III SA/Łd 130/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę kierowcy na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy nałożenie 500 zł opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za przejazd autostradą A4, uznając, że próba płatności po przejeździe i awaria systemu płatności nie zwalniały z obowiązku uiszczenia opłaty.
Skarżący S.S. został wezwany do zapłaty 500 zł opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za przejazd autostradą A4 w dniu 29 kwietnia 2023 r. Twierdził, że próbował zapłacić przez system AutoPay, który był nieaktywny, a następnie kontakt z infolinią był utrudniony z powodu dni wolnych. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu opłaty, wskazując na przepisy ustawy o autostradach i brak dowodów na prawidłową próbę płatności. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że obowiązek uiszczenia opłaty spoczywał na kierującym, a próba płatności po przejeździe i awaria systemu nie zwalniały z odpowiedzialności.
Sprawa dotyczyła skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za nieuiszczenie opłaty za przejazd autostradą A4 w dniu 29 kwietnia 2023 r. Skarżący argumentował, że próbował dokonać płatności przez system AutoPay, który był wówczas nieaktywny, a późniejszy kontakt z infolinią był utrudniony. Podnosił również zarzuty dotyczące braku podstawy prawnej wezwania oraz przedawnienia roszczenia. Organ administracji odwoławczej wyjaśnił, że do przejazdu zrealizowanego przed 1 lipca 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, a wezwanie było prawidłowe. Podkreślono, że obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na właścicielu lub posiadaczu pojazdu, a systemy płatności (w tym AutoPay) oraz możliwość zakupu biletu papierowego były dostępne. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał należytej staranności w uiszczeniu opłaty, a próba płatności po przejeździe i rzekoma awaria systemu nie zwalniały go z obowiązku. Sąd uznał, że przepisy dotyczące opłaty dodatkowej i jej przedawnienia (5 lat) zostały zastosowane prawidłowo, a zarzuty dotyczące podstawy prawnej i przedawnienia były bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, próba dokonania płatności po przejeździe i rzekoma awaria systemu płatności nie zwalniają z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, jeśli kierujący nie dopełnił należytej staranności w zapewnieniu prawidłowego uiszczenia opłaty przed lub w trakcie przejazdu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd autostradą spoczywa na kierującym, który musi zapewnić prawidłowe działanie systemu płatności lub wykupić ważny bilet autostradowy przed rozpoczęciem przejazdu. Dostępne były różne metody płatności, w tym zakup biletu papierowego, co oznacza, że awaria jednego systemu nie usprawiedliwia braku płatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.a.p.k.f.d. art. 37a § ust. 1, ust. 7-9, ust. 11-14, ust. 28
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Przepisy dotyczące poboru opłat za przejazd autostradą, w tym sposoby wnoszenia opłat (bilet autostradowy, systemy elektroniczne) oraz obowiązki kierującego.
u.a.p.k.f.d. art. 37ge § ust. 1 i ust. 5
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Przepisy dotyczące nałożenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą oraz możliwość jej wniesienia w terminie 3 dni od zakończenia przejazdu.
ustawa zmieniająca art. 9
Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw
Stanowi, że w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Pomocnicze
u.a.p.k.f.d. art. 37ge § ust. 13
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Określa 5-letni termin przedawnienia obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej.
rozporządzenie MF § § 1 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. d)
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej
Wyznacza organ do wykonywania zadań związanych z opłatą dodatkową.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalizmu, nakaz stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji.
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg powołania podstawy prawnej w decyzji.
k.w. art. 45 § § 1
Ustawa z dnia 26 maja 1960 r. Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczący przedawnienia karalności wykroczenia (nie miał zastosowania w sprawie).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejazd autostradą został zarejestrowany bez uiszczonej opłaty. Obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd spoczywa na kierującym pojazdem. Próba płatności po przejeździe i awaria systemu płatności nie zwalniają z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Do przejazdów zrealizowanych przed 1 lipca 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, a powołane podstawy prawne były właściwe. Roszczenie o opłatę dodatkową nie uległo przedawnieniu na podstawie przepisów k.w., a termin przedawnienia wynosi 5 lat zgodnie z ustawą o autostradach.
Odrzucone argumenty
System AutoPay był nieaktywny w momencie próby płatności. Kontakt z infolinią AutoPay był utrudniony z powodu dni wolnych. Wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej zostało wydane bez podstawy prawnej. Roszczenie o wniesienie opłaty dodatkowej uległo przedawnieniu na podstawie art. 45 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
To na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd. Okoliczność niewniesienia wymaganej opłaty skutkuje nałożeniem opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł. Obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona.
Skład orzekający
Małgorzata Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Dańczak
sędzia
Agnieszka Krawczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za przejazd autostradami, odpowiedzialności kierowcy za uiszczenie opłaty, zasad nakładania opłat dodatkowych oraz terminów przedawnienia w kontekście przejazdów zrealizowanych przed nowelizacją przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego przed 1 lipca 2023 r. oraz konkretnych systemów płatności i procedur administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za autostrady i potencjalnych problemów z płatnościami, co może być interesujące dla kierowców. Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności i przedawnienia jest istotna dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i administracyjnym.
“Awaria systemu płatności na autostradzie – czy to usprawiedliwienie dla braku opłaty?”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 130/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Dańczak Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2483 art. 37a ust. 1, ust. 7-9, ust. 11-14, ust. 28, art. 37ge ust. 1 i ust. 5 Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Dnia 25 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 2024 roku nr 1001-IUCKOD-3.4812.241.2024.2 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 19 grudnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS w Łodzi) utrzymał w mocy decyzję własną z 14 sierpnia 2024 r. odmawiającą uwzględnienia sprzeciwu S. S. (dalej: strona, skarżący) od wezwania DIAS w Łodzi z 11 czerwca 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wezwaniem z 11 czerwca 2024 r. DIAS w Łodzi nałożył na S. S., na podstawie art. 37ge oraz art. 37gf ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2483 ze zm.) - dalej: "ustawa o autostradach", obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł w związku z nieuiszczeniem opłaty za przejazd z 29 kwietnia 2023 r. o godzinie 12:44:00 pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł B.. Od ww. wezwania strona wniosła sprzeciw, w którego treści wskazała, że bezpośrednio po przejeździe autostradą A4 próbowała dokonać płatności za pomocą wymienionego na stronie autostrady systemu AutoPay, ale system ten w tym czasie był nieaktywny. Dodatkowo nałożyły się w tym czasie dni wolne od pracy (1-3 maja 2023 r.), co uniemożliwiło kontakt z infolinią AutoPay w tym czasie. Kontakt z AutoPay nastąpił dopiero 4 maja 2023 r., ale AutoPay odpowiedział, że po upływie 3 dni od przejazdu nie może pobrać opłaty za przejazd. Dlatego skarżący uważa, że dochował należytej staranności w próbie opłaty za przejazd, ale partner płatności autostrady A4 nie wywiązał się ze swojego zadania i nie pobrał płatności w odpowiednim czasie. Dodatkowo wskazał, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej zostało wydane bez podstawy prawnej. Powoływane w wezwaniu podstawy prawne: art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1193) - dalej: "ustawa zmieniająca’ oraz § 1 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2023 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 849), nie istniały w chwili ewentualnego popełnionego przez stronę nieopłaconego przejazdu w dniu 29 kwietnia 2023 r. Decyzją z 14 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił uwzględnienia sprzeciwu S. S. od wezwania DIAS w Łodzi z 11 czerwca 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. 9 września 2024 r. strona wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że organ I instancji nie odpowiedział na zarzuty o braku podstawy prawnej wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej z 11 czerwca 2024 r. Dodatkowo wskazał, że prawdopodobnie roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej zostało wysłane po roku i 1,5 miesiąca od zdarzenia, zaś zgodnie z art. 45 § 1. Kodeksu wykroczeń "Karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.". Przywołaną na wstępie decyzją z 9 grudnia 2024 r. DIAS w Łodzi utrzymał w mocy decyzję własną z 14 sierpnia 2024 r. odmawiającą uwzględnienia sprzeciwu S. S.. W uzasadnieniu decyzji DIAS w Łodzi, przytaczając treść art. 37a ust. 1 i ust. 7-9 i ust. 28 oraz art. 37ge ust. 1, 5 i 6 oraz art. 37gf ust. 4 i ust. 5 ustawy o autostradach wyjaśnił, że powyższe regulacje mają zastosowanie w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed 1 lipca 2023 r., na mocy art. 9 ustawy zmieniającej stanowiącego, że w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ przejazd autostradą płatną pojazdu o łącznej DMC poniżej 3,5 t o numerze rejestracyjnym [...] na płatnym odcinku autostrady A4 B., zrealizowany został 29 kwietnia 2023 r., tj. przed wejściem w życie przepisów ustawy zmieniającej, dlatego w sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe i dlatego zarzut skarżącego, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej z 11 czerwca 2024r. zostało wydane bez podstawy prawnej, organ odwoławczy uznał za bezzasadne. Dalej DIAS w Łodzi przedstawił zasady ponoszenia opłat za autostrady i wskazał, że od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. za przejazd autostradą można było zapłacić za pomocą: • e-biletu autostradowego - wydawanego elektronicznie w aplikacji e-TOLL PL BILET lub w aplikacji partnerów systemu e-TOLL albo wydawanego w punktach stacjonarnych (bilet papierowy) u partnerów systemu e-TOLL (na stacjach paliw A S.A. oraz B S.A.), • przez aplikację e-TOLL oraz urządzenia pokładowe ZSL lub OBU - opłata w aplikacji naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które były transmitowane do systemu e-TOLL. Następnie organ odwoławczy podniósł, iż na podstawie danych widniejących w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) organ ustalił, że na dzień 29 kwietnia 2023 r., to skarżący był właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] i to on był odpowiedzialny za uiszczenie opłaty za ww. przejazd. Opłaty tej jednak System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) nie odnotował. W aplikacji CRM Service, która gromadzi dane dotyczące przejazdów państwowymi autostradami płatnymi A2 i A4, opłacanych w trybie przedpłaty, ww. pojazd o nr rejestracyjnym [...] nie został w ogóle zarejestrowany, więc opłata za przejazd w tym trybie nie została uiszczona. Z kolei w aplikacji Infolinia e-bilet, która gromadzi dane dotyczące przejazdów i biletów autostradowych, odnotowany został przejazd pojazdu o nr rejestracyjnym [...] od węzła B. godzina 12:44, natomiast bilet autostradowy za ten przejazd nie został odnotowany. Powyższe ustalenia potwierdził skarżący w złożonym sprzeciwie wskazując, iż próbował dokonać płatności za pomocą wymienionego na stronie autostrady systemu AUTOPAY, ale system ten w tym czasie był nieaktywny. Organ odwoławczy podniósł nadto, że opłata za przejazd autostradą powinna być wniesiona co do zasady przed rozpoczęciem przejazdu. Okoliczność niewniesienia wymaganej opłaty skutkuje nałożeniem opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł. Odstąpienie od naliczenia opłaty dodatkowej ma miejsce w przypadku, gdy na kierującego pojazdem podczas kontroli na drodze nałożona została kara grzywny w drodze mandatu karnego za brak ważnego biletu autostradowego lub brak prawidłowo funkcjonującego urządzenia lub systemu, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do SPOE KAS. W przypadku przedmiotowego przejazdu okoliczność ta nie wystąpiła. Możliwość nienaliczenia opłaty dodatkowej występuje również w przypadku, gdy opłata za przejazd autostradą została wniesiona w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Opłatę można było dokonać w formie biletu autostradowego wykupionego z mocą wsteczną lub poprzez doładowanie konta IKK odpowiednią kwotą, pozwalającą na pokrycie opłaty za przejazd w całości. Z tej możliwości również skarżący nie skorzystał. Odnosząc się następnie do zarzutu, iż roszczenie uległo przedawnieniu w oparciu o przepis art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń, DIAS w Łodzi wyjaśnił, że wskazany przepis nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem wystosowane wezwanie z 11 czerwca 2024 r., dotyczyło wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd pojazdu płatnym odcinkiem autostrady i zostało wystawione na podstawie ustawy o autostradach płatnych. Zatem strona została wezwana do wniesienia opłaty dodatkowej za brak opłaty za przejazd, a nie - jak podnosi - ukarany za wykroczenie. Kodeks wykroczeń jest bowiem innym aktem prawnym, który nie ma zastosowania do wezwań wystawianych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Do wezwań w zakresie opłat za przejazd na państwowych autostradach pojazdami o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 t ma zastosowanie art. 37ge ust. 13 ustawy o autostradach stanowiący, iż obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona. Zatem w tym czasie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, działając w imieniu Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, może wystawić wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą. Wbrew zatem twierdzeniu skarżącego, wezwanie z 11 czerwca 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej, zostało wystawione prawidłowo. Skargę na powyższą decyzję DIAS w Łodzi złożył do sądu S. S., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie powołanie podstawy prawnej i/lub powołanie w decyzji błędnej podstawy prawnej argumentują, że powołana w wezwaniu podstawa prawna nie istniała w chwili nieopłacenia przez skarżącego opłaty za przejazd odcinkiem autostrady A4 w dniu 29 kwietnia 2023 r. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 19 grudnia 2024 r. odmawiająca uwzględnienia sprzeciwu skarżącego od wezwania organu do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. Z przyjętych za podstawę wyrokowania niespornych ustaleń faktycznych, stanowiących jednocześnie podstawę wydania zaskarżonej decyzji wynika, że 29 kwietnia 2023 r. o godzinie 12:44:00 na płatnym odcinku autostrady A4 węzeł B., zarejestrowano przejazd będącego własnością skarżącego pojazdu marki o numerze rejestracyjnym [...] o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 t. bez uiszczonej opłaty za przejazd autostradą płatną. Wskazać należy, że skarżący w toku postępowania ani w skardze wniesionej do sądu nie zakwestionował powyższego stanu faktyczny w zakresie okoliczności związanych z przejazdem autostradą płatną bez uiszczenia opłaty. Skarżący stanął jednak na stanowisku, że nie powinien zostać obciążony opłatą dodatkową, gdyż bezpośrednio po przejeździe autostradą A4 próbował dokonać płatności za pomocą wymienionego na stronie autostrady systemu AutoPay, ale system ten w tym czasie był nieaktywny. Kontakt z AutoPay nastąpił dopiero 4 maja 2023 r., ale AutoPay odpowiedział, że po upływie 3 dni od przejazdu nie może pobrać opłaty za przejazd. Dlatego zdaniem skarżącego dochował należytej staranności w próbie opłaty za przejazd, ale partner płatności autostrady A4, nie wywiązał się ze swojego zadania i nie pobrał płatności w odpowiednim czasie. W ocenie sądu stanowiska skarżącego nie można jednak podzielić. W pierwszej kolejności, odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że z zasady legalizmu, wskazanej w art. 6 k.p.a., wynika nakaz stosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego i procesowego obowiązujących w dacie wydania decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 897/21, LEX nr 3337725). W związku z tym wskazana przez organ w wezwaniu do wniesienia opłaty dodatkowej z 11 czerwca 2024 r. podstawa prawna była prawidłowa, w dacie tej obowiązywał bowiem zarówno art. 9 ustawy zmieniającej, jak również § 1 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań związanych z wnoszeniem opłaty dodatkowej. Przy czym, jak stanowi ww. art. 9 ustawy zmieniającej w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa zmieniająca weszła w życie 1 lipca 2023 r. W związku z powyższym do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o autostradach w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania przejazdu wskazanym pojazdem bez uiszczenia należnej opłaty, tj. 29 kwietnia 2023 r. Dalej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania spornego przejazdu, tj. 29 kwietnia 2023 r., za przejazd autostradą są pobierane opłaty. Stosownie do art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: 1) właściciel pojazdu albo 2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, 1002, 1768 i 1783), albo 3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę". Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, może być wniesiona: 1) w sposób przewidziany dla opłaty elektronicznej na podstawie danych geolokalizacyjnych przekazanych z urządzeń lub systemów, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (art. 37a ust. 8 ustawy o autostradach). Przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego (art. 37a ust. 9 ustawy o autostradach). Bilet autostradowy jest ważny do zakończenia danego przejazdu autostradą lub jej odcinkiem, jednak nie dłużej niż 48 godzin od daty i godziny początku okresu ważności wskazanej na tym bilecie ( art. 37a ust. 11 ustawy o autostradach). Bilet autostradowy zawiera: 1) numer rejestracyjny pojazdu; 2) kraj rejestracji pojazdu, jeżeli jest inny niż Rzeczpospolita Polska; 3) kategorię pojazdu, o której mowa w ust. 6 - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą ze względu na tę kategorię; 4) wskazanie autostrady lub jej odcinka, za przejazd którymi została pobrana opłata; 5) liczbę osi pojazdu - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem ze względu na liczbę osi; 6) poziom emisji zanieczyszczeń - w przypadku różnicowania stawki opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem ze względu na ten poziom; 7) datę i godzinę początku okresu ważności tego biletu; 8) datę i godzinę końca okresu ważności tego biletu; 9) liczbę kilometrów oraz kwotę opłaty za przejazd autostradą lub jej odcinkiem; 10) unikalny numer (art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach). Bilety autostradowej wydaje: 1/Szef KAS lub 2/przedsiębiorca działający w imieniu i na rzecz Szefa KAS, z którym szef KAS zawarł umowę na ich wydawanie. W tym drugim przypadku, bilety autostradowe są wydawane przy użyciu systemu teleinformatycznego zintegrowanego z Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (art. 37a ust. 13 i 14 ustawy o autostradach). Jak prawidłowo wyjaśnił w swoich rozstrzygnięciach organ od 1 grudnia 2021 r. manualny system poboru opłat za przejazd odcinkami państwowych autostrad płatnych A2 [...] i A4 [...] zarządzanymi przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) został zastąpiony systemem elektronicznego poboru opłat e-TOLL. W okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. za przejazd na tych odcinakach można było płacić za pomocą: e-biletu autostradowego wydawanego elektronicznie w aplikacji e-TOLL PL BILET lub w aplikacji partnerów systemu e-TOLL (lista partnerów dostępna na stronie etoll.gov.pl) albo wydawanego w punktach stacjonarnych u partnerów systemu e-TOLL biletu papierowego (na stacjach paliw A S.A. oraz B S.A.), a także przez aplikację e-TOLL oraz urządzenia pokładowe ZSL lub OBU - opłata naliczana była na podstawie danych geolokalizacyjnych pojazdu, które transmitowane były do systemu eTOLL. W myśl art. 37a ust. 28 ustawy o autostradach kierujący pojazdem: 1) nie rozpoczyna przejazdu autostradą lub jej odcinkiem w przypadku braku: a) ważnego biletu autostradowego lub b) prawidłowo funkcjonującego urządzenia lub systemu, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS; 2) podczas przejazdu autostradą lub jej odcinkiem nie może mieć w pojeździe zakrytych lub ozdobionych tablic rejestracyjnych lub nie może mieć z przodu lub z tyłu pojazdu znaków, napisów lub przedmiotów, które ograniczają czytelność tych tablic, oraz nie może umieszczać na pojeździe tablic rejestracyjnych w innych miejscach niż konstrukcyjnie do tego przeznaczone. W tym miejscu wymaga zaakcentowania, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd, co nie jest przecież ani niemożliwe, ani też nadmiernie utrudnione, ani też nieproporcjonalne, gdy chodzi o sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w przywołanych przepisach prawa (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1856/18, LEX nr 3339190). Z powołanego wyżej art. 37a ust. 28 pkt 1 ustawy o autostradach wyraźnie wynika, że to na kierującym pojazdem ciąży obowiązek wykupienia ważnego biletu autostradowego lub prawidłowego działania urządzenia lub systemu, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS lub urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zapewniających przekazywanie danych geolokalizacyjnych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, że kierujący pojazdem rozpoczynając przejazd autostradą A4 na odcinku zarządzanym przez GDDKiA nie posiadał ważnego biletu autostradowego w formie papierowej ani e-biletu. Wprawdzie e-bilet autostradowy można było wykupić nie tylko w aplikacji systemu e-TOLL, ale m.in. także w aplikacji AutoPay, z której korzystał kierujący samochodem, ale bilet taki nie został zakupiony przed rozpoczęciem przejazdu. Okoliczność, że skarżący po przejeździe autostradą A4 próbował dokonać płatności za pomocą wymienionego na stronie autostrady systemu AutoPay, ale system ten w tym czasie był nieaktywny, nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. Jak bowiem trafnie wskazał w swoim rozstrzygnięciu organ ustawodawca zapewnił możliwość zakupu wymaganego prawem biletu autostradowego na różne sposoby, a więc nie tylko za pośrednictwem aplikacji mobilnej czy serwisów internetowych, lecz w razie ich awarii, jak podnosi skarżący (mimo, iż w żaden sposób okoliczności tej nie udowodnił w toku postępowania) istniała możliwość zakupu papierowego biletu autostradowego na stacjach A i B czynnych codziennie 24 h na dobę. Przy czym zakupu tego można było dokonać także już po zrealizowaniu nieopłaconego przejazdu. Z tych względów podnoszona przez stronę, gołosłowna, bowiem nie poparta jakimkolwiek materiałem dowodowym, argumentacja, nie mogła odnieść zamierzonego przez nią skutku. Nie podważyła ona bowiem prawidłowego stanowiska organu, że to skarżący uchybił obowiązkowi uiszczenia opłaty za wykonany w dniu 29 kwietnia 2023 r przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4. Zgodnie z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł. W toku postępowania przed organem administracji skarżący nie wykazał, że uiścił należną opłatę za przejazd autostradą 29 kwietnia 2023 r. zarejestrowany na węźle B.. Nie wykazał również, że uiścił należną za ten przejazd opłatę w terminie 3 dni od jego zakończenia (art. 37ge ust. 5 ustawy o autostradach). Twierdzenie zatem, że bezprawnie nałożono na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, nie zasługuje na akceptację i nie ma oparcia w przepisach prawa. Tym samym okoliczności faktyczne zaistniałe w kontrolowanej sprawie uzasadniały nałożenie na skarżącego opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą. Stwierdzenie powyższego oznacza, że zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. ds
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI