III SA/Łd 187/21

III SA/Łd 187/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III OSK 6306/21 - Wyrok NSA z 2023-02-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 i art. 153, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2133
art. 1, 3, 4 , 5 , 6 i 7
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Sentencja
Dnia 2 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2018 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] numer [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w A., ul. A45, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. 2018 r. poz. 570), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z 21 czerwca 2001 dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 ze zm., dalej: "u.d.m."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. Z [...]., znak: [...], w sprawie odmowy przyznania B.S. dodatku mieszkaniowego od 01.05.2018 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
B.S. w dniu 26 kwietnia 2018 r., złożyła w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A. 11. Umowa najmu zawarta w dniu 01.08.2001 r., na w/w lokal uległa rozwiązaniu z dniem 31.12.2015 r. Zarządca budynku pismem z dnia 13.12.2012 r., o symbolu AN/3609/2012 wypowiedział B.S. umowę najmu lokalu nr 16 przy ul. A. 11 w Ł. Powyższe pismo zostało nadane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru pod numerem 00759007734384504211 i odebrane przez stronę się w dniu 28.12.2012 r.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] , odmówił przyznania B.S. dodatku mieszkaniowego od dnia 01.05.2018 r. z uwago na brak posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
B.S., złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W treści odwołania strona nie zgodziła się z decyzją organu I instancji wskazując, m.in. iż umowa najmu zawarta w dniu 01.08.2001 r., na lokal mieszkalny nr 16 przy ul. A. 11 w Ł. nie uległa rozwiązaniu w dniu 31.12.2015 r. Ponadto, odwołująca zakwestionowała fakt naliczania przez zarządcę odszkodowania za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności wskazało w zaskarżonej decyzji, że sprawa dotyczy świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, którego podstawę ustalania stanowi ustawa z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Organ II instancji powołał następnie treść art. 2 tej ustawy oraz zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25.05.2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z 26.03.2019 r., sygn. akt III SA/Łd 921/18, decyzje SKO w Ł. z 02.08.2018 r., nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia 27.04.2018 r., o odmowie przyznania B.S. dodatku mieszkaniowego od 01.05.2018 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w uzasadnieniu w/w wyroku tj. zebrać pełny materiał dowodowy dotyczący skutecznego doręczenia stronie pisma z 13.12.2012 r. o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu nr 16 przy ul. A. 11 w Ł.
W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że administracja budynku przy ul. A. 11 w Ł. nalicza B.S. odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego nr 16. Z akt sprawy nie wynika również, aby przyznano B.S. prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego najmu lokalu, nie jest ona także osobą oczekującą na przysługujący lokal zamienny lub socjalny najem lokalu. A zatem B.S. utraciła tytuł prawny do lokalu, nie przedłożyła również dowodów lub nie wskazała okoliczności, które w sposób skuteczny mogłyby ustalenie w tym zakresie podważyć. Ponadto, organ I instancji ustalił, iż nie toczy się przed sądem powszechnym postępowanie o ustalenie stosunku najmu, lecz toczy się postępowanie o eksmisję B.S. z zajmowanego lokalu wobec braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Organ II instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie B.S. nie posiada zatem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie spełnia warunku wynikającego z art. 2 ust. 1 u.d.m., co w konsekwencji stanowi o konieczności odmowy wnioskowanego świadczenia. Organ dodał przy tym, że kwestie ewentualnych nieprawidłowości w doręczeniu wypowiedzenia umowy o najem lokalu - na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych całkowicie pozostają poza ocena organu zarówno I jak i II instancji. Jeżeli zaś strona kwestionuje okoliczność dokonania skutecznego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, który zajmuje, to należy to rozstrzygnąć na drodze postępowania przez sądem powszechnym, na drodze postępowania cywilnego, a nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania dodatku mieszkalnego choć zobowiązany jest zbadać okoliczność posiadania przez stronę tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.m., tak w sporach co do jego istnienia nie może zastąpić ani stron postępowania, ani tym bardziej powołanych do tego instytucji - w tym wypadku sądu powszechnego.
Powyższe w ocenie organu II instancji oznacza, iż w sprawach ustalenia prawa B.S. do dodatku mieszkaniowego znaczenie decydujące miały dokumenty, które zgromadził organ I instancji jak i te, które uzyskano w toku postępowania odwoławczego oraz postępowania sądowego, które to potwierdzają brak tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A. 11 i którym na obecnym etapie postępowania administracyjnego nie można odmówić wiarygodności. Ani bowiem Prezydent Miasta Ł., ani Kolegium nie może pominąć stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B.S. do zajmowanego lokalu, co jest oczywiste.
Kierując się powyższym Kolegium stwierdziło, iż w niniejszej sprawie organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny i zgodnie z brzmieniem ustawy o dodatkach mieszkaniowych orzekł o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.S. podniosła, że podtrzymuje wszystko, co wskazała w swoich odwołaniach. Zaznaczyła, że nie otrzymała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu i nie utraciła tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Z akt sprawy nie wynika, że umowa najmu uległa rozwiązaniu. Pismo AN/3609/2012 nie zostało nadane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru i nie zostało odebrane. Ponadto strona podniosła, że pismo AN/3609/2012 nie znajdowało się w tej przesyłce. Zebrany materiał dowodowy nie dotyczy skutecznego doręczenia pisma z 13.12.2012 r. o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu nr 16 przy ul. A. 11 w Ł. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy zebrano bez jej wiedzy, a pismo zatytułowanie "wypowiedzenie umowy najmu" jest wątpliwym dokumentem, przez nikogo niepotwierdzonym. W ocenie skarżącej, decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono skarżącej, że otrzymała wypowiedzenie umowy najmu, a pismo to zostało podpisane przez osobę niemającą uprawnień do podpisywania tego typu pism. Ponadto organ nie udowodnił, że administracja nieruchomościami, której pieczątka widnieje na tym piśmie, ma uprawnienie do wypowiedzenia takiej umowy najmu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z 24 maja 2021 r., wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu, podtrzymał stanowisko strony, wnosząc o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] roku oraz SKO w Ł. z [...]. Wystąpił także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej B.S. z urzędu, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Podniósł, że oba organy administracji publicznej w żaden sposób nie uwzględniły rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19 i wskazał, że w aktach sprawy w dalszym ciągu znajdują się jedynie kserokopie/wydruki skanów dokumentów, w tym w szczególności rzekomego wypowiedzenia umowy najmu oraz rzekomego potwierdzenia odbioru korespondencji - wypowiedzenia umowy najmu. Dokumenty te nadal nie są potwierdzone za zgodność z oryginałem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 27 kwietnia 2021 r. oraz przesłane stronom postępowania zawiadomieniami z 29 kwietnia 2021 r. Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z [...] r. o odmowie przyznania B.S. dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2018 r.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 921/18 oddalający skargę B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku numer [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od 01.05.2018 r.
W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten formułuje zasadę związania wyrokiem, w zakresie związania nim samego sądu administracyjnego, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
Niezastosowanie się przez sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej wskazaną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ art. 153 p.p.s.a. należy uznać za przepis prawa materialnego. Kształtuje on bowiem rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Mówiąc innymi słowy, sąd administracyjny nie może przyjąć innego znaczenia mającego zastosowanie w sprawie przepisu, niż ustalone w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 321/21).
Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Okoliczności takie w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W szczególności nie nastąpiła zmiana przepisów ustaw stanowiących podstawę orzekania w sprawie.
Jednocześnie stosownie zaś do treści art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże strony i sąd, który je wydał. Oznacza to zatem, że zarówno organy orzekające w sprawie, jak i Sąd orzekający w tym postępowaniu jest związany treścią i oceną prawną w nich wyrażoną. Oznacza to, że ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz trafności podniesionych w skardze zarzutów odbywać będzie się także przez pryzmat oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się natomiast w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądu oznacza, że musi on przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
Wobec powyższego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19.
Rolą sądu kontrolującego obecnie zaskarżone decyzje jest zatem w pierwszej kolejności weryfikacja, czy organy, których decyzje zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 maja 2020 r., w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań zawartych w tym orzeczeniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie organy nie zrealizowały bowiem wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19. Wskazać należy, że w rozstrzygnięciu tym NSA zgodził się ze stroną skarżącą, że zarówno organ I instancji jak i SKO w Ł. wydając swoje decyzje nie dysponowały uwierzytelnioną kopią pisma z 13 grudnia 2012 r. zawierającego wypowiedzenie umowy najmu lokalu przy ul. A. 11/16 w Ł. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma ze stemplem wskazującym na nadanie przesyłki w dniu 13 grudnia 2012 r. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze do WSA twierdziła, że ma tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, gdyż nie została jej wypowiedziana umowa najmu z 1 sierpnia 2001 r., wobec niedoręczenia jej pisma z 13 grudnia 2012 r. NSA wskazał, że samo stwierdzenie o doręczeniu B.S. pisma zawierającego wypowiedzenie umowy najmu z potwierdzeniem odbioru tego pisma zawierającym wyraźny stempel z dnia 13 grudnia 2012 roku pojawia się w sprawie dopiero w odpowiedzi na skargę. Kolegium uzyskało to potwierdzenie odbioru w dniu 9 października 2018 r., a więc po wydaniu merytorycznych decyzji w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. WSA w Łodzi nakazał SKO w Ł. uzupełnić akta sprawy administracyjne poprzez "doręczenie kompletnego potwierdzenia odbioru korespondencji (obu stron zwrotki) dokumentującej doręczenie stronie wypowiedzenia umowy najmu". W wykonaniu tego postanowienia Sądu, SKO w Ł. przedłożyło w dniu 13 marca 2019 r. kserokopie: wypowiedzenia umowy najmu oraz obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru. NSA uznał w tym zakresie, że po pierwsze przedłożonych kserokopii Sąd I instancji nie dopuścił jako dowodów uzupełniających w trybie art.106 § 3 p.p.s.a., po drugie są to kserokopie dokumentów nie potwierdzone za zgodność z oryginałem. NSA podkreślił przy tym, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu oraz, że tylko kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że taki dokument musi być oceniany w świetle całego materiału dowodowego. NSA stwierdził, że żaden z organów "nie widział" oryginałów tych dokumentów, a przedłożone kserokopie nie zostały uwierzytelnione. Po trzecie kserokopie te wymagają dokonania oceny przez organy administracyjne. W szczególności czy z przedłożonych, a nie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii obu stron zwrotnego potwierdzenia doręczenia B.S. w dniu 28 grudnia 2012 r. przesyłki (nadanej 13.12. 2012 r.) wynika, że odnosi się ono do pisma z dnia 13 grudnia 2012 r. o wypowiedzeniu umowy najmu. Zwłaszcza, że kserokopia drugiej strony tego potwierdzenia odbioru (k. 40 a.s.) nie wskazuje jednoznacznie na powiązanie z tym pismem. Znajduje się bowiem na niej tylko pieczęć adresowa nadawcy "Administracja Nieruchomościami Ł-W Z." oraz stempel pocztowy z 28 grudnia 2012r. Ocena ta wymaga także odniesienia się do znajdującej się w aktach sprawy kserokopii tożsamego pisma zawierającego wypowiedzenie z 13.12.2012 r., lecz powiązanego z innym dowodem doręczenia. W obu przypadkach są to wyłącznie kserokopie, niepotwierdzone za zgodność z oryginałem.
NSA zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosowały się do poglądów prawnych i wytycznych zawartych w ww. wyroku, wyraźnie wskazując, w jakim zakresie materiał dowody powinien zostać uzupełniony.
Zdaniem Sądu, orzekające ponownie w sprawie organy, w istocie pominęły stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19 oraz treść przepisu art. 153 p.p.s.a.
Organy wydając ponownie swoje decyzje nadal nie dysponowały uwierzytelnioną kopią pisma z 13 grudnia 2012 r., zawierającego wypowiedzenie skarżącej umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. A. 11/16 w Ł. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma ze stemplem wskazującym na nadanie przesyłki w dniu 13 grudnia 2012 roku. W obu przypadkach są to wyłącznie kserokopie nie potwierdzone za zgodność z oryginałem i jako takie nie korzystają z mocy dowodowej oryginału dokumentu i dlatego - zgodnie z wytycznymi NSA - powinny być ocenione w świetle całego materiału dowodowego, czego organy nie uczyniły. Ponownie przeprowadzone przez organy postępowanie, po uchyleniu decyzji przez NSA, nie zostało w żaden sposób uzupełnione w powyższym zakresie. W przesłanych Sądowi nieponumerowanych aktach administracyjnych organu I instancji - jako strony 10, 11 i 12 - wpięte zostały kserokopie wypowiedzenia B.S. umowy najmu lokalu mieszkalnego z 13.12.2012 r. oraz dwóch stron zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, jednak sporządzone kserokopie są całkowicie nieczytelne, a zatem na ich podstawie trudno jest przyjąć, iż potwierdzają nadanie jakiejkolwiek przesyłki listowej do skarżącej. Do dalszej części akt organu I instancji oraz do akt Kolegium dołączone zostały czytelne kserokopie wypowiedzenia umowy najmu z 13.12.2012 r. oraz pisma Administracji Nieruchomościami Ł-W "Z." z 11.12.2012 r. z kserokopiami wyłącznie drugich stron ZPO, które nadal jednak nie są poświadczone za zgodność z oryginałem i nie są w żaden sposób powiązane z nadaną do strony korespondencją (chociażby poprzez przedstawienie stron z pocztowej książki nadawczej potwierdzających, że pismo z wypowiedzeniem umowy najmu zostało nadane przesyłką pod numerem 00759007734384504211). Na przedmiotowych kopiach drugich stron ZPO brak jest wskazania rodzaju pisma, czy też sygnatury sprawy, której dotyczą. Widnieją na nich jedynie stemple pocztowe, oznaczenie adresata, numery przesyłek poleconych oraz potwierdzenie doręczenia B.S. przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. Nie wiadomo zatem, jakiego rodzaju dwa pisma i przez kogo nadane, doręczono skarżącej w dniu 28 grudnia 2012 r.
W sytuacji, gdy organ dysponował w niniejszej sprawie wyraźnym stanowiskiem NSA, co do działań jakie należy podjąć w ramach prowadzonego ponownie postępowania, jak również zdawał sobie sprawę, iż na każdym etapie postępowania skarżąca konsekwentnie kwestionowała fakt skutecznego doręczenia jej wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, winien był zgromadzić wiarygodne i kompletne materiały dowodowe odnoszące się do prowadzonej ze stroną korespondencją i przeprowadzić ich analizę w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu zostało B.S. skutecznie doręczone w dniu 28 grudnia 2012 r.
Podkreślić bowiem należy, że w toku całego postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego do lokalu nr 16 położonego przy ul. A. 11 w Ł., skarżąca negowała fakt doręczenia jej wypowiedzenia umowy najmu, twierdząc, że pisma o numerze AN/3609/2012 zawierającego to wypowiedzenie nigdy nie otrzymała. Na okoliczności tę wskazywała, że w dniu 28 grudnia 2012 r. otrzymała pismo z 03.12.2012 r. o nr AN/3407/12. Organ odwoławczy w żaden sposób nie rozważył tych argumentów strony, przyjmując jedynie, że w jego ocenie nie ma podstaw do przyjmowania, że zwrotne potwierdzenia odbioru złożone do akt dotyczą innych przesyłek. W sytuacji, w której organy nie dysponują jednoznacznym dowodem potwierdzającym skuteczne doręczenie skarżącej oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy najmu, niedopuszczalnym jest jednozdaniowe odniesienie się do twierdzeń i dowodów prezentowanych przez stronę na okoliczność otrzymania w dniu 28 grudnia 2012 roku innego dokumentu niż oświadczenie o wypowiedzeniu jej stosunku najmu. Rzeczą organu było ustalenie kiedy powołane przez stronę pismo z 3 grudnia 2012 r. nr AN/3407/12 zostało jej doręczone i ewentualna ocena wiarygodności twierdzeń skarżącej w tym zakresie, w kontekście zaleceń NSA, materiału dowodowego sprawy i doczasowego stanowiska strony w tym postępowaniu. Okoliczność, iż zdaniem Kolegium "kwestie ewentualnych nieprawidłowości doręczeniu wypowiedzenia umowy o najem lokalu - na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych całkowicie pozostają poza oceną organu zarówno I jak i II Instancji" (str. 3 zaskarżonej decyzji) nie może w niniejszej sprawie usprawiedliwiać niezgodnego z wytycznymi NSA działania organów.
Należało zatem zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącej, że organy nie wykonały zaleceń NSA zawartych w uzasadnieniu wyroku sygn. akt I OSK 1648/19, gdyż w aktach sprawy nadal znajdują się jedynie kserokopie/wydruki skanów dokumentów, w tym w szczególności wypowiedzenia umowy najmu oraz potwierdzenia odbioru korespondencji – wypowiedzenia umowy najmu. Dokumenty te w dalszym ciągu nie są oryginałami, ani nie są potwierdzone za zgodność z oryginałem. Organy całkowicie pominęły zatem wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie wykazały bowiem, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z 28 grudnia 2012 roku, nadanej w dniu 13 grudnia 2012 r., dotyczy właśnie wypowiedzenia skarżącej umowy najmu. Tymczasem okoliczności te były przez stronę kwestionowane i jako takie wymagały wyjaśnienia, zgodnie z zaleceniami NSA w wyroku z dnia 25 maja 2020 roku, sygn. akt I OSK 1648/19.
Zaznaczyć należy, że wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania organów administracji w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Gdańsk 2019, art. 153, teza 5).
Należy uznać, że zaskarżona decyzja w istocie nie różni się od uchylonej przez NSA decyzji z [...] nr [...], w sposób, który pozwoliłby przyjąć, iż spełnia wymogi art. 153 p.p.s.a. Wobec powyższego zdaniem Sądu, organy wydając zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje nie wypełniły zaleceń zawartych w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2020 r., czym naruszyły przywoływany przepis art. 153 p.p.s.a., a co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, będąc z jednej strony związany oceną i wskazaniami NSA zawartymi w wyroku z 25 maja 2020 r., a ponadto stwierdzając, że organy, którym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie wykonały zaleceń płynących z tego wyroku, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 i art. 153 p.p.s.a orzekł o uchyleniu decyzji organu I i II instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy zobowiązane są do wzięcia pod uwagę zajętego przez Sąd stanowiska, które sprowadza się do konieczności uwzględnienia wskazań, co dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1648/19.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). Obejmuje ono kwotę 240 zł, podwyższoną zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług, wyliczoną według 23% stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
d.cz.