III SA/Łd 15/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę rolnika na decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, uznając, że niedozwolona zmiana wariantu zobowiązania w 2014 r. skutkuje obowiązkiem zwrotu środków z lat poprzednich.
Rolnik skarżył decyzję o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011-2013. Sprawa dotyczyła niedozwolonej zmiany wariantu zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014 r., która miała wpływ na realizację 5-letniego programu. Sąd uznał, że taka zmiana skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności z lat poprzednich, a zarzuty dotyczące przedawnienia i błędnych wyliczeń są niezasadne.
Rolnik A. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011-2013. Sprawa wynikała z faktu, że w 2014 r. skarżący dokonał niedozwolonej zmiany wariantu zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 7,19 ha, co stanowiło naruszenie warunków 5-letniego programu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, stwierdził, że niedozwolona zmiana zobowiązania w 2014 r. ma skutek wsteczny i powoduje obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranych w latach poprzednich (2011-2013). Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły kwotę zwrotu i nie doszło do przedawnienia roszczenia, ponieważ zastosowanie miały przepisy unijne dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, a przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu doręczenia decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, niedozwolona zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego w jednym roku realizacji programu wieloletniego skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności nienależnie pobranych w latach poprzednich, ponieważ obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny i dotyczy całego okresu zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym, że płatność rolnośrodowiskowa jest zobowiązaniem wieloletnim, a stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji warunków w danym roku powoduje obowiązek zwrotu płatności pobranych w poprzednich latach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.ARiMR art. 29 § ust. 7
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Do należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z pewnymi wyjątkami, a bieg terminu przedawnienia może być przerwany doręczeniem upomnienia.
rozp.MRiRW z 13.03.2013 art. 2 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy"
Warunek przyznania płatności rolnośrodowiskowej - realizacja 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.
rozp.MRiRW z 13.03.2013 art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy"
Zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie, chyba że przepisy dopuszczają taką zmianę.
rozp.MRiRW z 13.03.2013 art. 39 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy"
Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego.
rozp.MRiRW z 13.03.2013 art. 39 § ust. 2 pkt 2a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy"
Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, gdy rolnik zmniejszył obszar realizacji zobowiązania, zwrotowi podlega część płatności odpowiadająca procentowemu stosunkowi powierzchni objętej zmniejszeniem.
rozp.KE 65/2011 art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011
Zmniejszenie lub nieprzyznanie pomocy w przypadku niespełnienia obowiązków i kryteriów, w tym dla zobowiązań wieloletnich.
rozp.Rady 2988/95 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95
Okres przedawnienia wynosi cztery lata, a w przypadku programów wieloletnich biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.
Pomocnicze
rozp.KE 65/2011 art. 5 § ust. 3
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011
Okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu płatności (np. siła wyższa, okoliczności nadzwyczajne).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy i sądy w danej sprawie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolona zmiana wariantu zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014 r. skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności z lat poprzednich. Przepisy prawa UE dotyczące przedawnienia mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania (brak odniesienia do zarzutu wyliczeń powierzchni, brak wyjaśnienia podstaw zastosowania 4-letniego terminu przedawnienia). Zarzut naruszenia prawa materialnego (niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia, błędne zastosowanie § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia z 13 marca 2013 r.).
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania. Przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych.
Skład orzekający
Janusz Nowacki
sprawozdawca
Krzysztof Szczygielski
członek
Teresa Rutkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków niedozwolonej zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w kontekście zwrotu płatności z lat poprzednich oraz zastosowanie prawa UE w zakresie przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak konsekwencje błędów w realizacji wieloletnich programów unijnych mogą mieć dalekosiężne skutki finansowe dla beneficjentów, nawet po latach. Podkreśla znaczenie precyzyjnego przestrzegania warunków umów.
“Niedozwolona zmiana wariantu doprowadziła do zwrotu unijnych dopłat sprzed lat.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 15/18 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2018-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-01-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Janusz Nowacki /sprawozdawca/ Krzysztof Szczygielski Teresa Rutkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 2813/18 - Wyrok NSA z 2022-09-09 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 2137 art. 29 ust. 7 Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn. Dz.U. 2013 poz 361 par. 2 ust. 1 pkt 4 i pkt 4, par. 6 ust. 1, par. 39 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art.5, art. 18 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Sentencja Dnia 19 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] o ustaleniu A. W. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że w dniu 11 maja 2011 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. w wysokości 20 136,60 zł. Decyzja została doręczona w dniu 27 marca 2012 r. Kwota wsparcia wynikająca z wyżej wymienionej decyzji została przekazana na wskazany przez skarżącego rachunek bankowy w dniu 10 kwietnia 2012 r. W dniu 25 kwietnia 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w wysokości 19 800,60 zł. Decyzja została doręczona zgodnie z art. 20 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 173), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Kwota wsparcia wynikająca z wyżej wymienionej decyzji została przekazana na wskazany przez skarżącego rachunek bankowy w dniu 7 stycznia 2013 r. W dniu 18 marca 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w wysokości 17 246,20 zł. Decyzja została doręczona w dniu 22 listopada 2013 r. Kwota wsparcia wynikająca z wyżej wymienionej decyzji została przekazana na wskazany przez skarżacego rachunek bankowy w dniu 6 grudnia 2013 r. W dniu 7 kwietnia 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu/wariantu 2.1 oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową w ramach pakietu/wariantu 2.11 w pomniejszonej wysokości, tj. w wysokości 5 460,00 zł. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie, po rozpoznaniu którego decyzją z dnia [...] organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 16 listopada 2015 r. organ I instancji wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, przyznanych na mocy decyzji z dnia [...], z dnia [...] i z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, przyznanych na mocy decyzji z dnia [...], z dnia [...], z dnia [...], w wysokości 36 301,00 zł. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] organ II instancji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. uchylił decyzję z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości 36 301,00 zł, przyznanych na mocy decyzji z dnia [...], z dnia [...] i z dnia [...]. W dniu 8 maja 2017 r. skarżący złożył wniosek o uzupełnienie decyzji. W dniu [...] organ I instancji wydał postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji. Skarzący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...]. Organ II instancji podniósł następnie, że postępowanie administracyjne o zwrot płatności zostało wszczęte przez organ I instancji w dniu 16 listopada 2015 r., tj. w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, które to rozporządzenie reguluje zasady przyznawania pomocy z tytułu zobowiązania rolnośrodowiskowego, wymogi, jakie musi spełnić rolnik przy realizacji takiego zobowiązania, a także sankcje, jakie są przewidziane przy powstaniu nieprawidłowości w realizacji w postaci zmniejszenia tychże płatności, czy też w końcu obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. W sprawie znajduje zastosowanie § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności. Producent podjął w 2011 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie i pakietu/wariantu 2.10 na powierzchni 7,19 ha w ramach działki ewidencyjnej nr 341. W 2014 r. dokonał niedopuszczonej przepisami (§ 50 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.) zmiany wariantu 1 (po zmianie w 2013 r. wariantu 10 na wariant 1) na wariant 11 na powierzchni 2,50 ha i wariantu 10 na wariant 1 na powierzchni 4,69 ha. Obszar, na którym powinno być realizowane zobowiązanie rolnośroodwiskowe w zakresie pakietu 2.10 i 2.1 uległ zatem zmniejszeniu o 7,19 ha. Skutkuje to obowiązkiem zwrotu płatności rolnośrodowiskowej pobranej do powierzchni, na której to zobowiązanie nie jest już realizowane, stosownie do brzmienia § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. Łącznie kwota nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata: 2011, 2012, 2013 wynosi 36 301,00 zł, co zostało wyliczone w następujący sposób: - 2011 r. w zakresie pakietu/wariantu 2.10 powierzchnia zmniejszenia wynosi 7,19 ha, zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%, co stanowi 12 942,00 zł przyznane na podstawie decyzji z dnia 23 marca 2012 r.; - 2012 r. w zakresie pakietu/wariantu 2.10 powierzchnia zmniejszenia wynosi 7,19 ha, zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%, co stanowi 12 942,00 zł przyznane na podstawie decyzji z dnia 4 grudnia 2012 r. - 2013 r. w zakresie pakietu/wariantu 2.10 powierzchnia zmniejszenia wynosi 4,69 ha, zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%, co stanowi 8 442,00 zł, przyznane na podstawie decyzji z dnia [...]; w zakresie pakietu/wariantu 2.1 powierzchnia zmniejszenia wynosi 2,50 ha, zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%, co stanowi 1 975,00 zł, przyznane na podstawie decyzji z dnia [...]. Łącznie 10 417,00 zł. W ocenie organu II instancji, decyzja organu I instancji jest prawidłowa pod względem rachunkowym. Każda z kwot nienależnie pobranych płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006r.: - 2011 r. – przelew wykonany w dniu 10 kwietnia 2012 r. – kurs wymiany euro na dzień 29 marca 2012 r. wynosił 4,1612 zl, równowartość kwoty 100 euro wynosi 416,12 zł; - 2012 r. – przelew wykonany w dniu 7 stycznia 2013 r. – kurs wymiany euro na dzień 28 grudnia 2012 r. wynosił 4,0809 zł, równowartość kwoty 100 euro wynosi 408,09 zł; - 2013 r. – przelew wykonany w dniu 6 grudnia 2013 r. – kurs wymiany euro na dzień 28 listopada 2013 r. wynosił 4,1942 zł, równowartość kwoty 100 euro wynosi 419,42 zł. Tym samym nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależenie pobranych płatności na podstawie art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie organu II instancji, nie zachodzą także przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależenie pobranych płatności na podstawie § 39 ust. 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. w związku z art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE z dnia 23 grudnia 2006 r., L 368, str. 15), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1974/2006. Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE z 1995 r., L 312, str. 1 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 2988/95, w sposób szczególny reguluje okres przedawnienia dla programów wieloletnich. Zgodnie z akapitem drugim zdanie drugie cytowanego przepisu, w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przepis ten powinien być interpretowany w ten sposób, że upływ terminu przedawnienia nie może nastąpić przed ostatecznym zakończeniem programu. Oznacza to, że termin przedawnienia wynikający z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 lub dłuższy termin stosowany na mocy prawa krajowego zgodnie z ust. 3 tego przepisu, będzie mógł trwać nawet po zakończeniu programu. Z drugiej strony, termin przedawnienia czynności, do której odnosi się art. 3 ust. 1, nie może zakończyć się przed momentem ostatecznego zakończenia programu. Nienależnie pobrana przez stronę płatność rolnośrodowiskowa objęta była Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zatem mamy do czynienia z programem wieloletnim. Z art. 28 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U. UE z 2005 r., L 209, str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1290/2005, zatytułowanego "Wypłaty i salda zamknięcie programu" wynika, że datą ostatecznego zamknięcia programu PROW 2007-2013 jest data 30 czerwca 2016 r. przewidziana dla przekazania przez Państwo Członkowskie sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu budżetowego. Zatem w odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013 okres przedawnienia ulega przedłużeniu do dnia zamknięcia programu wynikającego z deklaracji zamykającej program wysyłanej do Komisji Europejskiej, a więc co najmniej do dnia 31 grudnia 2015 r., jednakże nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2016 r. Zdaniem organu II instancji, w analizowanej sprawie nie doszło do przedawnienia należności. Płatności rolnośrodowiskowe przyznane w ramach pakietu 2 na mocy decyzji z dnia [...], z dnia [...], z dnia [...] i zamykających postępowania za lata 2011-2013, nie wynikały z pomyłki ARiMR. Wydając decyzje Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie mógł przewidzieć, że rolnik w 2014 r. dokona niedopuszczalnej zmiany wariantów i nie spełni warunków realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. W ocenie organu II instancji, na gruncie analizowanej sprawy nie zaistniały zatem przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2009. Producent nie zgłaszał wystąpienia zdarzeń o charakterze siły wyższej ani okoliczności nadzwyczajnych. Nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności, określone w z art. 28 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W skardze na powyższą decyzję A. W. wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym reprezentującego go adwokata, określonego w odrębnych przepisach. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez: a) brak odniesienia się w treści zaskarżonej decyzji do zarzutu podniesionego w pkt 1 lit. a tiret drugie odwołania i analizy wyliczeń powierzchni przedstawionej w jego uzasadnieniu; b) brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw dla zastosowania 4-letniego terminu przedawnienia roszczenia o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego oraz wskazania przyczyn, dla których organ uznał, że roszczenie o zwrot nienależnie pobranej kwoty nie uległo przedawnieniu; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1512) poprzez niezastosowanie wbrew powołanemu przepisowi regulacji zawartej w Dziale III O.p. w zakresie dotyczącym ustalenia terminu przedawnienia roszczenia o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. b) § 39 ust. 2 pkt 2 a rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i ustalenie na jego podstawie kwoty zwrotu przyznanej pomocy. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ II instancji w całości pominął kwestię wyliczeń powierzchni gruntów w zakresie realizowanego przez skarżącego zobowiązania. Zdaniem skarżącego, dokonanie powtórnych wyliczeń rachunkowych, z uwzględnieniem wariantu podanego w odwołaniu doprowadziłoby do ustalenia innej (niższej) kwoty nienależnie pobranej płatności. W konsekwencji organ II instancji błędnie zastosował § 39 ust. 2 pkt 2 a rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. i nałożył na skarżącego obowiązek zwrotu kwoty, której wysokość odpowiada 100% pomocy dotychczas przyznanej, tj. 36 301,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano przyczyny zastosowania 4-letniego terminu przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranych płatności i uznania, że przedawnienie nie zakończyło swojego biegu. Niezrozumiałym jest, z jakich przyczyn organ II instancji pominął konieczność zastosowania przepisów Działu III O.p. w zakresie dotyczącym przedawnienia roszczeń mających odpowiednie zastosowanie na mocy art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymujac stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017r. poz.2137 ze zm.), ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U z 2017r. poz.1856 ze zm.), rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L nr 25 poz. 8), oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.). Zgodnie z treścią art.29 ust.7 ustawy z dnia 9 maja 2008r. ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art.29 ust.7 wymienionej ustawy do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa: 1) z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni; 2) przy czym bieg terminu przedawnienia tych należności ulega przerwaniu także wskutek doręczenia dłużnikowi upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu doręczenia tego upomnienia; w takim przypadku bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym doręczono upomnienie. Zgodnie z treścią § 2 ust.1 pkt.3 i 4 rozporządzenia z 13 marca 2013r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W myśl § 6 ust.1 wymienionego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na: 1.) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; 1a) jednorazowym zmniejszeniu w drugim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane, do powierzchni równej powierzchni, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w ramach poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8; 2) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6; 3) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7; 4) zmianie: a) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub miejsca uprawy truskawki lub poziomki, lub maliny w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub b) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawki, lub poziomki, lub maliny uprawianych w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub truskawkę, lub poziomkę, lub malinę, które mogą być uprawiane w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub c) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawka, lub poziomka, lub malina w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie; 5) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 realizowanych na gruntach ornych, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym to zobowiązanie jest realizowane; 5a) zmianie: a) miejsca uprawy roślin w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu w ramach tego pakietu, lub b) rośliny uprawianej w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach tego pakietu, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny wariant tego pakietu, lub c) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej; 6) zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana: a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r.; 7) (uchylony); 8) zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi; Zgodnie z treścią § 39 ust.1 wymienionego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. W myśl § 39 ust.2 pkt.2a rozporządzenia z 13 marca 2013r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik: 2a) zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach danego wariantu, która odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant; Zgodnie z treścią art.5 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. W myśl art.18 ust.1 rozporządzenia nr 65/2011 pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów: a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych. W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Zgodnie z treścią art.18 ust.2 cytowanego rozporządzenia państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków. Należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016r. w spr. III SA/Łd 664/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W wymienionym wyroku sąd uznał, że w 2014r. A. W. dokonał niedozwolonej zmiany wariantów pakietu realizowanego w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego na działce ewidencyjnej nr 341. Na powierzchni 2,50 ha zamiast wariantu 2.1 (gorczyca) zaczął realizować wariant 2.11 (aronia) zaś na powierzchni 4,69 ha zamiast wariantu 2.10 (porzeczka) zaczął realizować wariant 2.1 (facelia). W ocenie sądu zmiana taka była niedopuszczalna co oznacza niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego i powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania. W ocenie sądu organy administracji obu instancji błędnie jednak zastosowały przepisy rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2014r. Faktycznie winny mieć zastosowanie przepisy wymienionego rozporządzenia obowiązujące w dacie wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności a więc w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 marca 2014r. W ocenie sądu organy administracji błędnie ustaliły stan prawny mający zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku z czym sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w 2011r. A. W. podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na działce ewidencyjnej nr 341. Zobowiązanie to dotyczyło wariantu 2.1 na powierzchni 2,50 ha (gorczyca) – działka rolna G oraz wariant 2.10 na powierzchni 4,69 ha (porzeczka) – działka rolna H. W 2014r. skarżący zmienił zobowiązanie w ten sposób, że na powierzchni 2,50 ha (działka rolna G) zaczął realizować wariant 2.11 (aronia) zaś na powierzchni 4,69 ha (działka rolna H) zaczął realizować wariant 2.1 (facelia). Zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego dokonana przez skarżącego była niedozwolona. Kwestia ta została przesądzona ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego A.R i M.R. w [...] z dnia [...] w której przyznano A.W. płatność na 2014r. w pomniejszonej wysokości. Kwestię te przesądził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku w sprawie III SA/Łd 664/16. W ocenie sądu nie ma obecnie potrzeby powtarzania argumentacji przedstawionej w wymienionym wyroku oraz w decyzji z [...]. Istotne jest jedynie to, że A. W. w 2014r. dokonał niedopuszczalnej zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego. W związku z czym rozważenia wymaga kwestia czy nieprawidłowość w realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014r. (niedopuszczalna zmiana zobowiązania) skutkuje koniecznością ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w latach poprzednich (tzn. w okresie 2011-2013). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że płatność rolnośrodowiskowa jest zobowiązaniem wieloletnim polegającym m.in. na tym, iż w ciągu całego okresu jego trwania mają zostać zachowane jego wymogi. Beneficjent programu rolnośrodowiskowego zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązywanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego musi być oceniane w okresie całego pięcioletniego okresu zobowiązania. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania. Stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie lub pomniejszenie płatności na ten rok lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego. Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny. W przepisie § 39 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2013r. użyto sformułowania "płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi" i brak jest w nim zastrzeżenia, że dotyczy on tylko roku w którym stwierdzono uchybienie. W przypadku stwierdzenia uchybienia w realizacji zobowiązania w określonym roku to do wypłaty za ten rok albo w ogóle nie dochodzi albo płatność jest zmniejszona. Zatem obowiązek zwrotu może dotyczyć tylko płatności wypłaconych w poprzednich latach. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro realizacja obowiązku rozciąga się na okres pięciu lat to również obowiązek zwrotu powinien dotyczyć wszelkich płatności pobranych w ramach realizacji tego zobowiązania w okresie pięciu lat. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 5 maja 2016r. w spr. II GSK 2710/14 i z 21 października 2016r. w spr. II GSK 2115/16, WSA w Gdańsku w wyroku z 4 stycznia 2017r. w spr. I SA/Gd 673/16, WSA w Rzeszowie w wyroku z 8 listopada 2016r. w spr. I SA/Rz 686/16 i WSA w Krakowie w wyroku z 25 stycznia 2017r. w spr. I SA/Kr 1403/16. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W niniejszej sprawie skarżący w 2014r. zmienił zobowiązanie rolnośrodowiskowe na powierzchni 7,19 ha. Oznacza to, że nie zrealizował tego zobowiązania na takiej powierzchni począwszy od 2011r. Skutkuje to obowiązkiem zwrotu płatności rolnośrodowiskowej pobranej od 2011r. do powierzchni na której to zobowiązanie nie jest realizowane stosownie do brzmienia przepisu § 39 ust.2 pkt.2a rozporządzenia z 13 marca 2013r. Zgodnie z treścią tego przepisu zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach pakietu/wariantu, która odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru na którym powinien być realizowany ten wariant. Jeżeli chodzi o wysokość nienależnie pobranych płatności za lata 2011-2013 to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono szczegółowe wyliczenie w tym zakresie. Sąd w obecnym składzie podzielił prawidłowość tego wyliczenia. W szczególności trafnie przyjęto, ze w 2011r. i 2012r. pakiet 2.10 nie był realizowany na powierzchni 7,19 ha zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%. Odnośnie 2013r. w zakresie pakietu 2.10 powierzchnia zmniejszenia wynosi 4,68 ha zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%. W przypadku wariantu 2.1 powierzchnia zmniejszenia wynosi 2,50 ha zaś procentowy stosunek powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru na którym powinien być realizowany ten wariant wynosi 100%. Wyliczenie nienależnie pobranych płatności w latach 2011-2013 nastąpiło zgodnie z treścią § 39 ust.2 pkt.2a rozporządzenia z 13 marca 2013r. W ocenie sądu brak było podstaw do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z uwagi na treść art.3 ust.7 rozporządzenia Rady (UE) nr 1290/2005 gdyż każda płatność przekraczała równowartość 100 euro. Nie istniały także przesłanki do odstąpienia od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, o których mowa w art.5 ustr.3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 gdyż przyznane płatności nie wynikały z pomyłki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Brak jest również podstaw do uznania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności określone w art.28 ust.4 ustawy z 7 marca 2007r. gdyż skarżący nie zgłaszał zdarzeń o charakterze siły wyższej ani okoliczności nadzwyczajnej. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że w niniejszej sprawie w zakresie obowiązku zwrotu należności kwestię przedawnienia regulują przepisy działu III Ordynacji podatkowej zaś organy administracji nie rozważyły tej kwestii w świetle przepisów Ordynacji podatkowej. W myśl art.29 ust.7 ustawy z 7 marca 2007r.do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z wyjątkami wymienionymi w punkcie 1 i 2 tego przepisu. W myśl zaś art.3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE. L nr 312 poz.1 ze zm.) okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. W ocenie sądu organy administracji prawidłowo uznały, że kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu należności w niniejszej sprawie regulują przepisy rozporządzenia Rady nr 2988/95. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Podnosi się, że nie jest słuszne stanowisko, iż do płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, których warunki przyznania i zwrotu (w tym okresu przez jaki ten zwrot może być dochodzony) zostały uregulowane w przepisach unijnych, należy jeszcze stosować odmienne regulacje prawa krajowego dotyczące m.in. terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie takiego zobowiązania lub terminów przedawnienia do wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, po którego upływie nie może już powstać zobowiązanie podatkowe. (por. wyroki WSA w Warszawie z 22 marca 2017r. w spr. VIII SA/Wa 582/16 i z 5 stycznia 2017r. w spr. VIII SA/Wa 10/16). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia nr 2988/95 są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych (Ordynacji podatkowej) i mają zastosowanie w zakresie terminu przedawnienia do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności. Termin ten wynosi cztery lata od dopuszczenia się nieprawidłowości przez którą należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (art.1 ust.2 rozporządzenia nr 2988/85). W rozpoznawanej sprawie za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez skarżącego należy uznać dzień złożenia przez niego wniosku o przyznanie płatności na 2014r. tzn. 7 kwietnia 2014r. W tym bowiem dniu A.W. zgłosił fakt dokonania zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego na działce ewidencyjnej nr 341. Przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 19 kwietnia 2017r. to jest w dniu doręczenia skarżącemu decyzji z [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Po przerwaniu biegu przedawnienia okres przedawnienia biegnie na nowo. Nie można zatem uznać, że nastąpiło przekroczenie terminu przedawnienia. Organy administracji słusznie uznały, że nie doszło do przedawnienia w kwestii ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w 2014r. A.W. na powierzchni 7,19 ha dokonał niedozwolonej zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego a tym samym nie zostało zrealizowane na tej powierzchni pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W związku z czym płatności w latach 2011-2013 były płatnościami nienależnymi. Organy administracji trafnie określiły kwotę nienależnie pobranych płatności. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę A. W. R.T.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI