III SA/Łd 130/05

III SA/Łd 130/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 21 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dyscyplinarnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 października 2004 roku uchylił decyzję Komendanta Policji w Ł. z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego.
Sąd stwierdził i zważył, co następuje:
"Przedmiotowe postępowanie zostało wznowione w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K.36/00, orzekającym o niekonstytucyjności art. 139 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zm.).
Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie zaś do § 2 tegoż przepisu skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Art. 151 § 1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępwania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Stosownie zaś do § 2 art. 151 w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się jedynie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Oznacza to, iż wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
Organ I instancji orzekł w niniejszej sprawie na podstawie art. 151§ 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a.
Organ II instancji uchylił zaś decyzję organu I instancji i umorzył wznowione postępowanie dyscyplinarne ze względu na to, iż przedmiotowa sprawa była już rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem, a to powoduje bezprzedmiotowość postępowania.
Zaznaczyć należy, że umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. musi nastąpić wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (vide : B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wyd. C.H. Beck Warszawa 2003, s. 470).
Trzeba również zauważyć, że aby mogło nastąpić umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości, musiałyby zaistnieć następujące przesłanki, a mianowicie identyczność stanu faktycznego, identyczność podstawy prawnej oraz właściwość jednego organu administracji państwowej. Powyższe zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca, z uwagi na to, że stan prawny uległ zmianie, bowiem art. 139 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji został zmieniony ustawą o zmianie ustawy o Policji z dnia 29 października 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1873) oraz wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz.U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1933), które weszło w życie w dniu 29 listopada 2003 r.
A zatem, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu II instancji jest wadliwe, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że niniejsze postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe. »
Komendant Wojewódzki Policji w Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] Nr [...] twierdzającą, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane z naruszeniem prawa i jednocześnie odmawiającą uchylenia zaskarżonego orzeczenia o ukaraniu.
Organ odwoławczy stwierdził, że « Zgodnie z art.145a kpa można żadać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową mędzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Art.151 § 1 kpa przewiduje dwa możliwe sposoby zakończenia postępowaia. W razie braku podstaw z art.145 § 1 lub art. 145a kpa odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art.146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się jedynie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Negatywną przesłanką uchylenia decyzji administracyjnej mającą zastosowanie w stanie faktycznym analizowanej sprawy jest przesłanka terminu. Zgodnie z art.146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art.145a kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Postępowanie, którego wznowienia domaga się strona zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym - doręczonym stronie w 1996 roku, a więc 5-letni okres do jego uchylenia upłynął w 2001 roku.
Odnośnie zaś podnoszonego przez stronę argumentu zastosowania do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przepisów nowelizujących ustawę o Policji /Dz.U Nr 192 z 14 listopada 2003 r., poz.1873 - data wejścia w życie 29 listopada 2003 roku/ zauważyć należy, iż art.135r ust.5 ustawy o Policji w brzmieniu nadanym po nowelizacji stanowi, iż postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego starcił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania zaskar zonego orzeczenia. Jednakże zgodnie z art.135r ust.5 ustawy o Policji postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Zastosowanie więc przepisów ustawy o Policji nie wpłynie na treść rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie.
Nadto zauważyć należy tu, iż zgodnie z art.2 ust.1 ustawy o zmianie ustawy o Policji /Dz.U z 192, poz.1873/ przepisy ustawy stosuje się do postępowań dyscyplinarnych nie zakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia jej wejścia w życie tj. 14 listopada 2003 r. Postępowanie dyscyplinarne, którego wznowienia żaąda strona zostało zaś prawomocnie zakończone w 1996 roku.
Odnośnie zaś rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z dnia 18 lisopada w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów /Dz.U nr 198, poz.1933/ stwierdzić należy, iż powyższe przepisy regulują jedynie zagadnienia dotyczące obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, wzorów postanowień i innych dokumentów sporządzanych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz tryb prostowania błędów pisarskich i rachunkowych. »
W. K. w skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o jej uchylenie 2/ wznowienie postępowania z jego udzialem po uprzednim przywróceniu do służby 3/ zasądzenie zadość uczynienia w kwocie 100.000 zł 4/ podanie wyroku do publicznej wiadomości.
Wyjaśnił, że postępowanie zakończyło się w 1996 r., jednak okres nie minął w 2001 r. Zgodnie bowim z art.146 § 1 kpa dziesięcioletni okres mija w 2006 r.
Decyzja o ukaraniu zostala wydana z naruszeniem Konstytucji, fałszowania dowodów, zastraszania świadków.
Organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art.1 § 2 ustawy/.
Zgodnie z art.3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd - po myśli art.145 § 1 pkt 2 - stwierdza nieważność decyzji lub ustanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach.
W tej sprawie doszło do naruszenia art.7 i 77 § 1 kpa.
Zgodnie z art.7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu organ administracyjny jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Ustalenie stanu faktycznego to również określenie żądania strony.
Zgodzić się należy, że nie można było uchylić decyzji z przyczyn określonych w art.145a kpa, gdyż od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło pięć lat.
Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oprócz tego, że powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego to stwierdził, że " w postępowaniach dopuszczono się szeregu przestępstw kryminalnych..." Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że orzeczenie wydano w wyniku przestępstwa.
Wobec powyższego organy powinny wyjaśnić, czy wniosek oparto wyłącznie na podstawie art.145a kpa, czy też strona powołuje się jeszcze na inne podstawy wznowienia.
Z tego też względu Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c/ uchylił zaskarżoną decyzję.
Dla porządku wyjaśnić należy, że Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji, dlatego też nie mógł rozstrzygać co do pozostałych żądań strony.