III SA/Łd 158/25

III SA/Łd 158/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Symbol z opisem
6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 735
art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 3, art. 78
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 134 art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 15 stycznia 2025 roku nr RPS-II.8642.16.2024 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – stypendium w okresie odbywania stażu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 stycznia 2025 r., nr RPS-II.8642.16.2024, Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Starosty Łaskiego z 22 listopada 2024 r., nr DES.724.12.2024.MD orzekającą o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – stypendium w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. wypłaconego na podstawie decyzji Starosty Łaskiego nr 384/KS/10/23 z 30 grudnia 2023 r. w kwocie 7 698,30 zł brutto.
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że na mocy decyzji Starosty Łaskiego z 12 grudnia 2022 r., nr 148/MR/12/22 K.W. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od 12 grudnia 2022 r., bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Decyzję tę doręczono skarżącej 16 grudnia 2022 r.
W związku ze skierowaniem skarżącej do odbycia stażu, Starosta Łaski decyzją z 30 października 2023 r., nr 348/KS/10/23 przyznał skarżącej stypendium w wysokości 1 790,30 zł brutto miesięcznie, co stanowi 120% zasiłku podstawowego określonego w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r., o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące utratę prawa do stypendium lub utratę statusu osoby bezrobotnej. Decyzja ta została doręczona skarżącej 13 listopada 2023 r.
27 marca 2024 r., na podstawie dokumentu "RaportZUS-U2" ustalono, że skarżąca od 1 października 2023 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego jako emeryt lub rencista zamieszkały, lub osoba pobierająca rodzicielskie świadczenie uzupełniające, zamieszkały w Rzeczypospolitej Polskiej, którego składka na ubezpieczenie zdrowotne finansowana jest przez świadczeniobiorcę – kod 250020.
27 marca 2024 r. skarżąca zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Łasku i przedłożyła decyzję z 16 listopada 2023 r., znak: R/10/053261118 o przyznaniu renty rodzinnej. Skarżąca oświadczyła, że nie miała świadomości, że "renta rodzinna powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej", a co za tym idzie przyznanego stypendium stażowego. Przed rozpoczęciem stażu informowała pracownika urzędu o możliwości przyznania renty rodzinnej, jednakże nie otrzymała informacji o obowiązku przedłożenia decyzji ZUS.
W związku z powyższym Starosta Łaski decyzją z 25 kwietnia 2024 r., nr 302/JD/04/24 orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2023 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została doręczona skarżącej 14 maja 2024 r. Od decyzji z 25 kwietnia 2024 r. skarżąca nie złożyła odwołania, zatem decyzja ta uzyskała walor ostateczności.
Postanowieniem z 6 czerwca 2024 r., nr DES.712.195.2024.JD Starosta Łaski wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania K.W. prawa do stypendium w okresie odbywania stażu zakończonej decyzją ostateczną Starosty Łaskiego z 30 października 2023 r.
Decyzją z 1 lipca 2024 r., nr DES.711.369.2024.JD Starosta Łaski uchylił w całości decyzję ostateczną z 30 października 2023 r., nr 348/KS/10/23 w sprawie przyznania skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu i orzekł o odmowie przyznania prawa do stypendium od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Decyzja została doręczona skarżącej 10 lipca 2024 r. Od decyzji z 1 lipca 2024 r. skarżąca nie złożyła odwołania, wobec czego jest ona ostateczna.
Decyzją z 3 września 2024 r., nr DES.724.7.2024.JD Starosta Łaski zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – stypendium w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r., wypłaconego na podstawie decyzji Starosty Łaskiego z 30 października 2023 r. w kwocie 7 698,30 zł brutto.
W odwołaniu od decyzji z 3 września 2024 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wskazała, że przed rozpoczęciem stażu nie została poinformowana, że przyznanie renty rodzinnej skutkuje pozbawieniem prawa do stypendium stażowego. Informowała pracownika urzędu pracy o złożeniu wniosku o przyznanie renty rodzinnej.
Decyzją z 9 października 2024 r., nr RPS-II.8642.14.2024 Wojewoda Łódzki uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z 3 września 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Wobec powyższego organ pierwszej instancji wezwał skarżącą do złożenia stosownych wyjaśnień mających istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy.
21 października 2024 r. skarżąca zgłosiła się do organu pierwszej instancji i oświadczyła, że informowała pracownika urzędu o złożeniu wniosku dotyczącego renty rodzinnej. Nie pamięta jaką otrzymała odpowiedź. Po odebraniu decyzji o rencie rodzinnej nie informowała urzędu pracy o powyższym fakcie. Nie została pouczona o obowiązku dostarczenia tej decyzji i poinformowaniu urzędu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał potrącenia wypłaconego stypendium z renty rodzinnej. Wniosek o przyznanie renty po śmierci ojca składała 30 października 2023 r. w związku z podjęciem nauki na studiach wyższych. Po złożeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał ją do dostarczenia zaświadczenia z urzędu pracy odnośnie pobieranego stypendium od 23 października 2023 r. Po przedłożeniu wymaganych dokumentów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych otrzymała informację, że do 2 tygodni otrzyma decyzję. Nie była świadoma i nie poinformowano jej, że pobieranie renty rodzinnej ma wpływ na status bezrobotnego, a kwota nie może przekraczać połowy minimalnego wynagrodzenia.
Pismem z 29 października 2024 r., znak: 290000/4121/1045409/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że przy pobieranym świadczeniu przez K.W. brak jest potrąceń.
W aktach sprawy znajduje się "Adnotacja służbowa" z 13 listopada 2024 r. sporządzona przez pracownika urzędu, z której wynika, że K.W. nie informowała o zamiarze ubiegania się ani o fakcie przyznania jej prawa do renty rodzinnej. Po powzięciu informacji z RaportZUS-U2 27 marca 2024 r. skontaktowano się ze skarżącą w celu wyjaśnienia sprawy.
Skarżąca przedłożyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu prawa do renty rodzinnej. Na pytanie dlaczego wcześniej nie zgłosiła do urzędu tak ważniej informacji skarżąca odpowiedziała, że nie wie.
Zawiadomieniem z 14 listopada 2024 r. Starosta Łaski zawiadomił skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od daty otrzymania powyższego zawiadomienia.
19 listopada 2024 r. skarżąca zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Łasku i złożyła dodatkowe oświadczenia, wskazując, że przed podpisaniem umowy stażowej informowała pracownika urzędu o ubieganie się o rentę rodzinną. W momencie otrzymania decyzji o rencie rodzinnej nie dostarczyła dokumentu do urzędu, ponieważ nie otrzymała informacji od pracownika o takim obowiązku. Pracownik urzędu skontaktował się z nią 27 marca 2024 r. celem doręczenia decyzji, pomimo że decyzja została wydana już 16 listopada 2023 r.
Decyzją z 22 listopada 2024 r. Starosta Łaski zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – stypendium w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r., wypłaconego na podstawie decyzji Starosty Łaskiego z 30 października 2023 r. w kwocie 7 698,30 zł brutto.
W odwołaniu od decyzji z 22 listopada 2024 r. skarżąca wskazała, że przed rozpoczęciem stażu nie została poinformowana o skutkach przyznania renty rodzinnej, tj. pozbawieniu prawa do stypendium stażowego. Wniosek do ZUS składała w październiku 2023 r. wraz z wydrukiem wypłat ze stażu. Wówczas również nie została poinformowana, że pobierając rentę rodzinną nie będzie mogła otrzymać stypendium z tytułu odbywania stażu. Otrzymała jedynie informację, że decyzja o przyznaniu renty rodzinnej zostanie wydana w ciągu miesiąca. Jest jedyną osobą uprawnioną do renty rodzinnej, ponieważ jej mama w chwili obecnej pobiera zasiłek dla bezrobotnego i nie ma ukończonych 50 lat. Informowała pracownika urzędu o złożeniu wniosku o przyznanie renty rodzinnej. Trauma powstała po śmierci ojca spowodowała problemy z koncentracją i niedostarczenie dokumentów do urzędu pracy. Skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się ze zwrotem pobranego stypendium, ponieważ przez cały ten okres świadczyła pracę w ramach stażu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi. Decyzja przyznająca prawo do renty rodzinnej wydana była dopiero 16 listopada 2023 r. Skarżąca podkreśliła, że gdyby wiedziała wcześniej o konieczności przekazania dokumentów, zrobiłaby to wcześniej.
Wojewoda Łódzki utrzymując w mocy decyzję Starosty Łaskiego z 22 listopada 2024 r. wskazał, że skarżąca 12 grudnia 2022 r. dokonała rejestracji jako osoba bezrobotna. Na mocy Starosty Łaskiego z 12 grudnia 2022 r. uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W związku ze skierowaniem na staż do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi na stanowisko pracownika biurowego, Starosta Łaski decyzją z 30 października 2023 r. przyznał skarżącej prawo do stypendium w wysokości 1 790,30 zł brutto miesięcznie w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące utratę stypendium lub utratę statusu osoby bezrobotnej. Decyzją z 16 listopada 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał K.W. rentę rodzinną od 1 października 2023 r. w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zatem należy uznać, że skarżąca w związku z nabyciem prawa do renty w kwocie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia od 1 października 2023 r. przestała spełniać warunki osoby bezrobotnej określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz.475 ze zm.). W związku z utratą statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2023 r. skarżąca nie mogła pobierać stypendium stażowego w okresie od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Prawo do stypendium stażowego przysługuje jedynie osobie bezrobotnej. Z tego powodu decyzją z 1 lipca 2024 r. Starosta Łaski orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa do stypendium od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Organ rentowy nie dokonał pomniejszenia renty rodzinnej na podstawie art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Potwierdziła to skarżąca w oświadczeniu z 21 października 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z 29 października 2024 r. również wskazał, że brak jest potrąceń przy świadczeniu przyznanym K.W. W sytuacji gdy osoba bezrobotna pobierała stypendium z Funduszu Pracy za okres, za który nabyła prawo do renty rodzinnej, a organ rentowy nie dokonał pomniejszenia przyznanej renty wypłacone stypendium uznać należy za świadczenie nienależne. W tej sytuacji bez względu na okoliczności towarzyszące pobieraniu stypendium należy orzec o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci stypendium wypłaconego z tytułu odbywania stażu. Zwrot nienależnie pobranego stypendium jest niezależny od ewentualnego zawinienia osoby pobierającej to świadczenie lub osoby trzeciej. Wystarczy, że za ten sam czas pobierane jest np. stypendium z Funduszu Pracy oraz renta z rodzinna i już świadczenie staje się nienależne przy braku kompensacji dokonanej przez organ rentowy. Przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie uzależnia uznania świadczenia za nienależnie pobrane od świadomości po stronie świadczeniobiorcy, że istnieją podstawy do jego zwrotu. Według art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za świadczenie nienależnie pobrane uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Jak wynika z tego przepisu, prawodawca odwołuje się do świadomości świadczeniobiorcy, gdyż nakłada obowiązek pouczenia o tych okolicznościach. Skoro natomiast określając w art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przypadek uznania świadczenia za nienależne, prawodawca nie stanowi o obowiązku takiego pouczenia, to ewentualny brak tego pouczenia nie może być uznany za okoliczność niweczącą uznanie świadczenia za nienależnie pobrane. Skarżąca 12 grudnia 2022 r. została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej oraz o warunkach posiadania i okolicznościach powodujących utratę tego statusu. W tym dniu otrzymała "Informację dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Łasku". Przyjęcie do wiadomości tego dokumentu skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Z treści powyższej informacji jednoznacznie wynika, że bezrobotny ma obowiązek zawiadomienia PUP wciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, lub o złożeniu wniosku wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej lub prawa do zasiłku. W ocenie Wojewody Łódzkiego podniesione przez skarżącą argumenty, że nie została poinformowana o konieczności przedłożenia decyzji o przyznaniu renty rodzinnej przez ZUS nie mogą zostać uznane za zasadne. Przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy nie uzależnia uznania świadczenia za nienależnie pobrane od świadomości strony. W przypadku gdy osoba pobierała świadczenie z Funduszu pracy, a ZUS nie dokonał potrącenia tego świadczenia wówczas świadczenie należy uznać za nienależnie pobrane. Nie ma prawnej możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia z Funduszu Pracy np. stypendium stażowego i renty rodzinnej wypłacanej przez organ rentowy. Skarżąca pobierając rentę rodzinną, przyznaną na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 listopada 2023 r. nie mogła pobierać stypendium z tytułu odbywania stażu. Z uwagi na fakt, że stypendium stażowe pobrane przez K.W. nie zostało zaliczone na poczet przyznanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia, Starosta Łaski zasadnie orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r., wypłaconego na podstawie decyzji Starosty Łaskiego z 30 października 2023 r. w kwocie 7 698,30 zł brutto.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.W. wniosła o zmianę decyzji i zwolnienie jej z obowiązku zwrotu kwoty wypłaconej z tytułu faktycznie odbytego przez nią stażu i świadczonej pracy oraz o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z 28 marca 2025 r., sygn. akt III SPP/Łd 36/25 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 27 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wskazał, że skarżąca upatruje naruszenia jej prawa do stypendium przyznanego na mocy decyzji Starosty Łaskiego z października 2023 r. przez niezgodne z prawem nakazanie zwrotu tego stypendium w związku z pobieraniem renty rodzinnej, pomimo braku właściwego pouczenia w tym przedmiocie ze strony organu wydającego decyzję o przyznaniu stypendium. Tym samym doszło do naruszenia art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Obowiązek stosownego pouczenia skarżąca odnosi również do art. 76 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że 12 grudnia 2022 r. skarżąca dokonała rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Łasku jako osoba bezrobotna.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca 12 grudnia 2022 r. złożyła podpis pod informacją dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Łasku, w której zawarta była informacja o tym kto posiada status bezrobotnego, o obowiązkach bezrobotnego oraz o tym kiedy świadczenie uważa się za pobrane nienależnie. W informacji tej wskazano bowiem, że status bezrobotnego ma osoba, która nie nabyła prawa do renty rodzinnej przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (II. Status bezrobotnego pkt 7 s. 1), bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego (VI. Obowiązki bezrobotnego, pkt 5, s. 4), za nienależnie pobrane świadczenie uważa się stypendium wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 (VI. Obowiązki bezrobotnego, pkt 11 ppkt 3, s. 4). Pouczenia te są zgodne z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżąca złożyła oświadczenie, że nie pobiera renty rodzinnej (s. 6). Zobowiązała się do zwrotu pobranych świadczeń z Funduszu Pracy w przypadku otrzymania za ten sam okres renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy nie dokonał pomniejszenia tych świadczeń na zasadach określonych w ustawie. Zobowiązała się również do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków wymienionych w ustawie. Została pouczona o obowiązku zawiadomienia w ciągu 7 dni Powiatowego Urzędu Pracy o zaistnieniu każdej okoliczności powodującej utratę statusu bezrobotnego lub utratę prawa do świadczeń (s. 7). W ocenie sądu treść pouczeń oraz określonych wyżej zobowiązań skarżącej jest jasna i nie budzi wątpliwości.
Dalej wskazać należy, że decyzją z 12 grudnia 2022 r. Starosta Łaski orzekł o uznaniu skarżącej z dniem 12 grudnia 2022 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku.
Nie jest sporne, że decyzją z 30 października 2023 r. Starosta Łaski orzekł o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Decyzją z 16 listopada 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał skarżącej rentę rodzinną od 1 października 2023 r. Wysokość renty rodzinnej przekraczała połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. O okoliczności tej skarżąca nie poinformowała niezwłocznie organu pierwszej instancji. W związku z jej ujawnieniem ostateczną decyzją z 25 kwietnia 2024 r. Starosta Łaski orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2023 r. Następnie ostateczną decyzją z 1 lipca 2024 r. Starosta Łaski uchylił ostateczną decyzję własną z 30 października 2023 r. o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. i orzekł o odmowie przyznania prawa do stypendium od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r.
W tym stanie rzeczy kwestia pozbawienia skarżącej z dniem 1 października 2023 r. statusu osoby bezrobotnej oraz wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu jej stypendium i odmowy przyznania prawa do stypendium od 23 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. zostały rozstrzygnięte w odrębnych postępowaniach administracyjnych ostatecznymi decyzjami.
Zaskarżona decyzja została natomiast wydana w postępowaniu, które stanowiło jedynie następstwo tych postępowań.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał potrąceń z renty rodzinnej wypłaconego stypendium (oświadczenie skarżącej z 21 października 2024 r., pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 października 2024 r.).
Zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy konsekwencją utraty statusu osoby bezrobotnej orzeczonej z mocą wsteczną jest z obowiązek zwrotu świadczeń pieniężnych nabytych i związanych ze statusem osoby bezrobotnej. Ustawodawca przyjmuje, że osoba która (m.in.) posiada prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c), nie spełnia warunków do przyznania jej statusu bezrobotnego, a zatem osobie takiej nie przysługują świadczenia związane ze statusem osoby bezrobotnej. Pobrane świadczenia ustawodawca traktuje w takiej sytuacji jako świadczenia nienależne.
Zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
W myśl art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za świadczenia nienależnie pobrane uważa się: zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78.
Z przytoczonych przepisów wynika, że zbieg uprawnień do renty oraz świadczeń z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej ustawodawca traktuje jako bezwzględną przesłankę, o której mowa w art. 76 ust. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do orzeczenia o zwrocie świadczenia jako pobranego nienależnie pod warunkiem, że organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78.
Jak już wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie organ rentowy nie dokonał tego rodzaju pomniejszeń.
W tych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z 22 listopada 2024 r. zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.
Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że skarżąca może złożyć do Starosty Łaskiego wniosek o umorzenie w całości lub w części, odroczenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.cz.