III SA/Łd 130/22

III SA/Łd 130/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-06-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1661/22 - Wyrok NSA z 2026-02-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 130a ust. 1 pkt 1, ust. 10, ust. 10a, ust. 10h i ust. 10k
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Dnia 15 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2021 roku nr SKO.4141.92.2021 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Zgierskiego z dnia 15 października 2021 roku, nr KM.5410.1.256.219.2011 oraz umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Starosty Zgierskiego
z 15 października 2020 r. ustalającą D.O. obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...], numer nadwozia [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Pojazd marki Robur nr rejestracyjny [...], numer nadwozia [...], został usunięty z drogi w dniu 7 stycznia 2001 r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] i został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez firmę "M." Sp. z o. o. z siedzibą w Z., a następnie przewieziony w dniu 20 lutego 2020 r. na plac mieszczący się przy ul. [...].
31 października 2003 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. przekazała dokumentację przedmiotowego pojazdu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z.
Postanowieniem z 17 grudnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w sprawie przejęcia przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Zawiadomieniem z 19 stycznia 2005 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. poinformowała D.O. o usunięciu pojazdu z drogi oraz że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie 6-miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się go za porzuconego z zamiarem wyzbycia się i z mocy ustawy pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa.
Następnie postanowieniem z 10 marca 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał się niewłaściwym rzeczowo w sprawie objęcia na własność Skarbu Państwa pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...] porzuconego z zamiarem wyzbycia się przez ostatniego właściciela.
Pismem z 4 kwietnia 2005 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. ponownie przekazała według właściwości Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. dokumentację przedmiotowego pojazdu w celu przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego samochodu.
Postanowieniem z 10 marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył postępowanie wszczęte 23 grudnia 2003 r. w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu.
25 sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał do Starostwa Powiatowego w Z. akta przedmiotowej sprawy.
Pismem z 5 grudnia 2011 r. Starosta Zgierski zawiadomił D.O. o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz o możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie. Przedmiotowy pojazd nie został odebrany z parkingu w wyznaczonym terminie.
11 grudnia 2014 r. w Sądzie Rejonowym w Zgierzu I Wydział Cywilny został złożony wniosek Starosty Zgierskiego o ustalenie nabycia własności pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...].
Wyrokiem z 29 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] ustalił, iż Skarb Państwa nabył własność przedmiotowego pojazdu z dniem 1 lipca 2002 r. Powyższy wyrok jest prawomocny od 10 kwietnia 2015 r.
3 stycznia 2020 r. Starosta Zgierski wystąpił do Sądu Rejonowego w Zgierzu
I Wydział Cywilny z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu.
14 października 2020 r. do organu wpłynęło, prawomocne od dnia 9 września 2020 r., postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu I Wydział Cywilny sygn. akt
[...] o orzeczeniu przepadku ww. pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego
z dniem 1 września 2020 r.
15 października 2020 r. Starosta Zgierski zlecił rzeczoznawcy oszacowanie pojazdu marki Robur o nr rejestracyjny [...].
Z uwagi na niską wartość pojazdu, oraz zły stan techniczny, co potwierdza opinia rzeczoznawcy, która została wykonana przez rzeczoznawcę na podstawie umowy zawartej z P. Sp. z o. o. w Ł. z 23 grudnia 2020 r., został on przekazany do recyklingu zgodnie z ustawą z 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r., poz. 2056).
23 listopada 2020 r. Komisja, powołana zarządzeniem Starosty Zgierskiego, po dokonaniu oględzin i zapoznaniu się z opinią rzeczoznawcy, postanowiła ocenić majątek ruchomy Starostwa Powiatowego w Z. i przedmiotowy pojazd przekazać do likwidacji poprzez złomowanie i utylizację.
Następnie 7 stycznia 2021 r. Komisja Likwidacyjna, na podstawie uchwały nr 67/197/20 Zarządu Powiatu Zgierskiego z 10 grudnia 2020 r., zakończyła czynności likwidacyjne, sporządzając protokół, a dokumentację zgromadzoną w postępowaniu przekazano do akt.
Decyzją Starosty Zgierskiego z 15 stycznia 2021 r., na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu z 28 grudnia 2020 r. wystawionego przez Stację Demontażu Pojazdów A z siedziba w Z., przy ul. [...], ww. pojazd został wyrejestrowany z powodu demontażu.
Zawiadomieniem z 6 września 2021 r. Starosta Zgierski poinformował D.O. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...], numer nadwozia [...]
Decyzją z 15 października 2020 r. Starosta Zgierski orzekł D.O. obowiązek zapłaty 125.865,38 zł kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...], numer nadwozia [...], który był jego właścicielem w dniu wydania dyspozycji usunięcia powyższego pojazdu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył D.O. zarzucając rozstrzygnięciu:
- nie zastosowanie dla oceny czyją własność stanowi pojazd, tj. art. 4 ust. 8 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U z 2001, nr 129, poz. 1444) w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej jako "p.r.d."),
- błędne zastosowanie art. 10, art. 11 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) dla oceny na czyją rzecz nastąpił przepadek pojazdu,
- niezastosowanie dla oceny, jaki podmiot jest odpowiedzialny za poniesienie kosztów przechowywania pojazdu, tj. art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw,
- błędne zastosowanie art. 130a ust. 10h p.r.d. i uznanie, że koszty przechowywania pojazdu, pomimo tego, że przeszedł on na własność Skarbu Państwa ponosi skarżący,
- niezastosowanie art. 130a ust. 10k p.r.d.,
- niezastosowanie art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 60 pkt. 7 oraz 67 ust. 1 ustawy o Finansach publicznych i przyjęcie, że opłata, której dochodzi Starosta Zgierski od skarżącego nie przedawniła się;
- art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 365 par. 1 k.p.c poprzez jego niezastosowanie dla oceny czy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Zgierzu wydany w sprawie sygn. [...], który nie został uchylony w wyniku wznowienia postępowania wiąże strony i organ I instancji.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przywołaną na wstępie decyzją z 20 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z 15 października 2020r. ustalającą obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.
Przytaczając treść art. 130a ust. 10h, ust. 5c, ust. 10i, ust. 10j, ust. 6-6e, ust. 10, ust. 10a-10e, ust. 10k ustawy z 20 czerwca 1997 r. p.r.d., organ odwoławczy wyjaśnił, iż nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i ww. ustawy jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Kolegium zwróciło uwagę, że w art. 130a ust. 10i p.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. Ustalenie osób zobligowanych do poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h ww. ustawy, jest ściśle związane z określeniem stron postępowania prowadzonego w przedmiocie ich zapłaty. Interes prawny w tym postępowaniu ma więc zawsze osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś w sytuacji określonej w art. 130a ust. 10i p.r.d. także osoba wskazana w tym przepisie. Zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu
(z zastrzeżeniem ust. 10i p.r.d.) oraz ramy czasowe ich powstania. Niewątpliwie dotyczy on wszelkich kosztów, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2470/17; dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast użyty w nim zwrot "do czasu zakończenia postępowania" interpretować należy w ten sposób, że właściciela pojazdu, oprócz jednorazowych kosztów usunięcia pojazdu, obciążają koszty przechowywania pojazdu poniesione do zakończenia, w drodze prawomocnego postanowienia sądu, postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał on właścicielem pojazdu.
Zdaniem organu odwoławczego data uprawomocnienia się wzmiankowanego orzeczenia nie jest jednak miarodajna, gdy chodzi o jednorazowe koszty oszacowania pojazdu, a także koszty jego sprzedaży lub zniszczenia. Sprzedaż lub zniszczenie pojazdu stanowi bowiem uprawnienie jego właściciela, a zatem jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze przepadku (zob. wyrok WSA w Krakowie z 2 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 293/14, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wycena pojazdu jest zaś czynnością bezpośrednio poprzedzającą podjęcie decyzji, czy z uwagi na wartość majątkową pojazdu zasadna jest jego sprzedaż czy zniszczenie. Taka wykładnia art. 130a ust. 10h ww. ustawy, która zakładałaby możliwość poniesienia przez powiat kosztów oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu przed przejściem na niego prawa własności tej rzeczy, prowadziłaby do uznania, że treść tego przepisu jest wewnętrznie sprzeczna.
Kolegium podniosło dalej, że analizowane unormowania Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). W ocenie organu odwoławczego należy zatem uznać, że starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k ww. ustawy.
Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e ww. ustawy, stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu łub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości, (zob. wyrok NSA z d20 kwietnia 2018 r., sygn. akt IOSK 2470/17, dostępna pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, iż co prawda D.O. pismem z 7 maja 2021 r. iż przedmiotowy pojazd był użytkowany przez ojca, który zmarł, jednak w świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy to właśnie D.O. należy traktować jako właściciela pojazdu od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia do uprawomocnienia się postanowienia sądu. Organy administracji publicznej właściwe do załatwienia tej sprawy są bowiem bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z 1 września 2020 r. sygn. akt [...] o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego, co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że dopóki postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu - utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być brane przez Kolegium pod uwagę.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji w sposób prawidłowy wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe w jakich tę opłatę naliczono.
Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył D.O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. Obrazę przepisów prawa materialnego poprzez:
- nie zastosowanie dla oceny czyją własność stanowi pojazd, tj. art. 4 ust. 8 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 6 września 2001 r. w zw. z art. 130a ust. 10 p.r.d.,
- błędne zastosowanie art. 11 i 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (dla oceny na czyją rzecz nastąpił przepadek pojazdu,
- nie zastosowanie dla oceny, jaki podmiot jest odpowiedzialny za poniesienie kosztów przechowywania pojazdu, tj. art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (,
- błędne zastosowanie art. 130a ust. 10h p.r.d. i uznanie, że koszty przechowywania pojazdu, pomimo tego, że przeszedł on na własność Skarbu Państwa ponosi skarżący,
- niewłaściwe zastosowanie art. 130a ust. 10k p.r.d. i przyjęcie, że skoro od drugiego z obowiązujących orzeczeń (późniejszego z dnia 2 września 2020 r.) nie upłynęło 5 lat to decyzja może być wydana,
- niezastosowanie art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 60 pkt. 7 oraz 67 ust. 1 ustawy o Finansach publicznych i przyjęcie, że opłata, której dochodzi Starosta Zgierski od skarżącego nie przedawniła się;
II. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik postępowania:
- art. 365 § 1 kp.c. w zw. z art. 4011 k.p.c poprzez jego niezastosowanie dla oceny czy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Zgierzu wydany w sprawie sygn. akt
[...], który nie został uchylony w wyniku wznowienia postępowania wiąże strony i organ I instancji,
- art. 11 .kp.a. w zw. z art. 107 § 3 k..p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ drugiej instancji negatywnie rozpatrując odwołanie skarżącej w zakresie zarzutu przedawnienia, a tym samym niedostateczne uzasadnienie prawne decyzji.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Zgierskiego
z 15 października 2020 r. w całości i umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Zgierskiego z 15 października 2020 r., zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracyjnych w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z art.130a ust. 1 pkt 1 p.d.r., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.
W myśl art.130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Stosownie do art. 130a ust. 10a p.r.d. starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.
W myśl art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W myśl art.130a ust.10k p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 7 stycznia 2001 r. wydano dyspozycję usunięcia pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...], w której to jako przyczynę usunięcia pojazdu podano parkowanie w miejscu niedozwolonym - zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Pojazd został usunięty z drogi na parking strzeżony i był na nim przechowywany do dnia 1 grudnia 2020 r. W związku z czym powstały koszty jego usunięcia, przechowywania i oszacowania.
W stanie faktycznym sprawy organy prawidłowo uznały, iż zobowiązanym do pokrycia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d., był D.O. Skarżący był bowiem właścicielem nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma natomiast to czy doszło do przedawnienia wydania decyzji, o której mowa w art.130a ust.10h p.r.d.
Kwestię tę reguluje art.130a ust.10k p.r.d., z którego wynika, że decyzji ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu nie można wydać jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.
Wskazać należy, że w okolicznościach rozstrzyganej sprawy Starosta Zgierski dwukrotnie występował do sądu cywilnego w sprawie pojazdu marki Robur
nr rejestracyjny [...]. 28 listopada 2014 r. wystąpił z pozwem przeciwko D.O. o ustalenie, że Skarb Państwa nabył z dniem 1 lipca 2002r. własność pojazdu. Sprawa ta zakończyła się wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z 3 marca 2015 r. w sprawie [...] ustalającym, że Skarb Państwa – Starosta Zgierski nabył własność pojazdu z dniem 1 lipca 2002 r. Wyrok ten uprawomocnił się 10 kwietnia 2015r. Następnie 31 grudnia 2019 r. Starosta Zgierski, działając w imieniu Powiatu Zgierskiego, wystąpił z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego. Sprawa ta zakończyła się postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z 1 września 2020 r. w sprawie [...], w którym orzeczono przepadek pojazdu stanowiącego własność D.O. na rzecz Powiatu Zgierskiego. Postanowienie to jest prawomocne od 9 września 2020 r.
W związku z wydaniem dwóch wymienionych orzeczeń powstaje pytanie od kiedy winien być liczony pięcioletni okres do wydania decyzji określnej w art.130a ust.10h p.r.d. W tym zakresie istnieją dwie następujące możliwości, a mianowicie okres ten winien być liczony od dnia uprawomocnienia się postanowienia w sprawie I Ns 15/20 (tzn. od 9 września 2020 r.) oraz druga możliwość, że okres ten winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie [...] (tzn. od 10 kwietnia 2015 r.).
Sąd w obecnym składzie uznał za prawidłową tę ostatnią możliwość, a mianowicie pięcioletni okres, o którym mowa w art.130a ust.10k p.r.d. winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie [...].
Przede wszystkim należy podnieść, iż w 2014r. Starosta Zgierski błędnie wystąpił od sądu cywilnego z powództwem ustalającym, że z dniem 1 lipca 2002 r. Skarb Państwa nabył własność pojazdu. Powództwo takie miałoby swoje prawne uzasadnienie w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją art.130a p.r.d. Z dniem 4 września 2010 r. miała jednak miejsce nowelizacja wymienionego przepisu, która przewidywała między innymi, że w razie nieodebrania pojazdu usuniętego z drogi w terminie 3 miesięcy, starosta występuje z wnioskiem do sądu cywilnego o jego przepadek nam rzecz powiatu. Nie wiadomo z jakich przyczyn Starosta Zgierski nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art.130a ust.10 p.r.d. lecz z powództwem ustalającym. Pomijając tę kwestię należy zaznaczyć, ze wyrok w sprawie [...] ma charakter wiążący. Zgodnie bowiem z art.365 §1 Kodeksu postepowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że zarówno organy administracji, jak i inne sądy są związane treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Innymi słowy w niniejszej sprawie sąd orzekający jest związany treścią wyroku sądu cywilnego w sprawie I C 4273/14, a z wyroku tego wynika, że 1 lipca 2002 r. Skarb Państwa – Starosta Zgierski nabył własność pojazdu marki Robur nr rejestracyjny [...]. Z tym też dniem (tzn. 1 lipca 2002 r.) D.O. przestał być właścicielem samochodu, a stał się on własnością Starosty Zgierskiego.
W sytuacji gdy wyrok w sprawie [...] stał się prawomocny i skutkował przeniesieniem własności pojazdu z D.O. na Skarb Państwa to od uprawomocnienia się tego orzeczenia (tzn. od 10 kwietnia 2015 r.) winien rozpocząć bieg pięcioletni termin do wydania decyzji określonej w art.130a ust.10h p.r.d. Ratio legis przepisu art.130a ust.10k p.r.d. był bowiem taki ,aby nie obciążać właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia, kosztami określonymi w art.130a ust.10h w przypadku upływu 5 lat od dnia, w którym przestał być jego właścicielem. Taka był intencja ustawodawcy. Starosta miał zatem 5 lat od daty utraty własności pojazdu przez dotychczasowego właściciela do wydania decyzji, o której mowa w art.130a ust.10h p.r.d.
W przepisie art.130a ust.10k p.r.d. jest wprawdzie mowa, że okres 5 lat należy liczyć od dnia uprawomocnienia się "orzeczenia sądu o przypadku pojazdu" lecz na równi z tym orzeczeniem należy traktować wyrok sądu cywilnego w sprawie I C 4273/14. Taki sam bowiem jest skutek orzeczenia w sprawie [...], jak i orzeczenia o przepadku pojazdu, a jest nim utrata własności samochodu przez D.O., przy czym w przypadku wyroku w sprawie [...] utrata własności nastąpiła na rzecz Skarbu Państwa – Starosty Zgierskiego, a w przypadku orzeczenia o przepadku utrata własności nastąpiła na rzecz powiatu zgierskiego. W związku z czym wyrok w sprawie [...] należy uznać za tożsamy z "orzeczeniem o przepadku pojazdu", o którym mowa w arty.130a ust.10k p.r.d.
W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do kwestii upływu okresu 5 lat wynikającego z art.130a ust.10k p.r.d. Można przypuszczać, że organy administracji uznały, iż okres pięcioletni wskazany w art.130a ust.10k p.r.d. rozpoczął bieg od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego w sprawie [...] tzn. od 9 września 2020 r. Stanowisko takie nie jest prawidłowe pomija bowiem fakt wydania wyroku w sprawie [...], który ustalił, że z dniem 1 lipca 2002 r. własność pojazdu nabył Skarb Państwa – Starosta Zgierski. Wyrok ten ma moc wiążącą co wynika z treści art.365 § 1 K.p.c. Skoro zatem na podstawie wyroku w sprawie
[...] Starosta Zgierski nabył własność pojazdu, to od uprawomocnienia się tego orzeczenia winien rozpocząć się bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 130a ust.10k p.r.d.
Reasumując sąd stwierdza, że okres 5 lat winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie [...] tzn. od dnia 10 kwietnia 2015 r. Okres ten upłynął w dniu 10 kwietnia 2020 r. zaś decyzje organów administracji obu instancji w niniejszej sprawie wydano po tym dniu. Organy administracji naruszyły zatem przepis art.130a ust.10 p.r.d. co miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Zgierskiego
z 15 października 2020 r.
Wobec tego, że po upływie pięcioletniego okresu, o którym mowa w art.130a ust.10 k p.r.d. nie można wydać decyzji określonej w art. 130a ust.10h p.r.d., postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W związku z czym, na podstawie art.145 § 3 p.p.s.a., sąd umorzył postępowanie administracyjne.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).
is