III SA/Łd 16/25

III SA/Łd 16/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par. 1 pkt 5, art. 148 par. 1, art. 149 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 21 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2024 roku nr 31/2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 3 kwietnia 2024 r, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 23 listopada 2023 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 12 grudnia 2006 r. o przyznaniu M. W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
23 października 2023 r. M. W. wniósł o wznowienie postępowań administracyjnych za lata 2004 - 2012 prowadzonych w sprawach przyznania wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - w tym sprawy o przyznanie płatności obszarowych zakończonej decyzją ostateczną z 11 stycznia 2017 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 12 grudnia 2006 r. wskazując,
że nową okolicznością, nieznaną organowi w chwili jej wydania w związku z nieprzesłuchaniem w charakterze świadka M. K. jest fakt rolniczego użytkowania przez niego gruntów zgłoszonych do dopłat, czego potwierdzeniem jest załączone do wniosku oświadczenie M. K. z 23 września 2024 r. Do wniosku strona złożyła: oświadczenie M. K. z 23 września 2023 r., zawiadomienie z 29 stycznia 2021 r. o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków M. K. i K. J. wraz z listą pytań do świadków, oświadczenie K. J. z 16 lutego 2021 r.
Postanowieniem z 23 listopada 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu odmówił wznowienia postępowania i wskazał, że strona nie zachowała miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, iż na podstawie informacji do których miał dostęp z urzędu ustalił, że już w 5 stycznia 2016 r., a następnie 26 października 2017 r., a ostatecznie od 19 listopada 2020 r. strona wiedziała o okolicznościach, które w jej opinii uzasadniały wznowienie postępowania. Wobec tego, w ocenie organu strona składając wniosek 23 października 2023 r. przekroczyła miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775) - dalej "k.p.a.",
11 grudnia 2023 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, argumentując, że do 23 września 2023 r. nie miał kontaktu z M. K., stąd w jej ocenie termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania został dochowany. Ponadto w ocenie strony, nie przesłuchując M. K. w charakterze świadka w toku wznowionych postępowań za lata 2004-2012, organ naruszył obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wedle skarżącego oświadczenie M. K. jest okolicznością faktyczną istotną dla sprawy, która mogła mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z 3 kwietnia 2024 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 23 listopada 2023 r. odmawiające wznowienia postępowania.
W ocenie organu odwoławczego zażalenie należało uznać za niezasadne. Tytułem wstępu organ podkreślił, że wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Uchylenie, zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach wskazanych w kodeksach lub ustawach szczególnych. Postępowanie administracyjne w zakresie żądania wznowienia postępowania dzieli się na dwie fazy. Pierwsza polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. W fazie tej nie może zatem wystąpić ocena merytoryczna przedmiotu sprawy. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania bądź postanowienia o wznowieniu postępowania. Wówczas dopiero następuje faza druga, w której organ prowadzi postępowanie w zakresie przyczyn wznowienia postępowania, a ostatecznie rozstrzyga co do istoty sprawy. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Jednym z warunków formalnych jest dochowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Kolejny warunek formalny wznowienia postępowania to wskazanie podstawy wznowienia.
Organ wyjaśnił także, że przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, 145a i 145b k.p.a. i nie mogą być one interpretowane rozszerzająco.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że z informacji znanych organowi z urzędu oraz z akt przedmiotowej sprawy wynika, że postępowanie w sprawie, której dotyczy wniosek strony o wznowienie postępowania złożony 23 października 2023 r., zostało zakończone decyzją ostateczną Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu z 12 grudnia 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Strona nie odwołała się od powyższej decyzji i po upływie 14 dni od dnia odbioru stała się ona ostateczna. Następnie to postępowanie, zakończone ostateczną decyzją, zostało wznowione z urzędu 23 października 2015 r. W wyniku wznowienia przedmiotowego postępowania 11 stycznia 2017 r., na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., została wydana decyzja stwierdzająca wydanie dotychczasowej decyzji z 12 grudnia 2006 r. z naruszeniem prawa. Strona nie odwołała się od tej decyzji i po upływie 14 dni od dnia odbioru stała się ona ostateczna.
Słusznie organ I instancji uznał, że miesięczny termin, o którym wyżej mowa, nie może być w niniejszej sprawie liczony, tak jak tego domaga się strona, od dnia spotkania z M. K. tj. 23 września 2023 r., kiedy to jakoby dowiedziała się o nowej okoliczności w sprawie, nieznanej organowi 11 stycznia 2017 r., a mianowicie o tym, że Ma. K. powinna zostać przesłuchana w charakterze świadka przed wydaniem decyzji wznowieniowej w celu ustalenia, że to skarżący użytkował grunty rolne w latach 2004-2012 .
Organ II instancji wskazał, że po raz pierwszy M. K. jako potencjalny świadek została wskazana 5 stycznia 2016 r. przez S. S. w toku jej przesłuchania w siedzibie biura powiatowego przeprowadzonego na okoliczność prowadzenia przez M. W. w latach 2004- 2012 działalności rolniczej na gruntach rolnych stanowiących działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] oraz działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...] znajdujących się w obrębie [...]. Z zeznań S. S. wynikało, że M. K. była świadkiem prowadzenia działalności rolniczej na spornych działkach w D.. M. W. jako strona uczestniczył w przesłuchaniu S. S.. Co więcej, skarżący dwukrotnie wystąpił z wnioskiem o przesłuchanie M. K.
w charakterze świadka, po raz pierwszy 26 października 2017 r. Jak wynika z akt,
do których organ ma dostęp z urzędu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR kilkukrotnie podejmował próby przesłuchania M. K. na okoliczność użytkowania gruntów rolnych przez M. W.. Za każdym razem jednak przesyłka zawierająca wezwanie (pierwsze z dnia 26 października 2017r., następne z 23 listopada 2017r., kolejne z 7 lutego 2018 r.) i kierowana na adres wskazany przez M. W.: B., ul. [...] - po podwójnym awizowaniu była zwracana do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". W konsekwencji przesłuchanie nigdy się nie odbyło. Po raz ostatni (czwarty) organ I instancji wezwał M. K. w charakterze świadka na rozprawę w trybie korespondencyjnym, w związku z kolejnym wnioskiem strony datowanym na 19 listopada 2020r. Tym razem M. W. podał inny adres świadka, tj. B., ul. [...]. Wezwanie zostało skutecznie doręczone 3 lutego 2022 r. Zgodnie z adnotacją na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru odbiór wezwania pokwitował dorosły domownik. Niemniej jednak M. K. nie odpowiedziała na wezwanie, o czym M. W. został poinformowany pismem z 8 kwietnia 2021 r.
Prawidłowo organ I instancji przyjął, że okoliczności zawarte w oświadczeniu M. K. były już stronie znane znacznie wcześniej. Skoro art. 148 § 1 k.p.a. za początek terminu uznaje datę faktycznego dowiedzenia się przez stronę o danej okoliczności, a nie fakt jej opisania na piśmie, to termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. Skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył 23 października 2023 r., choć o okolicznościach stanowiących, w jego ocenie podstawę wznowienia wiedział znacznie wcześniej (przedstawione okoliczności zostały już choćby wskazane przez M. W. w piśmie
z 26 października 2017 r., w którym w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wskazania świadków potwierdzających fakt jego rolniczego użytkowania zadeklarowanych we wniosku działek rolnych sam skarżący wskazał na M. K.). Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że co prawda uzasadniając wznowienie postępowania za 2006 r. strona powoływała się jedynie na wiedzę posiadaną przez M. K. i konieczność jej przesłuchania w charakterze świadka to jednocześnie do wniosku wznowieniowego z 23 października 2023 r. dołączyła także oświadczenie K. J. z 30 listopada 2020 r. Z informacji, do których ma organ dostęp z urzędu wynika, że przedmiotowym oświadczeniem strona uzasadniała swój uprzedni wniosek o wznowienie postępowań za lata 2004-2011 z 30 grudnia 2020 r. W sprawach nim zainicjonowanych organ I instancji odmówił wznowienia postępowań na podstawie art. 149 k.p.a. z uwagi na uchybienie miesięcznego terminu na jego złożenie. Rozstrzygnięcia organu I instancji zostały utrzymane w mocy przez organ II instancji, a następnie poddane ocenie prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. I tak w prawomocnym wyroku z 28 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 571/21 sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, iż M. W. o okolicznościach, o których jest mowa w oświadczeniu K. J. wiedział już wcześniej, najpóźniej od daty rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 28 października 2019 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając naruszenie:
1. art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli i błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania;
2. art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania do władzy publicznej;
3. art.9 k.p.a., tj. zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków;
4. art. 10 k.p.a., tj. zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez niezawiadomienia strony o możliwości zapoznania się
z aktami postępowania przed wydaniem postanowień. Zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem nie dotyczyło bowiem zaskarżonych postanowień. Zawiadomienie wyraźnie informowało o decyzjach, a nie postanowieniach. A postępowania prowadzone przed organem drugiego stopnia prowadzone były w związku z wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego w Wieluniu postanowień, a nie decyzji. Nie toczyło się żadne postępowanie, które było następstwem wydania decyzji. Zatem informacja została skierowana do skarżącego błędnie i nie został zawiadomiony w sposób prawidłowy.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała aby zaskarżone postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 3 kwietnia 2024 r., jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wieluniu z 23 listopada 2023 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 11 stycznia 2017r., stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wieluniu z 12 grudnia 2006 r. o przyznaniu M.W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, wydane zostały z naruszeniem prawa.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie nadzwyczajnym – po złożeniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów obu instancji na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie: czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Na tym etapie organ nie bada, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, czy też wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo że termin do jego złożenia nie został zachowany - wówczas organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.
W ocenie skarżącego nowymi okolicznościami bądź dowodami, istniejącymi w dniu wydania decyzji i nieznanymi organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji z 11 stycznia 2017 r., którą stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji z 12 grudnia 2006 r. o przyznaniu M. W. płatności bezpośrednich były oświadczenia M. K. z 23 września 2023 r. oraz K. J. z 16 lutego 2021 r., które potwierdzają, że w latach 2004 – 2012 skarżący uprawiał należące do niego grunty, a tym samym przyznane mu pierwotnie dopłaty zostały przyznane prawidłowo i w związku z tym decyzja z 11 stycznia 2017 r. powinna zostać, po wznowieniu postępowania, uchylona.
W ocenie sądu organy trafnie przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Nie ulega wątpliwości sądu, że miesięczny termin, o którym mowa w tym przepisie, nie może być w niniejszej sprawie liczony, jak się tego domaga skarżący, od dnia uzyskania pisemnego oświadczenia od M. K., a więc od 23 września 2023 r.
Jak słusznie uznały organy termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1670/20 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Istotne zatem w niniejszej sprawie było ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej, w jego przekonaniu, podstawę do wznowienia postępowania, tj. o wiedzy M. K. o wykonywaniu przez niego prac polowych na należących do niego gruntach, a nie uzyskanie w tej kwestii pisemnego oświadczenia świadka w dniu 23 września 2023 r.
Prawidłowo w tym kontekście przyjęły organy obydwu instancji, że okoliczności zawarte w złożonym przez M. K. pisemnym oświadczeniu były już skarżącemu znane znacznie wcześniej i podnoszone w trakcie innych postępowań. Przy czym organ obszernie przedstawił w zaskarżonym postanowieniu, kiedy i w jakich okolicznościach skarżący powoływał się na konieczność przesłuchania M. K. na okoliczność prowadzenia przez niego działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach. Organ prawidłowo ustalił, że po raz pierwszy M. K. jako potencjalny świadek została wskazana 5 stycznia 2016 r. przez S. S. w toku jej przesłuchania na okoliczność prowadzenia przez skarżącego w latach 2004 - 2012 działalności rolniczej na gruntach rolnych stanowiących działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [....] oraz nr [...], [...], [...] znajdujących się w obrębie [...]. Z zeznań S. S. wynikało, że M. K. była świadkiem prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na spornych działkach w D.. Znamienny przy tym jest fakt, iż skarżący jako strona uczestniczył w przesłuchaniu S. S., a nadto dwukrotnie wystąpił z wnioskiem o przesłuchanie M. K. w charakterze świadka Świadek ten jednak nigdy nie został przez organy przesłuchany bowiem nie stawiał się na ich wezwanie. Nie sposób zatem przyjąć, że skarżący nie wiedział wówczas o tych okolicznościach. Zdaniem sądu okoliczność nieprzeprowadzenia przez organy wnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań M. K. powinna być przez stronę kwestionowana w postępowaniu, w którym wniosek o jej przesłuchanie został przez stronę złożony i tylko w ramach jego kontroli mogła ewentualnie podlegać weryfikacji przez sąd. Nie może ona natomiast stanowić nowej okoliczności uzasadniającej wznowienia postępowania.
Zaznaczyć również należy, że sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, przy czym chwilą ujawnienia jest moment, w którym dana okoliczność lub dowód zostały udostępnione organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się przez organ z ich treścią. W judykaturze wskazuje się, że jeśli organ orzekający w postępowaniu zwykłym posiada wiedzę na temat potencjalnego dowodu, lecz rezygnuje z jego przeprowadzenia, to nie można ujawnionych po wydaniu decyzji informacji, które mogły być potwierdzone takim dowodem kwalifikować z punktu widzenia przesłanki wznowieniowej jako nowych okoliczności faktycznych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 34/24, LEX nr 3724819, oraz powołany w nim wyrok NSA z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1752/04, LEX nr 171488). Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ ma obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 77 § 1 k.p.a., nakazującym organowi zebranie i rozpatrzenie, w sposób wyczerpujący, materiału dowodowego. Znajdowała ona też zastosowanie w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Przypomnieć w związku z tym należy, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, tj. kolejna jego instancja. W następstwie tego postępowania nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji we wszelkich jej aspektach, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę trwałości decyzji ostatecznych (np. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 47/05 – dostępny w CBOSA). Nie można zatem w postępowaniu wznowieniowym dokonać odmiennej oceny wyłącznie na podstawie dowodu, który nie istniał w dacie wydania decyzji bądź na skutek przeprowadzenia dowodu, którego organ nie przeprowadził, choć potencjalnie mógł mieć wiedzę o jego istnieniu (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: II FSK 933/08, II FSK 278/06, II FSK 1834/12 - dostępne w CBOSA).
Reasumując powyższe wskazać należy, że informacje zawarte w oświadczeniu M. K. zostały przedstawione już podczas przesłuchania S. S. 5 stycznia 2016 r. Sam skarżący dwukrotnie, tj. 26 października 2017 r. oraz 19 listopada 2020 r. wnioskował o przysłuchanie M. K. w celu wykazania swojego prawa do dopłat w odniesieniu do zadeklarowanych we wniosku działek. Z prawidłowo poczynionych przez siebie ustaleń faktycznych organ wyprowadził trafny wniosek, że skoro za początek terminu uznać należy datę faktycznego dowiedzenia się przez stronę o danej okoliczności, a nie fakt jej utrwalenia na piśmie, to wniosek skarżącego o wznowienie postępowania złożony 23 października 2023 r uznać należy za spóźniony. Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Zgodzić należy się z organem II instancji, że załączone do wniosku o wznowienie postępowania oświadczenie K. J. także należy uznać za spóźnione skoro okoliczności z niego wynikające były już podstawą wcześniejszego wniosku skarżącego o wznowienie postępowania z 30 grudnia 2020 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego, a organ tę okoliczność ocenia swobodnie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponieważ organ bada spełnienie tej przesłanki z urzędu, stwierdzenie, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby więc rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (wyrok NSA z 25 października 2018 r., I OSK 2813/16 – dostępny w CBOSA).
Skoro, jak już wskazano, za początek terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. uznaje datę faktycznego dowiedzenia się o danej okoliczności, a nie fakt jej utrwalenia na piśmie, a skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył 23 października 2023 r., choć o okolicznościach stanowiących w jego ocenie podstawę wznowienia wiedział znacznie wcześniej, to termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Końcowo wskazać jeszcze należy, że w sprawie nie zostały naruszone wskazane w skardze art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. statuujące zasady ogólne postępowania administracyjnego: prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, uwzględnienia słusznego interesu strony, informowania i czynnego udziału strony w postępowaniu. W szczególności należy stwierdzić, że skarżący miał zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu, mając pełną możliwość wypowiadania się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, a także miał prawo do składania żądań i przedstawiania własnych twierdzeń i dowodów. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego postanowienia, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
ds