 10c ust. 1) przewidują możliwość poruszania się pojazdu z towarem i nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych przez czas nie dłuższy niż godzinę stanowiąc jednocześnie, co kierowca powinien zrobić w przypadku niesprawności lokalizatora trwającej dłużej niż godzinę. Z oświadczenia kierowcy złożonego do protokołu kontroli nie wynika dlaczego lokalizator nie był włączony. Przejazd ze składu podatkowego do miejsca kontroli trwał 27 minut, co potwierdza zapis GPS i załączone do zestawienie viaToll, a zatem pojazd nie poruszał się dłużej niż godzinę. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego ani przewoźnik ani kierujący pojazdem nie dopuścili się jakiegokolwiek naruszenia, ponieważ zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy o SENT mogli poruszać się pojazdem, pomimo nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych. Skarżący podkreślił, że po załadowaniu pojazdu na składzie podatkowym otrzymał wezwanie do przedstawienia pojazdu wraz z towarem w Oddziale Celnym w K., oddalonym od miejsca załadunku o 22 km. Tym samym, nie został zatrzymany do kontroli w trakcie jazdy, ale udał się na miejsce kontroli. Nawet gdyby przyjąć, że z formalnego punktu widzenia miało miejsce naruszenie, to jego znikoma waga oraz okoliczności, a przede wszystkim cel przejazdu (do kontroli), przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że przewóz oleju smarowego podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT i nie ma wątpliwości, że został prawidłowo zgłoszony w systemie pod numerem [...]. Przewoźnik towaru – K. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" podał w zgłoszeniu numer urządzenia Z18-AZ00SA-9 oraz zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 10a ust. 2 ustawy o SENT, wyposażył środek transportu w lokalizator (zapasowy) o numerze [...]. Bezspornym jest również, że podczas przewozu z miejsca załadunku, tj. składu podatkowego w P. do miejsca kontroli w Oddziale Celnym w K. nie był włączony lokalizator i nie były przekazywane aktualne dane geolokalizacyjne do systemu SENT, a zatem w trakcie przewozu nie był realizowany przez przewoźnika obowiązek określony w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT polegający na zapewnieniu w trakcie całej trasy przewozu towaru, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu (danych o pozycji geograficznych pojazdu) objętego zgłoszeniem.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 22 ust. 2b ustawy o SENT, ponieważ z ww. pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 17 stycznia 2020 r. wynika, że 8 listopada 2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz Mobilnych Aplikacji Kierowcy.
Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Stosownie do treści art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Skarżący wnosząc o odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny wskazywał, że kontrola środka transportu wraz z towarem nie wykazała żadnych nieprawidłowości poza tym, że nie były przekazywane dane geolokalizacyjne pojazdu na krótkim odcinku pomiędzy miejscem załadunku a miejscem kontroli. W związku z przewozem na odcinku 22 km, który trwał 27 minut, nie istniało żadne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych lub utrudnienia przeprowadzenia kontroli, którym przeciwdziałanie stanowi cel ustawy o SENT. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej użyte w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparte jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Zarówno ustawa o SENT, jak i O.p., której przepisy w zakresie nieuregulowanym ww. ustawie stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych, nie definiuje omawianych pojęć. Odwołując się poglądów wyrażonych w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym organ wskazał, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Ważny interes przewoźnika oznacza sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować nałożonej kary. Są to zatem sytuacje o charakterze wyjątkowym i szczególnym, których przewoźnik dbający o swoje interesy nie mógł przewidywać. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana, w tym przewoźnikom i kierującym środkiem transportu. Skarżący nie przedstawił żadnych nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Wręcz przeciwnie, nie kwestionuje faktu nieprzekazywania do systemu SENT GEO aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru. Przewoźnik wyposażył kierowcę w lokalizator, natomiast już nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu towaru, ponieważ kierowca przed rozpoczęciem przewozu nie włączył lokalizatora, a system SENT GEO w tym dniu działał poprawnie, nie stwierdzono żadnej niesprawności lokalizatora i zewnętrznego systemu lokalizacji, o której mowa w art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, co potwierdza pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 17 stycznia 2020 r. i protokół z kontroli.
Nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu ma istotny charakter, albowiem przekazywanie jest jednym z elementów całego systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, który pozwala zweryfikować jak przebiegał faktyczny przewóz towaru. Za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej, nie przemawia też sytuacja finansowa przewoźnika. W toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy, pozwalający na ocenę możliwości zapłaty kary pieniężnej. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi ustalił, że nie były prowadzone postępowania podatkowe, egzekucyjne wobec skarżącego, a deklaracje podatkowe za okres 01/218 do 01/2021 oraz zeznania podatkowe (PIT-36L) za 2018 i 2019 są zgodne pod względem rachunkowym i terminowo złożone. Składki do ZUS za pracowników za okres od 07/2018 do 01/2021 regulowane były terminowo Dane te świadczą zatem o tym, że zapłata kary pieniężnej nie spowoduje utraty płynności finansowej przewoźnika.
W interesie publicznym jest powszechne, prawidłowe stosowanie przepisów prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów "wrażliwych". Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Każdy zatem z przewoźników obowiązany jest umożliwić lokalizację pojazdu z towarem w trakcie całej trasy. Przewóz towaru bez włączonego lokalizatora i przekazywania danych, odbywał się poza systemem monitorowania. Takie zachowanie naruszało podstawowe cele ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, jakim jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów. Niewłączenie lokalizatora i brak przekazywania aktualnych danych lokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odstąpienie w niniejszej sprawie od wymierzenia kary pieniężnej byłoby sprzeczne z interesem Skarbu Państwa, naruszając tym samym interes publiczny. Zastosowanie ulgi stawiałoby skarżącego w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji, wobec innych podmiotów, nie podważających konieczności zapłaty kary w sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i wywiązujących się z tego obowiązku. Byłoby też niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych i stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe.
Odnosząc się do zarzutu, że kierowca nie miał prawnego obowiązku włączenia lokalizatora i przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych podczas przewozu trwającego nie dłużej niż godzinę organ wyjaśnił, że czym innym jest niewłączenie lokalizatora przed rozpoczęciem przewozu towaru, a czym innym stwierdzenie niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji w trakcie przewozu, skutkującej obowiązkiem niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Istotne jest, że przepis odwołuje się do stwierdzenia niesprawności lokalizatora w trakcie przewozu.
W trakcie kontroli stwierdzono brak zapisanej trasy przejazdu w systemie SENT GEO, ustalono, że kierowca przed rozpoczęciem przewozu nie włączył lokalizatora, uruchomił go podczas kontroli który zalogował się w systemie i pokazał jako początek monitoringu dane geolokalizacyjne z miejsca kontroli. To oznaczało, że lokalizator był sprawny, tylko przed rozpoczęciem przewozu towaru, nie był włączony. Ustalone w sprawie okoliczności potwierdzają, że przewoźnik nie wypełnił wszystkich spoczywających na nim obowiązków wynikających z ustawy o SENT, ponieważ ma nie tylko obowiązek wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale przede wszystkim jest zobowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem i co istotne w trakcie całej trasy przewozu towaru. Cyt. powyżej art. 10a i 10c ustawy o SENT dotyczą zdarzenia stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora w trakcie przewozu, a nie przed jego rozpoczęciem. Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w odwołaniu art. 10c ust. 1 ustawy o SENT nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że odstąpienie od nałożenia kary uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki "ważnego interesu strony" lub "interesu publicznego". Pojęcie ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego należy łączyć z zaistnieniem nadzwyczajnej, nieprzewidzianej okoliczności spowodowanej działaniem czynników, na które przewoźnik nie miał wpływu, która uniemożliwiała przewoźnikowi dopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje zatem jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy.
Skarżący jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów, winien posiadać rozeznanie co do obowiązków, jakie w tym zakresie nakłada na niego ustawa. Okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków, zarówno przez przewoźnika jak i zatrudnionych kierowców nie mogą stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary. Twierdzenie, że w sprawie nie istniało zagrożenie uszczuplenia należności publicznoprawnych nie może skutkować odstąpieniem od nałożenia kary. W niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego, uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżając decyzję w całości zarzucił;
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
-art. 165 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez nałożenie kary za naruszenie które nie zostało skonkretyzowane ani w protokole kontroli, ani w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie, a zatem za naruszeniu w stosunku do którego postępowanie nie zostało prawidłowo wszczęte, bowiem naruszenie nie zostało w nim skonkretyzowane zarówno co do podstawy prawnej, jak i opisu naruszenia;
- art. 189a § 2 pkt 1 -3, art. 189d, art. 189e oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie SENT przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy SENT, a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie SENT zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1- 6 art. 189a § 2 k.p.a., a odesłanie w zakresie ich stosowania do ordynacji podatkowej jest odesłaniem do ustawy, która kwestii tej nie reguluje i sama odsyła w zakresie przewidzianych w niej kar do k.p.a. (art. 86m § 3 i 3 o.p.) przez co koniecznym jest w przypadku przepisów ustawy o SENT odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.;
- art. 144 § 1, 1a i 5 O.p. poprzez nie doręczenie decyzji organu II instancji pełnomocnikowi strony za pomocą środków komunikacji elektronicznej e-PUAP, a doręczenie jedynie pliku o nazwie "A 48_13.pdf.xades" z treścią przewodnią "Wniosek pismo. W załączeniu przesyłam korespondencję z Izby Administracji Skarbowej w Łodzi", który to plik nie stanowił dokumentu elektronicznego - decyzji, nie był to również PDF, a tym samym decyzja nie weszła do obrotu i powinna zostać z niego wyeliminowana poprzez jej uchylenie.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 10c ust. 1 ustawy o SENT poprzez nie umorzenie postępowania w sprawie pomimo, że nie przekazywanie danych trwało ok. 27 minut (na odcinku ok 22 km), a zatem pojazd mógł się poruszać, bowiem zgodnie z w/w przepisem w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej, a zatem a contrario w przypadku stwierdzenia trwającej nie dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący ma prawo poruszać się pojazdem wraz z towarem, a z protokołu kontroli nie wynika przyczyna nie włączenia lokalizatora, którą mogła być również jego chwilowa niesprawność, np. nie zalogowanie się w miejscu rozpoczęcia przewozu z powodu braku sieci, rozładowanej baterii lub innych przyczyn które należy zakwalifikować jako niesprawność;
- art. 10a ust. 1 i 2 w zw. z art. 10c oraz art. 22 ust 2a ustawy o SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej, w sytuacji gdy nie przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, które trwało nie dłużej niż jedną godzinę i nie stanowiło naruszenia ustawy SENT zagrożonego karą pieniężną i nie powinno być sankcjonowane;
- art. 22 ust. 2a i 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez ich nie zastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art.120, art.121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art.187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w szczególności zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny oraz celu i funkcji ustawy. W sprawie nie istniało chociażby najmniejsze hipotetyczne zagrożenie uszczuplenia należności publicznoprawnych, a zatem na przewoźnika nie powinna zostać nałożona kara.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 144 §1, 1a i O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że decyzja z 5 stycznia 2022 r. została w tym samym dniu przesłana na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny [...], w pojedynczym pliku o rozszerzeniu xades, o nazwie "A 48_13.pdf.xades", czyli dokładnie o takiej samej nazwie na jaką powoływał się pełnomocnik w skardze. Plik zawierał ww. decyzję i podpis. Wskazany plik pdf w całości został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym (z upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, przez Kierownika Referatu, młodszego inspektora J. N.), formatem xades, gdzie struktura pliku pdf zawarta jest w kodzie samego podpisu elektronicznego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi korespondencja zawierająca plik A 48_13.pdf.xades została prawidłowo doręczona, o czym świadczy wygenerowany dokument Urzędowego Poświadczenia Doręczenia z datą odbioru przez pełnomocnika 10 stycznia 2022 r.
Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ wskazał, że złożenie podpisu na pliku skutkuje wygenerowaniem pliku z rozszerzeniem xades i umieszczeniem w nim podpisanego pliku. Tworzony jest jeden plik zawierający podpis elektroniczny i dokument właściwy. Do adresata przesyłany jest jeden, utworzony w powyższy sposób plik (tzw. podpis otaczający -wewnętrzny). Odczytanie zawartości dokumentu wymaga użycia aplikacji weryfikującej podpisy elektroniczne, w której odbiorca ma możliwość dokonania weryfikacji podpisu oraz ewentualnego zapisania (wyodrębnienia) lub podglądu przesłanego w pliku dokumentu.
10 czerwca 2022 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z 7 czerwca 2022 r. w którym w uzupełnieniu zarzutów postawionych w skardze wskazał, że należącej do niego skrzynce odbiorczej e-PUAP pod datą "5 stycznia 2022 r." znalazła się informacja zatytułowana "WNIOSEK Pismo" o treści "W załączeniu przesyłam korespondencję z Izby Administracji Skarbowej w Łodzi" Jako załącznik do "Wniosku Pisma" został załączony plik zatytułowany "A 48_13.pdf.xades". Zarówno z treści informacji umieszczonej w skrzynce odbiorczej e-PUAP, jak i z nazwy pliku stanowiącego załącznik nie wynikało, że stronie została doręczona decyzja. Wręcz przeciwnie z treści informacji wynikało, że pełnomocnikowi został doręczony "WNIOSEK Pismo", a nie decyzja. Pełnomocnik podkreślił, że otrzymał jako załącznik plik o nazwie "A 48_13.pdf.xades", który nie stanowił dokumentu elektronicznego możliwego do zwizualizowania. We wcześniejszej korespondencji organ przesyłał dwa pliki - jeden w formacie (.xades) oraz drugi w formacie (.pdf). Plik w formacie (.pdf) pozwala na otwarcie dokumentu i jego zwizualizowanie bez dodatkowych narzędzi, chociażby w przeglądarce internetowej. Natomiast plik w formacie (.xades) nie pozwala na zwizualizowanie dokumentu jest to możliwe ewentualnie po wykorzystaniu, co prawda darmowych, ale jednak dodatkowych narzędzi. W przypadku pliku w formacie (.xades) konieczne jest niejako "wydobycie" dokumentu z pliku np. przy użyciu narzędzia "Sigillum Sign", co wymaga jednak dodatkowych czynności.
Odwołując się do § 22 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych pełnomocnik podkreślił, że w przypadku gdy podpisany i doręczony do podmiotu publicznego lub przez podmiot publiczny dokument elektroniczny jest pismem przeznaczonym do przeczytania przez człowieka, dokument ten powinien być możliwy do zwizualizowania bez potrzeby korzystania z centralnego repozytorium lub
lokalnego repozytorium. Wizualizacja nie musi być identyczna ze wzorem nieelektronicznym, ale musi zawierać dane w układzie niepozostawiającym wątpliwości co do treści i kontekstu zapisanych informacji, w sposób zgodny z tym wzorem.
Formatem który umożliwia wizualizację dokumentu w powyżej opisany sposób jest format .pdf, .doc. Plik natomiast przesłany przez organ uniemożliwiał wizualizację dokumentu.
Ponadto pełnomocnik podkreślił, że przewoźnik po załadowaniu pojazdu w składzie podatkowym otrzymał tzw. dyrektywę kontroli (wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w Oddziale Celnym w K.) oddalonym od miejsca załadunku o około 22 km. Tym samym przewoźnik nie został zatrzymany do kontroli w trakcie jazdy ale sam udał się do kontroli, o której został poinformowany. Kontrola nie wykazała żadnych nieprawidłowości, za wyjątkiem tego, że nie były przekazywane dane geolokalizacyjne pojazdu na krótkim odcinku pomiędzy miejscem załadunku a miejscem kontroli do którego kierowca udał się by poddać przewóz kontroli.
Powyższe okoliczności, zdaniem pełnomocnika w sposób jednoznaczny wskazują, że w związku z przewozem na odcinku około 22 km, który trwał około 27 min, nie istniało żadne chociażby najmniejsze ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych lub utrudnienia przeprowadzenia kontroli, którym przeciwdziałanie stanowi cel ustawy o SENT. Zatem gdyby nawet organ przyjął, że z formalnego punktu widzenia naruszenie miało miejsce, to jego znikoma waga oraz okoliczności, a przede wszystkim cel przejazdu - w celu poddania się zapowiedzianej kontroli, przemawia za tym by organ odstąpił od nałożenia na przewoźnika kary z uwagi na interes publiczny.
Pełnomocnik nadmienił również, że w analogicznej sprawie dotyczącej innego przewoźnika organ sam odstąpił od nałożenia kary pieniężnej. W załączeniu pełnomocnik przedstawił kopię zanonimizowanej decyzji organu wskazując, że zasada zaufania do władzy publicznej przemawia za tym aby organ odstąpił od nałożenia kary, skoro w takich samych okolicznościach inny organ wobec innego przewoźnika odstąpił od nałożenia kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego co miało istotny wpływ na wynika sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu K. K. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie obowiązku określonego w ustawie o Sent.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2018r. poz.2332 ze zm.), dalej ustawa o Sent.
Zgodnie z treścią art.3 ust.1 wymienionej ustawy, system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
W myśl art.3 ust.2 pkt 1c.) ustawy, systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz:
1) towarów objętych pozycjami CN 2710,
Zgodnie z treścią art.4 ust.1 pkt 1 ustawy, środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów obejmują:
1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";
W myśl art.10a ust.1 i 2 ustawy o Sent, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator.
Zgodnie z treścią art.10b pkt 1 ustawy w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator:
a) przed rozpoczęciem przewozu towaru - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju,
b) z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1;
W myśl art.10c ust.1 ustawy o Sent w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.
Zgodnie z treścią art.22 ust.2a ustawy w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
W myśl art.22 ust.2b ustawy odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru.
Zgodnie z treścią art.22 ust.3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga kwestia doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi skarżącego. W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 7 czerwca 2022r. podniesiono bowiem, że decyzja nie została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony. W skrzynce e-PUAP znalazła się bowiem informacja zatytułowana "wniosek Pismo" o treści "w załączeniu przesyłam korespondencję z Izby Administracji Skarbowej w Łodzi" a jako załącznik do wniosku dołączono plik "A 48_13pdf.xades.". Plik ten, w ocenię pełnomocnika, nie stanowił dokumentu elektronicznego możliwego do zwizualizowania. Aby zwizualizować ten dokument należy wykorzystać dodatkowe narzędzie. W związku z czym pełnomocnik skarżącego nie wiedział, że została mu doręczona decyzja zaś o decyzji dowiedział się od K. K., który otrzymał upomnienie.
Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę w dniu 5 stycznia 2022r. zaskarżoną decyzję przesłano na adres elektroniczny wskazany przez pełnomocnika skarżącego w pojedynczym pliku o rozszerzeniu xades o nazwie "A.48_13.xades". Plik zwierał zaskarżoną decyzję. Korespondencja zawierająca wymieniony plik została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony o czym świadczy dokument UPD – Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (k.196 akt administracyjnych). W dokumencie tym wygenerowano datę odbioru przesyłki - 19 stycznia 2022r. Oznacza to, że w tym dniu doręczono pełnomocnikowi skarżącego zaskarżoną decyzję. Brak jest podstaw aby kwestionować prawidłowość tego doręczenia. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że było ono nieprawidłowe. Dodać należy, iż skarga została wniesiona w terminie 30 dni od daty jej doręczenia określonej w UPD. Wniesiono ją bowiem w dniu 8 lutego 2022r. czyli przed upływem terminu o którym mowa w art.53 § 1 p.p.s.a.
Organy administracji słusznie uznały, ze skarżący dopuścił się deliktu, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy o Sent.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 8 listopada 2019r. K.K. zgłosił od sytemu Sent przewóz 27000 kg oleju smarowego. Towar ten został załadowany w składzie podatkowym w P. a następnie autocysterna udała się na parking przy Oddziale Celnym w K. celem przeprowadzenia kontroli przewozu przez funkcjonariuszy celnych. Należy zaznaczyć, że olej smarowy jest objęty pozycją CN 2710 i zgodnie z treścią art.3 ust.2 pkt 1c.) ustawy o Sent podlega monitorowaniu przewozu. Przewóz oleju z P. do K. odbył się bez włączonego urządzenia ZSL (zewnętrznego systemu lokalizacji) oraz lokalizatora GPS. Dopiero w czasie kontroli kierowca autocysterny uruchomił lokalizator zapasowy, który zalogował się w systemie Sent-Geo. Oznacza to, że w czasie wykonywania przewozu z P. do K. nie były przekazywane aktualne dane geolkalizacyjne do systemu Sent. Nie ulega wątpliwości, że skarżący naruszył obowiązek, o którym mowa w art.10a ust.1 ustawy o Sent.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że nie doszło do naruszenia obowiązku określonego w art.10a ust.1 ustawy bo przewóz trwał nie dłużej niż godzinę a nie zostało ustalone czy lokalizator nie był uszkodzony. Skarżący powołał się na przepisy art.10c ust.1 oraz art.22 ust.2b ustawy o Sent.
Przede wszystkim należy podnieść, że przepis art.10c ust.1 ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie bo dotyczy powstania niesprawności lokalizatora w czasie realizacji przewozu. W takim przypadku gdy niesprawność trwa dłużej niż 1 godzinę kierujący ma obowiązek zatrzymać się na najbliższym parkingu lub w najbliższej zatoce postojowej. W rozpoznawanej sprawie nie miała w ogóle miejsca niesprawność lokalizatora bo gdy w czasie kontroli stwierdzono brak włączonego lokalizatora kierowca niezwłocznie go uruchomił. Kierowca nie podnosił jednocześnie, że wcześniej nie mógł go uruchomić z powodu jego niesprawności. W rozpoznawanej sprawie nie ma również zastosowania przepis art.22 ust.2b ustawy bo niedopełnienie obowiązku określonego w art.10a ust.1 nie wynikało z niedostępności rejestru. Jak wynika z pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2020r. w dniu 8 listopada 2019r. nie odnotowano wadliwego działania systemu Sent-Geo, które mogłoby wpłynąć na przyjmowania danych od operatorów ZSL oraz mobilnych aplikacji kierowcy. Nie miała zatem miejsca niedostępność rejestru, o której mowa w art.22 ust.2b ustawy o Sent. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne.
Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej określonej w art.22 ust.2a jest dopuszczalne w przypadkach określonych w art.22 ust.23 ustawy o Sent.
Zaznaczyć należy, że odstąpienie od ukarania oparte jest na uznaniu administracyjnym co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Z przepisu art.22 ust.3 wynika, że można podstąpić od nałożenia kary gdy jest to uzasadnione jedną z dwóch następujących przesłanek":
1.) ważnym interesem przewoźnika lub
2.) interesem publicznym.
Ad 1.)
Pojęcie "ważnego interesu strony" nie zostało zdefiniowane w ustawie. O istnieniu takiego interesu nie decyduje subiektywne przekonanie strony, decydują kryteria zobiektywizowane przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Zgodnie z doktryną i ugruntowanym orzecznictwem przyjmuje się, że przez "ważny interes strony" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków strona nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza podatnik w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań. Nie każde trudności finansowe strony uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawiał ważny interes skarżącego. Nie zaistniały bowiem żadne wyjątkowe, nadzwyczajne okoliczności uzasadniające takie odstąpieniu. Zresztą nawet skarżący nie podnosił żadnych takich okoliczności. Nadto organy administracji wyjaśniły sytuację finansową K. K. i stwierdziły, że jest ona stosunkowo dobra. Skarżący systematycznie płaci podatki oraz składki na ubezpieczenie społeczne pracowników i nie ma z tego tytułu żadnych zaległości. Wobec niego nie było prowadzone żadne postępowanie podatkowe ani postępowanie egzekucyjne.
Organy administracji trafnie uznały, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej nie przemawiał "ważny interes" skarżącego, o którym mowa w art.22 ust.3 ustawy o Sent.
Ad 2.)
Należy zaznaczyć, że dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.
W niniejszej sprawie organy administracji uznały, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej nie przemawia interes publiczny. W ocenie organów zachowanie skarżącego (nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych pojazdu) uniemożliwiło prawidłowe monitorowanie przewozu w systemie Sent a w interesie publicznym jest aby cały przewóz towarów "wrażliwych" był monitorowany w tym systemie. Innymi słowy, zdaniem organów, zachowanie K. K. naruszało przepisy ustawy o Sent a w interesie publicznym jest aby ją przestrzegać. System kontroli towarów "wrażliwych" winien być szczelny, skuteczny i bezpieczny a tak się nie stało w przypadku przewozu realizowanego przez skarżącego w dniu 8 listopada 2019r. W związku z czym, w ocenie organów, interes publiczny przemawia przeciwko odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej.
W przekonaniu sądu przedstawiona powyżej interpretacja przepisu art.22 ust.3 ustawy o Sent dokonana przez organy administracji jest zbyt wąska i nie uwzględnia w dostatecznym stopniu stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie. Gdyby przyjąć argumentację organów obu instancji to nigdy nie byłoby podstaw do odstąpienia od ukarania z powodu interesu publicznego bo zawsze można by podnieść argument, że w razie naruszenia przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art.10a ust.1 interes publiczny przemawia przeciwko odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. Nie takie jest ratio legis artykułu 22 ust.3 ustawy. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i zawsze należy go interpretować w kontekście konkretnego stanu faktycznego występującego w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie, jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, skarżący w dniu 8 listopada 2019r. o goidz.1703 dokonał zgłoszenia przewozu oleju smarowego do systemu Sent (nr Sent [...]). Podał numer urządzenia ZSL oraz wyposażył autocysternę w lokalizator. Po dokonaniu zgłoszenia skarżący otrzymał polecenie podstawienia autocysterny do kontroli, która miała zostać przeprowadzona na parkingu przy Oddziale Celnym w K.. Autocysterna została załadowana towarem w składzie podatkowym w P. a następnie kierowca udał się na kontrolę do Oddziału Celnego w K.. Odległość z P. do miejsca kontroli wynosiła 22 km i została pokonana przez autocysternę przez okres krótszy niż 30 minut (według skarżącego w 27 minut). Należy zaznaczyć, że kontrola funkcjonariuszy celnych, poza stwierdzaniem braku przekazywania danych geolokalizacyjnych przejazdu, nie ujawniła żadnych nieprawidłowości,. W szczególności ilość i rodzaj przewożonego towaru zgadzał się z dokumentacją przewozową. Nie ujawniono żadnych nieprawidłowości w tym zakresie.
Mając na uwadze niewielką długość przewozu (22 km), jego krótki czas (27 minut|) a przede wszystkim fakt, że przewóz był realizowany do miejsca kontroli ( z P. do K.) nie istniało nawet najmniejsze ryzyko powstania uszczuplenia należności publicznoprawnych. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że przewóz był realizowany do miejsca przeprowadzenia kontroli na parking Oddziału Celnego w K.. Zarówno skarżący jak i kierowca dobrze wiedzieli, że po załadunku towaru w składzie podatkowym autocysterna ma się udać na kontrolę do K. i taki przejazd został wykonany tyle tylko, że bez włączonego lokalizatora.
Z uwagi na krótki przejazd, niewielki czas trwania przejazdu a przede wszystkim dlatego, że przejazd był realizowany do miejsca przeprowadzenia kontroli, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości (poza brakiem włączonego lokalizatora) można uznać, że waga naruszenia obowiązku, o którym mowa w art.10a usty.1 ustawy była znikoma. Odmiennie należałoby ocenić sytuację gdyby skarżący nie dokonał zgłoszenia przejazdu do systemu Sent zaś kontrola funkcjonariuszy miałaby miejsce na trasie wykonywania przewozu do miejsca docelowego (a nie do miejsca w którym miała zostać przeprowadzona kontrola przez funkcjonariuszy celnych). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.
Dodać należy, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby K.K. już wcześniej naruszał postanowienia ustawy o Sent. Organy administracji nie podnosiły, że skarżący nie po raz pierwszy naruszył regulacje wymienionej ustawy co dowodzi, że wcześniej takich przypadków nie było a niniejsza sprawa jest pierwszym przypadkiem naruszenia ustawy p[rzez K.K.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że waga naruszenia przez skarżącego obowiązku określonego w art.10a ust.1 ustawy była znikoma z uwagi na krótkość przejazdu, niewielki czas jego trwania a przede wszystkim, że był on realizowany do miejsca kontroli w K., która to kontrola nie wykazała żadnych nieprawidłowości (poza brakiem włączenia lokalizatora). W związku z czym naruszenie art.10a ust.1 ustawy w tym konkretnym przypadku nie stwarzało nawet najmniejszego zagrożenia interesu fiskalnego Skarbu Państwa. W ocenie sądu, w stanie faktycznym istniejącym w niniejszej sprawie można uznać, iż miała miejsce sytuacja określona w art.22 ust.3 ustawy a mianowicie, że był to przypadek uzasadniony interesem publicznym pozwalający na odstąpienie od nałożenia kary. W przekonaniu sądu organy administracji zbyt wąsko zinterpretowały określenie "interesu publicznego" bez uwzględnienia w dostatecznym stopniu stanu faktycznego jaki wystąpił w rozpoznawanej sprawie.
Bardzo podobny, choć nie identyczny, stan faktyczny jak w niniejszej sprawie wystąpił w sprawie sygn. akt II GSK 13/22 zakończonej wyrokiem NSA z 25 lutego 2022r. W sprawie tej również miało miejsce naruszenie art.10a ust.1 ustawy, przejazd był na niewielkiej odległości (do 18 km) i krótki czasowo (do 20 minut) zaś kontrola przewozu nie wykazała nieprawidłowości (poza brakiem przekazania do systemu Sent danych geolokalizacyjnych pojazdu). NSA w wyroku z 25 lutego 2022r. uznał, że w takiej sytuacji istnieją podstawy do odstąpienia do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art.22 ust.3 ustawy ( przemawia za tym interes publiczny). W związku z czym NSA uchylił zaskarżony wyrok oddalający skargę oraz decyzje organów obu instancji. W wymienionym orzeczeniu NSA obszernie uzasadniał swoje rozstrzygnięcie. Argumentacja ta jest logiczna i przekonująca i nie ma potrzeby jej powtarzania. Sąd w obecnym składzie podzielił tę argumentację.
Nieuzasadniony jest natomiast zarzut skargi, iż organy administracji błędnie nie zastosowały przepisów art.189a § 2 pkt 1-3, art.189d, art.189e i art.189f K.p.a.
Do wymierzenia kar pieniężnych na podstawie ustawy o Sent w ogóle nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W zakresie nieuregulowanym w ustawie o Sent do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej co wynika z treści art.26 ust.5 ustawy. W związku z czym nie stosuje się w tym zakresie przepisów K.p.a. Zarzut skargi w tej kwestii nie jest zasadny.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że K.K. dopuścił się naruszenia obowiązku określonego w art.10a ust.1 ustawy o Sent. Organy administracji błędnie jednak zinterpretowały przepis art.22 ust.3 ustawy w części dotyczącej kwestii interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. W ocenie sądu interpretacja wymienionego sformułowania przez organy jest zbyt wąska i nie uwzględnia w dostatecznym stopniu stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie. W szczególności nie uwzględnia znikomej wagi naruszenia przez skarżącego obowiązku z art.10a ust.1 ustawy. Stanowi to naruszenie art.22 ust.3 ustawy co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 25 października 2021r.
Na podstawie art.200 p.ps.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz K. K. kwotę 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 400 zł – wpis sądowy, 1800 zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – opłata skarbowa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokonać ponownej analizy całego zebranego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonych w art.22 ust.3 i ewentualnie w art.26 ust.3 ustawy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
a.l.