III SA/Łd 19/24

III SA/Łd 19/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200 i art. 205 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 382
par 3 ust. 1, 4, par 4 ust. 1, 2, par 5, par 14 ust. 1, ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Dnia 18 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, , Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy, Renata Tomaszewska-Małolepsza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 listopada 2023 r. nr 557/2023 w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łęczycy z dnia 5 lipca 2023 roku nr 0082-2023-006057; 2) zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 9 listopada 2023 r., nr 557/2023 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 59 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE. z 20 grudnia 2013 r. Nr L 347, str. 549, ze zm.) w zw. z art. 104 ust. 1 lit. a) ppkt (i) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.Urz.UE. z 6 grudnia 2021 r., Nr L 435 str. 187), art. 24, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 lit e, art. 42 ust. 1 i 2 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE z 31 lipca 2014 r., Nr L 227, str. 69) w zw. z art. 14 lit b Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 2022/1173 z 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U. UE z 2022 r. Nr L 183 str. 23), art. 27 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2422 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 6, § 3 ust. 1-5a, § 4 ust. 1-2 i ust. 4 pkt 4, § 5 ust. 1-5 i ust. 8, § 6, § 7 ust. 3, § 8 ust. 5 i 9, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 382 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy z 5 lipca 2023 r., nr 0082-2023-006057 w przedmiocie przyznania A. O. płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na 2022 r.
Jak wynika z akt, 29 marca 2022 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, strona złożyła wniosek o przyznanie na 2022 r. płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020), w związku z realizacją wariantów:
- 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas,
- 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach. Ponadto w treści wniosku strona wniosła również o przyznanie kosztów transakcyjnych i załączyła oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
W dniach 7-8 września 2022 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu w ramach działania - dobrostan zwierząt. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono naruszenie wymogu oznaczonego symbolem DBS-KB60, tj. ustalono, że powierzchnie bytowe dla zwierząt wskazane w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie są odpowiednie dla maksymalnej liczby zwierząt wskazanej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Maksymalna dopuszczalna liczba zwierząt wynikająca z pomiarów przeprowadzonych podczas czynności kontrolnych wyniosła 113 sztuk, natomiast dopuszczalna maksymalna liczba zwierząt wskazana w planie poprawy dobrostanu zwierząt wynosiła 119 sztuk zwierząt. Wyniki kontroli utrwalono w raporcie z kontroli o nr [...].
W dniu 10 października 2022 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, strona złożyła formularz zmiany do wniosku, do którego załączyła oświadczenie o uzupełnieniu lub poprawieniu planu poprawy dobrostanu zwierząt, pierwszą stronę planu poprawy dobrostanu zwierząt, szkic obory, korespondencję mailową z 13 września 2023 r. oraz wyjaśnienia do poprawy planu dobrostanu zwierząt. Dodatkowo, 12 października 2022 r. strona złożyła zastrzeżenia do raportu z kontroli.
Decyzją z 5 lipca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatność dobrostanową na rok 2022 za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas w wysokości 20 678,03 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 874,47 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i odmówił przyznania płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
Od powyższej decyzji A. O. złożył odwołanie, w którym nie zgadzając się z treścią zaskarżonej decyzji podniósł, że kontrola w gospodarstwie zakwestionowała powierzchnię ruszt, ponieważ krowy nie mogły się po niej swobodnie poruszać. Podał, że został poinformowany, iż jest to wewnętrzna interpretacja ARiMR, że tam gdzie są w ruszta i ściółka należy zapewnić 4,5 m2 na ściółce, natomiast 0,9 m2 może być na ruszcie. Zaznaczył, iż nie ma takiego zapisu w rozporządzeniu z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, ani też w późniejszych zmianach tego rozporządzenia. Nie jest to podane do publicznej wiadomości, a nawet nie jest to podane do wiadomości doradców, którzy przygotowują plany.
Skarżący podkreślił, że w dniu kontroli przebywało w stadzie 112 krów, a jeżeli jest więcej samic powyżej 24 miesięcy, powiększana jest przestrzeń poprzez rozsunięcie barierek i rozścielenie słomy. Jest to też część przy rusztach, gdzie krowy swobodnie poruszają się zarówno po ściółce, jak i po rusztach. Skarżący dodał, że poprawił plan i załączył do wniosku za 2022 r.
Opisaną na wstępie decyzją z 9 listopada 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w Łęczycy z 5 lipca 2023 r. wskazując, że zgodnie z § 4 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 4 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego, odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych oraz rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym i są przestrzegane w ramach następujących pakietów i ich wariantów: (...)
2) Pakiet 2. Dobrostan krów:
a) wariant 2.1. Dobrostan krów mlecznych - wypas,
b) wariant 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach,(...). "
Rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantów, o których mowa w ust. 2 od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek.
Zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia (pkt 5), Wymogi dla - wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach:
1) liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt;
2) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę, wynosi:
a) w systemie wolnostanowiskowym z wydzielonymi legowiskami dla:
- wydzielonego legowiska: długość - co najmniej 2,1 m, szerokość - co najmniej 1,1 m,
- powierzchni odpasowo-ruchowej - co najmniej 4 m2,
b) w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m2;
3) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich:
a) dla innych niż krowy mleczne grup technologicznych bydła w typie użytkowym mlecznym lub typie użytkowym kombinowanym o mlecznym kierunku ich użytkowania,
b) dla krów mamek
- jest zgodna z odpowiednimi obowiązkowymi wymogami ustanowionymi zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz innymi odpowiednimi obowiązkowymi wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.
Organ podkreślił, iż składając 29 marca 2022 r. wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej A. O. złożył oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt w zakresie maksymalnej dopuszczalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy oraz przedstawił kopię planu poprawy dobrostanu zwierząt z 09.06.2020 r., z której wynika, że dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynosi 119 sztuk.
W wyniku przeprowadzonej 7-8 września 2022 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy stwierdzono naruszenie wymogu oznaczonego symbolem DBS-KB60, tj. powierzchnie bytowe dla zwierząt wskazane w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie są odpowiednie dla maksymalnej liczby zwierząt wskazanej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Zgodnie z ustaleniami kontroli, wynikająca z pomiarów przeprowadzonych podczas czynności kontrolnych maksymalna dopuszczalna liczba zwierząt, które względu na wymogi programu mogą jednocześnie przebywać w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynosi 113 sztuk i tym samym jest mniejsza od dopuszczalnej maksymalnej liczby zwierząt wskazanej w planie poprawy dobrostanu zwierząt (119 sztuk).
Odwołując się do treści § 4 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego organ podkreślił, że A. O. wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej złożył 29 marca 2022 r. i od tego dnia do 14 marca 2023 r. był zobowiązany do przestrzegania wymogów wariantu 2.2. Przy czym, przestrzeganie wymogów dotyczy każdego dnia tego okresu, co oznacza, że w przypadku wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, każdego dnia tego okresu, liczba utrzymywanych w gospodarstwie rolnym krów mlecznych, nie może przekroczyć maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie ustalona w wyniku kontroli wyniku maksymalna dopuszczalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu i stwierdzone powierzchnie bytowe, może jednocześnie przebywać w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynosi 113 sztuk. W toku kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej w oparciu o dane zawarte w systemie IRZ, w tym na podstawie prowadzonego dla siedziby stada wnioskodawcy rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych ustalono, że w okresie od 29 marca 2022 r. do 14 marca 2023 r., w siedzibie stada wnioskodawcy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, co stanowi naruszenie wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego
Zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku naruszenia wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, wielkość współczynnika dotkliwości i trwałości jest uzależniona od procentowej wielkości przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej liczby krów oraz czasu trwania tego przekroczenia.
W niniejszej sprawie dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych, które mogą jednocześnie przebywać w gospodarstwie rolnym strony, została przekroczona o nie więcej niż 5%, przekroczenie obsady miało miejsce przez okres przekraczający 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogu, stąd zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego (tab. nr 2), dla stwierdzonego uchybienia współczynnik dotkliwości wynosi 80%, współczynnik trwałości wynosi 1,25, natomiast iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości wynosi 100%. W ocenie organu odwoławczego, Kierownik BP ARiMR prawidłowo zatem odmówił stronie przyznania płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2. Naruszenie wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, obligowało organ I instancji do zastosowania § 14 ust. 1, a stwierdzony procent przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej liczy krów mlecznych, które zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt mogą jednocześnie przebywać w gospodarstwie rolnym strony, skutkował odmową przyznania wnioskowanego wsparcia. Tym samym, zdaniem Dyrektora ŁOR ARiMR, nie zostały spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.2. Strona naruszyła wymogi programu, stąd zasadne jest stanowisko o odmowie przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że
rolnik realizujący działanie "dobrostan zwierząt" zobowiązany jest do zapewnienia podwyższonych standardów przetrzymywania zwierząt gospodarskich poprzez zwiększenie podstawowej powierzchni bytowej tych zwierząt oraz przetrzymywania ich w lepszych niż podstawowe warunkach. Podstawowe wymogi dotyczące utrzymywanie zwierząt gospodarskich określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1966). Zgodnie z § 11 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia, w systemie utrzymywania bydła wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce, powierzchnia, w przeliczeniu na jedną sztukę, powinna wynosić w przypadku utrzymywania: "krów i jałówek powyżej 7. miesiąca ciąży - co najmniej 4,5 m2". Natomiast w przypadku realizacji programu dobrostanowego, w ust. 5 pkt 2 załącznika nr do rozporządzenia dobrostanowego wskazano, że "powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę, wynosi: a) w systemie wolnostanowiskowym z wydzielonymi legowiskami dla:
- wydzielonego legowiska: długość - co najmniej 2,1 m, szerokość - co najmniej 1,1 m, - powierzchni odpasowo-ruchowej - co najmniej 4 m2,
b) w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m2;
Zdaniem organu, przepisy rozporządzenia dobrostanowego nie przewidują przetrzymywania zwierząt na rusztach bez ściółki. W przypadku, gdy producent bierze udział w programie dobrostan zwierząt, jednocześnie utrzymuje zwierzęta w systemie bezściółkowym, dla którego nie zostały określone normy w rozporządzeniu dobrostanowym, warunek dotyczący zapewnienia zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej uznaje się za spełniony w przypadku, gdy dla jednej sztuki zwierzęcia jest zapewniona podstawowa powierzchnia bytowa 4,5 m2 na ściółce oraz 0,9 m2 na innej powierzchni, w tym przypadku na rusztach bez ściółki. W trakcie kontroli w pomieszczeniu, w którym przetrzymywane były zwierzęta, stwierdzono ruszta bez ściółki pomiędzy sekcjami, w których były przetrzymywane krowy mleczne w systemie wolnostanowiskowym na ściółce bez wydzielonych legowisk. W związku z powyższym przyjęto, że minimalna powierzchnia dla jednej krowy to 4,5 m2 w tych sekcjach, w których była ściółka, oraz pozostałe 0,9 m2 powierzchni, którą zwierzę zajmuje, czy wykorzystuje na ruszcie bez ściółki. Zgodnie z ustaleniami kontroli, sekcja 7 ma pow. 332,24 m2 i jest położona przy sekcji 6, którą stanowi ruszt bez ściółki o pow. 136,50 m2, zatem przy założeniu, że dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 4,5 m2 podstawowej powierzchni na ściółce, w sekcji 7 może przebywać 73 sztuki bydła (ruszt stanowiący sekcję 6 o pow. 136,50 m2 zapewnia dodatkowe 0,9 m2 powierzchni bytowej dla tych krów). Pozostała powierzchnia tego rusztu bez ściółki nie jest wliczana do ustalania minimalnej powierzchni bytowej. W związku z powyższym w połączonych sekcjach 6 i 7 mogą przebywać maksymalnie 73 krowy. Zgodnie z pomiarami kontroli sekcja 8 ma pow. 92,04 m2 i jest położona przy sekcji 9, którą stanowi ruszt bez ściółki o pow. 46,45 m2. Przy założeniu, że dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 4,5 m2 podstawowej powierzchni na ściółce, w sekcji 8 może przebywać 20 sztuk bydła (ruszt stanowiący sekcję 9 o pow. 46,45 m2 zapewnia dodatkowe 0,9 m2 powierzchni dla tych krów). Pozostała powierzchnia rusztu bez ściółki w sekcji 9 nie jest wliczana do ustalania minimalnej obsady krów. W związku z powyższym w połączonych sekcjach 8 i 9 może przebywać maksymalnie 20 krów. Sekcja 5 ma powierzchnię 54,57 m2 i nie jest położona przy ruszcie. Mając zatem na uwadze, że dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 5,4 m2 dobrostanowej powierzchni na ściółce, w sekcji 5 może przebywać maksymalnie 20 krów. Ponadto w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że krowy mleczne są przetrzymywane w sekcji 3. Stwierdzona w toku kontroli powierzchnia sekcji 3 wyniosła 54,24 m2 i nie jest położona przy ruszcie. Ponieważ dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 5,4 m2 dobrostanowej powierzchni na ściółce, w sekcji 3 może przebywać maksymalnie 10 krów. W związku z powyższym w sekcjach 6, 7, 8, 9, 5 i 3 może łącznie przebywać 113 sztuk krów mlecznych.
Dyrektor ŁOR ARiMR wskazał, iż w toku czynności kontrolnych stwierdzono zatem, że maksymalna dopuszczalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu i stwierdzone powierzchnie bytowe, może jednocześnie przebywać w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynosi 113 sztuk i jest mniejsza od wskazanej w planie poprawy dobrostanu zwierząt (119 sztuk). Organ odwoławczy podkreślił, iż rolnik realizujący działanie "dobrostan zwierząt" ma obowiązek przestrzegania wymogów tego programu przez okres objęty zobowiązaniem, który wyznacza § 4 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego. Na podstawie danych zawartych w systemie IRZ, w tym na podstawie prowadzonego dla siedziby stada wnioskodawcy rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych ustalono, że w okresie, w którym strona była zobowiązana przestrzegać wymogów wariantu 2.2., w siedzibie stada wnioskodawcy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, w 24 innych okresach. Stąd argument, zgodnie z którym w dniu kontroli było tylko 112 sztuk, pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.
Dyrektor ARiMR wskazał, iż 10 października 2022 r. strona złożyła formularz zmiany do wniosku, do którego dołączyła oświadczenie o uzupełnieniu lub poprawieniu planu dobrostanu zwierząt, pierwszą i drugą stronę planu poprawy dobrostanu zwierząt, korespondencję mailową z dnia 13 września 2023 r. oraz szkic obory, wprowadzając w dotychczasowym planie zmianę w zakresie maksymalnej dopuszczalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, jednak zmiana ta nastąpiła po dniu kontroli i zawiadomieniu o wystąpieniu nieprawidłowości. W związku z powyższym wprowadzona zmiana i argumentacja strony, zgodnie z którą w przypadku, gdy jest więcej zwierząt uruchamiana jest dodatkowa powierzchnia bytowa, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowe jest również rozstrzygnięcie organu I instancji w niekwestionowanym przez stronę zakresie dotyczącym przyznania płatności za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 "krowa mleczna" to samica bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące. W myśl § 5 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia dobrostanowego podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.1 jest liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika i wypasanych zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu. Zgodnie z § 5 ust. 8 ww. rozporządzenia, wysokość płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, w przypadku krowy mlecznej, która nie była wypasana przez cały okres, w którym rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu, ustala się jako iloraz iloczynu odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i liczby dni wypasu tej krowy zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, oraz liczby 120.
W wyniku kontroli administracyjnej oraz na podstawie rejestru wypasu ustalono również, że dla 110 zwierząt o podanych w decyzji numerach kolczyków spełnione zostały kryteria określone w rozporządzeniu dobrostanowym i zwierzęta były przetrzymywane od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej przez 120 dni. W przypadku pozostałych 12 zwierząt, które po złożeniu wniosku ukończyły wiek 24 miesięcy kwalifikujący do uzyskania płatności, pozostawały bez wypasu z przyczyn niezależnych od rolnika lub z przyczyn innych niż niezależne od rolnika, a liczba dni wypasu była mniejsza niż 120 dni, co uzasadniało pomniejszenie płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A. O. - żona A. O.1 - zaskarżając powyższą decyzję w całości zarzuciła naruszenie :
1. przepisów prawa procesowego, tj.;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, a w szczególności poprzez brak wzięcia pod uwagę słusznego interesu obywatela oraz wydanie decyzji w oparciu o raport z kontroli i bez uwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń. Ponadto organ odwoławczy nie ocenił w sposób wszechstronny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego pomija okoliczności oraz twierdzenia wskazane przez skarżącego. Taki sposób prowadzenia postępowania świadczy zdaniem strony, o obrazie wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego. Organ nie wziął pod uwagę, że w roku 2022 została przeprowadzona gospodarstwie kontrola, która zakwestionowała powierzchnię ruszt, ponieważ krowy nie mogłyby się po niej swobodnie poruszać. Skarżący został powiadomiony, że zgodnie z wewnętrzną interpretacja ARiMR, tam gdzie są i ruszta i ściółka należy zapewnić 4,5 m2 na ściółce natomiast 0,9 m2 może być na ruszcie. Nie ma takiego przepisu w rozporządzeniu z 3 marca 2020 r. ani też w późniejszych zmianach tego rozporządzenia. Nie jest to podane do publicznej wiadomości, a nawet nie jest to podane do wiadomości doradców, którzy te plany przygotowują. Na dzień kontroli przebywało w stadzie 112 krów. Jeżeli jest więcej samic powyżej 24 miesięcy powiększona zostaje przestrzeń poprzez rozsunięcie barierek i rozścielenie słomy. Jest to też część przy rusztach, gdzie krowy swobodnie poruszają się po ściółce, jak i po rusztach. Skarżący poprawił plan i załączył do wniosku za 2022 r. i nawet gdyby przyjąć interpretację organu to mógł mieć maksymalnie w gospodarstwie 116 krów co odpowiada poprawionemu planowi dobrostanowemu.
Zaznaczono również, że w roku 2020, gdy składany był po raz pierwszy wniosek o płatność, to plan dobrostanowy wykonany został z doradcą, który policzył powierzchnię odpasowo-ruchową, po której mogą się poruszać krowy, tj. ustalił, że może być maksymalnie 119 krów przy założeniu co najmniej 5,4 m2 na sztukę samicy powyżej 24 miesięcy w systemie wielostanowiskowych bez wydzielonych stanowisk na ściółce.
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
- przepisów rozporządzenia dobrostanowego, ponieważ organ przy rozstrzyganiu sprawy w zakresie płatności dobrostanowej w wariancie 2.2 nie wziął pod uwagę, że zgodnie załącznikiem nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku naruszenia wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, wielkość współczynnika dotkliwości i trwałości, który jest uzależniony od procentowej wielkości przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej liczby krów oraz czasu trwania tego przekroczenia, a ta nie była większa niż 5 %;
- art. 64 ust. 2 lit. e Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez jego niezastosowanie.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy z 5 lipca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej – A. O.1, poparła wniesioną skargę oraz oświadczyła, że system utrzymania bydła stosowany w jej gospodarstwie umożliwia krowom przemieszczanie się po całej powierzchni obory. Podkreśliła, że przed sporządzeniem planu poprawy dobrostanu zwierząt doradca konsultował się z Agencją Rolną i uzyskał informację, że przy wyliczaniu powierzchni 5,4 m² na krowę należy brać pod uwagę całą powierzchnię obory.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tą regulacją, sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 9 listopada 2023 r. nr 557/2023, utrzymująca w mocy poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łęczycy z 5 lipca 2023 r. nr 0082-2023-006057, w przedmiocie przyznania A. O. płatności dobrostanowej na rok 2022 za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas w wysokości 20 678,03 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 874,47 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i odmawiająca przyznania stronie płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmawiająca przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, jednak sformułowane zarzuty odnoszą się do tych części decyzji, które dotyczą odmowy przyznania płatności dla wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach.
W ocenie sądu rozstrzygnięcie organu w niekwestionowanym przez stronę zakresie dotyczącym przyznania płatności za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas, uznać należy za prawidłowe. W myśl § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.1 jest liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika i wypasanych zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu. Zgodnie z § 5 ust. 8 ww. rozporządzenia, wysokość płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, w przypadku krowy mlecznej, która nie była wypasana przez cały okres, w którym rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu, ustala się jako iloraz iloczynu odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i liczby dni wypasu tej krowy zgodnie z wymogiem, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, oraz liczby 120.
W wyniku kontroli administracyjnej oraz na podstawie rejestru wypasu ustalono, że dla 110 zwierząt o podanych w decyzji numerach kolczyków spełnione zostały kryteria określone w rozporządzeniu dobrostanowym i zwierzęta były przetrzymywane i wypasane od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej przez 120 dni. W przypadku pozostałych 12 zwierząt, które po złożeniu wniosku ukończyły wiek 24 miesięcy kwalifikujący do uzyskania płatności, pozostawały one bez wypasu z przyczyn niezależnych od rolnika lub z przyczyn innych niż niezależne od rolnika, a liczba dni wypasu była mniejsza niż 120 dni, co uzasadniało pomniejszenie płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych.
Za prawidłowe wobec powyższego należy uznać rozstrzygnięcie organów zawarte w zaskarżonej decyzji o przyznaniu stronie płatności dobrostanowej na rok 2022 za realizację wariantu 2.1 Dobrostan krów mlecznych - wypas w wysokości 20 678,03 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 874,47 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej były stwierdzone przez sąd nieprawidłowości odnoszące się do odmowy przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmowy przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia z 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020" (Dz.U. z 2020 r. poz. 382), dalej: rozporządzenie dobrostanowe. Poddając kontroli skarżoną decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 9 listopada 2023 r. nr 557/2023 sąd doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, gdyż organ przy rozstrzyganiu sprawy w zakresie płatności dobrostanowej w wariancie 2.2 w sposób istotny naruszył przepisy prawa materialnego w zakresie ich zastosowania w sprawie oraz przepisy prawa procesowego w zakresie prawidłowości oceny okoliczności danej sprawy.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UEL 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz:
1/ któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2/ który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:
a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,
b) krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2;
3/ który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej:
a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,
b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3,
- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją".
Plan poprawy dobrostanu zwierząt zawiera elementy, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia dobrostanowego, jeżeli rolnik w roku następującym bezpośrednio po roku realizacji danego wariantu realizuje ten sam wariant, to w odniesieniu do tego wariantu posiada ten sam plan poprawy dobrostanu zwierząt, o ile w gospodarstwie rolnym nie zaszły zmiany skutkujące koniecznością zmiany informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. c, pkt 4 lit. b, pkt 5 lit. b lub pkt 6 lit. b i c załącznika nr 1 do rozporządzenia. W takim przypadku, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji oświadczenie sporządzone w roku składania wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej o tym, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie zaszły zmiany w zakresie informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. c, pkt 4 lit. b, pkt 5 lit. b oraz pkt 6 lit. b i c załącznika nr 1 do rozporządzenia, na formularzu udostępnionym przez Agencję (...).
W myśl § 4 ust. 1 - 2 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik ma obowiązek przestrzegać wymogów zawartych w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia przez okres wskazany w § 4 ust. 4 pkt 4 ww. rozporządzenia tj. od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia dobrostanowego, wysokość płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu ustala się jako iloczyn odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i podstawy ustalenia wysokości tej płatności dobrostanowej, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Wysokość stawek płatności dobrostanowej za sztukę zwierzęcia w ramach poszczególnych wariantów jest określona w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Stosownie natomiast do § 14 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego: Jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanową w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:
1/ iloczynu:
a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i
b) współczynnika trwałości danego uchybienia
- określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz
2/ kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów.
Zgodnie z załącznikiem nr 1 rozporządzenia dobrostanowego określającego zawartość planu poprawy dobrostanu zwierząt: w przypadku wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach, plan powinien zawierać informacje dotyczące m. in. maksymalnej liczbie krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym.
Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, od przestrzegania których uzależnione jest przyznanie płatności zawarte zostały w załączniku nr 3 do Rozporządzenia dobrostanowego. Zgodnie z ust. 5 załącznika nr 3 Rozporządzenia dobrostanowego:
Wymogiem dla wariantu 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach jest, aby liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
Załącznik nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego zawiera natomiast wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności dobrostanowej. W przypadku wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach, pod liczbą porządkową 3 wskazano uchybienie "Liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt - nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów." Współczynnik dotkliwości wynosi 80%, współczynnik trwałości 1,25, iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości 100%.
W rozpoznawanej sprawie organy odmówiły skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2 z uwagi na stwierdzone w toku kontroli naruszenie wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, co skutkowało zastosowaniem zapisów § 14 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, zaś stwierdzony procent przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych, które zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt mogą jednocześnie przebywać w gospodarstwie rolnym strony, spowodował odmowę przyznania wnioskowanego wsparcia w całości.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ przyjął, iż przepisy rozporządzenia dobrostanowego nie przewidują przetrzymywania zwierząt na rusztach bez ściółki. Zdaniem organu, w przypadku, gdy producent bierze udział w programie dobrostan zwierząt i jednocześnie utrzymuje zwierzęta w systemie bezściółkowym, dla którego nie zostały określone normy w rozporządzeniu dobrostanowym, warunek dotyczący zapewnienia zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej uznaje się za spełniony w przypadku, gdy dla jednej sztuki zwierzęcia jest zapewniona podstawowa powierzchnia bytowa 4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni (w przypadku skarżącego na rusztach bez ściółki). Jak stwierdził organ, powyższe wynika z założenia, że dla każdej sztuki muszą być zapewnione podstawowe wymogi dotyczące wielkości powierzchni na ściółce: (powierzchnia dobrostanowa w systemie wolnostanowiskowym na ściółce bez wydzielonych legowisk 5,4 m² - powierzchnia podstawowa w systemie wolnostanowiskowym na ściółce bez wydzielonych legowisk 4,5 m² = 0,9 m² innej powierzchni). W związku z tym, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej u skarżącego w pomieszczeniu, w których przetrzymywane były zwierzęta, stwierdzono ruszta bez ściółki pomiędzy sekcjami, w których były przetrzymywane krowy mleczne w systemie wolnostanowiskowym na ściółce bez wydzielonych legowisk, przyjęto wg. powyższego, że minimalna powierzchnia dla jednej krowy to 4,5 m² w tych sekcjach, w których była ściółka, oraz pozostałe 0,9 m² powierzchni, którą zwierzę zajmuje, czy wykorzystuje na ruszcie bez ściółki. Takie założenia dały organowi podstawę do ustalenia, iż powierzchnie bytowe dla zwierząt wskazane przez stronę w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie są odpowiednie dla maksymalnej liczby zwierząt wskazanej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Maksymalna dopuszczalna liczba zwierząt wynikająca z pomiarów przeprowadzonych podczas czynności kontrolnych wyniosła 113 sztuk, natomiast dopuszczalna maksymalna liczba zwierząt wskazana w planie poprawy dobrostanu zwierząt to 119 sztuk krów. W toku kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej w oparciu o dane zawarte w systemie IRZ ustalono, że w okresie od dnia 29 marca 2022 r. do dnia 14 marca 2023 r., w siedzibie stada skarżącego nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym (o liczbę od 1 do 3 sztuk), co dało organom podstawę do stwierdzenia naruszenia wymogu, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego.
Zdaniem sądu, zgodzić się należy z zarzutem strony skarżącej, iż stanowisko organu polegające na twierdzeniu że: "gdy producent bierze udział w programie dobrostan zwierząt, jednocześnie utrzymuje zwierzęta w systemie bezściółkowym, dla którego nie zostały określone normy w rozporządzeniu dobrostanowym, warunek dotyczący zapewnienia zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej uznaje się za spełniony w przypadku, gdy dla jednej sztuki zwierzęcia jest zapewniona podstawowa powierzchnia bytowa 4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni" nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Organy obu instancji powołały sie w tym zakresie na podstawowe wymogi dotyczące utrzymywanie zwierząt gospodarskich określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1966) oraz na ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego.
Zgodnie z § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2010 r., w systemie utrzymywania bydła wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce, powierzchnia, w przeliczeniu na jedną sztukę, powinna wynosić w przypadku utrzymywania: "krów i jałówek powyżej 7. miesiąca ciąży - co najmniej 4,5 m²". Natomiast w przypadku realizacji programu dobrostanowego, w ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego wskazano, iż "powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę, wynosi:
a) w systemie wolnostanowiskowym z wydzielonymi legowiskami dla:
- wydzielonego legowiska: długość - co najmniej 2,1 m, szerokość - co najmniej 1,1 m,
- powierzchni odpasowo-ruchowej - co najmniej 4 m²,
b) w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m² ".
Zdaniem sądu, z cytowanych wyżej zapisów § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2010 r. oraz ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, nie wynika zaprezentowane przez organ stanowisko, iż warunek dotyczący zapewnienia zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej przy realizacji wariantu 2.2 rozporządzenia dobrostanowego uznaje się za spełniony w przypadku, gdy dla jednej sztuki zwierzęcia jest zapewniona podstawowa powierzchnia bytowa 4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni. W obu cytowanych wyżej przepisach mowa jest o utrzymywaniu zwierząt w systemie wolnostanowiskowym "bez wydzielonych legowisk na ściółce" a nie o utrzymywaniu "na ściółce, bez wydzielonych legowisk". Z zapisu, że dla spełnienia wymogów dla wariantu 2.2 płatności dobrostanowej w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce, zwierzęta mają mieć zapewnione w przeliczeniu na jedną sztukę co najmniej 5,4 m² powierzchni bytowej w budynkach inwentarskich, nie sposób wywieść, jak uczynił to organ, iż powierzchnia 5,4 m², o której mowa w tym przepisie oznacza: "podstawową powierzchnię bytową 4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni".
W ocenie sądu, taką interpretację zapisów ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego uznać należy za całkowicie nieuprawnioną, zwłaszcza w sytuacji, gdy posłużyła ona organom w niniejszej sprawie do odmowy przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmowy przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt w całości. Odmawiając wnioskodawcy przyznania określonego uprawnienia, organ winien w tym zakresie powołać się na przepis prawa, z którego bez żadnych wątpliwości wynika, brak spełnienia warunków do przyznania określonej płatności. Tymczasem, powołany przez organy obu instancji przepis ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego ustala warunek, że dla spełnienia wymogów dla wariantu 2.2 płatności dobrostanowej w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce, zwierzęta mają mieć zapewnione w przeliczeniu na jedną sztukę co najmniej 5,4 m² powierzchni bytowej w budynkach inwentarskich i jak wynika ze stanowiska skarżącego prezentowanego w toku postępowania administracyjnego oraz złożonego przez niego w 2020 r. planu poprawy dobrostanu zwierząt, ten wymóg został przez niego spełniony.
Sąd zdaje sobie przy tym sprawę, iż w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej przewidziane zostało co do zasady utrzymywanie krów mlecznych na ściółce (a contrario § 11 ust. 1 pkt 2c), jednak brak jest w przepisach tego aktu prawnego zapisu, że minimalna powierzchnia jaka powinna być zapewniona krowom mlecznym utrzymywanym w systemie wolnostanowiskowym to powierzchnia 4,5 m² na ściółce. Jak wskazano wyżej, z zapisów § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2010 r. wynika jedynie, że w systemie utrzymywania bydła wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce, powierzchnia, w przeliczeniu na jedną sztukę, powinna wynosić w przypadku utrzymywania: "krów i jałówek powyżej 7. miesiąca ciąży - co najmniej 4,5 m²". Cytowany zapis nie stanowi, iż powierzchnia: "co najmniej 4,5 m²" ma zostać zapewniona na ściółce. Z zapisów § 11 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej wynika zresztą, że wymiary wydzielonego legowiska powinny wynosić w przypadku utrzymywania bydła w systemie z wydzielonymi legowiskami "dla krów i jałówek powyżej 7. miesiąca ciąży: a/ długość - co najmniej 2,1 m, b/ szerokość - co najmniej 1,1 m". Oznacza to, że podstawowa wielkość legowiska dla krów i jałówek powyżej 7. miesiąca ciąży przewidziana została w rozporządzeniu na 2,31 m² powierzchni obory. Dodać przy tym należy, że brzmienie zapisów § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2010 r. oraz ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego jest w zasadzie analogiczne - różnice dotyczą wyłącznie wielkości minimalnej powierzchni, jaką należy zapewnić zwierzętom - zatem nie jest dla sądu zrozumiałe, dlaczego według organów minimalna powierzchnia o której mowa w § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia ma być zapewniona na ściółce, a powierzchnia 5,4 m ² z ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego to 4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni.
Podkreślenia wymaga, iż w rozpoznawanej sprawie plan poprawy dobrostanu zwierząt przygotowany został przez skarżącego w 2020 r. z udziałem doradcy rolniczego, który po konsultacji z pracownikami agencji (oświadczenie pełnomocnika strony złożone na rozprawie) uznał, że przy posiadanej powierzchni obory skarżący może trzymać w gospodarstwie maksymalnie 119 sztuk krów mlecznych. Jak wynika przy tym ze znajdującego się w aktach sprawy planu poprawy dobrostanu zwierząt z 9 czerwca 2020 r. powierzchnia obory, jaka była brana pod uwagę przez doradcę podatkowego jest taka sama, jak ustalona w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie strony we wrześniu 2022 r. (tzn. część powierzchni obory stanowiły tzw. ruszta bez ściółki). W aktach sprawy znajduje się również korespondencja mailowa z Departamentem Ewidencji Producentów i Rejestracji Zwierząt Wydział Procedur i Obsługi Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt ARiMR w Warszawie z 13 września 2022 r., z której wynika, iż w trakcie przeprowadzanych kontroli w zakresie spełnienia wymogów z rozporządzenia dobrostanowego, pracownicy agencji nie wiedzieli, w jaki sposób ustalać zapewnienie w gospodarstwie rolnym odpowiedniej powierzchni dla zwierząt przy utrzymywaniu tych zwierząt w systemie bezściółkowym i dopiero po informacji uzyskanej z Departamentu Ewidencji Producentów, przyjęto, że "warunek o którym mowa w kodzie DBS-KB19 dotyczący zapewnienia odpowiedniej powierzchni w systemie wolnostanowiskowym na ściółce bez wydzielonych legowisk będzie spełniony, w przypadku gdy na 1 sztukę przypadać będzie 0,9 m² rusztu". Powyższe potwierdza, iż zastosowany w niniejszej sprawie przez organy warunek dla wariantu 2.2 płatności dobrostanowej: "4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni" nie wynika z przepisów prawa lecz stanowi dowolną interpretację zapisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej oraz rozporządzenia dobrostanowego.
Zaznaczyć również trzeba, iż w trakcie kontroli w gospodarstwie skarżącego przebywało 112 krów, w sytuacji gdy był on przekonany, że maksymalna liczba krów jaka może przebywać w jego gospodarstwie to 119 sztuk (tak ustalone zostało w planie poprawy dobrostanu zwierząt z 2020 r.). W zarzutach do protokołu kontroli, odwołaniu i skardze do sądu skarżący podkreślał jednocześnie, iż w oborze, przy sekcji 7, posiada niedoliczone w toku kontroli 12,65 m² na ściółce - to jest część która jest uruchamiana (poprzez rozsunięcie barierek i rozściełanie słomy) jeżeli w gospodarstwie przebywa więcej niż 113 krów. Zatem - zdaniem strony - przyjmując nawet interpretację organów o konieczności zapewnienia każdej krowie 4,5 m² na ściółce, to przy uwzględnieniu tej dodatkowej powierzchni mógłby utrzymywać w gospodarstwie maksymalnie 116 krów, a takiej liczby nigdy nie przekroczył. Składając zresztą w dniu 10 października 2022 r. formularz zmiany do wniosku z dostosowanym do interpretacji organów planem poprawy dobrostanu zwierząt, skarżący - wprowadzając w dotychczasowym planie zmianę w zakresie maksymalnej dopuszczalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym - wskazał, iż liczba ta wynosi 116 sztuk (a zatem tyle, ile maksymalnie przebywało w gospodarstwie strony w kontrolowanym okresie od dnia 29 marca 2022 r. do dnia 14 marca 2023 r.). Organ nie uwzględnił jednak wyjaśnień skarżącego oraz tej dodatkowej powierzchni 12,65 m² na ściółce, wskazując, iż osoba obecna przy kontroli nie poinformowała podczas dokonywania pomiarów obory o dodatkowej powierzchni. Organ pominął jednak fakt, iż w trakcie kontroli przebywało w gospodarstwie skarżącego 112 sztuk zwierząt i dodatkowa powierzchnia nie była potrzeba zarówno ze względu na liczebność stada, jak również z uwagi na to, że strona była przekonana, że posiada w oborze wystarczającą powierzchnią, aby przetrzymywać w niej 119 sztuk krów. W zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się zatem w wystarczający sposób do tego, czy podawana przez skarżącego dodatkowa powierzchnia 12,65 m² na ściółce byłaby wystarczająca dla uznania, że nawet przy dokonanej przez organ interpretacji ust. 5 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, mógł przetrzymywać w gospodarstwie 116 sztuk krów, a taka liczba zwierząt nie została przez stronę przekroczona w kontrolowanym okresie od 29 marca 2022 r. do 14 marca 2023 r.
Dodatkowo należy wskazać, iż w zaskarżonej decyzji z 9 listopada 2023 r. organ w sposób niekonsekwentny dokonuje ustalenia maksymalnej liczby krów, jaka mogła przebywać w gospodarstwie skarżącego w kontrolowanym okresie. Z jednej strony z zapisów uzasadnienia tej decyzji wynika, że maksymalna liczba krów to 113 sztuk, jednak ze szczegółowego wyliczenia liczby krów, jaką skarżący może przetrzymywać w poszczególnych sekcjach obory wynika, że mogło ich być 123. Na stronie 13 zaskarżonej decyzji organ wskazał bowiem, iż: "Zgodnie z ustaleniami kontroli, sekcja 7 ma pow. 332,24 m² i jest położona przy sekcji 6, którą stanowi ruszt bez ściółki o pow. 136,50 m², zatem przy założeniu, że dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 4,5 m² podstawowej powierzchni na ściółce, w sekcji 7 może przebywać 73 sztuki bydła (ruszt stanowiący sekcję 6 o pow. 136,50 m² zapewnia dodatkowe 0,9 m² powierzchni bytowej dla tych krów). Pozostała powierzchnia tego rusztu bez ściółki nie jest wliczana do ustalania minimalnej powierzchni bytowej. W związku z powyższym w połączonych sekcjach 6 i 7 może przebywać maksymalnie 73 krowy. Zgodnie z pomiarami kontroli sekcja 8 ma pow. 92,04 m² i jest położona przy sekcji 9, którą stanowi ruszt bez ściółki o pow. 46,45 m². Przy założeniu, że dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 4,5 m² podstawowej powierzchni na ściółce, w sekcji 8 może przebywać 20 sztuk bydła (ruszt stanowiący sekcję 9 o pow. 46,45 m² zapewnia dodatkowe 0,9 m² powierzchni dla tych krów). Pozostała powierzchnia rusztu bez ściółki w sekcji 9 nie jest wliczana do ustalania minimalnej obsady krów. W związku z powyższym w połączonych sekcjach 8 i 9 może przebywać maksymalnie 20 krów. Sekcja 5 ma powierzchnię 54,57 m² i nie jest położona przy ruszcie. Mając zatem na uwadze, że dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 5,4 m² dobrostanowej powierzchni na ściółce, w sekcji 5 może przebywać maksymalnie 20 krów. Ponadto w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że krowy mleczne są przetrzymywane w sekcji 3. Stwierdzona w toku kontroli powierzchnia sekcji 3 wyniosła 54,24 m² i nie jest położona przy ruszcie. Ponieważ dla jednej krowy mlecznej należy zapewnić 5,4 m² dobrostanowej powierzchni na ściółce, w sekcji 3 może przebywać maksymalnie 10 krów". Z powyższego opisu organu, odnoszącego się do powierzchni poszczególnych sekcji należącej do strony obory wynika zatem, że mogłyby w niej przebywać 123 krowy. Powyższa niespójność uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika zapewne z omyłki rachunkowej odnoszącej się do obliczeń maksymalnej liczby krów, jaka może przebywać w sekcji 5 i nie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie wydane przez sąd w niniejszej sprawie.
Reasumując sąd stwierdził, iż organ w niniejszej sprawie nie wykazał, że przy realizacji wariantu 2.2. płatności dobrostanowej skarżący nie spełnił wymogów wynikających z ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, co winno skutkować zastosowaniem sankcji w postaci odmowy przyznania płatności dobrostanowej za realizację wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmowy przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Zastosowana przez organ interpretacja zapisów ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego, iż warunek dotyczący zapewnienia zwierzętom odpowiedniej powierzchni bytowej uznaje się za spełniony w przypadku, gdy dla jednej sztuki zwierzęcia jest zapewniona podstawowa powierzchnia bytowa 4,5 m² na ściółce oraz 0,9 m² na innej powierzchni, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zatem odnieść się do spełnienia przez skarżącego warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego tj. zapewnienia powierzchni bytowej w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę "w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m² ".
W związku z powyższym, sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis sądowy w kwocie 200 zł.
ds