III SA/Łd 182/23

III SA/Łd 182/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 1 , par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 14 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak, , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B i J.B na pismo Zarządu Lokali Miejskich z dnia 24 lutego 2023 roku nr GLM.4201.8.109.2021 GLM.4202.2.1.2020 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosków o przyznanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
5 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga D.B i J.B na pismo Zarządu Lokali Miejskich z 24 lutego 2023 r. nr GLM.4201.8.109.2021 GLM.4202.2.1.2020 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosków o przyznanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawa nie podlega kognicja sądów administracyjnych.
Z akt sprawy wynika, że w zaskarżonym piśmie Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi poinformował skarżących, że stosunku do ich lokalu nie została wydana decyzja wyłączająca lokal z użytkowania, zatem nie ma podstaw do realizacji wykwaterowania zamiennego. Ponadto wyjaśniono, że ze względu na brak wskazania przez skarżących, który wniosek ma być realizowany (dotyczący znacznego stopnia niepełnosprawności u M.B oraz zamiany lokalu mieszkalnego na inny wolny z zasobu) organ odstępuje od dalszej realizacji wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Zarządu Lokali Miejskich w Łodzi z 24 lutego 2023 r., w którym ze względu na brak wskazania przez skarżących, który wniosek ma być realizowany (dotyczący znacznego stopnia niepełnosprawności u M.B czy też zamiany lokalu mieszkalnego na inny wolny z zasobu) pozostawiono wnioski o przyznanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy o przyznanie lokalu komunalnego bez rozpoznania.
W ocenie sądu zaskarżone pismo z 24 lutego 2023 r. nie stanowi decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie jest też aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, który objęty byłby kognicją sądu administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby właściwość sądów administracyjnych w stosunku do takich form działania podmiotu wykonującego w imieniu gminy czynności w zakresie zarządu mieszkaniowym zasobem gminy.
Wskazać należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Łodzi jest uchwała nr LXVII/1975/22 Rady Miejskiej w Łodzi z 12 października 2022 r. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Łodzi (Dz. Urzęd. Woj. Łódz. z 2022 r. poz. 6169), która jako akt prawa miejscowego określa zasady, na jakich wynajmowane są mieszkańcom Łodzi lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta.
Zagadnienie dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu mieszkalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), w której przyjęto, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z tej listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych.
W niniejszej sprawie nie zostały podjęte akty, które dawałyby podstawę do przyjęcia kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżone pismo Zarządu Lokali Miejskich z 24 lutego 2023 r. nie dotyczy bowiem kwestii związanej z zakwalifikowaniem i umieszczeniem skarżących na liście oczekujących na najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Informuje ono jedynie, że wnioski o przyznanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy zostają pozostawione bez rozpoznania z uwagi na niewskazanie, który z nich ma być procedowany. W piśmie wskazano podstawę, tj. § 10 ust. 6 ww. uchwały, w myśl, którego w przypadku złożenia przez wnioskodawcę kilku wniosków, wynajmujący wzywa wnioskodawcę do wskazania, który wniosek winien być procedowany, zakreślając termin nie krótszy niż 14 dni. Brak wskazania powoduje pozostawienie wszystkich złożonych wniosków bez rozpoznania.
Pismo to nie posiada cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w znaczeniu procesowym ani materialnym. Rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest działanie organu administracji publicznej podejmowane bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki. Przedmiotowe pismo zawiera jedynie wyjaśnienie stronie stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania, przez co nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, że okoliczności związane z samą czynnością zawarcia umowy najmu podlegają rozpatrzeniu jako sprawa cywilna przez sąd powszechny na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1279/15, 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 908/19, 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2236/11, 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10, 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2192/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W związku z tym udzielonej przez organ w dniu 24 lutego 2023 r. odpowiedzi na wnioski skarżących nie można było uznać za wiążące rozstrzygnięcie w sprawie zakwalifikowania ich do przyznania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Organ wykonawczy gminy nie realizował więc w tym zakresie zadania publicznego, polegającego na zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych członka wspólnoty samorządowej, lecz działał w sferze stosunków własnościowych.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone pismo nie jest publicznoprawną formą wykonywania działalności komunalnej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem akt o charakterze cywilnoprawnym, ma więc na celu jedynie uregulowanie sprawy z zakresu stosunków cywilnych pomiędzy gminą a osobą fizyczną.
Wobec powyższego, skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest akt z zakresu administracji publicznej, który podlegałby kognicji sądu administracyjnego, to skargę w niniejszej sprawie w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
A.M